❗Министр мектеп директорларын 2+2 жүйесімен тағайындауды ұсынды

Қазақстанда мектеп директорлары енді екі жылға тағайындалып, жақсы нәтиже көрсетсе қызметі тағы екі жылға созылады. Бұл оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова мәлімдеді.

«Министр ретінде позициям, директордың қызмет мерзімі екі жыл болуы керек. Екі жылда білім сапасы, балалардың нәтижесі жақсы болып, қауіпсіздік мәселесі, мұғалімдердің біліктілік мәселесі жақсы жолға қойылса, директордың жұмыс мерзімін бір мәрте тағы екі жылға созуға болады. Қазір бұл мәселе министрлікке бұйрық ретінде енгізілді» деді министр 14 қаңтарда Оқу-ағарту және балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі қоғамдық кеңестің отырысында.

Қазір елде мектеп директорлары 4 жылға тағайындалады. Бірақ мектептерде мектеп директорларының ротациясы жиі бола бермейді. Бұған дейін министрлік кейбір мектептерде директорлар 10 жылдан аса уақыт отырған мойындаған.

Қазақстан сыртқы істер министрлі Қара теңізде Қазақстан мұнайын күтіп тұрған танкерлерге шабуылға алаңдаушылық білдірді.

Министрліктің ресми өкілі Ерлан Жетібаев 14 қаңтардағы мәлімдемесінде Қазақстан бірнеше Еуропа елдерінің елшілерімен шұғыл кездесу өткізгенін, АҚШ-пен және шетелдік серіктестерімен байланыс орнатқанын айтты. Кездесуде халықаралық құқықтың талаптарының сақталуы, көмірсутегін тасымалдау мен теңіз жолдарының қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңыздылығы айтылған.

"Қазақстанның ешқандай қарулы қақтығысқа қатысы жоғын, жаһандық әрі еуропалық энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге тұрақты үлес қосып келе жатқанын атам өтеміз. Бұған қоса, Қазақстан энергия ресурстарын халықаралық талаптарға сай жеткізіп отыр. Танкерлердің барлық қажетті рұқсаты болды және тиісті сәйкестендіру жабдықтарымен қамтамасыз етілген. Министрлік кейінгі уақытта мұндай оқиғалардың жиілеп бара жатқанын, бұл халықаралық энергетикалық инфрақұрылымның тұрақты жұмысына қауіп төндіретінін ескертеді. Сондықтан серіктестерімізді осындай оқиғаларды алдын алу үшін бірлескен шаралар әзірлеуге және тығыз ынтымақтастық орнатуға шақырамыз" деді Ерлан Жетібаев.

13 қаңтарда Қара теңізде, Каспий құбыр консерциумы маңайында Қазақстанның мұнайын күтіп тұрған Matilda және Delta Harmony танкерлеріне дрон шабуылдаған. Қазақстан энергетика министрлігі танкерлерге мұнайлар тиелмегенін, Қазақстан мұнайы шығынға ұшырамағанын мәлімдеген.

⚡АҚШ қазақстандықтарға иммиграция визасын беруді тоқтатты. Бұл нені білдіреді?

АҚШ президенті Дональд Трамптың әкімшілігі 21 қаңтардан бастап 75 елдің азаматтарына, соның ішінде қазақстандықтарға да иммиграция визасын беруді уақытша тоқтатады. Бұл шешімнің жай-жапсарын түсіндірейік.

Шешімді АҚШ-тың мемлекеттік департаменті 14 қаңтарда жариялады. Reuters агенттігінің ақпаратынша, 75 елдің арасында Қазақстаннан бөлек Қырғызстан, Армения, Әзербайжан, Молдова, Беларусь, Грузия, Иран, Ресей, Пәкістан, Өзбекстан, Иран бар.

🔸АҚШ-тың барлық визасы тоқтай ма?

Жоқ, бұл шешім туристік, студенттік визаларға, футболдан әлем кубогына берілетін визаға әсер етпейді. Шешім тек АҚШ-қа көшіп барып, тұруға мүмкіндік беретін иммиграция визасына қатысты шыққан. Әдетте АҚШ-тың грин-картасын алғандар алдымен иммиграция визасына тапсырып, сол арқылы Америкаға көшіп барады.

🔸Шешімге не түрткі болды?

Мемлекеттік департамент бұл шешім "шетелден келетін азаматтардың әлеуметтік және мемлекеттік жеңілдіктерді пайдалануды тоқтату үшін шығарылғанын" айтады.

"Мемлекеттік департамент АҚШ-қа болашақта көшіп келетіндерді иммиграцияға жарамайды деп тану өкілетін пайдаланады. Себебі иммиграцияға жарамайтындар АҚШ-қа масыл болып, Америка халқының жомарттығын асыра пайдалануы мүмкін" деді мемлекеттік департаменттің баспасөз хатшысының орынбасары Томми Пиготт.

🔸Иммиграция визасын қарау қашан қалпына келмек?

АҚШ енді иммиграция визасының құжаттарын қарастыру процедурасын қайта қарамақ. Вашингтон иммиграция визасын қарау уақытша тоқтатылды дейді, бірақ бұл типтегі визаларды беруді қашан қалпына келтіретінін ашып айтпады.

t.me/azattyq

Иранның әуе қорғаныс жүйесі дайындық режиміне көшірілді, Ұлыбритания Ирандағы елшілігін жапты

Иран азаматтық ұшақтарға әуе кеңістігін жабатынын ресми түрде хабарлады. Бұған қоса, Ислам революциясы сақшылар корпусының әуе-ғарыш күштері мен әуе қорғаныс жүйесі жоғары дайындық режиміне көшірілген.

Ұлыбритания Тегерандағы елшілігін жауып, барлық қызметкерін эвакуациялады. АҚШ Катардағы әуе базасындағы қызметкерлерінің санын азайтты. Бұл АҚШ-тың Таяу Шығыстағы маңызды әскери базасы. Онда шамамен 10 мың әскери және азаматтық қызметкер бар.

Бұған дейін Иран билігі Америка шабуылдаса, АҚШ-тың аймақтағы әскери базаларына соққы жасайтынын ескерткен.

Иран әуе кеңістігін жапқаннан кейін қазақстандық Air Astana әуе компаниясы ұшақтарының бағыты өзгеретінін мәлімдеді.

Енді әуе компаниясының ұшақтары Шарм-эль-Шейх, Дубай, Доха және Мединаға Иранды айналып ұшады. Сол себепті тұрақты және чартерлік рейстердің ұшуы мен қону уақыты өзгеруі мүмкін.

Компания өкілдері жағдайды бақылап отырғанын, жолаушыларға рейстердің статусын тексеруге кеңес берді.

Шымкентте таныс жігіт пышақтап өлтірген 21 жастағы Нұрай Серікбайды туыстары жерледі. Бұл оқиға бойынша адам өлтіру бабымен қылмыстық іс қозғалған. Туыстарының сөзінше, күдікті бойжеткеннің артынан қалмай, бірнеше ай бойы мазасын алған. Жұрт полиция іс бойынша бірден әрекет етпеді сынап жатыр.

Астанада полиция балаларының қазасын әділ тергеуді талап етіп жүрген үш ананы ұстап әкеткен болуы мүмкін деп хабарлады құқық қорғаушы Инга Иманбай
Азаттыққа.

Оған түске қарай аналардың бірі “бізді полиция ұстап әкетті” деп жазып жіберген. Содан бері аналардан хабар үзілген.

“Ал негізі бүгін Ақнәр Гүлістанның анасы, Сана Мерланның анасы, Адель Аканованың анасы бірігіп, президент әкімшілігіне ұжымдық арыз жазбақ болған. Олар “барлық қылмыстық істер Алматы, Атырау қалаларынан алынсын. Бас прокуратура тергеу тобын құрсын” деп хат жазып, тапсырғысы келген. Не үшін, қалай алып кетті, білмеймін” деді құқық қорғаушы.

Азаттық әзірге оларға хабарласа алмады. Астана полициясынан жауап алуға тырысып жатыр.

Белсенді Мирболат Мырзатайұлы Тараздағы абақтыға ауыстырылды

Төрт жылға бас бостандығынан айрылған қоғам белсендісі Мирболат Мырзатайұлы апелляциялық соттың қаулысы шықпай жатып, Алматыдағы түрмеден Тараздағы абақтыға ауыстырылды. Бұл жөнінде Адам құқығын қорғау бюросы жазды.

Мырзатайұлының әйелі Гүлшат Бишуинованың хабарлауынша, 12 қаңтар күні түнде қоғам белсендісін Алматы түрмесінен әкетіп, Тараздағы №67 мекемеге орналастырған. Белсендінің адвокаты Жанар Балғабаева бұл заңсыз деп санайды.

“Себебі, блогерге қатысты апелляциялық шағым әлі қаралмады. Заң бойынша, бірінші сатыдағы соттың үкімі шыққан соң сотталушының оған қалалық сотқа шағымдануға қақысы бар. Одан кейін үкім өзгеріссіз қалса, сотталушыны жазасын өтеу мекемесіне ауыстырады. Мирболат Мырзатайұлы мен оның қорғаушысы Алматы қалалық сотына шағым түсіріп, төрт жылға бас бостандығынан айыру жазасымен келіспейтінін білдірген. Процесс өткенше, Мырзатайұлы Алматыдағы мекемеде отыруы тиіс еді. Мирболат Мырзатайұлын не себепті Тараз түрмесіне әкетті деген сауал туындайды?” деп жазды бюро.

Былтыр қарашада Алматының Медеу аудандық соты блогер Мирболат Мырзатайұлын Қылмыстық кодекстің 174-бабының 1-бөлігі (“Алауыздық қоздыру” бабы) бойынша кінәлі деп танып, 4 жылға бас бостандығынан айырды. Блогер өзіне тағылған айыптарға келіспей, апелляциялық шағым беретінін айтқан.

Астанада полиция Ulysmedia тілшісін ұстады

Редакцияның хабарлауынша, журналист балаларының қазасын әділ тергеуді талап етпек болып, президент әкімшілігіне хат тапсырғысы келген аналар жиналған жерге барған. Бұған дейін полиция үш ананы ұстап әкеткенін Азаттық хабарлаған еді. Ақпаратқа қарағанда, полиция журналисті де белгісіз себеппен ұстап әкеткен.

“Әйелдер балаларының суреттерін ұстап тұрды. Арасында Алматыда үйінің ауласында дарға асулы күйде табылған оқушы қыз Адель Ақанованың суреті де бар. Анасы Айнагүл Беисова қызын өлтіріп кеткеніне сенімді. Бұған қоса, Ақнәр Гүлістанның анасы да келді” деп жазды редакция.

Masa.media-ның жазуынша, полиция қызметкерлері журналистің телефонын тартып алып, оқиға орнынан түсірілген материалдардың бәрін өшірген. Есіл аудандық полициясында бір сағаттан астам уақыт ұстап, түсініктеме жазуға мәжбүрлеп, кейін босатқан.

Ата-аналар балаларының қазасын әділ тергеуді, олардың өліміне кінәлілерді жауапқа тартуды талап етеді. Құқық қорғаушы Инга Иманбайдың айтуынша, олар президент әкімшілігі кеңсесіне де кіре алмаған, өтініштері де қабылданбаған.

Азаттық Астана полициясына хабарласқанмен баспасөз хатшысы әзірге телефонына жауап бермеді.

Сурет: Masa.media

Омбы қаласында балалар мен жасөспірімдер арасындағы хоккей турнирі кезінде халықаралық дау туды. Омбыдағы «12 канал» телеарнасының шолушысы Максим Гречанин микрофон қосулы екенін байқамай, Қазақстан командасын балағаттап, ұлтты қорлайтын сөздер айтты.

Астана полициясы балаларының қазасын әділ тергеуді талап еткен үш әйелді ұстағанын растады. Полицияның хабарламасын ҚазТАГ жариялады.

“Астана қаласының Есіл аудандық полиция басқармасына рұқсат етілмеген жиын өткізуіне байланысты үш әйел жеткізілді. Аталған тұлғалармен бейбіт жиын өткізу тәртібі туралы қолданыстағы заңнама талаптарын сақтау қажеттігі жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Сонымен бірге басқармаға өзін журналист деп таныстырған, бірақ онысын растайтын құжаттары болмаған ер адам жеткізілді. Аты-жөні анықталғаннан кейін ер адам босатылды” деп жазылған полиция хабарламасында.

15 қаңтарда күндіз Астанада президент әкімшілігі кеңсесіне ұжымдық хат тапсырмақ болған үш әйелді полиция ұстаған еді. Хатта олар балаларының қазасын әділ тергеуді сұраған.

Құқық қорғаушы Инга Иманбайдың айтуынша, олар кеңсеге кіре алмаған, өтініштері де қабылданбаған. Есесіне оларды полиция ұстап әкеткен. Олардың қазір босатылғаны-босатылмағаны белгісіз. Құқық қорғаушының сөзінше, әйелдер ешқандай да наразылық өткізбеген – олар конституциялық құқықтарын пайдаланып, президентке хат тапсырмақ болған.

Бейсенбі күні полиция аналармен бірге Ulysmedia тілшісін де ұстаған. Редакцияның хабарлауынша, оның телефонын полиция тартып алып, ішіндегі материалды өшірген. Полиция хабарламасында ол жөнінде айтылмайды

Павлодар облысы Ертіс ауылындағы жер үйде шыққан өрттен екі бала қаза тапты.

▪"Балалар ауруханада көз жұмды"

Облыстағы төтенше жағдай департаменті хабарлауынша, өрт сөндірушілерге хабар таңғы 8:33-те түскен. Үш минутта өрт сөндірушілер оқиға орнына келгенде үй өртке оранғанын көрген. Өрт басталғанда үйде төрт бала болған, біреуі сыртқа шығып үлгерген. Қалған үшеуін өрт сөндірушілер сыртқа алып шыққан.

"Алайда кәмелетке толмаған екі бала ауруханада көз жұмды" деді департаменттің баспасөз қызметі.

Өрт себептері анықталып жатқаны хабарланды. Төтенше жағдай департаментінің мәліметінше, өрттің аумағы 50 шаршы метрді құраған. Өрт шыққанда балалардың ата-анасы я жақындары қайда болғаны айтылмады.

▪Балалар қаза болған өрт оқиғалары

Қазақстанда жер үйлердегі өрттен балалар қаза тапқаны жайлы хабарлар жиі шығады. Биыл 11 қаңтарда СҚО Жұмабаев ауылында жер үйде өрт шығып, ер адам балаларымен қаза тапқан.

Былтыр 18 қарашада Түркістан облысы Алғабас ауылындағы екі қабатты жеке меншік үйде шыққан өрттен 12 адам мерт болды, тоғызы – кәмелетке толмаған бала. 4 маусымда БҚО Жымпиты ауылындағы тұрғын үйдегі өрттен бес бала көз жұмған еді.

2024 жылы күзде Астанадағы жеке үйлердің бірінде өрт шығып, 13, 9, 3, 2 жастағы төрт бала көз жұмған. Оның алдында Қостанай облысы Жітіқара қаласында жеке үйде өрт болып, бес бала өлі табылған.

2019 жылы ақпанда Астананың Көктал-1 шағын ауданында уақытша баспана өртеніп, бір отбасындағы кішкентай бес қыз бала опат болған. Бұл оқиға елде үлкен резонанс тудырған еді.

2024 жылы Қазақстанда 12 жасқа дейінгі балаларды үйде қараусыз қалдыруға тыйым салуды ұсынған. Төтенше жағдай департаменттері жұртты жер үйде өрт ережелерін сақтауға, балаларды үйде қараусыз қалдырмауға шақырған.

Иран наразылықта қаза болғандар "жүздеген адам ғана" деп отыр

Иран сыртқы істер министрі Аббас Аракчи америкалық Fox News телеарнасына берген сұхбатында наразылықтан қаза тапқандар «жүздеген адам ғана» деп, бұған дейін тараған мыңдаған адамның қазасы жайлы хабарларды «дезинформация» деді. Ол Иран билігі қаза тапқандардың нақты санын «жақында жариялайтынын» айтады.

Аракчи қаза болғандарды «террористер» деп отыр. Министр «Израильдің көмегімен қаруланған террористер қаза тапқандардың санын өсіру үшін полицейлер мен адамдарды әдейі атты. Олар АҚШ президенті Дональд Трамптың Ирандағы жағдайға араласуына алдын ала жағдай жасамақ болды» дейді. Аракчи бұл сөздеріне дәлел ұсынған жоқ.

Иран билігі 28 желтоқсанда басталған көтерілістің қатысушыларын «террористер» деп атап, басып-жаншыған.

Аракчи «наразылық тоқтады, кейінгі төрт күнде ешқандай наразылық пен тәртіпсіздік болмады» деп отыр. Бұған қоса, ол ешкім дарға асылмағанын, өлім жазасы орындалмағанын айтады.

▪Құқық қорғау ұйымы: 3428 адам қаза болды

Бірнеше күннен бері Иранда интернет пен байланыс сөніп тұр. Сондықтан Ирандағы жағдайдан толық ақпарат алу, қаза тапқандардың санын анықтау қиын.

Ал Норвегияда орналасқан Iranian Human Rights Organization ұйымы наразылықтан кемі 3428 адам қаза тауып, мыңдаған адам жараланды дейді. АҚШ-тағы HRANA ұйымы 14 қаңтарда 2435 адам қаза болғанын айтқан.

Ресейдің шабуылдары мен қыстың суық ауа райы Украина халқын жарық пен жылусыз қалдырды. Ауыр жағдайға қарамастан Украина халқы тіршілігін жалғастырып жатыр.