تۆرک قیزی 🌼 Türk qizi

سوْروشدو بیر قوْجا مندن :
ایستیرنگ قیز آلانگ هاندان ؟
دئدیم تۆرک قیزی ،
یئیلاغا - گئدن ائلدن .

سادا دیر اؤزۆم تکین ،
شیرین دیر اۆزۆم کیمی ؛
اللی ایل قالاندا ،
یا مه ویزه ائنر ،
شیتیل ؛
یا شرابا دؤنر ،
ملس .

لاچچێن

🌼🌼🌼

Soruşdu bir qoca məndən ,
istirəng qiz alang handan ?
Dedim Türk qizi ,
Yeylağ,a - gedən eldən .

Sada dir ,
Özüm təkin ;
Şirin dir ,
Üzüm kimi ;

Əlli il qalanda ,
Ya məvizə enər ,
Şitil ;
Ya şəraba dönər ,
Mələs .

🌼🌼🌼

سوْروشدو : پرسید
هاندان : از کجا
سادا : صادق ، روراست ، بی کلک
اؤزۆم : خودم
تکین : مانند
اۆزۆم : انگور
کیمی : مانند
مویز : کشمش
ائنر : پایین می آید ، تنزل پیدا می کند
شیتیل : بسیار شیرین با کمی طعم اسیدی
دؤنر : بر میگردد ، تبدیل میشود
ملس : میخوش

لاچچێن کانالێ

https://telegram.me/borlachin1

بوْربوْر 🌼 Borbor

سن بوْرانگ ، بوْربوْرانگ ،
گۆنش کیم چوْخ توْرانگ ؛
آینایێ آل اله !
ایچینده حور گؤرنگ .

سن خوْرانگ ، خاورنگ ،
گۆندۆزه داورنگ ؛
تامدارا بویوردونگ ،
ایستیرنگ نور گرنگ .

سن شوْرانگ ، سن شیتیل ،
سن به ینگ ، سن بوتول ،
آچمێشانگ ساچێنگێ ،
ایستیرنگ توْر سرنگ .

لاچچێن

🌼🌼🌼

Sən borang , Borborang ,
Günəş kim çox torang ;
Aynayı al ələ !
İçində hur görəng .

Sən xorang , xavərəg ,
Gündüzə davərəng ;
Tamdara buyurdung ,
İstirəng nur gərəng .

Sən şorang , sən şitil ,
Sən bəyəng , sən butul ;
Açmışang saçıngı ,
İstirəng tor sərəng .

🌼🌼🌼

بوْر : طلایی ، درخشان
بوْربوْر : درخشان ، باشکوه ، توانمند ، بهادر
توْر : رام نشدنی ، سرکش ، یاغی
آینایی آل اله : این جمله ایهام دارد :
۱- آینه را به دست بگیر
۲- آینه را بگیر و ببیز ( الک کن )
خوْر : آتش
بویوردونگ : تشریف آوردی ، افتخار دادی ، فرود آمدی ، دستور دادی
تامدار : نخهای دار شده
گؤینۆنگ سر : دلت میخواهد
گرنگ : تارها را در کنار هم مرتب و ردیف کنی
رکن گر در توْرکی سومری چنین آمده :
gar :
to heap up ( arrange into piles or stacks
شیتیل : بسیار شیرین که کمی حالت اسیدی پیدا کرده
به ی : بزرگ ، ولامقام
بوتول : اصیل ، نجیب ، بسیار مقاوم ، نام و لقبی برای زنها و مردها
شور : شادی و هیجان ، شوق / نام دستگاه و آهنگی در موسیقی

کانال لاچچین یگانه کانال آموزش زبان توْرکی در فضای مجازی

https://telegram.me/borlachin1

چیلله یاتایدێ 🌼 çillə yataydı

شاللا چیلله یاتایدێ !
چار - چار اوْیانا !
شاللا گوببو اؤته یدی !
دورنا دایانا !
شاللا باردلنگ بیته یدی !
گۆلگز بوْیانا !
قوْمپا گومپول چیته یدی !
بایرام بیه نه !

لاچچێن

🌼🌼🌼

Şalla çillə yataydı ,
Çar - çar oyana !
Şalla gubbu ötəydi ,
Durna dayana !
Şalla bardləng bitəydi ,
Gülgəz boyana !
Qompa gumpul çitəydi ,
Bayram bəyənə !

🌼🌼🌼

شاللا : کاش که ، امید که
چیلله : شدت سرما ، سرمای طولانی ، طول آن شصت شبانه روز از اول دی تا پایان بهمن
چار - چار : نوعی صفت مبالغه ، درخشش عظیم ، طلوع نور ، روز اول اسفند پس از پایان یافتن چیلله
گوببو : پرنده ای که آمدن بهار را مژده ی می دهد . / کلمه ی گوببو در توْرکی سومری به شکل گوبی آمده
gubi :
a bird
اؤته یدی : کاش میشد آواز بخواند
دورنا : پرنده ای مهاجر که در بهار به مناطق سردسیر باز میگردد
دایانا : پایداری کند ، اقدام کند ، پافشاری کند
باردلنگ : نوعی گون با خارهای بلند و گلهایی ارغوانی
بیته یدی : کاش میشد بروید ، کاش میشد ترمیم شود
گۆلگز : گل کوچک ، نوعی لاله ، نامی برای دخترها
بوْیانا : رنگ شود
قوْمپا : غنچه
گومپول : تلفظ دیگری از قوْمپا و قوْنچا ، گرد و فشرده ، نوعی گل مصنوعی با نخهای رنگی
چیته یدی : کاش میشد سوزن دوزی کند ، رفو کند ، ترمیم کند
بایرام : جشن بزرگ توْرکها در ابتدای سال نو که تاجیکها به آن نوروز میگویند
بیه نه : بپسندد

لاچچێن کانالێ

https://telegram.me/borlachin1

انگیش ، منگیش ، انگیشه 💫

آن زمان که بچه بودیم ، شکار گنجشک با تله برایمان خیلی لذت بخش بود . گودال گوچکی می کندیم . در زیر سنگهای اطراف هزارپایی پیدا می کردیم و آن را به عنوان طعمه با خار درخت کنار در یک سمت گودال به زمین می دوختیم . تکه چوبی به صورت عمودی در روبروی طعمه در کنار گودال بر زمین فرو می کردیم ، طوری که حدود دو سانتیمتر بالاتر از سطح زمین قرار بگیرد . بعد یک تکه سنگ تخت می آوردیم . یک تکه چوب تخت انتخاب میکردیم و طوری قرار می دادیم که نصف آن در جلو پایه و نصف دیگر در پشت آن مثل الاکلنگ قرار بگیرد . در سمت جلو این الاکلنگ چوب بلندی زیر تخته سنگ قرار میدادیم . بعد برای آن که چوب الاکلنگ تعادل داشته باشد دو قطعه چوب باریک در داخل تله و از بغل طوری قرار می دادیم که سرشان به چوب تخت میانی تکیه داده شود .
پس از نصب تله وردی می خواندیم بدین مضمون :
Əngiş , məngiş , əngişə ,
Qiç,i dəysing , daş düşə .
انگیش ، منگیش ، انگیشه !
قیچی ده یسینگ ، داش دۆشه !

گنجشک از هر سمتی که میخواست داخل تله شود پاهایش به چوبهای کناری تله میخورد و سنگ تله بر رویش می افتاد و گنجشک در زیر آن محبوس میشد .

3 / 10 / 7601 سومری
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) , زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک

انگیش : بگیر ، بر رویش بیفت / این لغت در توْرکی سومری به شکل anği آمده :
anği :
eclipse گرفتن ، در برگرفتن ، پوشاندن ، خسوف و کسوف
انگیشه : در دام بیفتد ، گرفتار شود

منبع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University ( EPSD )

کلله خوْر 🚨 Kəllə,xor

ایستیرم اکم ،
اللرینگ عطرینی ؛
قیمچینه هئل ،
بنگیروْو اۆرکه .

ایستیرم چکم ،
کلله خوْر نقشینی ؛
اؤلچۆنه قوْل ،
کؤلگه یی سیلکه .

ایستیرم سؤکم ،
چیلله نینگ درریسین ؛
قوْوزانا یای ،
بوْینونو بۆرکه .

ایستیرم بۆکم ،
جنگناما قسسینه ؛
دۆمتۆنه توْی ،
دوْو دؤنه تۆرکه .

🚨🚨🚨

İstirəm əkəm ,
Əlləring ətrin,i ,
Qimçinə hel,
Bəngirow ürkə .

İstirəm çəkəm ,
Kəllə,xor nəqşin,i ;
Ölçünə qol ,
Kölgə,yi silkə .

İstirəm sökəm ,
Çilləning dərrisin ;
Qowzana yay ,
Boynun,u bürkə .

İstirəm bükəm ,
Cəngnama qəss,inə ;
Dümtünə toy ,
Dow dönə türkə .

🚨🚨🚨

قیمچینه : دست را بجنباند
هئل : گیاهی معطر و همیشه سبز از خانواده ی زنجبیل که دانه ی آن خاصیت دارویی دارد و به رنگ سبز مایل به آبی است
بنگیروْو : درختچه ای خودرو با دانه های سیاه
اۆرکه : رم کند ، وحشت کند
کلله : سرکش ، مغرور / آتێم کلله ائتدی : اسبم سرکشی کرد
خوْر : تلفظ دیگری از گوْر و گور به معنی عظیم و بزرگ
کلله خوْر : سرکش و توانمند / کلله خوْرلو : نام یکی از تیره های قشقایی
اؤلچۆنه : دستها را بجنباند ، عرض اندام کند ، مبارز بطلبد
سیلکه : محکم بتکاند تا آلودگیها زایل شود
سؤکم : پوست را از گوشت جدا کنم
چیلله : نوعی صفت مبالغه ی توْرکی ، شدت سرما ، سرمای طولانی که مدت آن شصت شبانه روز است .
درری : حفاظ ، پوست
قوْوزانا : برخیزد ، قیام کند
یای : کمان ، بگستر ، منتشر کن ، تابستان
بۆرکه : بتاباند و خرد کند
بۆکم : برگردانم
جنگناما : مانور جنگ ، رقص رزمی قشقاییها با چوب
قس : آهنگ ، نغمه
دۆمتۆنه : خود را به زور جلو بکشد
توْی : گردهمایی ، جشن ، نمایش
دوْو : نوبت ، میدان ، رقابت ، تفوق ، میدان عمل


لاچچێن کانالێ ، تۆرک کانالێ

https://telegram.me/borlachin1

کاکتوس 🌵 kaktus

آشێق اوْلماگ ایچین ،
هممیشه نرگیز و نوْوروز ،
یاغێش و یارپوز دالێچاز گزمه .

شایاد ،
بیر یاسسێ کاکتوس اۆجۆنده ،
بیر قیرمیزی قوْنچا گؤرنگ کی ،
دیرلیگی اؤلکه یه گؤندره .

خوْرخه لوییس بوْرخس
بیر آز دگیشمه اینن لاچچێن

🌵🌵🌵

Aşıq olmag için ,
Həmmişə nərgiz o nowruz ,
Yağış o yarpuz dalıçaz gəzmə .

Şayad ,
Bir yassi kaktus ücündə ,
Bir qirmizi qonça görəng ki ,
Dirligi ölkəyə göndərə .

🌵🌵🌵

هامێ چاغ : همیشه
یارپوز : پونه
دالێچاز : به دنبالش
یاسسێ : پهن ، فشرده و پهن شده
کاکتوس : گیاهی بسیار مقاوم در برابر کم آبی
اۆج : ابتدا ، انتها
گؤندره : باز گرداند ، برگرداند

کانال لاچچێن در تلگرام یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک در فضای مجازی

https://telegram.me/borlachin1

گئجیکمز باهار 🌼 gecikməz bahar

قیش اینن پایێزا دئیینگ !
هامێ ترگۆلۆ باغچادان بیچسه لر ،
هامێ گومپولو قوْنچادان آچسالار ،
هامێ دار یوْلا تیز تیکان اکسه لر ،
گئجیکمز باهار ، 
وختینده گلر .

لاچچێن

🌼🌼🌼

Qiş inən payıza deying !
Hamı tər gulu bağçadan biçsələr ,
Hamı gumpulu qonçadan açsalar ,
Hamı dar yola tız tikan əksələr ,
Gecikməz bahar ,
Vəxtində gələr .

🌼🌼🌼

ترگۆل : گل آبدار ، نامی برای دخترها
بیچسه لر : اگر بچینند
گومپول : تلفظ دیگر قوْنچا ، نوعی گل ساختگی از نخهای رنگی
آچسالار : اگر باز کنند
دار یوْل : راه باریک ، کوره راه
اکسه لر : اگر بکارند
گئجیکمز : تاخیر نمی کند
وختینده : به موقع اش

خوْشلایام 🌼 xoşlayam

ایستیرم های - قیریف باشلایام ،
درگنه کوْر قیشی داشلایام ؛
چارچارا بردله باغلایام ،
چیلله نینگ یوردونو خئشله یم ؛
کؤلگه یی کؤتره یی سۆپۆرم ،
یئنگی آی ، یئنگی گۆن دؤشله یم ؛
گؤتۆرم یاشماغێ گؤزۆنگنن ،
گۆندۆزو گؤینۆنگه شیشله یم ؛
بویورا باغچایا گۆللۆ یاز ،
کورچ - اونان کال آلما دیشله یم ؛
بال سوْرام دوداغدان ، پتگدن ،
یانێنگنا یای - اێنان خوْشلایام .

لاچچێن

🌼🌼🌼

İstirəm hay - qirif başlayam ,
Dərgənə kor qiş,i daşlayam ;
Çarçar,a bərdələ bağlayam ,
Çilləning yurdun,u xeşləyəm ;
Kölgə,yi kötrəyi süpürəm ,
Yengi ay , yengi gün döşləyəm ;
Götürəm yaşmağ,ı gözüng,nən ,
Gündüz,ü göynüng,ə şişləyəm ;
Buyura bağca,ya gullu yaz ,
Kurç,unan kal alma dişləyəm ;
Bal soram dudağ,dan , pətəg,dən ,
Yanıng,na yay,ınan xoşlayam .

🌼🌼🌼

های - قیریف : سر و صدا ، هیاهو
باشلایام : شروع کنم
درگنه : لندهور ، نتراشیده و نخراشده
داشلایام : سنگ بزنم
بردله : دستگاه خیش
یورد : مکان ، جایگاه
چارچار : طلوع نور ، پایان چیلله که مصادف با اولین روز اسفند است ‌
خئشله یم : شخم کنم
کؤتره یی : به کلی ، تماما
دؤشله یم : به جلو برانم ، هل دهم
شیشله یم : با میخ سنجاق کنم ، متصل کنم
شیش : نوعی میخ چوبی باریک برای سنجاق کردن گرمن به چادر
بویورا : تشریف بیاورد
کورچ : صدای خرد شدن چیز ترد
کورچ - اونان : همراه با صدای خرد شدن
دیشله یم : با دندان گاز بگیرم
پتگ : کندوی عسل ، موم عسل
یای - اێنان : همراه با تابستان
خوْشلایام : خوش بگذرانم

کانال لاچچێن در تلگرام یگانه کانال آموزش زبان توْرکی در فضای مجازی

https://telegram.me/borlachin1

پس هاچان 🔰 pəs haçan

هر گۆن ،
بیر یالان یاپێرانگ ؛
هر گۆن ،
بیر ماهان تاپێرانگ ؛
سن کی بیر الده ،
اۆز قوْوون قاپێرانگ ،
اگه ایندی یوْو ،
پس هاچان ؟

لاچچێن

🔰🔰🔰

Hər gün ,
Bir yalan yapırang ;
Hər gün ,
Bir mahan tapırang ;
Sən ki bir əldə ,
Üz qowun qapırang ,
Əyə indi yow ,
Pəs haçan ?

🔰🔰🔰

یالان : دروغ
یاپێرانگ : پهن می کنی ، می گستری ، درست می کنی ، آماده می کنی
ماهان : ایراد ، بهانه
تاپێرانگ : پیدا می کنی
قوْوون : خربزه
قاپێرانگ : سریع میگیری ، به چنگ می آوری
ایندی : حالا
هاچان : چه وقت ، کی

https://telegram.me/borlachin1

هانسێ ترلان ؟ ? Hansı tərlan

ترلان ؟
هانسێ ترلان ؟
اوْ کی تاتلار ،
توْر قوْیوب توتدولار ،
اوْ کی پر - ده ،
پررینی اۆتدۆلر ،
اوْ کی ایتلر ،
اتینی اوتدولار ؟؟؟

لاچچێن

💢💢💢

Tərlan ?
Hansı tərlan ?
O ki tatlar ,
Tor qoyub tutdular ,
O ki pər,də ,
Pərrin,i ütdülər ,
O ki itlər ,
Ətin,i utdular ???

💢💢💢

ترلان : در هم کوبنده ، زیباترین پرنده ی شکاری
هانسێ : کدام ، کدامین
تات : بیگانه
پر : تپه ی سنگی کشیده
پر : بال
اۆتدۆلر : سوزاندند
اوتدولار : بلعیدند ، خوردند

کانال لاچچێن

https://telegram.me/borlachin1

هشت و موشت

از میان سه زبان کهن دنیا ( توْرکی ، چینی و انگلیسی ) که از یک ریشه بوده اند ، دو زبان توْرکی و انگلیسی بیشترین همسانیهای زبانی را دارند . جالبتر این که از میان گویشهای توْرکی ، گویش توْرکهای جنوب ایران ( قشقایی ، نفر ، اینانلو ، باهارلو و افشار ) بیشتر از دیگر گویشها با زبان انگلیسی همسانی دارند .

نزد توْرکهای جنوب ایران عبارتی است بدین مضمون «« هشت و موشت ائتمگ »» . یک مثال :
Darğalar həşt o muşt etdilər
دارغالار هشت و موشت ائتدیلر . یعنی ساربانها با هم درگیر شدند ( زد و خورد کردند ) .
رکن هش ( هشت ) در توْرکی معاصر چنین آمده :
هش ( həş ) : هشت ( həşt ) ، بحث و جدال ، ستیزه ، دعوا
و
هشت و موشت : بحث و جدال

در واقع هشت و موشت به معنی چماق و گرز هستند . با جمع شدن انگشتهای دست به نوعی چماق شکل می گیرد . برای روشن شدن معنی هشت و موشت به توْرکی سومری و زبان انگلیسی نیز مراجعه می کنیم .
رکن هش در توْرکی سومری به همین شکل آمده :
haş :
battle - mace چماق ، گرز
می توان گفت که fist در زبان انگلیسی تغییر یافته ی هشت در زبان توْرکی است .
fist : مشت
رکن موشت در زبان انگلیسی به شکل mace نیز آمده :
mace : چماق ، گرز

رکن ائت et ( ائد ) ed علاوه بر معنی انجام دادن به معنی کشیدن ، کوبیدن و درگیر شدن نیز هست . در توْرکی سومری به شکل gid آمده :
gid :
to drag کشیدن
to flay شدیدا کوبیدن
رکن ائت در زبان انگلیسی به شکل get و hit آمده :
get : زدن
hit : کتک زدن

نتیجه
هشت : چماق
موشت : گرز
هشت و موشت : چماق و گرز
هشت و موشت ائتمگ : بر روی هم چماق و گرز کشیدن ، همدیگر را با چماق و گرز کوبیدن .

الیاس بهرامپور ( لاچچێن )

منابع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
دیکشنری قاشقایێ سؤزلۆگۆ ، زنده یاد استاد اسدالله مردانی
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی لانگمن

کانال لاچچێن یگانه کانال آموزش زبان و فرهنگ توْرک از طریق فضای مجازی

https://telegram.me/borlachin1

ایستگ 🌼 istəg

ایستگ ایککی - یاندان اوْلاسێ ،
یوْخسا ، سئودا موفتا ده یمز ؛

خیاط پارچا ایشقدن بیچه سی ،
تافتا تیکسه ، گولسوم گه یمز ؛

خورما یوْلداش اوْلماز بن اینن ،
تاپپار بسسه بوْینون اه یمز ؛

دیوان وئردی لاچچێن اوْبایا ،
ائلکه اوْنا بیر ییر قؽمز .

لاچچێن

🌼🌼🌼

İstəg ikki - yandan olası ,
Yoxsa , sevda mufta dəyməz ;

Xəyyat parça işqdən biçəsi ,
Tafta tiksə , gulsum gəyməz ;

Xurma yoldaş olmaz bən inən ,
Tappar bəssə boynun əyməz ;

Divan verdi Laççın elkəyə ,
Elkə ona bir yïr qiməz .

🌼🌼🌼

ایستگ : عشق ، محبت
ایککی - یاندان : دوجانبه ، دو طرفه
اوْلاسێ : باید باشد / رکن « سێ » برای التزام است
یوْخسا : اگر نباشد ، در غیر این صورت / رکن « سا » برای مشروط کردن است
سئودا : عشق ، محبت
موفتا ده یمز : مفت نمی ارزد
بیچه سی : باید ببرد ، جدا کند / در اینجا « سی » رکن الزام است
تافتا : پارچه ای ابریشمی
تیکسه : اگر بدوزد / در اینجا « سه » رکن شرط است
گولسوم : گل معطر ، دسته ی گل ، نامی برای دخترها
بن : درختی خودرو در جای بلند از خانواده ی پسته
تاپپار : تپه ای که بالای آن مثل میز تخت باشد
بس bəss : زمین کنار رود یا دریا ، تلفظ درست آن با س مشدد است / این کلمه به صورت beach وارد زبان انگلیسی شده
بوْین اه یمز : تعظیم نمی کند ، تسلیم نمی شود
اوْبا : آبادی ، کاشانه
یؽر : آواز ، آهنگ / این رکن به شکل air وارد زبان انگلیسی شده
air : آهنگ ، آواز
قؽمز : نقض توافق می کند ، خست نشان میدهد/ قؽ : توافق ، الزام بر عهد/ قؽمت : توافق ملتزم کننده / رکن qï به شکل gi در توْرکی سومری آمده
gi :
to return ( on an agreement )
الزام بر توافق

توْی ، سیموت ( جشن عطر و شکوفایی )

توْرکهای سومر و ایلام به خدایان متعددی اعتقاد داشتند : خدای خورشید ، خدای ماه ، خدای باد ، خدای رود ، خدای کوه ، خدای تجارت ، خدای آهن و . . . که به مناسبتهای مختلف برای آنها جشن میگرفتند . یکی از خدایان ایلامی سیموت بود که در نیمه ی ماه می ( بیست و پنج اردیبهشت ) برایش جشن میگرفتند ، این جشن را tuga میگفتند .

توْگا ( توْی )

کلمات زبان در طول زمان ساییده و نرمتر میشوند . کلمه ی توْگا همان توْی toy در توْرکی معاصر است که حرف گ به ی تبدیل شده و حرف الف از آخر آن افتاده است .
معانی توْی : گردهمایی ، جشن ، ضیافت ، مهمانی ، بازی کردن ، سرگرمی ، تفریح و شادی کردن . تا چندی پیش در جشنهای توْرکهای جنوب ایران علاوه بر رقص و آواز ، مسابقه ی اسب سواری ، نمایش مهارتهای اسب سواری ، تیراندازی در حالت قیقاج ، مسابقه ی شترسواری ، مسابقه میان قوچها و دیگر مراسم مرسوم بود .
کلمه توْی به شکل toy و show وارد زبان انگلیسی و به شکل jïyü وارد زبان چینی شده است .
toy : عروسک ، بازی ، سرگرمی
show : نمایش
jïyü :
show

27 / 11 / 7601 سومری
الیاس بهرامپور ( لاچچێن )

منابع
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
دیکشنری انگلیسی به چینی پلیکو
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی لانگمن
دیکشنری قاشقایی سؤزلۆگۆ ، زنده یاد اسدالله مردانی رحیمی
دیکشنری آزربایجانی به فارسی بهزاد بهزادی
دیکشنری توْرکی استانبولی کیمیا ، جمشید صالحپور
دنیای گمشده ی ایلام ، تالیف والتر هینتس ، ترجمه ی فیروز فیروزنیا


کانال لاچچێن در تلگرام ، یگانه کانال آموزش زبان ، ادب و فرهنگ توْرک از طریق فضای مجازی

https://telegram.me/borlachin1

منی ایسته ❤️ mən,i istə

منی ایسته ،
بیر کیتیر سو ایسسینن چز ؛
منی ایسته ،
بیر کؤتۆر یخ ائسسیلن چز ؛
منی ایسته ،
بیر تاتار قیز دوْس اوْلان چاز .

لاچچێن

❤️❤️❤️

Məni istə,
Bir kitir su issinən çəz;
Məni istə,
Bir kötur yəx essilən çəz;
Məni istə,
Bir tatar qiz dos olan çaz.

❤️❤️❤️

ایسته : بخواه
کیتیر : ظرفی برای گرم کردن آب ، در زبان انگلیسی kettle
ایسسینن - چز : به اندازه ی گرم شدن
کؤتۆر : تکه ی بزرگ
ائسسیلن - چز : به اندازه ی ذوب شدن
چز ( چاز ) : به اندازه / این رکن در زبان انگلیسی به شکل size و در زبان چینی به شکل gèz به کار میرود
تاتار : بیگانه ، شاخه ای از توْرکها
قیز : دختر
دوْس - اوْلان - چاز : به اندازه ی دوست شدن

لاچچێن کانالێ

گؤزۆمۆ یاغلایام 🌞 gözüm,ü yağlayam

گؤینۆم سر بیر سحر تئز قاخام ،
یار - اینان قوللایا گاه چیخم ،
چالپاشێق کؤیلۆمنن آه سیخم ،
آتێمێ کوْتورا باغلایام .

کیننه دن درزیگن گتیرم ،
توْربادان داغلوْوونج گؤتۆرم ،
کئهله ده بیر کوْرا بیتیرم ،
زولومات دالێنێ داغلایام .

ائررییه سئودالار سومکاسێ ،
پرریگه آرزێلار کؤلگه سی ،
یاررێیا آرزێمان ائلکه سی ،
ایشق اینن گؤزۆمۆ یاغلایام

لاچچێن

🌞🌞🌞

Göynüm sər bir səhər tez qaxam ,
Yar ınan qullaya gah çixəm ,
Çalpaşıq köylümnən ah sixəm ,
Atımı kötüra bağlayam .

Kinnədən dərzigən gətorəm ,
Torbadan dağlowunc götürəm ,
Kehlədə bir kora bitirəm ,
Zulumat dalını dağlayam .

Erriyə sevdalar sumkası ,
Pərriyə arzılar kölgəsi ,
Yarrıya arzıman elkəsi ,
İşq inən gözumu yağlayam .

🌞🌞🌞

سر : میخواهد
قاخام : برخیزم ، بلند شوم
گاه : صبح زود
چالپاشێق : آشفته
کوْتور : تکه ی بزرگ جدا شده
کیننه : قاعده ی کوه که عریضتر است
درزیگن : گیاهی سردسیری که خشک شده ی آن را برای سوزاندن استفاده میکنند
توْربا : کیسه ی کوچک
داغلوْوونج : آلتی فلزی برای داغ کردن
کئهله : گسلی عریض بین دو تکه از یک کوه ، کمینگاه
کوْرا : مکانی برای ذوب فلز
بیتیرم : کامل کنم
زولومات : تاریکی مطلق
ائررییه : ذوب شود
سبته : قفسه ی سینه
سومکا : انجماد ، یخ زدگی شدید
پرریگه : دور شود
یاررێیا : ارضا شود
آرزێمان : آرزومند ، مشتاق
ائلکه : وطن ، کشور ، شهر
یاغلایام : پماد بکشم
کانال لاچچێن یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی

https://telegram.me/borlachin1

قلچه 🔘 qəlçə

آغچایێ گزمه ،
آینادا ائینینگه باخ !
باغچایێ گزمه ،
قیراقدا قوْینونگا باخ !
قلچه یی گزمه ،
گه یسیده گؤینۆمه باخ !

لاچچێن

🔘🔘🔘

Ağça,yı gəzmə ,
Ayna,da eyning,ə bax !
Bağça,yı gəzmə ,
Qiraq,da qoynung,a bax !
Qəlçəyi gəzmə ,
Gəysi,də göynüm,ə bax !

🔘🔘🔘

آغچا : نقره ، سکه ی نقره
ائین : قامت ، اندام
قیراق : گوشه
قوْین : آغوش ، بغل
قلچه : کبره ، پوسته ی سفتی که پس از التیام یافتن زخم روی آن به جا میماند
گه یسی : لباس
گؤین : دل ، قلب

لاچچێن کانالێ

https://telegram.me/borlachin1

یازا آلقێش 🌼 yaz,a alqış

دورنا گلمیش قتر قتر ،
گوببو چالار ، کگلیگ اؤتر ،
گلین - قوشو یاغلێق آتار ،
سیزه تبریک ! یازا آلقێش !

ایپگلنمیش قوررو چملر ،
چیچگلنمیش قره کملر ،
یاغێش گلر چؤلۆ نملر ،
سیزه تبریک ! یازا آلقێش !

قیش دالێنێ توتوب قارقیش ،
آرالانمێش باغدان کوْرقوش ،
شاپاگ وور و یازا ییر قوْش ،
سیزه تبریک ! یازا آلقێش !

لاچچێن

🌼🌼🌼

Durna gəlmiş qətər qətər ,
Gubbu çalar , kəglig ötər ,
Gəlin - quşu yağlıq atar ,
Siz,ə təbrik ! Yaz,a alqış !

İpəglənmiş qurru çəmlər ,
Çiçəglənmiş qərə kəmlər ,
Yağış gələr , çöl,ü nəmlər ,
Siz,ə təbrik ! Yaz,a alqış !

Qiş dalın,ı tutub qarqış ,
Aralanmiş bağ,dan kor quş ,
Şappag vur o yaz,a yir qoş ,
Siz,ə təbrik ! Yaz,a alqış !

🌼🌼🌼

قتر قتر : به ردیف
گوببو : پرنده ای که پیام آور بهار است / این کلمه در توْرکی سومری به شکل gubi آمده
چالار : ساز میزند
اؤتر : آواز میخواند
گلین - قوشو : نوعی پرستو با پر و بال قشنگ
یاغلێق آتار : با دستمال می رقصد
آلقێش : درود ، سلام ، تهنیت ، تبریک ، تشویق ، تحسین کردن ، دعا ، ثنا ، کف زدن
ایپگلنمیش : ابریشمین شده
چم : انحنای درونی و چمنزار رودخانه ، ناز و عشوه
چیچگلنمیش : شکوفه دار شده
کم : افق ، لبه ی کوه
نملر : نم میپاشد
قارقێش : نفرین
آرالانمێش : جدا شده
کوْرقوش : جغد
شاپپاگ : دست زدن ، تشویق کردن
ییر قوْش : برایش شعر بگو

https://telegram.me/borlachin1

نروْو 🔰 nərow

گلمگینگ یاغێش دیر ، ایلدیریم ؛
گئتمگینگ تیفان دیر ، سیلدیریم ؛
ایستگینگ اوْراق دیر ، دیروْو ؛
آیرێلێق اؤلۆم دیر ، نروْو ؛
بیلمییوْر نئیله یه گؤنگۆل .

لاچچێن
🔰🔰🔰

Gəlməging yağış dir , ildirim ;
Getməging tifan dir , sildirim ;
İstəging oraq dir , dirow ;
Ayrılıq ölüm dir , nərow ;
Bilmiyor neyləyə göngül .

🔰🔰🔰

ایلدیریم : رعد و برق
سیلدیریم : سیل بنیان کن
اوْراق : آلت بریدن گندم و جو ، داس
دیروْو : چیدن و بریدن غله از مصدر دیرمگ : بریدن ، چیدن
آیرێلێق : جدایی
اؤلۆم : مرگ
نروْو : تکه سنگ تختی که نام مرده را روی آن مینویسند و بر بالای مزار مرده بر زمین فرو میکنند .
بیلمییوْر : نمیداند
نئیله یه : چه کار کند

کانال لاچچێن یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک در فضای مجازی

https://telegram.me/borlachin1

ائلخان اوْلسایدێم 💢 elxan olsaydım

من ائلخان اوْلسایدێم ،
گۆلمگی آغ پۆرچۆم ،
بارێشێ بایداق ائدردیم .

من ائلخان اوْلسایدێم ،
کۆسمگی کسردیم ،
قوسسایێ قیسردیم ،
ایستگی ائیناق ائدردیم .

من ائلخان اوْلسایدێم ،
یالانێ تالاردێم ،
سوسغویو سالاردێم ،
گرچگی آرتماق ائدردیم .

باهارلێ لاچچێن

💢💢💢

Mən elxan olsaydım ,
Gülməg,i ağ pürçüm ,
Barış,ı baydaq edərdim .

Mən elxan olsaydım ,
Küsməg,i kəsərdim ,
Qussa,yı qisərdim ,
İstəg,i eynaq edərdim .

Mən elxan olsaydım ,
Yalan,ı talardım ,
Susğu,yu salardım ,
Gərçəg,i artmaq edərdim .

💢💢💢

اوْلسایدێم : اگر میبودم
پۆرچۆم : کلاله ، کاکل ، گومپول ، پرچم
بارێش : صلح و آشتی
بایداق : نشان خاص ، پرچم
کۆسمگ : قهر کردن
قیسردیم : فشار میدادم ، در مضیقه میگذاشتم ، در منگنه میگذاشتم
قوسسا : خشم و کینه
ایستگ : آرزو ، شوق ، عشق
ائیناق : آراسته ، درخشان
یالان : دروغ
تالاردێم : غارت میکردم ، چپاول میکردم
سوسغو : سستی ، سکوت ، شک ، تردید / این کلمه به شکل shìyí در زبان چینی و با گرفتن پسوند به شکل suspicion در زبان انگلیسی آمده
shìyí : suspicion ظن ، شک ، تردید
سالاردێم : بر می افکندم ، ویران میکردم
گرچگ : راستی ، درستی ، صداقت
آرتماق : گردن بندی از هل ، میخگ ، ملهو ، اشرفی و مهره های رنگارنگ

لاچچێن کانالێ

https://telegram.me/borlachin1

کنه تون 🔳 kənə,tun

کؤیلۆم کئهله دیر ،
جیر یئمیش جفادان ؛
زه ایتمیش بیر چای ،
آخماسێ زققیروْو .

مئیلینگ کئهره دیر ،
خالێ دیر صفادان ؛
بئله سان بیر آی ،
گه یسیسی کنه تون .

باهارلێ لاچچێن

🔳🔳🔳

Köylüm kehlə dir ,
Cir yemiş cəfa,dan ;
Zeh etmiş bir çay ,
Axma,sı zəqqirow .

Meyling kehrə dir ,
Xalı dir səfa,dan ;
Belə san bir ay ,
Gəysi,si kənə,tun .

🔳🔳🔳

کنه تون : لباس شب / کنه : تیره / تون : لباس / کلمه ی کنه در توْرکی سومری به همین معنی آمده است .
kana :
to be dark
کؤیل : دل ، قلب
کئهله : گسل ، دریدگی عظیم کوه
جیر یئمیش : دریده شده
زه ائتمیش : تراوش کرده
آخما : تراوش
زققیروْو : آبی که هم شور باشد ، هم تلخ ، هم ترش
مئیل : کشش ، علاقه ، عشق
کئهره : زیرک ، سیاستمدار
سان : بپندار ، تشبیه کن ، به شمار آور
گه یسی : لباس

لاچچێن کانالێ

https://telegram.me/borlachin1