لاچچێن
367 subscribers
44 photos
28 videos
22 files
570 links
لاچچؽن ( شاهین )
Download Telegram
شعر از دیدگاه لاچچێن بخش ( ۲ )

در بخش قبل اشاره شد که زبان توْرکی به لحاظ داشتن ریشه ی تک - هجایی قابلیت گسترش نامحدود دارد و با افزودن پسوندهای همسان ، میتوان کلمه های همقافیه ی بسیار ساخت . در ادامه چندین شعر در قالب سنتی و ترکیبی ارائه میشود .

نمونه ی چهار هجایی

آچ اؤزۆ ، گۆل ،
ائیناق دیر ، بیل ،
آل اۆزده خال ،
اۆزرلیگ ، خوْر .

وئر یئله تئل ،
قوْی چوْوا هئل ،
بورما ائت ، بؤل ،
اۆز ایپگ هؤر .

آچ اۆزۆ ، آخ ،
گۆندۆز دیر ، باخ ،
کؤلگه یه تاخ ،
اۆز اۆلگر گؤر .

ویژگی این شعر این است که ترکیب ۳ + ۱ هجایی در تمام مصرعها رعایت شده است . در هر بند سه مصرع اول همقافیه هستند : گۆل ، بیل ، خال / تئل ، هئل ، بؤل / آخ ، باخ ، تاخ / نکته ی آخر : تمامی مصرعهای چهارم این بند همقافیه هستند : خوْر ، هؤر و گؤر .

شعر پنج هجایی
آل یاشێل چؤلده ،
گۆن - چالان دمده ،
گؤزلریم سنده ،
آی آلا گؤزلۆم .

ایشوه لر ائتمه ،
کؤیلۆمه ساتما ،
قوْشما وار منده ،
دۆزلره آتما .

قۆی قالا لئیلیم ،
قوْوغا دیر کؤیلۆم ،
بیر ماچ وئر منه ،
سنده دیر مئیلیم .

در این شعر اسلوب ۳ + ۲ هجایی در تمامی مصرعها رعایت شده . در بند اول بر خلاف سنت ، کلمات چؤل ، دم و سن همقافیه نیستند ، اما چون همراه با حرف اضافه ی « ده » آمده اند ، مانند چؤلده ، دمده و سنده به صورت یک کلمه ی مرکب ، همقافیه به نظر میرسند . در پایان دو بند دوم « گؤزلۆم و مئیلیم » همقافیه هستند .

ترکیب هجاها در یک شعر
قبلا اشاره شد که بنا به ضرورت ، میتوان هجاهای مختلف را در یک قطعه شعر کنار هم آورد . در زیر شعری آمده با ترکیبهای مختلف ۵ , ۴ و ۶ هجایی
بیر یاغلێ کوکا ،
بیر چؤمچه بال ،
بیر قیززی چاها ،
ناشتالێگ سیزه .

بیر ایسسی نفس ،
بیر دونیا داد ،
بیر کلله دن گۆلمگ ،
سوْوغاتێم سیزه .

بیر گۆللۆ باهار ،
بیر باللێ دوداق ،
بیر بوْللو نیگار ،
گؤزلرین سۆزه .

قاعده ی قافیه ی سنتی در این شعر کامل رعایت نشده و مصرعها هم از نظر طولی یکسان نیستند ، اما موسیقی درونی شعر باعث جذابیت آن شده . کوکا ، چاها / یاغلێ ، قیززی ، ایسسی / گوللو ، باللێ ، بوللو / باهار ، نیگار / سیزه ، سۆزه . نکته : کلمات مصرعها در ابتدا هموزنند . بیر یاغلێ ، بیر چؤمچه

شش هجایی
ایشق یانێ بیر پیتگ ،
بیقورونگ بال آچا ،
اققیشه گؤینۆنگه .

ایشق یانی بیر پیتش ،
بیملال بال سچه ،
آککێشا ائینیگه .

ایشق یانێ بیر خیتیق ،
ائنینگنن تئز گچه ،
انگیشه به ینینگه .
در شعر بالا ترکیب ۳ + ۳ رعایت شده و باعث شده کلمات یکپارچگی خود را حفظ کنند .
نکته ی جالب : این است که شاعر بر خلاف سنت ، تمامی بندها را سه مصرعی آورده است .
در تمامی بندها ، مصرعهای اول از نظر قافیه آزاد هستند اما مصرعهای دوم با هم و سوم هم با هم همقافیه هستند . نکته ی مهم : چیزی که باعث ایجاد موسیقی بیشتر شعر شده ، در ابتدا و پایان مصرعهای سوم ، هر دو کلمه همقافیه هستندد : اققیشه گؤینۆنگه ، آککیشا ائینینگه ، انگیشه به ینینگه .

شعر ترکیبی دیگر :
هفت هجایی ، شش هجایی ، چهار هجایی
تیکمیشنگ ایککی گۆنش ،
قشنگ اۆزه آناجان ؛
تؤکمۆشنگ نئچچه شانا ،
شیرین سؤزه آناجان ؛
اکمیشنگ نئچچه باهار ،
بیزیم دۆزه آناجان ؛

گۆندۆزنگ ، اولدوزانگ ،
چیراق ، آناجان ؛
گۆلگزنگ ، گؤی یازانگ ،
یاراق ، آناجان ؛
دؤشده ینگ ، باشدایانگ ،
قیراق ، آناجان ؛
بیر تننگ ، گور جانانگ ،
قوربانام ، آناجان .

این شعر از دو بند ساخته شده . بند اول هفت هجایی است ، اما بند دوم ۶ هجایی + ۴ هجایی . در بند اول مصرعهای ۱ ، ۳ و ۵ در ابتدا با هم همقافیه هستند : تیکمیشنگ ، تؤکمۆشنگ ، اکمیشنگ / در مصرعهای ۲ ، ۴ و ۶ قافیه و ردیف آمده : اۆزه ، سؤزه و دۆزه همقافیه هستند و آناجان در پایان هر سه مصرع به عنوان ردیف آمده .
در بند دوم که ساختار مصرعها ۶ + ۴ است ، در مصرعهای ۱ ، ۳ ، ۵ و ۷ در داخل هر مصرع دو کلمه آمده که هموزن و همقافیه هستند : گۆندۆز و اولدوز / گۆلگز و گؤی یاز / دؤشده و باشدا / بیر تن و گور جان /// در مصرعهای ۲ ، ۴ ، ۶ و ۸ آناجان به عنوان ردیف آمده و کلمات چیراق ، یاراق و قیراق همقافیه هستند . اما در ابتدای مصرع هشتم کلمه ی « قوربانام » بر خلاف سنت آمده .

شعر هشت هجایی با بندهای سه مصرعی

منی گؤندر یاخچێ گۆنه ،
قیممیلایا اوْخچو گئنه ،
سوْوجولایا توخسو منه .

منی دؤندر اییی گۆنه ،
سؤیله سؤزۆم به یه گئنه ،
جوغاب وئره هه یه سنه .

منی کؤچرد ایپار چؤله ،
اوزون - قویروق چاپار گله ،
قره - لچچگ چؤپۆر چالا .

قوْناق ائت سن چاچێل یارا ،
ناشتالێگێم چوْهنا کره ،
پسینه لیگ چچیگ وئره .

در این شعر چهار بند آمده که هر بند سه مصرع دارد و هر سه مصرع با هم همقافیه هستند : یاخچێ ، اوْخچو ، توْخسو - گۆنه ، گئنه ، منه / اییی ، به یه ، هه یه - گۆنه ، گئنه ، سنه / ایپار ، چاپار ، چؤپۆر - چؤله ، گله ، چالا / یارا ، کره ، وئره .

ادامه در بخش سوم
بیر جه گۆل تا قند وئرم 🌼
Bir cə gül ta qənd verəm 🌼

بیر جه گۆل تا قند وئرم ،
قیرده قال تا کند وئرم ؛
اوْغور ایچین باش آچام ،
ایماملارا آند وئرم .

بیر جه گۆل تا بال وئرم ،
شلوار گه ی تا شال وئرم ؛
میرریش باغا ، باغچایا ،
بوداغێنگنان گۆل دۆرم .

بیر جه گۆل تا سوْووشام ،
قافێلایا قوْووشام ؛
آیرێلاندا اوْغلومو ،
ایماملارا دوْووشام .

لاچچێن

🌼🌼🌼

Bir cə gül ta qənd verəm ,
Qir,də qal ta kənd verəm ;
Oğur için baş açam ,
İmamlara and verəm .

Bir cə gül ta bal verəm ,
Şəlvar gəy ta şal verəm ;
Mirriş bağa , bağçaya ,
Budağıngnan gül dürəm .

Bir cə gül ta sowuşam ,
Qafılaya qowuşam ;
Ayrılanda oğlumu ,
İmamlara dovuşam .

🌼🌼🌼

جه : عدد ، دانه ، شماره ، مورد ، مرتبه
بیر جه گۆل تا قند وئرم : ورد زبان مادرانی که با انگشت با لب کودک بازی میکردند تا بخندد
قیر : شهری در جنوب شرق فیروزآباد فارس
کند : شهر ، آبادی
اوْغور : موفقیت ، سعادت ، خوشبختی
باش آچام : اشاره به رسمی که اگر زنی نذر یا نیتی داشت ، چارقد را از سر باز میکرد و با پای برهنه نذری میداد یا دعا میکرد
آند : قسم ، سوگند
میرریش : لبخند بزن
بوداق : شاخ و برگ
دۆرم : بچینم
سوْووشام : دور شوم ، جدا شوم
قافێلا : کاروان
قوْووشام : بپیوندم
دوْووشام : بسپارم ، تحویل دهم ، خداحافظی کنم

https://telegram.me/borlachin1
ال - دمی

آتامێنگ آتاسێ دئیوْردو :
دیرره لی کونار چوْخ مئیوه بئسلر ،
یئتیشمیش یئمیش توْرپاغێ دؤشلر ؛
آمما گل گؤر کی کرر اوْلوب هیسلر ؛
کالێنا باخار بیلمه ین کسلر .

مونو دئمیش بیر اوستاد :
موشقوروب هوشت اونان گلنی ،
ال - دمی گَلگَلی اوْلانێ ،
یا چاققال اوْوجالار ، موسلار ،
یا تیلکی گه وجه لر ، پئسلر ‌.

لاچچێن

💫💫💫

Atamıng atası deyordu :
Dirrəli kunar çox meyvə beslər ,
Yetisən yemiş torpaqı hislər .
Amma gəl gör ki ,
Kalına baxar bilməyən kəslər .

Munu demiş bir ustad :
Muşqueub huşt,unan gələni ,
Əl - dəmi gəlgəli olanı ,
Ya çaqqal owcalar , muslar ,
Ya tilki gəvcələr , peslər .

💫💫💫

دیرره لی : خاردار
بئسلر : تربیت میکند
یئتیشمیش : رسیده ، پخته
یئمیش : میوه
ال - دمی : دم _ دستی ، همیشه حاضر
گلگلی : جذاب ، آن که برای آمدن همیشه حاضر است
موشقورماگ : فراخواندن اسب برای خوردن جو
هوشت : نی باریک ، سوت
چاققال : شغال
اوْوجالار : میمالد و مچاله میکند
موسلار : بو میکند
گه وجه لر : میجود و خرد میکند
پئسلر : خراب میکند ، آلوده میکند

https://telegram.me/borlachin1
اهلد 💫 əhləd

تیشق ایشقده ، ایشق باشدا ،
باش اه یلج ، ال دؤشده ،
یار ائیناق ، راس تۆشده .

قیز قاخدێ ، قان ایخدی ،
یان باخدێ ، کؤیل سیخدی ،
اؤز دؤندۆ ، جان چیخدی .

ائیز ائتدیم بیر ماچ وئر ،
اۆز توتما ، گل ساچ هؤر ،
قئیز ائتدی : یات دیش گؤر .

بؤرک قوْیدوم ، بخت وئردیم ،
پرک اویدوم ، تخت یوْردوم ،
آلمادێ ، جخت سؤیدۆ .

کؤیل ایستر بیر خهلد ،
خاتوندان اه ولد ،
یا اؤلدۆر ، یا اهلد .

لاچچێن

💫💫💫

Tişq işqdə , işq başda ,
Baş əyləc , əl döşdə ,
Yar eynaq , ras tüşdə .

Qiz qaxdı , qan ixdi ,
Yan baxdı , köyl sixdi ,
Üz döndü , can çixdi .

Eyz etdim : bir maç ver ,
Üz tutma , gəl saç hör ,
Qeyz etdi : yat diş gör .

Börk qoydum , bəxt verdim ,
Pərk uydum , təxt yordum ,
Almadı , cəxt söydü .

Köyl istər bir xəhləd ,
Xatundan əvləd ,
Ya öldür , ya əhləd .

💫💫💫

تیشق : سوزش درون ، عطش شدید به آب
اه یلج : خمیده
ائیناق : زیبا و متناسب ، سرحال و سرخوش
راس : دقیق ، دقیقا
تۆش : روبرو ، مقابل
قاخدی : برخاست
ائیز : خواهش ، تمنا
قئیز : خشم ، عصبانیت
بخت : قسم ، التماس
پرک : با سکون ر قاعده ، پایه ، وجود
اویدوم : به خواب رفتم ، به خواب بردم ، خون را سرد و لخته کردم
تخت : کامل ، کاملا
آلمادی : اعتنا نکرد ، اهمیت نداد
جخت : تازه ، حتی ، بلکه برعکس / به صورت just وارد زبان انگلیسی شده
سوْیدو : فحش داد
خهلد : شنل ، آرخالق ، پارچه ای که مرده را در آن میپیچند ، پاداش ، جایزه ، انعام
اه ولد : صاحب خانه کن ، برایش زن بگیر ، ازدواج
اهلد : فرابخوان ، دعوت کن ، سنگی که روی مرده میگذارند ، فراخوانی ، دعوت

https://telegram.me/borlachin1
خسسێ خان 💢 xəssi xan

خسسی خان چوْخ منم وورورانگ ،
سیلکینیب ، قرشی یه تورورانگ ،
اشیینیب ، آشخارێ یوْرورانگ ؛

چکینمه ، خوروس تک قیزارما ،
پوْسقوروب ، ائسسیلیب آزارما ،
هرنگده هوس اوْلوب هوْرارانگ .

تئللرینگ گۆن دمی پیرچ وورار ،
تهلقنگ توْی دمی کورچ اوْلار ،
خییالدا سن باررێ سۆرۆرنگ .

بوْینونگو لاچچێنا ریک ائتمه ،
سسینگی اۆجلتمه ، زیق ائتمه ،
پیخت اوْلار سن کوْچا گیره رنگ .

خوْسویانگ چکیلیب خسسی خان ،
خورموجا اکیلیب خسسی خان ،
اؤزۆنگۆ سن هاردا گؤرۆرنگ ؟

💢💢💢

Xəssi xan çox mənəm vururang ,
Silkinib qərşiyə tururang ,
Əşinib aşxarı yorurang .

Çəkinmə , xurus tək qizarma ,
Posqurub , essilib azarma ,
Hərəngdə hus olub horarang .

Telləring gün dəmi pirç vurar ,
Təhləğəng toy dəm kurç olar ,
Xiyalda sən barrı sürürəng .

Boynungu Laççın,a rik etmə ,
Səsingi ücəltmə , ziq etmə ,
Pixt olar , sən koça girərəng .

Xosuyang çəkilib xəssi xan ,
Xumuca əkilib xəssi xan ,
Özüngü sən harda görürəng ?

💢💢💢

خسسی : خروس عقیم شده
سیلکینیب : عشوه میکنی ، خود را می تکانی
اشینیب : با پنجه زمین را میکنی ، آماده ی حمله میشوی
آشخار : آشغال ، آلت تناسلی موجود ماده
چکینیب : خود را به جلو میکشانی ، وانمود به درگیری میکنی
پوْسقوروب : پرهایت را سیخ سیخ میکنی ، پرهایت را افشان میکنی
ائسسیلیب : بادت فرو مینشیند
آزارما : آزرده مشو ، خود را مرنجان
هرنگ : درگیری
هوس : نا امید ، مایوس ، سرخورده / این کلمه در توْرکی سومری به شکل us آمده
us : to check
هورارانگ : میترسی
پیرچ : درخشش
تهلقه : ته مانده پوسته ی درخت / لقه به معنی پوست درخت است
کورچ : کناره گیری مرغ پس از پایان دوره تخمگذاری و خوابیدن روی تخم
بارری : مرغ تخمگذار
سۆرۆرنگ : به جلو میرانی ، آمیزش میکنی
ریک : برخاسته ، قائم
اۆجلتمه : بلند نکن
زیق : صدا
پیخت : صدایی برای رماندن حیوانات
کوْچ : لانه
خوْسویا : بیضه
خورموج : دریدگی عظیم / رکن کوْر به معنی بزرگ است و رکن موج به معنی دریدگی

https://telegram.me/borlachin1
نننی 💫 nənni

گؤزلرینگ گۆن نننیسی ،
کیرپیگینگ قه ین - آنا ؛
بئلگی سۆرمه ،
ببه جیگ یاتمێش .

دؤشلرینگ بال بلله سی ،
سۆتۆین آل لغه ؛
دۆمه سی دربون ،
انگبین چاتمێش .

دیشلرینگ نور اینجیسی ،
پیرچ وورار ، کورچ اوْلار ؛
دوداغێنگ سدف ،
دوْورونو توتموش .

تئللرینگ ائل ایندیسی ،
تفرقه هریانا ؛
یئل اسمیش اوْنا ،
ساچباغێ آتمێش .

لاچچێن

💫💫💫

Gözləring gün nənnisi ,
Kirpiging qəyn - ana ;
Beləgi sürmə ,
Bəbəcig yatmış .

Döşləring bal bəlləsi ,
Sütüyən al ləğə ;
Düməsi dərbun ,
Əngəbin çatmış .

Dişləring nur incisi ,
Pirç vurar , kurç olar ;
Dudaglğıng sədəf ,
Dowrunu tutmuş .

Telləring el indisi ,
Təfrəğə hər yana ;
Yel əsmiş ona ,
Saçbağı atmış .

💫💫💫

نننی : گهواره ، مهد
قه ین - آنا : مادر شوهر
بئلگ : پارچه ای که به دور نوزاد می پیچند و آن را با نخ محکم میبندند .
ببه جیگ : نوزاد کوچک ، مردمک چشم
بلله : کندوی آویزان عسل
سۆتۆین : پستان بند
آل : قهوه ای روشن ، رنگ عسلی
لغه : پوسته ی درخت
دۆمه : برجستگی پستان
دربون : در کندوی زنبور کوهی که در تنه ی درخت یا شیار سنگ با موم می سازد
چاتمێش : رسیده است ، شیرین شده است / سر به هم آورده
اینجی : مروارید
پیرچ وورار : میدرخشد
کورچ اوْلار : از تخم گذاشتن دست میکشد و به گوشه ای میخزد
ایندیسی : وضع کنونی اش
ساچباق : بند گیسو

https://telegram.me/borlachin1
فن و فئهل 💫

بیزیم اوْبادا قوْچ ایگید چوْخودو . آمما « کولو » آیرێقسێ ایدی . فایێز ایمیش . اوْبا شیراز یانێندان قیشلاغا گئدێیوْرموش . نئچچه آدام قافێلا اوْلار . شیرازا گئدرلر تا کن و کسسه ائده لر . کولو دا اوْلارا قوْشولار .

بیر شالان دالان آرخالێق دالێندا ، بیر یانی - دیلیگ بؤرک باشێندا ، قیرخ - یامالێ کلش قیچینده و بیر باشی - توْولو چوْماق الینده . بازارا چاتاندا گؤره رلر کی بیر دالێ - خاللێ ، دؤش - قواونجلو پهلوان قولو اۆستۆنه زنجیر آتمێش و گۆجه نیوْر تا قیرره . بیر پارا آدام دا دوْورونا ییغیلمیش . پهلوان قیزاردێ ، بوْزاردی و قره ردی تا زنجیری قیردی . دالێندان بیر چه یلنگ داشێ گتیردی و یوموروق اینن داغێتدێ . آخێردان دئدی : « کیم باشارار منیم اینن کیشگیرلشه » ؟ هئچ کیم جوغاب وئرمز . کولو اۆز ائدر آبباس خانا . دئیر کدخودا ایجازا وئر ، بؤینۆنۆ بۆرکم ؟ کدخودا دئیر جیغله ! مونونگ فن و فئهل وارێ . بئلنگی یئره وورار . کولو دئیر بو آدام ویل زاپ و زیپ ائدییوْر . توْرباسێندا هئشنه یوْخ . آبباس خان دئیر : ایندی کی اؤزۆنگنه گؤرۆرنگ ، دؤشلش .

پهلوان بئلینده کمربند وار ایمیش ، کولو بئلینده شال . بیربیرینگ بئلیندن یاپێشارلار . کولو قیچینی یئره دیره ر . بیر گۆج ووراندا پهلوانی یئریندن قوْوزار ، باشێنا آلار . دئیر : آبباس خان ! باخ گؤرم ، مونونگ فن و فئهلی هاراسێندا دیر ؟ گؤیدن بئله یئره وورار کی پهلوان داها یئریندن قوْوزاناماز . قیچ قوْلوندان یاپێشارلار و سۆررۆن - سۆررۆن اه وینه آپارارلار . کدخودا کولودان سوْروشار ، سن هاردان بیلییوْردونگ گۆجۆنگ پهلوانا چاتار ؟ کولو دئیر : بیر گۆن شامالدان سخت یئل اسییوْردو . من اۆز ائتدیم شامالا سارێ و ایششه دیم . شامال یئلی منیم ایششمگیمی بۆکه مه دی .

لاچچێن

قوْچ ایگید : جوان دلاور
کولو : قدرتمند ، توانمند ، نامی برای مردها
آیرێقسێ : جداگانه ، استثنایی
کن و کسسه : خرید از شهر
شالان - دالان : پاره و دریده
یانێ - دیلیگ : یک طرفش پاره
قیرخ -- یامالێ : دارای چهل وصله
باشێ - توْولو : دارای سر تابیده و پیچدار
دالێ - خاللێ : با پشتی خالکوبی شده
دؤش - قولونجلو : دارای سینه و پشتی قوی
گۆجه نییوْر : زور میزند
قیزاردێ : سرخ شد
بوْزاردێ : خاکستری شد
قره ردی : سیاه شد
چه یلنگ : بستر رود
کیشگیرلشه : کشتی بگیرد
بۆرکم : تاب بدهم ، بتابانم
فن و فئهل : ترفند و حقه
زاپ و زیپ : صدای بم و صدای زیر ، هیاهو ، منم منم ، ادعا
دؤشلش : سینه به سینه شو ، درگیر شو
اؤزۆنگنه گؤرۆرنگ : در وجود خودت توان سراغ داری
سۆررۆن - سۆررۆن : کشان کشان
سوْروشار : میپرسد
ایششمگ : ادرار ، ادرار کردن

لاچچێن کانالێ

https://telegram.me/borlachin1
هززی چوْخ 🌼 həzzi çox

سنی سه دیم یازام ؛
قیش دئدی :
یاز چاغێ ،
قیززی گۆن .

سنی سه دیم گزم ؛
گؤز دئدی :
ناز باغێ ،
تاززا گۆل .

سنی سه دیم قازام ؛
یاز دئدی :
آز یاغێ ،
هززی چوْخ .

باهارلێ لاچچێن

🌼🌼🌼

Səni sədim yazam ;
Qiş dedi :
Yaz çağı ,
Qizzi gün .

Səni sədim gəzəm ;
Göz dedi :
Naz bağı ,
Tazza gül .

Səni sədim qazam ;
Yaz dedi :
Az yagı ,
Həzzi çox .

🌼🌼🌼

سه دیم یازام : خواستم بنویسم
یاز چاغێ : موسم بهار
قیززی گۆن : با ز مشدد ، خورشید گرم و سوزان
گزم : بگردم ، جستجو کنم
تاززا گۆل : با ز مشدد ، گل نو شکفته
آز یاغێ : کمی سرکش ، کمی گریزپا
هززی چوْخ : با ز مشدد ، بهره اش بسیار ، لذتش بیشمار

https://telegram.me/borlachin1
آتلێلار 💫 atlılar

آتلێلار چاپدێلار ، چاپدێلار ،
گوْهرایا چاتدێلار ؛
سورخون آت سوممونونگ گردینی ،
زوْهرایا ساتدێلار .

آتلێلار چاپدێلار ، چاپدێلار ،
قوللایا چاتدێلار ؛
گۆن - چالان دم بیر ایچیم شراب ،
شفقدن داتدێلار .

آتلێلار چاپدێلار ، چاپدێلار ،
دوماندا ایتدیلر ؛
بیر گئجه قیروْودا قورویوب ،
آرادان گئتدیلر .

باهارلێ لاچچێن

💫💫💫

Atlılar çapdılar , çapdılr ,
Gohraya çatdılar ;
Surxun at summunung gərdini ,
Zohraya satdılar .

Atlılar çapdılar , çapdılar ,
Qullayı tutdular ;
Gün,çalan dəm bir içim şərab ,
Şəfəqdən datdılar .

Atlılar çapdılar , çapdılar ,
Dumanda itdilər ;
Bir gecə qirowda qurruyub ,
Aradan getdilər .

💫💫💫

آتلێلار : اسب سواران
چاپدێلار : با سرعت اسب دواندند ، غارت کردند
گوْهرا : خط پایان کورس اسب ، خط ابتدا یا پایان مسابقه
سورخون : اسبی که خالهای سرخ بر پوست دارد
زوْهرا : ناهید ، زهره
شفق : سپیده ی صبح
ایچیم : جرعه
دومان : غبار ، گرد ، مه
ایتدیلر : گم شدند
قیروْو : سوز و سرمای شدید همراه با ریزش قطرات یخ بسته ی شبنم
آرادان گئتدیلر : از بین رفتند ، مردند

https://telegram.me/borlachin1
بیر اوْلاراگ 💫 Bir olarag

نئچچه یگ ، بیر اوْلاراگ ؛
قوْشمایاگ ، ییر اوْلاراگ ؛
گۆندۆزۆ گوْهر چاپاراگ ،
اۆلگره نور آلاراگ .

صوْولتی خان ائده رگ ،
سؤگۆیۆ قان ائده رگ ؛
دۆگۆیۆ دان ائده رگ ،
نشمی یه نار آلاراگ .

گورم جنگناما باشلاراگ ،
دۆشمنی جیرق داشلاراگ ،
خوْشلوگو ائید دؤشله رگ ،
چؤپۆره شور سالاراگ .

لاچچێن

💫💫💫

Neççəyəg , bir olarag ;
Qoşmayag , yir olarag ;
Gündüzü gohr çaparag ,
Ülgərə nur alarag .

Sowlət,i xan edərəg ,
Sogüyü qan edərəg ;
Dügüyü dan edərəg ,
Nəşmiyə nar alarag .

Gurm cəngnama başlarag ,
Düşməni cirq daşlarag ,
Xoşlugu eyd döşlərəg ,
Çöpürə şur salarag .

💫💫💫

قوْشما : ترانه
ییر : آواز
گوْهر : ظهر ، غذای ظهر
چاپاراگ : غارت می کنیم
گورم : عظیم ، باشکوه ، ادامه دار
جنگناما : مانور جنگ ، رقص رزمی مردان توْرک
جیرق : چابک ، سریع ، تند و تیز ، شاداب و سرحال ، آسمان صاف و بدون ابر
ائید : باشکوه ، فستیوال
دؤشله رگ : به جلو میرانیم ، تصاحب میکنیم
چؤپۆر : رقص زنان
صوْولت : اسماعیل خان صولت الدوله ایلخان قشقایی
سؤگۆ : نیزه
دۆگۆ : مطبوع ، خوْشایند ، خوب ، برنج
نشمی : باریک و ظریف ، ضعیف
نار آلاراگ : اشاره به این که انار شفا دهنده است

http://telegram.me/borlachin1
تورماگێنگ 🌼 turmagıng

گؤرمگینگ ،
بیتیشمیش هیس تکین دیر ؛
سوْرماگێنگ ،
یئتیشمیش سیس تکین دیر ؛
تورماگێنگ ,
توتاشمێش سوْس تکین .

لاچچێن

🌼🌼🌼

Görməging ,
Bitişmiş his təkin dir ;
Sormagıng ,
Yetişmiş sis təkin dir ;
Turmagıng ,
Tutaşmış sos təkin .

🌼🌼🌼

گؤرمگ : دیدار
بیتیشمیش : جوش خورده ، التیام یافته
سوْرماگ : مکیدن
یئتیشمیش : رسیده ، شیرین
سیس : خرمای نارس که کمی تلخ است
تورماگ : ماندن ، پایداری
توتاشمێش : ور آمده ، غلیظ شده

https://telegram.me/borlachin1
های مدد 💫 hay mədəd
درخواست نامیده شدن آزادراه اصفهان - شیراز به نام شهدای قشقایی که بی نتیجه ماند

ائللردن های مدد ایسته دیگ ،
بیر اۆجه قوللادان هایلادێگ .
ائل - گئدن یوْللارا گۆل اکدیگ ،
شاپ ووردوگ ، کیل چکدیگ ، اوْینادێگ .
تک جه آد کیخادان ایسته دیگ ،
ایستگی چاپارا سؤیله دیگ .
هئچ چاپار پاکارا  چاتمادێ ،
بیز ناچار پهله یی پئیله دیگ ؛
دورنادان ، قارقادان سوْروشدوگ ،
سرکمنن ، گدیگدن بوْیلادێگ .
یال دئدی یئل اسمیش دوْلاق دیر ،
تخته ده پئیینی لایلادێگ .

باهارلێ لاچچێن

💫💫💫

Ellərdən hay mədəd istədig ,
Bir ücə qulladan haylaıg .
El - gedən yollara gul əkdig ,
Şap vurdug , kil çəkdig , oynadıg .
Tək cə ad kixadan istədig ,
İstəgi çəpara söylədig .
Heç çapar pakara çatmadı ,
Biz naçar pəhləyi peylədig .
Durnadan , qarqadan soruşdug ,
Sərkəmnən , gədigdən boyladıg .
Yal dedi yel əsmiş dolaq dır ,
Təxtə,də  peyini layladıg .

💫💫💫

هایلادێگ : جار زدیم
شاپ : کف دست
اوْینادێگ : بازی کردیم
کیخا : مامور خان ، کارگزار
ایستگ : خواسته ، آرزو
چاپار : قاصد ، نامه رسان
سؤیله دیگ : گفتیم ، بیان کردیم
پاکار : کارگزار ، ناظر
چاتمادی : نرسید
پهله : دامنه ی خاکی تپه
پئیله دیگ : ردیابی کردیم
سوْروشدوگ : پرسیدیم
سرکم : افق
گدیگ : گردنه
بوْیلادێگ : سرک کشیدیم
دوْلاق : گرد و خاک
تخته : صخره ی شیبدار و پهن دامن کوه
لایلادێگ : گم کردیم

https://telegram.me/borlachin1
شاهێ یوْل 🌈 Şahı yol

دیشده گؤردۆم سورخون آتێم شاهێ یوْلدان گلییوْر ،
تئلی افشان ، یالێ بایداق ، بورنو فیر دیر ، گۆلۆیوْر ؛
گاهێ یوْرغا ، گاهێ نرمان ، گاهێ لوْککا گاه اولنگ ،
قاباقجێل دیر قیقج ائتمیش ، قایغێلارێ سیلییوْر ؛
آلمالێجا سویو کسگین ، دیشی داشا قیمیشر ،
شادێ گۆنه ی گۆنشله میش ، تر بوْروقدان گمیشر ،
سه یدی - قویدی ائدر آغ چای ، آخێر کوْرا قوْماشار ،
سیرینجیلدن رد اوْلاندا بوْیون بوْیون اوْلویوْر ؛
لهی شیخی نئچچه له دیر ، نئچچه لهدن سکیره ر ،
آخارباخار نئچچه قوْل دور ، نئچچه قوْلدان کؤکۆره ر ،
بالێقلێدا سو قورروموش ، موققور گؤزدن اؤکۆره ر ،
موروارێدا نئچچه شهید ، دین یوْلوندا اؤلۆیوْر .
ملخیدن آشدی ، بردینگاندان ایچدی ، توْخسادێ ،
قهله گوْرو قیراغێندا بیر داش دگدی ، آخسادێ ،
یززیخاسا چاتاندا ، چوْخ زادلارێ ایسخادێ ،
وطن اوْغلو دئدی : بو یوْل سنینگ قدرینگ بیلییوْر .

لاچچێن

🌈🌈🌈

Dişdə gördüm surxun atım Şahı yoldan gəliyor ,
Teli əfşan yalı baydaq , burnu fir dir ,
Gülüyor ;
Gahı yorğa gahı nərman gahı lokka , gah uləng ,
Qabaqcıl dir qiğəc etmiş , qayqıları siliyor ;
Almalıca suyu kəsgin , dişi daşa qimişər ,
Şadı günəy günəşləmiş tər boruqdan gəmişər ,
Səydi - quydu edər ağ çay , axır Kora qomaşar ,
Sirincil,dən rəd olanda boyun boyun oluyor .
Mələxi,dəm aşdı Bərdingan,dan içdi toxsadı ,
Qəhlə goru qırağında bir daş dəydi axsadı ,
Yəzzixas,a çatanda çox zadları isxadı ,
Vətən oğlu dedi bu yol səning qədring biliyor .

🌈🌈🌈

شاهێ یوْل : بزرگراه ، آزادراه
یوْرغا : راه رفتن تند با نظم خاص
نرمان : راه رفتن آرام با نظم خاص
لوْککا : دویدن آهسته
اولنگ : دویدن با سرعت بسیار
قاباقجێل : پیشتاز
قیقج : حالتی که سوارکار به یک پهلوی اسب می آید و در آن حالت میتازد ، یا از یک پهلو به عقب برمیگردد و تیر می اندازد
قایغی : اندوه ، پریشانی
سیلیییوْر : پا ک میکند
آلمالێجا : نام چشمه ای کنار آزادراه در شمال شرق خسروشیرین
کسگین برنده
دیشی قیمیشر : هوس خوردنش را میکند ، میل شدید پیدا میکند / در ضمن « دیشی داش » به سنگ نرم اطلاق میشود
شادێ گۆنه ی : سینه کشی آفتابگیر در شمال غرب روستای سده
گۆنشلمیش : جلو نور آفتاب لمیده
گمیشر : میجود ، میخورد
آغ چای : رودخانه ی سفید که از میان مراتع و مزارع طایفه ی صفی خانلێ میگذرد
سه یدی -قویدی : درنگ و تاخیر
کوْر : رود بزرگ
قوْماشار : میپیوندد ، یکی میشود
سیرینجیل : مرتعی مرتفع در نزدیکی کامفیروز مربوط به ایل قشقایی
لهی شیخی : منطقه ای چمنزار و زیبا مربوط به تیره ی داش - دمیرلی
له : آبگیری که اطراف آن چمنزار است . به شکل lake وارد زبان انگلیسی شده
سکیره ر : مانند کبک با ناز میخرامد و حرکت میکند
آخارباخار : منظره ی زیبا و دیدنی ، چمنزاری بسیار زیبا مربوط به تیره ی میراحمدلو ( شوْرباخارلێ )
قوْل : رشته ی آب در دل چمن که حرکت آن بطئی و کند است
کؤکۆره ر : میجوشد
بالێقلێ : چشمه و مرتعی زیبا مربوط به تیره ی دوْققوزلو
موققور گؤز : چشمی که کاملا پژمرده و کور شده
اؤکۆره ر : با صدای بلند گریه میکند
موروارێ : نام کوهی بلند که زمینها و مراتع اطراف آن مربوط به تیره های علمدارلو ، رحیملی ، آهنگر و شوْرباخارلێ ( شوْرباهارلێ ) است
ملخی : نام گردنه ی کوچکی در شرق کوه مورواری
بردینگنان : نام چشمه ای با آب بسیار زیاد با مراتع اطراف مربوط به تایفای علمدارلو و رحیملی
توْخسادی : بی رغبت شد
قهله گوْرو : سیلوی بزرگ ، مخزن بزرگ ، نام منطقه ای مربوط به تایفای رحیملی
آخسادێ : لنگید
یززیخاس : یاززی خاس ، دشت خاص
ایسخادێ : استنباط کرد

https://telegram.me/borlachin1
شعر توْرکی از دیدگاه لاچچێن بخش ۳

در دو بخش قبل عمده ی سخن بر روی قالبهای شعر توْرکی بود . اشاره شد که با توجه به ظرفیتهای خاص زبان توْرکی میتوان اشعار را در قالبهای مختلف با تساوی طولی یکسان یا ناهمسان ارائه داد . آن چیزی که باید به شعر قالب خاص و شکل و فرم مشخص دهد ، موضوع شعر باید باشد . قالبهای سه ، چهار ، پنج ، شش ، هفت و هشت و نه هجایی بیشتر نمایان گر سادگی ، اخلاص ، صداقت شاعر و ارتباط مستقیم او با طبیعت و محیط پیرامونش میباشد . قالبهای ده هجایی و بالاتر بیشتر برای آرمان گرایی ، آرمان خواهی ، نشان دادن عواطف و احساسات درونی شاعر است . قالبهای ترکیبی با هجاهای مختلف ، تا حدودی نشان دهنده ی انعطاف پذیری و دید واقع بینانه تر شاعر از خود او و دنیای بیرون از وجود اوست .

خلق شعر توْرکی

همان طور که یک معمار برای ساخت یک ساختمان به طرح و نقشه ، به مواد اولیه ای مثل سنگ ، سیمان ، آجر ، شن ، ماسه ، آب ، گچ و . . . و به ابزارهایی مثل نخ ، شاقول ، گونیا ، تخته ، بیل ، کلنگ ، کمچه ، ماله و . . . نیاز دارد ، یک شاعر هم به طرح ذهنی ، به مواد اولیه و ابزار کار نیاز دارد . طرح ذهنی و نقشه ی شاعر مضمونی است که انتخاب میکند .
مواد اولیه ی شاعر کلمات ، اصطلاحات و عبارات رایج زبان است . شاعری میتواند در سرودن مضمونهای مختلف از عهده بر آید که آشنایی کامل با گنجینه ی لغات توْرکی و نحوه ی کار برد آنها داشته باشد . برای کسب این مهارت ، شاعر نیاز دارد اشعار شاعرانی را که بیشترین مضامین شعری را خلق کرده اند ، بخواند و مواد اولیه ی کلام را کسب کند .
مورد سوم در شعر ، ابزار کار شاعر است که همان صنایع لفظی ، معنوی ، خیال و تصویرسازی است .

شاعر مجرب مناسبترین کلمات را میگزیند . نشاندن حروف و کلمات مناسب و هماهنگ در کنار هم میتواند در فضاسازی و انتقال مطلب به خواننده نقش به سزایی ایفا کند . برای روشنتر شدن موضوع قطعه ای را بررسی میکنیم :
۱- « سنی سه دیم یازام ؛ قیش دئدی : یاز چاغێ ، قیززی گۆن . »
شاعر قصد دارد سادگی ، صداقت ، سرکشی ، غرور ، رام ناشدگی ، عظمت و بزرگی محبوب را با کلمات و تصاویر شعری بیان کند :
کلمه ی یاز ایهام دارد : بشکاف ، بازکن ، تشریح کن ، بگستر ، پهن کردن ، بنویس ، فصل بهار ، شکوفه ، گل و گیاه ، دشت پر از گل . اگر کسی همه ی معانی یاز را نداند ، ابعاد ارزشی این کلمه را درک نخواهد کرد . در این قطعه یاز ( بهار ) از زبان قیش ( زمستان ، رقیب و حریف ) تعریف شده . به جای کلمه ی « قیززی » ، میشد از کلمات دیگر هم استفاده کرد . مثل ایسسی و داغ . اما کلمه ی « قیززی » مناسب ترین گزینه ، هم برای آرایش کلام و هم برای رساندن مطلب میباشد . حرف ق در کلمه ی قیش و قیززی از حروفی هستند که سرسختی و مقاومت را به تصویر میکشند . اما هر دو کلمه با آمدن ش و ز در پایان ، نرمتر میشوند .
۲- « سنی سه دیم گزم ؛ گؤز دئدی : ناز باغێ ، تاززا گۆل . » در این بند شاعر میخواهد علاوه بر بزرگی و عظمت ، ظرافت و زیبایی محبوب را نیز به تصویر بکشد ، بدین لحاظ حروفی را به کار میگیرد که نرم هستند مثل گ ، ز ، م ، ن ، ب ، غ ، ی ، ت و ل . توضیح واج « غ » در زبان توْرکی نرم ادا میشود . در این بند چهار کلمه ی « گز ، گؤز ، ناز ، تاز » علاوه بر جناس ، گرمی و درخشندگی را نیز میرسانند .
۳- « سنی سه دیم قازام ؛ یاز دئدی : آز یاغێ ، هززی چوْخ » در اینجا تشبیه تفضیل مضمری هست که خواننده شاید اصلا متوجه نشود . بهار خودش را به محبوب تشبیه کرده اما با آوردن « هززی چوْخ » بهار را برتر از خود میداند .

یک نکته :
در زبان توْرکی ، قافیه و ردیف در ابتدای مصرعها هم می آید . اگر شاعر بتواند قافیه را هم در ابتدای مصرع و هم در پایان مصرع بیاورد ، هماهنگی بین کلمات کاملتر میشود . مثال
« یاغێیوْر نور گۆنش ، آی اۆزۆنه ؛
آخێیوْر سو بولاق ، چای اۆزۆنه ؛
آچییوْر ساچ سؤگۆد ، یای اۆزۆنه ؛
چاپێیوْر چارنال ، چاپێیوْر سردار .
( لاچچێن )
نمونه هایی از فضاسازی در این شعر
۱- درخت بید با شاخه های باریک و آویزانش نمادی از پریشانی حال است .
۲- باز کردن گیسو در گذشته نشانی از عزاداری و ماتم بوده است . اینها مقدمه چینی ای برای بیان اوضاع آشفته ی کشور است .
۳- شاعر با آوردن « آی » در ترکیب « آی اۆزۆنه » چنین حسی القا میکند که انگار دارند پتکی را محکم بر کلوخ میکوبند ، طوری که خرد و پخش میشود . همچنین با آوردن « چای و یای » در ترکیبات « چای اۆزۆنه » و « یای اۆزۆنه » این احساس را میشود درک کرد . مابقی این قطعه شعر در کانال لاچچێن .
ادامه دارد . . .

الیاس بهرامپور ( لاچچێن )

https://telegram.me/borlachin1
تاتا 🔰 tata

اوْغلوما دئدیم :
اوْ اۆجه قوْجا کی ،
تاققاناق الینده ،
تسکره دالێندا ،
اگلج اگلج یوْل گئدر ،
تهنه لی توتولاس دانێشار ،
تاتانگ دیر کی تات اوْلموش .
چوْخ وخت دیر کی ،
اؤزۆنۆ آتمێش ،
سسینی اوتموش ،
اوْبادان ایتمیش .

لاچچێن

💫💫💫

Oğluma dedim :
O ücə qoca ki ,
Taqqanaq əlində ,
Təskərə dalında ,
Əyləc əyləc yol gedər ,
Təhnəli tutulas danışar ,
Tatang dir ki tat olmuş .
Çox vəxt dir ki ,
Özünü atmış ,
Səsini utmuş ,
Obadan itmiş .

💫💫💫

تاققاناق : چوبدستی خشک و بلند
تسکره : تخت روان ، جواز ورود
تسکره دالێندا : بر پشتش تخت روانی هست ، کنایه از این که اوضاع برگشته و شوکت گذشته را از دست داده
اگلج : خمیده
تهنه لی : با کنایه و نیشدار
توتولاس : لکنتدار
تاتا : بیگانه ، دشمن ، عمو / این لغت به شکل dada در توْرکی سومری آمده :
dada : hostile
تات : بیگانه ، غریبه

https://telegram.me/borlachin1
موخ 🌴 mux

بیر گۆن موخا چیخدیم ،
اویلوق اوْخا تاخدێم ؛
موخدا بنه گؤردۆم ،
بندن اۆچ - دؤرد کسدیم .

اوْندا تارا واردێ ،
تارا سوْرا وئردی ،
سوْرا سارێ گرد دیر ،
اوْنو موْخا آسدێم .

پیشدن بیر بل هؤردۆم ،
موخدان خرگ دۆردۆم ،
کیشتی سیفت دیر ، سره ،
بله خسمگ قیسدیم .

لاچچێن

🌴🌴🌴

Bir gün muxa çixdim ,
Uyluq oxa taxdım ;
Muxda bənə gördüm ,
Bəndən üç - dörd kəsdim .

Onda tara vardı ,
Tara sora verdi ;
Sora sarı gərd dir ,
Onu muxa asdım .

Pişdən bir bəl hördüm ,
Muxdan xərəg dürdüm ;
Kişti sift dir , sərə ,
Bələ xəsməg qisdim .

🌴🌴🌴

موخ : معطر ، درخت خرما
اویلوق : ران
اوْخ : تیر
تاخدێم : فرو کردم
بنه ( بن ) : کپسول بزرگی که تاره های نر و ماده ی نخل در آن قرار دارد .
تارا : رشته های نر یا ماده ی درخت نخل
سوْرا : گرد طلایی رنگ رشته های نر خرما
پیش : برگهای دراز ، ضخیم و پهن درخت خرما
بل : کیسه ای که با برگهای نخل بافته میشود
هؤرذۆم : بافتم
خرگ : نوعی خرمای باریک و بلند و سفت
خسمگ : نوعی خرمای گرد و ترد
کیشتی : نوعی خرمای مرغوب و سفت
سره : بسیار ارزشمند
قیسدیم : فشردم ، چپاندم

https://telegram.me/borlachin1
دیرلیگدن کۆسمه 💫 dirligdən küsmə

دیرلیگدن کۆسمه ، ایشق اینن بارێش ؛
وارلێگا اۆن ائت ، قوْوم اونان گؤرۆش .
پئسلیگی اونوت ، یاخچێیێ قوْنوت ؛
قوْنشویا دگین ، هالێنێ سوْروش .
بو دونیا کوْخو ، ائهتیبار یوْخو ؛
دگری نه دیر ؟ ایککیجه قوروش .
دئمه کی اویدوم ، اوتوزدوم سوْیدوم ؛
آغزێنێ اگدیم ، خلق اینن یوْروش .
دئمیشدیر ایمام ، قه یز ائتمه کاکام ؛
آیرێلما خلقدن ، قوْومونگا قوْووش .

لاچچێن

💫💫💫

Dirligdən küsmə , işq,inən barış ;
Varlıga ün et , qowm,unan görüş .
Pesligi unut , yaxçıyı qonut ;
Qonşuya dəyin , halını soruş .
Bu dunya koxu , ehtibar yoxu ,
Dəgəri nə dir , ikkicə quruş .
Demə ki uydum , utuzdum soydum ;
Ağzını əydim , xəlq,inən yoruş .
Demişdir imam , qəyz etmə kakam ;
Ayrılma xəlqdən , qowmunga qowuş .

💫💫💫

کۆسمه : قهر نکن ، خشمگین مباش
بارێش : آشتی کن
اۆن ائت : روبیاور
گؤرۆش : دیدار کن
اونوت : فراموش کن ، کوچک بپندار
قوْنوت : مهمان کن ، پذیرا باش ، دعا کن
قوْنشویا دگین : از همسایه دیدن کن
سوْروش : بپرس
کوْخو : وارونه ، برگشته
دگر : ارزش
ایککیجه : دو عدد
قوروش : واحد ریز پول کمتر از قیرران
اویدوم : بردم ، برنده شدم
اوتوزدوم : باختم ، از دست دادم
سوْیدوم : به زور از تنش درآوردم
آغزێنی اگدیم : دهن کجی کردم ، مسخره کردم
یوْروش : حرکت کن
قه یز : خشم
کاکا : برادر بزرگ . در زبان چینی به شکل gēge آمده
gēge : elder brother
رکن « کا » به تنهایی معنی برادر را دارد و در زبان چینی به شکل gē آمده


https://telegram.me/borlachin1
آیێن - اوْیون 💫 ayın - oyun

سن گلنده اۆلگر قه یم اوْلار ،
زوْهرا قه ییم - قویوم اوْینایار .
سن گۆلنده گۆلگز درس آلار ،
دربون آیێن - اوْیون اؤرگنر .
سن قالاندا شادلێگ یئر بولار ،
قایغێ وایون - کوْیون ائیله یر .

لاچچێن

💫💫💫

Sən gələndə ülgər qəym olar ,
Zohra qəyim - quyum oynayar .
Sən güləndə gülgəz dərs alar ,
Dərbun ayın - oyun örgənər .
Sən qalanda şadlıg yer bular ,
Qayğı vayın - koyun eyləyər .

💫💫💫

قه یم اوْلار : پنهان میشود
قه ییم - قویوم : پنهان شدن و جاگیر شدن ، بازی قایم موشک
گۆلگز : ارغوان ، گلی ارغوانی رنگ
دربون : دهانه ی کندوی عسل کوهی که از موم ساخته شده
آیێن - اوْیون : راه و رسم
یئر : خاک ، زمین ، مکان . به شکل ğar در توْرکی سومری
قایغێ : اضطراب ، تشویش ، اندوه
وایێن - کوْیون : ناله و زاری

لاچچێن کانالێ

https://telegram.me/borlachin1
مله رم 💫 mələrəm

یئل اوْلسانگ ، ایله رم ؛
یال اوْلسانگ ، یالارام ؛
یوْل اوْلسانگ ، گله رم ؛
شاد اوْلسانگ ، گۆله رم .

هیس اوْلسانگ ، بولارام ؛
دوْس اوْلسانگ ، دوْلارام ؛
مس اوْلسانگ ، مله رم ؛
قس اوْلسانگ ، قالارام .

تۆرک اوْلسانگ ، آلارام ؛
قوْل بوْینا سالارام ؛
قوْرخوم وار قئیزینگنن ،
ترک ائتسنگ ، اؤله رم .

لاچچێن

💫💫💫

Yel olsang , ilərəm ;
Yal olsang , yalaram ;
Yol olsang , gələrəm ;
Şad olsang , gülərəm .

His olsang , bularam ;
Doss olsang , dolaram ;
Məs olsang , mələrəm ;
Qəs olsang , qalaram .

Türk olsang , alaram ;
Qol boyna salaram ;
Qorxum var qeyzingnən ,
Tərk etsəng , ölərəm .

💫💫💫

یئل : باد
اوْلسانگ : اگر باشی
ایله رم : میبویم
یال : تپه ی بزرگ و کشیده
یالارام : می لیسم ، لیس میزنم
قس : با س مشدد ، آهنگ ، موسیقی ، خواست ، اراده
هیس : با س مشدد ، اثر ، نشان ، درک ، احساس
دیله رم : درخواست میکنم ، آرزو میکنم
مس : با س مشدد ، نشئه ، قدرتمند
مله رم : درخواست میکنم ، مانند کهره برای درخواست خود صدا در می آورم
دوْس : با س مشدد ، یار ، رفیق
قئیز : قهر کردن ، خشم

https://telegram.me/borlachin1
القده 💫 əlqədə

سو یوْلا دۆشسه ، یوْلونو بولار ؛
خامێنا یاغسا ، له - شوْوه دوْلار ؛
القده اوْورج سان یوْغون اولار ؛
آققارێ دؤشلر ، قویروغا اولار ؛
ائرغانێ اشر ، دره یی دشر ؛
دلواردان داشار ، ره ی شوْرا اوْلار ؛
دورروجا سو سوختلارێ آتار ؛
چیرکلری سیلر ، اکینی سولار .

لاچچێن

💫💫💫

Su yola düşsə , yolunu bular ;
Xamına yağsa , ləh şüwə dolar .
Əlqədə owrəc san yoğun ular ;
Aqqarı döşlər , quruğ,a ular .
Erğan,ı əşər , dərəyi dəşər ;
Dəlvar,dan daşar , rəyşora olar .
Durruca su suxtları atar ;
Çirkləri silər , əkin,i sular .

خامێنا : باران تابستانه
له : آبگیری چمنزار
شوْوه : آبراه کوچک
القده ( ال + قده ) : دست در دست هم
اوْورج : راهی که آب در دل خاک باز کرده
یوْغون : کلفت ، ضخیم
اولار : طناب کلفت
آققار : جوی آب
اولار : متصل میکند ، بکسل میکند
ائرغان : دشت وسیع ، شکل دیگر آن ائران و ایران است .
اشر : با چنگال میکاود
دره : رودخانه
دشر : خراش میدهد
دلوار : رودخانه ی بزرگ ، آبراه بزرگ
داشار : سر ریز میکند
ره ی - شوْرا ( ره ی شوْر ) : با آبکشی تمیز کردن . آبکشی و پاک کردن عدس یا نظیر آن
دورروجا : پاکیزه و لطیف
سوخت : نوعی بیماری حیوان به خاطر تشنگی طولانی مدت که منجر به تاول در جگر و لکه های خشکه ی پوست میشود
آتار : از بین میبرد ، برطرف میکند
سیلر : پاک میکند
سولار : آب میپاشد

https://telegram.me/borlachin1