Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2.53K subscribers
11.7K photos
1.16K videos
8 files
17.2K links
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай.

Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
Download Telegram
Төньяк Кореянең Украинага каршы сугышырга 12 мең хәрбиен җибәрә, дип хәбәр итә Көньяк Корея күзләве

Пһеньян бу карарны инде кабул иткән, хәрбиләрне күчерү башланган диелә. Үз эченә махсус көчләр (спецназ) бүлекчәләрен дә алган дүрт хәрбиләр бригадасы турында сүз бара.

Пәнҗешәмбе көнне Украина хәрби күзләве җитәкчесе Владимир Буданов Төньяк Кореянең 11 меңләп хәрбие Русиянең көнчыгышында хәрби әзерлек уза, здип белдерде. Аның әйтүенчә, беренче хәрби бүлекчәне Курски өлкәсенә җибәрергә әзерләнәләр.

👉Тулырак Азатлыкта укыгыз.
😢7🤬4👍2
Башкорт активисты Рамилә Сәетованың колониядә тотылу шартларын кырыслатканнар

— Колониядә аның башка ике тоткын хатын-кыз белән эләгешүе турында белеп алдык, алар аңа бер-бер артлы суккан. Ни сәбәпле эләгешкәннәрдер, белмибез. Белүебезчә, колониядә аның бөтен кеше белән дә аралары әйбәт иде. Рамилә кизүдәге хезмәткәргә (дежурный) зарланган, әмма дисциплинар комиссия ахыр чиктә тәртипне бозучы дип аны тапкан. Рамиләне 15 тәүлеккә штраф изоляторына япканнар. Штраф изоляторыннан соң баракка җибәргәннәр, анда тотылу тәртипләре кырыс. Туганнарга да шалтыратырга ярамый, дип сөйләгән Рәмиләнең хәлен белеп торучы активистлар.

Активистлар моны төрмә җитәкчелеге тарафыннан "ә бәлки махсус хезмәтләр тарафыннан провокация" дип саный.

Былтыр Рәмилә Сәетова дәүләт иминлегенә каршы эшчәнлеккә өндәүдә гапләнеп биш елга хөкем ителгән иде. Ул Пермь крае Кунгур шәһәре янындагы колониядә утыра.

👉Тулырак Азатлыкта укыгыз.
💔8😢6🙏2
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген — 19нчы октябрь. Азатлык Радиосы эшен дәвам итә. Шушы минутка булган яңалыклар белән танышыйк.

🔹Русиянең Брянски өлкәсе губернаторы Александр Богомаз өлкәгә пилотсыз очкычлар һөҗүм иткән дип белдерде. Зыян күргән кешеләр турында хәбәр ителми.

🔹Тамбов өлкәсендә торак йортта газ шартлаган, нәтиҗәдә ике кеше һәлак булган.

🔹Украина белән Русия "95кә 95" формуласы нигезендә хәрби тоткыннар белән алмашкан. Украинага Русиядә гомерлек төрмәгә хөкем ителгән украин хәрбиләре дә кайтарылган. Шулай ук, украин хокук яклаучысы һәм хәрби Максим Буткевич та Русиядән Украинага чыгарылган.

🔹Кубада 10 миллионнан артык кеше утсыз калган. Сәбәбе — электр белән тәэмин итүче станциянең сафтан чыгуы.

🔹Валюталар курсы: $ = 96.42 сум; € = 104.86 сум; ¥ = 13.46 сум

Әлегә шулар. Бүген дә көн дәвамында бергә булыйк! Без сезгә башкалар сөйләргә кыймаган яңалыкларны җиткерүне дәвам итәбез.

@azatliqradiosi
✍1🔥1👏1😁1
Сораштыруда катнашкан тамашачыларыбызның 3/4 өлеше татарга деколонизация кирәк дип саный.

Бу сорауны Азатлык Радиосының YouTube-каналында биргән идек.

Шулай да, фикерләр гаять төрле:

"Нинди деколонизация анда сезнең тагын... Уйлап тапканнар тагын. Тыгылмагыз безнең ил тормышларына һәм эшләренә. Имансызлар!!!"


"Кирәк! Телне бетерделәр һәм үзебез шул Мәскәүне ашатабыз."


"Барып чыктык: 25% — коллаборант."


"Мин үзем өйдә "Тәртип" радиосын тыңлыйм, татарча сүләшәм, ләкин мич арасына керәсе килми: хатын-кызга шунда гына урын калачак, барыбер үзебезнең байлар безгә көн бирмәячәк."


"Кертерсең татар хатынын мич арасына, әкият сөйләмә! Г.Ибраһимовның "Татар хатыны ниләр күрми" романы бар, ә хәзер заманалар үзгәрде, "Татар хатыны ниләр күрсәтми" романын языр вакыт җитте. Кем генә алыныр бу бик өлгергән темага? Монда Шекспир сәләте кирәк."


Тулырак 👉 монда укыгыз.

@azatliqradiosi
🔥12🤡1
Татар токымлы атларының дигитал мәгълүмат базасы булдырыла.

Бу хакта Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясенең биология, генетика һәм хайваннарны үрчетү кафедрасы мөдире Илнур Камалдинов Татарстан авыл хуҗалыгы министрлыгында узган киңәшмәдә белдерде. Ул татар атларының селекция үзәге эшчәнлеге турында сөйләде.

— Селекция үзәгенең төп максаты — татар токымлы атларның дигитал мәгълүмат базасын булдыру. 2021 елдан башлап, "Гиниятуллин С.Ш. исемендәге токымлы репродуктор" җәмгыяте токымлы репродуктор статусын алганнан соң максатчан эш алып бара. Ел ахырына кадәр тагын өч хуҗалыкка лицензия бирелер дип көтелә. Бу хуҗалыкларда атларның чиплау, бонитировка һәм генотиплаштыру эшләре башкарылды, токымлы атлар исәбен алып бару өчен тиешле документлар әзерләнде. Татар атларының килеп чыгышын төгәл билгеләү максатыннан генотиплаштыру эшләре уздырыла, — диде ул.

Тулырак 👉 Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

#Татарстан #татарлар

@azatliqradiosi
👍6🔥1🤣1
Би-би-си белән "Медиазона" Украина сугышында һәлак булган 74 мең русияленең исемен ачыклаган.

Журналистлар Украинадагы сугышта һәлак булган 74 014 РФ хәрбиенең исемен ачыклый алган. Би-би-синың Урыс хезмәте һәм "Медиазона" журналистларына волонтерлар булыша.

Алар соңгы атналарда һәлак булучылар саны арткан дип белдерә. Бу Русия гаскәренең Украинаның Донецки өлкәсенә оештырган һөҗүме көчәя баруы белән бәйле булырга мөмкин.

Иң күп үлүчеләр — сугышка үз теләге белән киткәннәр арасында: 14 929 кеше. Бу — һәлак булганнарның 21%ы. Һәлак булганнарның 13 567се — төрмәдән киткәннәр. 9340 кеше — мобилизацияләнгән булган.

Бу саннар барысы да ачык чыганаклардан алына. РФ хакимиятләре үлемнәрнең чын санын яшерү сәбәпле чынлыкта күпме кешенең һәлак булганын әйтү мөмкин түгел. Журналистлар РФ ягыннан һәлак булганнарның чын саны 113 мең белән 164 мең кеше арасында була ала дип исәпли.

Шул ук вакытта Мәскәү дә, Киев та сугышта һәлак булган кешеләрнең санын әйтми.

Азатлык Радиосы Украина сугышында һәлак булган Башкортстан һәм Татарстан ирләрен мөстәкыйль рәвештә барлап, теркәп бара. 19 октябрьгә Башкортстаннан бу сугышта — кимендә 3129 ир-атның, ә Татарстаннан кимендә 2917 ир-атның һәлак булганы билгеле.

Тулырак 👉 Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

#Башкортстан #Татарстан #сугыш

@azatliqradiosi
👍1🎉1💔1
Илгизнең бөерен 2010 елда Казанда күчереп утыртканнар. Аңа ул вакытта 26 яшь булган. Операция үзе уңышлы узса да, бөере озак хезмәт итмәгән. Хәзер Илгиз кабат диализга йөри һәм тиздән бөер күчереп утырту өчен икенче тапкыр чиратка басарга ниятли.

"Аңлавымча, хәзер бөтен җирдә юл һәлакәтләре, янгыннар күп, сугыш та бара. Эчке әгъзалар күбәйгән", ди ул.

Чынлап та, соңгы елларда Русиядә эчке әгъзаларны күчереп утырту ешайды. 15 ел эчендә трансплантацияләр саны дүрт тапкырга диярлек арткан. Ешрак бөер күчереп утырталар. 2023 елда, мәсәлән, барлыгы өч меңнән артык операция ясалган, шуның 1640ы — бөер трансплантациясе белән бәйле булган. Икенче урында — бавыр, былтыр бавыр күчереп утырту белән бәйле 752 операция ясалган.

Тулырак 👉 Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

#Татарстан

@azatliqradiosi
😢2
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
БРИКС илләре саммитына 4 көн калып бара. Казан урамнарында менә мондый язуларны элеп чыкканнар. Шунысы кызык: язулар урысча һәм инглизчә генә башкарылган — татарчасы юк. Шулай ук, "Казан, Русия" дип кенә язганнар — "Татарстан" сүзе очрамый. Бу хакта ни…
Казанга Бразилиянең элекке президенты Дилма Вана Русеф килгән.

Хәзер ул Яңа үсеш банкын җитәкли. Бразилия белән Русеф 2011-2016 елларда җитәкчелек итте.

Ул Бразилия тарихында беренче хатын-кыз президент булды. Казанга Русеф БРИКС илләре саммитында катнашырга дип килгән.

Фото: "Татарстан-24" телеканалы


#Татарстан

@azatliqradiosi
🤣8✍1❤1👍1
Бүген Төркия башкаласы Әнкарада Сөембикә исемендәге җәяүлеләр күпере ачылды.

Ике ел элек татарлар Әнкара шәһәре хакимиятеннән татар ханбикәсе исемен зур урамга бирүне сораганнар, әмма ахыр чиктә Сөембикә исеме күпергә бирелгән.

Тулырак 👉 Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

#Төркия #татарлар

@azatliqradiosi
🔥27🤝7❤6👍3
🔹Якшәмбегә каршы төндә, Түбән Новгорд өлкәсенең Дзержински сәнәгать зонасына дроннар һөҗүм иткән.

Анда шартлаткыч матдәләр җитештерүче Свердлов исемендәге сәнәгать заводы урнашкан. АКШ, Европа берлеге, Швейцария, Британия, Япония һәм Украина әлеге заводка санкцияләр салган иде.

Җирле халык завод урнашкан сәнәгать зонасында шартлаулар турында хәбәр итте. Түбән Новгород өлкәсе губернаторы Глеб Никитин Telegramында язуынча, дроннарны һава һөҗүменннән саклану системы бәреп төшергән, нәтиҗәдә кыйпылчыклар эләгеп дүрт янгын сүндерү хезмәткәре яраланган.

Русия саклану министрлыгы белдерүенчә, төнлә төрле өлкәләрдә барлыгы 110 дрон бәреп төшерелгән.

@azatliqradiosi
🔥5👍1🤬1
⚡️Казанда кабат һава аланы ябылып тора.

Росавиация хәбәр итүенчә, аның эшчәнлегенә вакытлыча чикләүләр кертелгән.

▪️Казан һава аланы беренче тапкыр 15 майда ябылып торган иде. Аннан соң инде әлеге хәл берничә тапкыр кабатланды. Моны иминлек сәбәпләре белән аңлаттылар.

@azatliqradiosi
🔥3❤1😁1
🔸20 октябрьгә каршы төндә Русия хәрбиләре Украинаның Кривой Рог шәһәренә баллистик ракетлар белән һөҗүм иткән.

Җирле җитәкчелек хәбәр итүенчә, барлыгы 17 кеше зыян күргән, шуларның җидесе хастаханәгә салынган.

Кривой Рог саклану шурасы рәисе Александр Вилкул белдерүенчә, шәһәргә һөҗүм нәтиҗәсендә 15 торак йорт, шулай ук ​​берничә уку йорты һәм административ бина зыян күргән.

Гадәттән тыш хәлләр идарәсе әйтүенчә, беренче һөҗүм нәтиҗәләрен юк иткәндә, Русия гаскәрләре икенче ракет җибәргән. Бу хезмәткәрләрнең янгын сүндерү вакытында булган.

Төнлә Киев һәм аның тирәлегендә дә унга якын "Шахед" дроны бәреп төшерелгән. Барлыгы Киевта өч тапкыр һава һөҗүме кисәтүе игълан ителгән һәм ул барлыгы өч сәгать дәвам иткән. Бу хакта Киев шәһәр хәрби идарәсе башлыгы Сергей Попко белдерде.

Русия хәрбиләре Украинага һөҗүмнәрне шәрехләми.

@azatliqradiosi
🤬3🙏3🔥2
Мәскәүдә моңа кадәр көчләү өчен утыртылган һәм соңрак сугышта катнашканы өчен ярлыкау алган мигрант кабат шушы җинаятьне кылган - Украинадагы сугышта катнашкан хәрбинең 14 яшьлек кызын көчләгән.

Бу хакта "ВЧК-ОГПУ" Telegram-каналы хәбәр итә.

Канал мәгълүматынча, Таҗикстанда туган 22 яшьлек Эмомали Мирзоевны Мәскәү янындагы Щелково шәһәре мәхкәмәсе җенси төрдәге көчләү гамәлләре өчен дүрт ел да җиде айга ирегеннән мәхрүм иткән булган. Тик 2022 елның сентябрендә аңа "Вагнер" хосусый хәрби ширкәтенә кушылып, сугышка барганы өчен ярлыкау бирелгән. 2023 елның маенда мигрант Русия паспорты алган, яшәү урыны Башкортстанда теркәлгән.

Иреккә чыккач Эмомали Мирзоев бер онлайн-әсбапта Мәскәүдә яшәүче 14 яшьлек кыз белән танышкан. Кызның әтисе Украинадагы сугышта катнашуы искәртелә. 2023 елның декабре ахырында ул кызның өенә "фильм карарга" дип килгән, аны җенси якынлык кылырга мәҗбүр иткән һәм качкан диелә.

@azatliqradiosi
🤬7😈2👍1🕊1🥱1
"Бәләкәй вакытта татарча белми идем, әти-әни кешеләр янында татарча сөйләшсә — ояла идем, аларны чеметеп ала идем. Соңыннан татар теленең кыйммәтле икәнен аңлагач, үз балаларыма да татарча өйрәттем."


Көзге ачы җилләр искән көннәрдә җәйне искә төшерик әле! 😀 Төркиядә туып үскән татарларның ана телендә сөйләшүләрен тыңларга, җәй көне төшерелгән видеоны карарга чакырабыз.

#татарлар

@azatliqradiosi
👍6❤3🔥2
Якшәмбе көнне Молдовада президент сайлыйлар.

Президент сайлау белән бергә Молдованың Европа берлегенә керүе турында референдум да уза. Моның өчен ил Конституциясенә үзгәрешләр кертелергә тиеш.

Президент вазифасына 11 намзәт, шул исәптән хәзерге ил башлыгы Майя Санду да дәгъва итә.

Молдовадан читтә сайлау бүлекләре дөньяның 37 илендә ачылган. Аларның икесе Русиядә һәм икесе дә Мәскәүдәге Молдова илчелегендә урнашкан.

Молдова хакимияте, шулай ук күпчелек Көнбатыш илләр Русиянең сайлау кампаниясенә тыкшынуы турында әйтеп килде.

Тулырак - Азатлык радиосы сәхифәсендә укыгыз.

@azatliqradiosi
❤3✍1🔥1
Бүген Казанда Татарстан президенты Рөстәм Миңнеханов вә Босния һәм Һерцеговина эчендәге Серб республикасы җитәкчесе Милорад Додик хезмәттәшлек турында чаралар планын имзалады.

Додик Казанга БРИКС чараларының кайберләрендә катнашырга дип килде.

Узган ел Миңнеханов Будапештка сәфәре кысаларында Додик белән очрашкан иде.

Серб республикасы Русия белән дипломатик мөнәсәбәтләр төзи, "ят агентлар" турында репрессив кануннар кабул итә һәм хәтта илдән чыгу белән яный.

"Бу республика үз халкына таяна, Сербиягә таба карый, Русия ягына карый. Республикага ул теләгән нәрсәне – Босниядән бәйсезлекне бирергә кирәк", дип белдергән иде Додик.

Бу хакта Азатлык радиосы язган иде. Кереп укыгыз.

@azatliqradiosi
🤮6✍1👍1🌚1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучылар. Яңа атна башланды, Азатлык радиосы үз эшен дәвам итә. Әлегә булган кыскача яңалыклар белән таныштырабыз.

🔸Якшәмбе кичендә Русия армиясенең Харьковка һөҗүме нәтиҗәсендә ким дигәндә ун кеше зыян күргән, шәһәрнең бер өлеше утсыз калган. Шәһәр мэры Игорь Терехов сүзләренчә, өч районга идарә ителә торган авиабомбалар белән һөҗүм иткәннәр. Барлыгы 12 йорт җимерелгән.

🔸Дүшәмбегә каршы төндә Русиянең дүрт төбәгенә дроннар һөҗүм иткән. Русия саклану министрлыгы хәбәр итүенчә, иң күп һөҗүм Ростов өлкәсенә туры килгән. Моннан тыш Брянски, Курски һәм Орел шәһәрләренә һөҗүмнәр булган. Барлыгы 18 дронның бәреп төшерелүе хәбәр ителә.

🔸Молдовада якшәмбе узган президент сайлауда икенче турга хәзерге ил башлыгы Майя Санду һәм Александр Стояногло чыга. Илнең Европа берлегенә керүе турында референдумда евроинтеграция тарафлылар һәм каршы булучылар тигез.

🔸Бразилия президенты Казанга БРИКС саммитына бармаячак. Матбугат үзәге белдерүенчә, президент өендә егылып башын авырттырган. Ул саммитта видеоэлемтә аша катнашачак.

🔸Грузиядә парламент сайлаулары алдыннан евроинтеграция яклы митинг узды. Анда 40-50 мең кеше катнашты. Шул исәптән ил президенты да булды. Грузия парламенты репрессив кануннар кабул иткәннән соң, илне Европа берлегенә алу эше туктатылды.

🔸Украинага каршы сугышка барудан баш тартканнан соң, ким дигәндә 12 кешедән Русия ватандашлыгы кире алынган. Бу хакта «Важные истории» хәбәр итә.

@azatliqradiosi
✍1👍1
⚡️Фәтхуллаһ Гүлән дәвамчылары аның үлеме турында хәбәр итте.

Соңгы вакытта төрек язучысы һәм җәмәгать эшлеклесе, элекке имам АКШта яшәде.

Herkul порталы хәбәренчә, Гүлән 20 октябрьдә Пенсильваниядәге клиникада вафат булган. 83 яшьлек Гүләннең үлемен туганнан туган энесе Эбусәләмә Гүлән дә раслады, дип җиткерә CNN Türk телеканалы.

▪️Гүлән җәмәгатьчелектә Сәет-Нурси дәвамчысы буларак билгеле. Ул оештырган дип саналган "Нурчылар" хәрәкәте Русиядә тыелды, аның вәкилләре Русиянең башка төбәкләрендәге кебек Татарстан белән Башкортстанда да тоткарланды, Гүлән финанслаган дип саналган татар-төрек лицейлары ябылды.

Тулырак 👉монда укыгыз.

@azatliqradiosi
👍1🤔1😢1
Татар-башкортларга Фәтхулла Гүлән заманында республикада уңышлы эшләгән лицейлар аша таныш.

Советлар Берлеге таркалгач мондый мәктәпләр Үзәк Азия республикалары, шулай ук Татарстан белән Башкортстанда, Якутиядә дә ачылды. Татарстанда андый лицейлар Казан, Чаллы, Әлмәт, Түбән Кама, Бөгелмәдә уңышлы эшләде. Татарстанда төрекләр оештырган систем сакланып калды. Элеккеге татар-төрек лицейларын тәмамлаучыларның күбесе – зур уңышка ия шәхесләр.

"Төрек-татар лицейлары барлык талантлы балаларга канатлар куйды, этүчесе булмаган, авыр хәлдә яшәүчеләр дә яхшы сыйфталы белем ала алды. Лицей аларга юллар ачты. Лицейларны тәмамлаучылар арасында уңышка ирешүчеләр шактый", дип сөйләгән иде Азатлыкка татар-төрек лицеенда белем алган Зилә.

Гомумән кем ул Фәтхулла Гүлән, бу хакта➡️ Азатлык радиосы сәхифәсенә кереп укыгыз.

@azatliqradiosi
🔥2😢1