Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2.52K subscribers
11.7K photos
1.15K videos
8 files
17.2K links
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай.

Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
Download Telegram
Тарихчы һәм педагог Тамара Эйдельманга карата Русия гаскәре турында "фейклар" тарату маддәсе нигезендә яңа җинаять эше ачылган.

Ул хакта хокук саклау органнарындагы чыганакка сылтанып "Новости" агентлыгы хәбәр итә.

Агентлык язганча, яңа җинаять эше Эйдельманның Telegram-каналындагы посты аркасында ачылган. Нинди пост икәне турында хәбәр ителми.

Эйдельман хәзерге вакытта Русиядә яшәми.

Аңа каршы моңарчы нацизмны аклау буенча инде ике җинаять эше ачылган иде.

Педагог үзе бу җинаять эшләре узган елның маенда чыккан "Урланган Җиңү көне" видеосы аркасында ачылган дип уйлый. Әлеге видеода тарихчы 9 майга багышланган "Мөһим әйберләр турында сөйләшүләр" дәресен анализлый. Эйдельман әлеге роликта Русия хакимиятләре "Җиңү көнен сугышта һәлак булганнарны искә төшерү өчен түгел, ә яңа сугышны данлау максатларында куллана" дип сөйли.

2022 елның сентябрендә хакимиятләр Эйдельманны "ят агентлар" исемлегенә кертте. Мәскәү хөкемдарлары педагогка административ маддә нигезендә берничә тапкыр штраф салды.

@azatliqradiosi
👍6🔥1🥰1🎉1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген — 29нчы май. Азатлык Радиосы эшен дәвам итә. Шушы минутка булган яңалыклар белән танышыйк.

🔹КФУның элекке ректоры Илшат Гафуров 22 елга кырыс тәртипле режимга хөкем ителде. Ул 1999 елда (Алабуга районы башлыгы булган вакытта) эшкуарны үтерергә әмер бирүдә гаепләнде. Гафуров үзенең гаебен танымады.

🔹Украинаның саклану министры Рөстәм Умеров Русия делегациясе башлыгы Владимир Мединскийга сугышны туктату буенча Украина позициясен аңлатып салган меморандумны тапшырган. Хәзер Киев Мәскәүдән шушындый ук меморандум көтә.

🔹Илон Маск Доналд Трамп администрациясендә махсус дәүләт хезмәткәре вазифасыннан китүен белдерде. Ул президентка эффектив булмаган чыгымнар белән көрәшә алуына рәхмәтен җиткерде.

🔹Төнлә Мәскәү янында өч пилотсыз очкыч бәреп төшерелгән дип хәбәр итте шәһәр мэры Сергей Собянин. Ә Кырымга Украина 48 дрон белән һөҗүм иткән ди РФ саклану министрлыгы.

🔹АКШның халыкара сәүдә мәсьәләләре буенча федераль хөкемдары Трамп керткән тарифлар кануни түгел дигән карар чыгарган. Трамп администрациясе бу карарны апелляциягә биргән.

Әлегә шулар. Бүген дә көн дәвамында бергә булыйк! Без сезгә башкалар сөйләргә кыймаган яңалыкларны җиткерүне дәвам итәбез.

👉
Безнең сайтка кереп, үзегезгә ошаган язмаларны укыгыз. VPN кирәкми!

@azatliqradiosi
КФУның элекке ректоры, Татарстан Дәүләт Шурасының элекке депутаты Илшат Гафуров 22 елга кырыс тәртипле колониягә хөкем ителде.

Кичә үзенең соңгы сүзендә Гафуров Алабуга эшкуары һәм җирле депутат Айдар Исрафиловның үтерелүенә катнашым юк диде. Исрафилов 1999 елда үтерелде, ул чакта Гафуров Алабуга районы башлыгы иде.

Илшат Гафуров изоляторда 1253 көн утырган, сак астына ул 2021 елның 22 декабрендә җибәрелде. Шулай итеп, 22 еллык сроктан якынча 3,5 ел алыначак дигән сүз.

Адвокатлары апелляциягә дә бирергә җыена, ә димәк, соңгы карар әле үзгәрергә дә мөмкин.

Тулырак 👉Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

#Татарстан

@azatliqradiosi
🤔3🤯3❤1
"Ә ул урыс киленнәре безгә нәрсә алып килгән соң? Ә мин сезгә әйтәм! Алар безгә ни туган телен, ни туган мәдәниятен белмәгән тулы бер буын алып килде. Үзебезнең традицияләрне белү турында әйтеп тә тормыйм инде. Үзенең кем икәнен, кайдан килгәнен белмәүче маңкорт буыны килеп чыкты!"


Казакъстанда җәнҗал: журналист Майя Бекбаева ХХ гасыр башы казакъ интеллигенциясенең шәхси тормышы турында тарихи фильм төшергән. Фильм үзе ике ел элек чыккан булса да, җәмәгатьчелекнең игътибарын әле генә җәлеп иткән. Ул "Алаш" мөхтәрияте лидерларының шәхси тормышы турында бәян итә: "Алаш" мөхтәрияте хәзерге Казакъстанга кадәр барлыкка килгән казакъ дәүләтчелегенең бер формасы булып санала.

Тулырак 👉Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

@azatliqradiosi
❤11💯3🔥2😈1
Британиянең саклану министрлыгы Русия белән бәйле һакерлар, журналистлар булып кыланып, министрлык хезмәткәрләренең электрон тартмаларын ватып керергә тырышкан дип белдерә.

Һөҗүм уңышлы булмаган дип хәбәр итә Sky News.

Фишинг хатларының беренче дулкыны журналист сораулары рәвешендә оештырылган булса, икенчесе — финанс төсмер алган булган һәм ачылган компьютерларны түләүле файллар алмашу урынына җибәрә торган булган, дип яза Sky News.

Һөҗүмне бер сәгать эчендә ачыклаганнар. Ул Русиянең RomCom һакерлар төркеме белән бәйле, диелә.

Һөҗүм турында илнең саклану министры Дҗон Һили Британиянең Русия һәм Кытай кебек дошман булып саналган илләргә каршы кибермөмкинлекләрен арттыру карарын кабул итүеннән соң билгеле булды. Мондый карарны Британия хакимияте үзенең саклану сәясәтен үзгәртү кысаларында кабул иткән иде.

"Сугышны алып бару ысуллары үзгәрә. <…> Клавиатура да сугыш коралына әйләнгән", — ди Һили.

Тулырак 👉Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

@azatliqradiosi
😱2🔥1😁1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген — 30нчы май. Азатлык Радиосы эшен дәвам итә. Шушы минутка булган яңалыклар белән танышыйк.

🔹Латвия депутатлары моннан ары ил парламентында фәкать латыш телендә генә чыгыш ясарга мөмкин. Бу регламентны илнең Сеймы кабул итте. Депутатлар хәтта урыс телле медиаларга интервью биргәндә дә фәкать латышча гына сөйләргә тиеш, диелә.

🔹АКШ президентының махсус вәкиде Кит Келлог АКШ, Германия, Франция һәм Британия 2 июньдә Истанбулда узасы Русия-Украина очрашуы, Украинадагы сугышны туктату мәсьәләсе турында сөйләшергә җыена дип белдерде.

🔹АКШның Апелляция мәхкәмәсе халыкара сәүдә буенча Федераль мәхкәмәнең Трамп җыемнарын туңдыру дигән карарын юкка чыгарган. Бу — президент Доналд Трамп керткән җыемнар янә гамәлдә дигән сүз.

🔹Соңгы тәүлектә Казанда 8 юл-транспорт казасы булган, 6 кеше зыян күргән. Мопед һәм самокат катнашында казаларның саны арткан дип яза "Вечерняя Казань" газеты.

Әлегә шулар. Бүген дә көн дәвамында бергә булыйк! Без сезгә башкалар сөйләргә кыймаган яңалыкларны җиткерүне дәвам итәбез.

👉
Безнең сайтка кереп, үзегезгә ошаган язмаларны укыгыз. VPN кирәкми!

@azatliqradiosi
❤4👍4
❗️C4ADS төркеме: Русия Иран дроннары өчен алтын белән түләгән, дроннар Татарстанда җитештерелгән

Русия Иранның Sahara Thunder ширкәтенә Shahed-136 дроннары өчен түләү рәвешендә 1,8 тонна алтын күчергән. Дроннар Татарстандагы "Алабуга" махсус икътисади зонасында җыелган. Моны ике як арасында төзелгән контракт нигезендә Вашингтонда урнашкан C4ADS тикшеренү төркеме ачыклаган, дип яза "Агентство" медиасы.

2023 елның 16 мартында Иран заводы белән "Алабуга" арасында төзелгән документта сүз 1 788 402,2 грамм алтын тунында бара. Бер грамм өчен — 58,32 доллар дигән сүз. Шушы килешү белән 2023 елның 5 апреленә караган контракт та бәйле: аңа күрә Иран ягына 2 067 795,9 грамм алтын җибәрелергә тиеш булган. Әмма ул алтын чыннан да җибәрелгәнме-юкмы — анысы билгеле түгел.

Тулырак 👉Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

#Татарстан

@azatliqradiosi
🍌2🔥1
Украинадагы сугышта Русия ягыннан һәлак булган кешеләр саны кимендә 110 меңгә җиткән.

Ул хакта ВВСның урыс хезмәте һәм "Медиазона" журналистлары хәбәр итә. 30 майга өч елдан артык дәвам итә торган шушы сугышта Русия ягыннан кимендә 110 608 кеше һәлак булган, диләр.

Журналистлар бу санны ачык чыганаклардан (соцчелтәрләрдәге постлардан, бастырылган кайгынамәләрдән) җыеп бара. Русия хакимиятләре үлемнәр санын яшерү сәбәпле чын сан тагы да зуррак булырга мөмкин.

Русия төбәкләрендәге саннарга килгәндә исә, төрле төбәкләрдә вазгыять төрле. Мәсәлән, Алтай белән Тывада яшәүче ир-атларның сугышта үлү мөмкинлеге — Мәскәү ир-атлары белән чагыштырганда — 30-40 тапкыр зуррак. Шул ук вакытта Алтай Республикасында сугышта һәлак булган ирләрнең яртысы диярлек Украинадагы сугышка үзләре теләп киткән. Тывада исә һәр дүртенче һәлак булган ир-ат сугышка төрмәдән киткән булган.

Шулай да, сугышта иң күп кешесен югалткан төбәк — Башкортстан. Азатлык Радиосы ачыклаганча, бу республикадан Украинада кимендә 5798 кеше һәлак булган. Татарстаннан кимендә 5143 кешенең үтерелүе билгеле.

@azatliqradiosi
❤3🎉3🔥1😢1
Латвиядә депутатлар парламентта фәкать латыш телен генә куллана ала.

Латвия Сеймы парламент бинасында депутатларга фәкать латыш телендә генә сөйләшүне билгеләүче регламентны өченче укылышта кабул итте. Алар шулай ук гражданнар һәм урыс телле медиалар белән аралашканда да латыш телен кулланырга мәҗбүр, дип яза LSM.

Моннан ары Сейм бинасында чит телне куллану канунны бозу булып саналачак. Дисциплинар чараларны махсус этика комиссиясе хәл итәчәк, диелә.

Май уртасында Латвия парламенты мәктәп укучылары һәм студентларга урыс телен икенче чит тел буларак өйрәнүдән баш тартырга мөмкинлек бирүче канун кабул итте. Урыс теле урынына Латвия мәктәпләрендә дүртенче сыйныфтан башлап Европа Берлеге илләренең бер теле яки халыкара килешүләрдә теркәлгән телләрнең берсе өйрәтеләчәк.

Латвия хакимияте әлеге адым яшьләрне гомумъевропа мәгариф даирәсенә җәлеп итәргә һәм Европа Берлегенең рәсми телләрен өйрәнүгә этәрүгә ярдәм итәчәк дип саный.

Латвиядә 1,8 млн кеше яши. Халыкның 34,6%ы өйдә урысча аралаша.

@azatliqradiosi
❤10👍7👎1🤬1
АКШ Русиянең НАТО көнчыгышка таба киңәюдән баш тартырга тиеш дигән таләпләрен нигезле дип саный һәм бу мәсьәлә турында Украинадагы сугышны туктату максатларында фикер алышырга әзер.

Бу хакта ABC Newsка биргән интервьюда АКШ президенты Трампның махсус вәкиле Кит Келлог белдерде.

Генерал сүзләренчә, Русиянең НАТО киңәюдән баш тартмаска да мөмкин дигән куркулары "гадел". Трамп администрациясе инде берничә тапкыр Украина НАТОга кушыла алмый дип белдергән иде, бу позициядә альянсның тагын кимендә дүрт иле дә тора ди Келлог.

Мәскәү Украинаның НАТОга керүдән баш тартуы солых төзүнең принципиаль бер өлеше булып тора саный. Украинада исә НАТОга керү омтылышы Конституциядә дә язылган, бу төзәтмә 2019 елда кертелде.

Альянсның рәсми позициясе оешмага кушылырга теләүче илләр моны үз теләкләре белән эшли дигән фикердән гыйбарәт. НАТОга яңа әгъза кабул ителгән очракта моны альянсның һәр 32 иле дә хуплап тавыш бирергә тиеш. Бер генә ил каршы чыкса да — Украина альянска кабул ителмәячәк дигән сүз.

@azatliqradiosi
❤3🖕2👎1
Русия юстиция министрлыгы "ят агентлар" исемлегенә яңа затларны өстәгән.

Менә алар:

- хокук яклаучы Александр Черкасов;,
- фотограф Евгений Фельдман;
- социолог Алексей Ракша;
- "ОВД-Инфо"га нигез салучыларның берсе Григорий Охотин;
- "Халыкара Мемориал" идарәсенең элекке әгъзасы Александра Поливанова;
- блогер Алекс Экслер;
- "Москва против мобилизации" проекты.

@azatliqradiosi
🔥2😢1
Исән булса, татар җырчысы Хәния Фәрхигә бүген 65 яшь тулган булыр иде.

Җырчы 2017 елның 27 июлендә 57 яшендә вафат булды.

Аның кайсы җырларын аеруча яратып тыңлыйсыз?

@azatliqradiosi
❤12😢9🔥5