🛢️Трамп Ресейден жанармай алмақ. Бұл келісімнен пайда бар ма?

АҚШ президенті Дональд Трамп жұмада Путинмен «дизель келісімін» жасағанын мәлімдеген. Трамптың сөзінше, Ресей алдымен АҚШ-қа 300 мың тонна дизель, қарашада 500 мың тонна дизель, кейін 1 млн тонна дизель жібермек. АҚШ президенті осы арқылы дизель бағасын түсіремін дейді. Осыдан соң АҚШ-тың қаржы министрлігі Ресей мұнайына салынған санкцияны жеңілдетті.

Украина президенті Владимир Зеленский бұл келісімді сынға алып, «соғысты қаржыландыру» деді.

🔹Сарапшы не дейді?

Ал экономика ғылымдарының докторы Игорь Липсиц бұл келісімнің пайдасы аз деп санайды.

— Трамптың миллион тонна дизель деген мәлімдемесі Ресейдегі жағдайды ескерсек, өте күлкілі естіледі. Әзірге сөз мыңдаған тонна туралы болып тұр. Бұл талқылауға тұрмайды. [Трамп] АҚШ-тағы жанармай бағасы нашарлаған тұста жұрттың назарын басқа жаққа бұру үшін түрлі әрекеттерге барып жатыр. Бірақ мұның ешқандай экономикалық мәні жоқ. Дегенмен Трамп осы арқылы қысымды, халықтың ашуын сәл де болса азайтуға, алдағы сайлауда Республикалықтарға дауыс бермеймін деген жұртты ойынан қайтаруға тырысып жатыр, — дейді экономист.

АҚШ Конгресі Трамптың Ресеймен келісімін сынға алып жатыр. Өкілдер палатасындағы республикашылдар мен демократтар Ресейден дизель алуды шектеу үшін әрекет жасап көрмек.

Украина шабуылынан соң Яндекс Қазақстанда да жұмыс істемей қалды.
Қазақстанда Яндекстің орынын алмастыратын өзге өнім жоқ па?
АҚШ президенті Дональд Трамптың мәлімдемелері түрлі пікірге себеп болды. https://youtu.be/mJrV6GvY6wk?is=D4M5RgahbeiIu-UJ

☢️ МАГАТЭ сарапшылары Қазақстанның АЭС салуға дайындығын бағаламақ

Астанада 12-15 қазан аралығында Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (МАГАТЭ) миссиясы өтіп жатыр. Халықаралық сарапшылар Қазақстанға АЭС құрылысына арналған инфрақұрылымды кешенді бағалауға дайындалуға көмектеседі. Бұл туралы Қазақстанның Атом энергиясы жөніндегі агенттігі хабарлады.

Сарапшылар елдің өзін-өзі бағалау жөніндегі ұлттық есебін талқылап, ұсынылған деректерді нақтылап, ядролық инфрақұрылымға кешенді шолу жасайтын негізгі INIR миссиясы алдындағы келесі қадамдарды айқындайды.

Бағдарлама ядролық және радиациялық қауіпсіздік, ядролық нысандарды қорғау, заңдар базасы, қаржыландыру, кадр даярлау, электр желілері дайындығы және ядролық отын циклі даярлығы сынды барлығы 19 бағытты қамтиды. Бұл жұмыстарға қазақстандық агенттіктің, "Қазақстандық атом электр станциялары" және "Қазатомөнеркәсіп" компанияларының өкілдері қатысады.

Қазақстан аумағында бірнеше атом электр станциясын салу жоспарланған. Алғашқысы – "Балқаш" АЭС-і Алматы облысының Үлкен ауылы маңында бой көтермек. Құрылыс консорциумының көшбасшысы ретінде ресейлік "Росатом" компаниясы таңдалған.

2026 жылғы 3 қыркүйекте "Қазақстандық атом электр станциялары" компаниясы "Росатомның" еншілес құрылымы – "Атомстройэкспортпен" АЭС құрылысын жобалау, жабдықтау және салу туралы келісімшартқа қол қойған. Жобада ВВЭР-1200 үлгісіндегі екі энергоблок салу көзделген, ал нысан 2035-2036 жылдары іске қосылады деп жоспарланған.

Трамп: АҚШ Украинаға барлау деректерін беріп жатыр

Бұған дейін Украина басшысы Владимир Зеленский әріптестері ресейлік баллистикалық ракетаның 12 қазанда кешке Киевті соққылауға дайындалып жатқанын ескертпегенін айтқан еді.

“Ресейлік баллистикалық ракетаның жіберілгені туралы барлау дерегі адамдардың өмірін сақтауға көмектеседі, бұл маңызды сұрақтардың бірі” деп жазды Зеленский.

Кейін Украина сыртқы істер министрі Андрей Сибига АҚШ Украинаға барлау деректерін беруді доғармағанын хабарлады.

Politico басылымының дереккөзінің айтуынша, АҚШ “нашар ауа райы жағдайына байланысты” Украинаға соққы жөнінде ескертпеген. Оның сөзінше, Киев мұны толымды себеп деп санамайды.

“Сол себепті көбі мәселе басқада болуы мүмкін деп қауіптенеді” деді басылымның дереккөзі

Әзербайжанда Баку мен тағы бірнеше қала тұрғындары мектепте хиджаб киюге салынған тыйымға қарсылық білдірді. Билік наразы 37 адамның ұсталғанын хабарлады. Әзербайжандағы наразылық жайлы қазірге дейін не белгілі?

Алматыда Республикалық физика-математика мектебінің 47 оқушысы улану белгілері бойынша ауруханаға түсті. Мектеп уақытша жабылды.

Балалардың ауруханаға түскенін Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасы растады. Ведомствоның хабарлауынша, 12 және 13 қазанда балалар инфекциялық ауруханасына ішек инфекциясының белгілері бойынша 47 оқушы түскен.

“Қазір барлығы дәрігерлердің бақылауында. Интернаттың тағы 8 баласы оқшауланып, медициналық бақылауға алынды” деді басқарма өкілдері.

Мектеп-интернат пен тамақтандыру блогының жұмысы уақытша тоқтатылған. Мамандар тексеріп, зертханалық үлгілер алынған.

“Бәсе” арнасының негізін қалаушылардың бірі Наталья Садықова 13 қазанда Варшавада ЕҚЫҰ жиынында Қазақстандағы тәуелсіз журналистикасының ахуалына тоқталды. Одан үзіндіні Respublika.media жариялады.

Жиында Наталья Садықова Қазақстанда тәуелсіз журналистер қысымға ұшырап жатқанын айтты.

“Біздің БӘСЕ медиамыз және “Республикадағы” әріптестерімізге үнемі цифрлық шабуыл жасалады. Авторлық құқықты бұзды деген жалған желеу біздің Facebook, Instagram және YouTube-тағы видеоматериалдарымызды бұғаттау үшін пайдаланылады. Біздің мақалаларымызды өшіреді, аккаунттарымызды шектейді. Өзге де тәуелсіз журналистер қысымға ұшырап жатыр. Динара Егеубаева мен Лұқпан Ахмедияров арандату мен саяси сипаты бар қылмыстық істерге кезігеді. Журналистер кәсіби қызметі үшін түрмеде отырмауы керек. Тәуелсіз БАҚ-тың үнін өшірсе, адамдар еркін әрі тәуелсіз ақпаратқа қол жеткізе алмай қалады” деп Наталья Садықова ЕҚЫҰ-ны шара қолдануға шақырды.

Ол авторлық құқыққа қатысты шағымдарды тәуелсіз журналистиканың үнін өшіру мақсатына пайдалануға қарсы тұруға, журналистердің кәсіби қызметі үшін қылмыстық қудалануына қарсы тұруға, қоғамның еркін әрі тәуелсіз ақпарат алу құқығын қорғауға шақырды.

“Және Айдос Садықовтың қазасын әділ тергеуді талап етуге [шақырамын]. Менің күйеуім өлтірілді, бірақ біздің журналистік қызметіміз жалғасып жатыр. Журналистерді өлтіруге, қылмыстық іспен қудалауға немесе шындықты айтқаны үшін тұншықтыруға болмайды...” деді Наталья Садықова

Журналист Наталья Садықова – Киевте қастандықпен өлтірілген қазақстандық оппозициялық журналист Айдос Садықовтың жесірі және Қазақстанға аса танымал тәуелсіз медиалардың бірі – "Бәсе" YouTube-арнасының редакторы.

Айдос Садықовты 2024 жылғы маусым айында белгісіз біреулер Киевте атып өлтіріп кеткен. Өлімші болып жараланған Садықов аурухананың жансақтау бөлімінде бірнеше күн ес-түссіз жатып қайтыс болды.

Наталья Садықова бұл қылмысқа Қазақстан билігін айыптап, оның өлімі президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа "пайдалы болды" деген. Астана кісі өлтіруге қатысы жоғын мәлімдеді.

Садықовтың өлтірілгеніне екі жылдан астам уақыт болса да, жақындары мен құқық қорғаушылар журналистің қазасы бойынша тергеу жылжымай жатқанын айтады. Биыл сәуірде Қазақстанның Бас прокуратурасы Айдос Садықовтың өліміне қатысты Азаттықтың сауалына берген жауабында "кешенді тергеу шаралары жүргізіліп жатқанын" хабарлады, бірақ қосымша ақпарат бермеді.

Құжаттағы орыс тілінің үстемдігі. Ұлттық компаниялар шарты заңға қайшы емес пе?

Қазақстанда мемлекеттік және квазимемлекеттік компаниялар мердігерлермен жасалған келісімшарттарында "дау туған жағдайда қазақ тілінен орыс тілі басым болатынын" атап жазғанын тіл белсендісі Жалғас Ертай көтерді. Мемлекеттік тілді заң жүзінде қолдануда қалыптасып отырған мұндай жайт Конституцияға қайшы емес пе? Азаттық ресми органдарға хат жолдап, жауап алды.

Толығырақ оқыңыз