‍

سلامت زایی / Salutogenesis

ادامه اقدامات مراقبتی و حفاظتی در محدوده "خاک شرقی"
⬅️در  ساعات قبل ازظهر روز سه شنبه ۷ مهر  ۱۴۰۵ اقدامات زیر در راستای حفاظت و نگهداری نهال های کاشته شده در محدوده "خاک شرقی"(سه کیلومتر جاده شمشیر) و ممانعت از برگشت به وضعیت آلوده قبلی انجام شدند:
🔸آماده سازی بخشی از محدوده برای برگزاری دیدارهای پائیزی شهروندان
🔸جمع آوری صدها قطعه زباله های پرتابی شهروندان نامسئول(مخصوصا ظروف پلاستیکی یکبارمصرف)و دفن متناسب با شرایط آنها
🔸انجام هرس سبز و خشکه چینی روی چند اصله از نهال ها
🔸شستشوی همه نیوجرسی ها و گاردریل های موجود در مسیر سه کیلومتر و آماده سازی برای رنگ آمیزی مجدد آنها
⬅️متاسفانه،در حین اقدامات ما، تعدادی گاو وارد بخشی از خاک شرقی شدند که به کمک کاک صباح عبدالهی محل ورود آنها  ترمیم گردید.
⬅️کلیپ پیوست بخش هایی از این اقدامات را نشان میدهد.
⬅️جا دارد از همراهی جناب آقای مهندس محمدی(شهردار بانه وره ) و همکاران اش (بویژه آقای فاروق میرزایی) بابت تامین آب و خودرو حامل آب، آقای عدنان شریفی بابت تامین داوطلبانه  بخشی از آب مورد نیاز  و آقای کریم فتحی بابت تامین رایگان میان وعده غذایی برای عوامل اجرایی سپاسگزاری شود.
⬅️شهروندان علاقمند به مشارکت داوطلبانه و بدون قید و شرط در تداوم این پروژه ،لطفا مساعدت مورد نظر خود را به کارت بانکی شماره :
6037-9982-8914-2209
بنام اینجانب واریز نموده و تصویر فیش پرداختی را جهت بایگانی و مستندسازی ارسال نمایند.
دکتر برهان ولدبیگی
۷مهر ۱۴۰۵
https://telegram.me/burhanvalad

Campaign Report (13)
➡️ The public campaign "I, as a citizen, collect at least one piece of trash daily" aims to reduce and eliminate the dumping and throwing of trash in public spaces and in nature in Iran (especially in the Hawraman region) and ultimately to create the conditions for a healthy living environment and the preservation of citizens' health. It officially announced and began its activities on September 1, 2026. To date:
🔸 More than 500 citizens have voluntarily joined its Telegram group.
🔸 Unfortunately, the number of pieces of trash dumped and left behind in public spaces and nature in Iran is estimated to reach hundreds of millions daily (including cigarette filters and packs + single-use plastic containers and tablecloths).
🔸 The continued presence and exponential increase of this amount of trash in public spaces and nature in Iran has dangerous consequences for the health of the human species, other living beings, and the health of their living environment.
🔸 Group members have agreed to collect at least one piece of trash daily from their living environment (both human and natural) individually or in groups, adhering to safety and hygiene principles, and transfer it to a home or public trash bin or an official waste collection point at the earliest opportunity.
🔸 According to estimates, more than 70,000 pieces of dumped or left-behind trash in public spaces and nature in the Hawraman region and other parts of Iran have been collected by activists and transferred to trash bins or official waste collection points to date.
🔸 Some citizens have decided to abandon this habitual behavior and will no longer throw or leave their generated trash in public spaces or in nature.
🔸 Some participants (including myself) have documented their individual and group actions in photos and videos and are uploading them to the group to promote and popularize this campaign.
🔸 All participants in the campaign are requested to separately send the internet link of the group on the Telegram platform to at least 20 other citizens and to the groups in which they are members. Here is the group link:
https://t.me/+R84xtuDcUdkzZjI0
Dr. Burhan Valadbaigi
Sep. 30, 2026

سلامت زایی / Salutogenesis

گزارش کاری یک روز
⬅️شاید روز چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵، را بتوانم یکی از روزهای پرمشغله سال های اخیر در زندگی شخصی خود بدانم. مایلم تا به عنوان یک تجربه شخصی اشاره مختصری به این مشغله ها داشته باشم:
🔸بعد از ورزش صبحگاهی، استحمام ،صرف صبحانه و انتشار پست یومیه مرتبط به سلامت آفرینی در کانال شخصی تلگرام و بعد از هماهنگی به همراه یکی از فعالان( آقایاحسن رضایی) پیگیر تهیه ملزومات برای رنگ آمیزی نیوجرسی ها و گاردریل های موجود در محدوده خاک شرقی در رنگ فروشی و در اداره راهداری شهرستان پاوه شدیم. متاسفانه قیمت رنگ مورد نیاز بسیار بالا بود( با سایر هزینه حدود یکصد میلیون تومان) که تهیه آن برای ما فعلا اگر ناممکن نباشد،بسیار بعید است .
🔸به همين دليل، نزد مدیر اداره راهداری شهرستانپاوه(آقای مهندس محمد فلاح ) و همکاران اش رفتیم ، ایشان نیز اظهار داشت که فعلا هیچ رنگی نداریم، ولی با همکاران برای تهیه آن تلاش خواهیم کرد. امیدوارم که در این تلاش و پیگیری موفق باشند.
🔸براین اساس موضوع رنگ آمیزی حفاظ های جاده‌ ای موجود در محدوده خاک شرقی تا تهیه رنگ و سایر ملزومات به تعویق می افتد.
🔸در ساعات بعدازظهر همان روز به سه مجلس ترحیم شهروندان متوفی(در روستاهای ساتیاری و شمشیر و شهر پاوه )رفتیم . در یکی از این مجالس،اینجانب طی سخنانی ضمن ابراز تسلیت و همدری با بستگان و بازماندگان، به اختصار و در مدت ۵ دقیقه به موارد زیر برای حاضرین در مجلس اشاره نمودم :
✔️"روز جهانی قلب"،بیماری های قلبی و عروقی و خودمراقبتی شهروندان در این رابطه،
✔️ اهمیت کمپین :"من ،به عنوان یک شهروند روزانه حداقل یک قطعه زباله جمع می کنم"
✔️تبعات و پی‌آمدهای منفی زباله های پرتابی یا رهاشده در معابر عمومی و در طبیعت(مخصوصا پلاستیک یکبارمصرف و فیلتر و پاکت سیگار)رویسلامت عمومی ، سلامت محیط زیست و امنیت غذایی
🔸عیادت از سه بیمار(عموما سالمند)،معاینه فیزیکی آنها ، ارائه توصیه های پزشکی لازم به بیماران و مراقبان آنها. لازم به یادآوری است که امروز (۹ مهر برابر با اول اکتبر ) هم "روز جهانی سالمندان"است
دکتر برهان ولدبیگی
۹ مهر ۱۴۰۵
https://telegram.me/burhanvalad

گزارش اولین ماه فعالیت کمپین

⬅️کمپین همگانی «من،به عنوان یک شهروند،روزانه یک زباله جمع می کنم» یک ماه پیش با هدف کاهش و نهایتا حذف پدیده پرتاب و رهاسازی زباله در معابر عمومی و طبیعت ایران (بویژه در منطقه هورامان) آغاز شد.در این مدت تعداد اعضای گروه تلگرامی کمپین به حدود ۵۲۰ نفر رسیده است که البته انتظار حضور و مشارکت تعداد بیشتری می رفت.
⬅️محتواهای منتشرشده در کمپین عموما بر انتشار مانیفست و اهداف کمپین،ضرورت مشارکت و عضویت شهروندان در آن و فراخوان برای دعوت و حضور داوطلبانه و آگاهانه سایر شهروندان به کمپین متمرکز بوده اند.
⬅️ از همه اعضا درخواست شد تا در صورت تمایل عکس،تصویر و کلیپ فردی یا جمعی مشارکت خود در جمع آوری این نوع زباله ها را به منظور ترویج و گسترش کمپین و نیز جلب سایر شهروندان در گروه تلگرامی منتشر کنند.
⬅️در این مدت و با رعایت اصول بهداشتی و ایمنی بیش از ۴۰ هزار قطعه زباله بصورت فردی و گروهی جمع آوری شده و به جایگاه مناسب منتقل شده اند.
⬅️ دو مورد نظرسنجی در باره نحوه دعوت دیگران به کمپین و تعداد روزهای جمع آوری زباله در هفته در میان حاضران در گروه انجام شده اند.
⬅️ برخی افراد حقیقی وحقوقی، آمادگی خود برای کمک و مساعدت مالی و لجستیکی به موفقیت کمپین اعلام نموده اند. برخی رسانه های اجتماعی فراخوان ها، مطالب و گزارشات مرتبط به کمپین را باز نشر نموده اند. برخی از اعضای کمپین در برخی مجالس و دورهمی ها ، راجع به اهداف کمپین برای سایر شهروندان صحبت کرده و در واقع کمپین را معرفی نموده اند.
⬅️با تمام این اوصاف، این کمپین هنوز در مرحله جنینی است و رشد و گسترش آن در سطح جامعه نیاز به همفکری ،همراهی و همیاری داوطلبانه و آگاهانه همه اعضای حاضر در کمپین و در گروه تلگرامی آن دارد.چنین باد
دکتر برهان ولدبیگی
۱۰ مهر ۱۴۰۵
https://t.me/+R84xtuDcUdkzZjI0

‍

سلامت زایی / Salutogenesis

شرکت در یک مراسم
⬅️قبل ازظهر روز پنجشنبه ۹ مهر ۱۴۰۵ به دعوت جناب آقای دکتر صفر ولدبیگی در مراسم  "بزرگداشت پیشینه آموزش و پرورش نوین  در بخش باینگان" که با حضور دهها نفر از  معلمان پیشکسوت، شخصیت های فرهنگی و اجتماعی منطقه هورامان در کتابخانه  عمومی شهر "بانه وره"/ شهرستان پاوه/ استان کرمانشاه برگزار شد ، شرکت نمودم.
🔸در این مراسم که به همت بخشداری باینگان  و اداره آموزش و پرورش این بخش و با همراهی شهرداری و شورای شهر"بانه وره"  برگزار شد،بعد ازخوشامدگویی آقای مسلم فخری (بخشدار باینگان )و سخنرانی چند تن از مدعوین ، دکتر صفر ولدبیگی(گرداورنده اسناد و مدارک مرتبط به بیش از نیم قرن پیشینه آموزش و پرورش نوین در منطقه هورامان) با ارائه اسناد و مدارک به تفصیل  به چگونگی پروسه شکل‌گیری آموزش نوین ،عوامل و شخصیت های دخیل در این پروسه و نیز  فراز و فرودهای آن در شهر باینگان و روستاهای تابعه بخش باینگان  پرداخت که با استقبال حاضرین روبرو شد.
⬅️ فرصتی چند دقیقه ای به  اینجانب نیز داده شد که در آن به چند مورد زیر به اختصار اشاره نمودم:
🔸سپاسگزاری از دکتر صفر ولدبیگی و تبریک به ایشان برای شروع چنین اقدامی در حوزه مشخص تعلیم و تربیت نوین در منطقه هورامان.
🔸قدردانی از دست اندرکاران برگزاری این مراسم،
🔸پیشنهاد برپایی  یک "مرکز پژوهشی" در سطح منطقه توسط علاقمندان و آکادمیسین ها برای انجام پژوهش های علمی در حوزه های مختلف (از جمله  فرهنگی، اجتماعی، تاریخی ، سیاسی ،جغرافیایی و دانش بومی)
⬅️در خاتمه این مراسم  سه ساعته با لوح تقدیر از خدمات چند تن از پیشکسوتان حوزه آموزش و پرورش نوین در بخش باینگان سپاسگزاری شد.
دکتر برهان ولدبیگی
۱۰ مهر ۱۴۰۵
https://telegram.me/burhanvalad

متاسفانه پیامی با متن نامناسب فوق 👆 برای عده ای از شهروندان ارسال شده که هیچ ارتباطی با اینجانب ندارد . لطفا به آن توجه نفرمایید . این یک هک است

خدمت همه حاضرین در کانال شخصی اینجانب ، اعضای گروههای مختلفی که من در آنها عضویت دارم و همه مخاطبان اینجانب در رسانه های اجتماعی،  عرض سلام دارم،
⬅️اگر چنانچه کسی با اکانت فوق( تصویر پیوست) و به اسم اینجانب تماسی با شما برقرار کرد  و درخواستی را مطرح نمو( از جمله جمع اوری پول برای مداوای یک بیمار)، لطفا به آن پاسخی ندهید، زیرا این اکانت یک اکانت فیک بود و نوعی فیشینگ است که  هدف اش اخاذی و کلاهبرداری می باشد.خواهشا این اکانت را بلاک یا ریپورت کنید.با سپاس
دکتر برهان ولدبیگی
۱۱ مهر ۱۴۰۵

سلامت زایی / Salutogenesis

"مدیریت جابجایی پسماندها" به سبک شهرستان پاوه!!
⬅️متاسفانه با گذشت حدود ۸۰ سال از"شهرستان شدن پاوه"،هنوز "مدیریت"و یا به تعبیر بهتر "جابجایی زباله ها" به یک سبک و سیاق انجام می‌شود.در این سبک پروسه "زباله افشانی" و "بوی نامطبوع افشانی"در مسیر انتقال از مبدأ( شهر یا روستا)به مقصد(یکی از زباله دانی های  روباز در سطح شهرستان)امری اجتناب ناپذیر  است.
⬅️هنوز در سیستم مدیریت پسماندها دراین شهرستان ،خودرو مخصوص جمع آوری و انتقال زباله ها وجود نداشته و عموما از خودرو کمپرسی روباز استفاده میشود ،امری که علاوه بر پی‌آمدهای فوق،فشار بیش از حدی بر سلامت فیزیکی و روانی کارگران خدمات شهری و روستایی میآورد.
⬅️جا دارد که مدیریت شهرها و شهرستان از خود بپرسند که آیا مدیریت پسماندها به این سبک، جایگزین بهتر ،شایسته تر و سالم تری ندارد؟ که بدون شک وجود دارد، اما نیازمند برنامه مدون و همت بلند است!!
دکتر برهان ولدبیگی
۱۱ مهر ۱۴۰۵
https://telegram.me/burhanvalad

‍

درخواستی ساده برای حفظ سلامتی مردم  و طبیعت

شهروندان محترم ،
⬅️یادمان باشد که ته‌سیگار یا فیلتر سیگار زباله‌ ای کوچک، اما بسیار آلاینده برای محیط زیست است. فیلتر سیگار عمدتاً از نوعی پلاستیک به نام سلولز استات ساخته می‌شود که به‌سادگی در طبیعت تجزیه نشده،حاوی مواد شیمیایی و آلاینده‌هایی است که با ورود به خاک و آب،برای سلامت جانداران(از جمله انسان)  و محیط زیست زیان‌آور هستند.
⬅️متأسفانه این زباله خطرناک توسط اغلب افراد سیگاری بدون هیچ ملاحظه ای و صرفا بر اساس یک رفتار آموخته شده   در معابر عمومی،محیط پارک‌ها،محوطه قهوه‌خانه‌ها،رستوران‌ها و سایر مراکز تجمع و فضاهای طبیعی   رها می‌شوند.
⬅️هدف آن است  تا با یک اقدام ساده و عملی با معضل پرتاب و رهاسازی ته سیگار در یکی از شهرهای کوچک (مثلا پاوه یا جوانرود در منطقه هورامان) مقابله بشود:
🔸نصب قوطی‌های مخصوص جمع‌آوری ته‌سیگار در اماکنی که افراد بیشتر سیگار مصرف می‌کنند(مانند قهوه‌خانه‌ها، رستوران‌ها، پارک‌ها و مراکز تجمع شهروندان).
⬅️بدین وسیله از همه شهروندان، صاحبان کسب‌وکارها و افراد نیک‌اندیش دعوت می‌ شود تا در اجرا و موفقیت این  پروژه نمادین به روش های زیر  مشارکت کنند:
🔸 موافقت با نصبو نگهداری یک قوطی در محل کسب و کار خود، 
🔸مشارکتدر حد توان برای تهیه و نصب این قوطی ها
⬅️ گاهی یک اقدام نمادین کوچک می‌تواند تاثیرعمیقی بر   رفتار دیگران داشته باشد.درکنار هم و باهم می توانیم تعداد ته‌سیگار های پرتابی در معابر و اماکن عمومی شهر پاوه را به حداقل و نهایتا به صفر برسانیم. چنین باد.
مدیر کمپین سلامت‌محور:"من، به عنوان یک شهروند،روزانه حداقل یک قطعه زباله جمع می‌کنم".
دکتر برهان ولدبیگی
مهر ۱۴۰۵
https://t.me/+R84xtuDcUdkzZjI0

شهروندان و دوستداران محترم سلامت انسان و محیط‌زیست،
⬅️در راستای اهداف کمپین سلامت‌محور «روزانه یک زباله»، قصد داریم در مرحله نخست، تعدادی محفظه مخصوص جمع‌آوری ته‌سیگار در پارک‌ها، قهوه‌خانه‌ها، رستوران‌ها و دیگر محل‌های پرتردد شهر نصب کنیم.
⬅️فیلتر سیگار یکی از زباله‌هایی است که به دلیل اندازه کوچک، به‌راحتی در معابر، فضای سبز و طبیعت رها می‌شود. فیلتر سیگار عمدتاً از سلولز استات(نوعی پلاستیک)ساخته شده و می‌تواند برای مدت طولانی در محیط باقی بماند.قصد آن است تا با یک اقدام ساده، راهی آسان و در دسترس برای دور انداختن صحیح ته‌سیگار فراهم شود.
⬅️اجرای مرحله نخست نیازمند مشارکت همه شهروندان می باشد.در گام نخست لازم است تا ۱۰ محفظه مخصوص جمع‌آوری ته سیگار تهیه و نصب شوند.
⬅️شهروندان علاقه‌مند ، می‌توانند با اهدای مبلغی درحد مقدور در فرایند تأمین هزینه ساخت و نصب این محفظه‌ها مشارکت نمایند.مهم نیست مبلغ مشارکت چقدر باشد، مهم آن است که در این حرکت جمعی سهمی داشته باشیم.حتی اگر کسی امکان کمک مالی نداشته باشد،با معرفی این طرح به دوستان،کسبه و دیگر شهروندان می‌تواند در اجرای آن سهیم باشد.
⬅️یک ته‌سیگار کمتر در طبیعت، یک قدم به سوی محیطی پاک‌تر و سالم‌تر.کمپین سلامت‌محور
«من، به عنوان یک شهروند، روزانه حداقل یک قطعه زباله جمع می‌کنم.»
⬅️گزارش هزینه‌ها و تعداد محفظه‌های ساخته و نصب‌شده پس از اجرای مرحله نخست، به اطلاع مشارکت‌کنندگان خواهد رسید.
دکتر برهان ولدبیگی
مهر ۱۴۰۵
https://t.me/+R84xtuDcUdkzZjI0

⬅️ زباله را از خودرو بیرون نریزیم:یک کیسه کوچک،یک عادت بزرگ،یک محیط پاک‌تر.
⬅️از خودمان بپرسیم که : «زباله‌ای که از داخل خودرو بیرون می‌اندازیم، کجا می‌رود؟»«به خیابان، جوی آب، فضای سبز و طبیعت...»
⬅️اما یک راه ساده وجود دارد»:زباله‌ مان را داخل خودرو نگه داریم؛ برایش جای مخصوص داشته باشیم»
⬅️هر خودرویی که داریم، می‌توانیم این عادت خوب را داشته باشیم:از پنجره نه؛ داخل کیسه!"
⬅️ به خودمان قول بدهیم که از این به بعد زباله‌های خودمان را از پنجره آن بیرون نریزیم و اگر این کیسه پر شد،آن را در محل مناسب تخلیه نموده و دوباره استفاده کنیم» چنین باد 🌷
دکتر برهان ولدبیگی
۱۵مهر ۱۴۰۵
https://t.me/+R84xtuDcUdkzZjI0

سلامت زایی / Salutogenesis

چگونه ریسک بیماری های قلبی و عروقی را می‌توان کاهش داد؟
⬅️ برای دستیابی به این هدف می‌توان و باید اقدامات زیر را در دستور کار خودمان قرار بدهیم:
🔸عدم مصرف دخانیات و ترک آن
🔸کاهش مصرف نمک
🔸مصرف میوه و سبزیجات بیشتر
🔸ورزش و نرمش منظم روزانه
🔸مصرف داروهای تجویزی برای درمان فشارخون بالا، دیابت یا چربی خون بالا
دکتر برهان ولدبیگی
۱۸ مهر ۱۴۰۵
https://telegram.me/burhanvalad

سلامت زایی / Salutogenesis

به مناسبت"روز جهانی امنیت غذایی"
⬅️ایران در شاخص جهانی گرسنگی ۲۰۲۵ با نمره ۷٫۴ در رتبه ۴۰ از ۱۲۳ کشور قرار گرفته و در گروه «گرسنگی پایین» طبقه‌بندی شده است(نمره ای که از ۱۲٫۴ در سال ۲۰۰۰ و ۸٫۳ در ۲۰۱۶ بهتر شده است).
⬅️این شاخص یا نمره چهار متغیر را می‌سنجد:
🔸کمبود کالری،
🔸کوتاهی قد ،
🔸لاغری
🔸میزان مرگ‌ومیر کودکان زیر ۵ سال
⬅️اما "کیفیت رژیم غذایی"،"کمبود ریزمغذی‌ها"، "کم‌خونی"، "چاقی" و "تاثیر محیط زیست بر سلامتی کودکان در این شاخص مورد ارزیابی قرار نمی گیرند.متولیان وزارت بهداشت ایران ، کاهش کوتاهی قد از حدود ۲۰٪ به ۶٪ را مسئولان به ترویج شیر مادر و توزیع رایگان قطره آهن و ویتامین نسبت داده‌اند.پژوهش‌های ملی همچنین نشان داده‌اند شیوع کوتاهی قد و کم‌وزنی در کودکان روستایی به‌طور معناداری بیش از کودکان شهری است.
⬅️تهدید امروز سلامتی کودکان در ایران فقط کمبود غذا نیست، بلکه ترکیب سفره کوچک‌شده با هوا و آب ناسالم است.ایرانیان حدود ۳۵٪ کمتر از میانگین جهانی شیر مصرف می‌کنند و گرانی می تواند لبنیات را از سفره خانواده‌های ایرانی حذف نماید.
⬅️براساس آمارهای منتشره، حدود ۱۲٪ کل مرگ‌ها در ایران به آلودگی هوا منتسب است و پزشکان از روند رو به افزایش بیماری‌های ریوی کودکان در روزهای آلودگی و گردوغبار هشدار می‌دهند.
⬅️سازمان جهانی بهداشت(WHO) "آلودگی هوا" را عامل حدود ۱۰٪ مرگ کودکان زیر پنج سال در جهان می‌داند.در روستاها، دسترسی به آب آشامیدنی سالم و دفع بهداشتی فاضلاب از عوامل تعیین‌کننده فقر خانوار است و همین چرخه، تغذیه ناکافی و بیماری را به هم گره می‌زند.
⬅️در چنین شرایطی، مدرسه دولتی می‌توانست مؤثرترین ابزار حمایت باشد،اما متاسفانه به حاشیه رانده شده است.طرح شیر مدارس از ۱۳۷۹ آغاز شد، از ۱۳۸۴ به‌طور کامل اجرا شد و در ۱۳۹۶ به دلیل کمبود اعتبار متوقف شد. اسم این طرح بعدها در بودجه به «تغذیه رایگان دانش‌آموزی» تغییر کرد. هیئت وزیران در آبان ۱۴۰۴ آموزش و پرورش را به اجرای طرح شیر رایگان در مدارس ابتدایی دولتی مکلف کرد، اما چند هفته بعد صنایع لبنی اعلام کردند افزایش قیمت شیر خام از ۲۳ به ۳۲ هزار تومان، بیماری تب برفکی و تأخیر چندماهه در قرارداد،اجرای طرح را متوقف کرده است.
⬅️ بهتر است بدانیم که "امنیت غذایی کودک" با یک بسته شیر تأمین نمی‌شود. مدرسه دولتی باید به یک نقطه حمایتی چندلایه بدل شود:
🔸تامین یک وعده غذایی گرم و متنوع با تأمین پایدار و مستقل از نوسان بودجه سالانه،
🔸تامین آب آشامیدنی سالم
🔸پایش کیفیت هوای کلاس،
🔸پایش منظم قد، وزن و کم‌خونی دانش‌آموزان،
🔸 پیوند با تولیدکنندگان محلی، به‌ویژه تعاونی‌های زنان روستایی، که هم غذای سالم‌تر به مدرسه می‌آورد و هم درآمد را به روستا بازمی‌گرداند.
⬅️یادمان باشد که اگر کشوری تامین چنین هزینه ای را «بار مالی» تلقی کند،ناچار خواهد شد تا بعدها هزینه بسیار هنگفت تری را در"نظام درمان" و در افت یادگیری نسل بعدخواهد بپردازد.
گردآوری و تدوین:
دکتر برهان ولدبیگی
۱۹ مهر ۱۴۰۵
https://telegram.me/burhanvalad