#гара_цэгла
«У вялікіх будоўлях шмат смутку. Хто іх распачынае, той памнажае пакуты»
Эклезіяст 1:18 (вельмі вольны пераклад)

Нейкая несправядлівасць атрымалася праз тое, што даўно знята «кіно» па тэме, а фотачкі ўсё пыляцца на лічбавых паліцах. Тым больш, склад іх паспеў абнавіцца. Давайце яшчэ раз паглядзім на маўклівы, іржавы помнік Халоднай вайны.
Распавядаць, што гэта і дзе, напэўна, ня буду. Вельмі месца спецыфічнае ды небяспечнае. Можа вы і чыталі пра яго ў папулярных выданнях. Але вось пра што падумаў. Гэткім кананічным сьветам, прадстаўленым, як наступствы гэтай самай Халоднай вайны, з'яўляецца серыя гульняў Fallout і паказаны ён з боку ЗША і пра ЗША. На іншым баку ў нас знаёмыя і блізкія атмасфера ды краявіды постсавецкага Сталкеру. Але ж Сталкер – гэта не пра канец сьвету, гэта гісторыя лакальная. Ёсць «зона», там пасля катастрофы на ЧАЭС адбываюцца ўсе «цуды».
Пры тым які ёсць патэнцыял развіцця гульнявага постʼядзернага сусвету ў айчынным сэтынгу з гэтымі ідэямі падземных сховішчаў, рэтрафутурыстычнай тэхнікай. Выходзіць на паверхню камсамолец, а там яго чакаюць рэйдары-хакеісты з каманды «Метэор» ды хіпі з карыкатур «Кракадзілу». Асабліва пацешна фантазіраваць на тэму савецкага «Волт-боя», з улікам, што ёсць багаты пласт прапаганды грамадзянскай абароны. Як бы звалі галоўнага маскота? ДОСААФ-піонэр? (вой, ёсць жа Atomic Heart! Але ж гэта іншае😅)
«Ападкі: Новы Шчучын». Эх, які патэнцыял! Пафантазуйце над гэтым.

А хутка нас чакае доўгі трып па могілках. Так бы мовіць, імчым да ўласцівага рэчышча.

#узляны #sacral_jews #sacral_graveyard
Як і абяцаў вышэй, пачнем могілкавыя (пераважна) прыгоды на абшарах былога Ігуменскага павету (а зараз Пухавіцкі раён), адным вокам зазірнем у суседнюю Меншчыну.
Сённяшняя вёска знаходзіцца недзе паміж Дудуткамі і пасёлкам\чыгуначнай станцыяй Рудзенск. Больш аднаго разу даводзілася раней тут праязджаць. І раней ведаў пра існаванне тут закінутых габрэйскіх могілак. Вунь, наўпрост з дарогі бачны помнік. Але гэта помнік больш сучасны, прысвечаны ахвярам Галакосту. Дзе ж старыя мацэвы старажытных пахаванняў?
Аказалася, каб іх пабачыць, трэба наведаць месца, калі ўсё ўжо паспела вызваліцца ад снегу і не паспела зарасці травою. І вось, побач на пагорку старыя могілкі. Не самыя ўражлівыя, але хіба гэта нагода іх не паглядзець?

Габрэйская супольнасць ва Ўзлянах з'явілася не пазней за XVII ст. А ў XVIII ужо была драўляная сінагога. Яна, канешне ж, не захавалася. Але ёсць малюнак і нават здымак. Не факт, што той самай першай, бо дрэва, самі ведаеце, матэрыял не самы надзейны, але нешта старэнькае, дакладна.

Дарэчы, назва вёскі мае варыянт Вузлянка і паходзіць ад назвы маленькай рачулкі Вуж\Вушанка.

#самуэлева #гара_цэгла #sacral_dominium
Ад пачатку цікавостак на маршруце (ён, дарэчы, ажыццяўляўся на ровары) перанясемся ў дальнюю кропку маршруту – вёску Самуэлева. Гэта ўжо раён Менскі, а не Пухавіцкі, але ў ХІХ ст. усе гэтыя землі адносіліся да Ігуменскага павету. Чаму я ўспамінаю менавіта ХІХ ст? Таму, што з таго часу да нас дайшлі парачка гаспадарчых будынкаў былога маёнтка. Першы ўжо занядбаны, другі выкарыстоўваецца пад жытло.
У пачатку ХІХ ст. вёска належала Дамініку Гераніму Радзівілу. У 1812 годзе выступіў на баку Напалеона. Працягнуў яму служыць і пасля паразы ў Расейскай імперыі. Загінуў у 1813 годзе падчас бітвы пры Ганау (суч. Нямеччына). Яго дачка пабралася шлюбам з Ільвом Вітгенштэйнам – сынам расейскага генерал-фельдмаршала Пятра Хрысціянавіча (у 1812-м, зразумела, змагаўся на іншым баку). А ўжо бліжэй да канца стагоддзя маёнтак набыў прадстаўнік уплывовага на Меншчыне роду, што таксама меў сваяцкія стасункі з Радзівіламі – Эмерык Гутэн-Чапскі. Мяркуючы па лічбах на падмурку свірану, будынак пабудаваны пры ім.
На жаль, не захаваліся ў Самуэлеве вадзяны млын і бровар, што калісьці складалі важныя пункты прыбытку маёнтка. Але прыемна пабачыць і такое.
А мы рушым далей. Працяг будзе.

#sacral_data
31 траўня 1996 году пасярод поля ля вёсцы Антонава Пухавіцкага раёну быў усталяваны знак "Геаграфічны цэнтр Беларусі". Раптоўна падкраўся 30-гадовы юбілей.
А вось здымак 8-мі гадовай даўніны, дзе адмэн адпачывае ў гэтым самым цэнтры пасля доўгага кручэння понажаў і напаўняецца. Больш прыстойнага фота не знайшлося.
А вы ведалі, бачылі такое?