#поразава #sacral_catholic #sacral_graveyard
Працягнем шпацыр па поразаўскіх могілках.
Ну, гэта пацягне на мясцовую дамінанту. Не тое каб капліца, але нейкая сямейная пахавальня. Належала роду Булгарыных (хм, продкі, відаць па прозвішчы, не тутэйшыя). На жаль, інфы па гэтых спадарах не знайшоў, ды і ня ўсе імёны зараз разглядзець сам магу (справа ж даўно была). Але сеціва падкінула цікавае. Сярод прадстаўнікоў роду быў ураджэнец Меншчыны – Фадзей\Тадэвуш Булгарын. Чалавек займальнай (і не адназначнай) біяграфіі: сын удзельніка паўстання Касцюшкі, ваяваў супраць Напалеона, а пазней за яго. Сімпатызаваў дзекабрыстам снежанцам, а потым стаў інфарматарам 3 аддзялення (палітычная паліцыя). Па ўспамінах меў кепскі характар і за сваю сатырычную творчасць у бок кіраўніцтва неаднаразова цярпеў ад гэтага самага кіраўніцтва. А калегі па літаратурнай дзейнасці самі крэмзалі пра яго крытычныя жарты.
Ну так, ад вышэй пералічанага мы прыйшлі да галоўнага: спадар Булгарын – расейскі пісьменнік. Так яго пазіцыянуюць. Але сам сябе ён лічыў ліцьвінам (часам прыроджаным палякам ці чалавекам рускай культуры), а пэўныя сябры называлі беларусам. Вось, што ён сам пісаў пра нашу мову:

«Тая мова, якую я называю беларускай, польскія гісторыкі ды філолагі называюць руськай. Гэты "ь" пасля "с" складае ў іх розніцу паміж народам і моваю руськім ды рускім, ці літоўскім. У сутнасці, гаворка, якой пісаліся дыпламатычныя акты ў Літве: беларуская».

А яшчэ ён аўтар плутовского круцельскага раману «Іван Выжыгін», у якім згадваецца як сама Беларусь, так сустракаецца тая самая «руськая гаворка». Сам не чытаў, але трошкі заінтрыгаваны. Патэнцыйна цікавы літаратурны помнік з пэўнай прэзентацыяй, усё ж і ня вельмі, але старажытнай Беларусі ад чалавека са спецыфічным бэкграўндам.
А з могілкамі (ага, допіс пра іх, нагадаю) мы яшчэ ня скончылі. Працяг будзе.

#sacral_data
4 красавіка 1683 года пайшоў з жыцця Багуслаў Казімір Маскевіч. Нарадзіўся ён у маёнтку Сэрвач, што на Наваградчыне. А вось дзе і як памёр - невядома. Шкада, не было каму пра гэта напісаць (ці не дайшоў [да мяне] дакумант). Але самога сабжа сёння згадваю праз тое, што пісаць ён любіў і пакінуў нам цікавыя ўспаміны пра ўласнае жыццё і падзеі ў Рэчы Паспалітай XVII ст.
Ён ужо згадваўся ў допісе пра аблогу Бабруйску падчас казацкага паўстання Хмяльніцкага. Уласна, першы дыярыюш (то-бок, дзённік), які дайшоў да нас, прысвечаны тым падзеям і ягонаму ў іх удзелу ў 1643—1649 гг.
Другі дыярыюш прысвечаны захопу Іванам Хаванскім тэрыторыі Беларусі ў часы 13-гадовай вайны і сканчаецца на перамозе польска-літоўскага войска ў бітве пад Палонкай ў 1660 годзе.
Вось вам некалькі цытатак без кантэксту, дзеля ўзбуджэння жадання азнаёміцца (а ў каментарах будзе само чытво😉):

Я, Маскевіч, ашмянскі маршалак, страціўшы коні (бо ўжо ўвосень паздыхалі) i хлеб праз неўраджай, быў вымушаны застацца ў той грамадзе з панам падсудкам, на што не магу скардзіцца, бо ўсе мы штодня былі ў небяспецы. I калі б нашыя войскі прамарудзілі яшчэ тыдзень, усіх нас аддалі б пад меч. То хай будзе Богу хвала, што прыспешыў нашае войска i даў яму хуткую перамогу над непрыяцелем.

Сапраўды, пра яго сказана даўней: князь золатам напісаў, a ваявода лайном запячатаў

прапаршчык Васіль Падрэзаў прапанаваў быў, зрабіўшы ўначы вылазку з замка, усіх выразаць. Але капітан строга яму тое забараніў, i ўначы яны пабіліся між сабою. Капітан усё ж перамог i не дазволіў, з ласкі Божай, учыніць разні i вылазкі з замку.

Падчас таго штурму забілі некалькі вусатых баб, якіх нашыя бачылі пазней, прагульваючыся.

Спачатку я не хацеў піць, а калі той змусіў просьбай, то добра - хаця i навобмацак падпіў. Аж пад вечар ад таго мёду зрок мой паправіўся, i тая [немач] больш не вярталася.

Думаў, прачытаўшы дыярыюш, што складу нешта прыгожа-паслядоўнае з успамінаў, але сьмерць, як заўжды, заспела знянацку, сіл і часу разбіраць свае старыя нататкі не было, таму вось так. Але чытво займальнае. Раю.