#Ҳадис

“Аллоҳга тақво қилинг, беш вақт намозларингизни ўқинг, Рамазон ойи рўзасини тутинг, молларингиз закотини нафсингиз шод бўлган ҳолда беринг, бошлиқларингиз буйруғига итоат қилинг, шунда Роббингиз жаннатига кирасизлар”.

Имом Ҳоким ривояти.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

ЗИКРДА ХУШУНИНГ ШАРТЛИГИ

САВОЛ: Зикр қилганимда маъносига тушуниб, хушу билан қилолмайман. Тилимга оғир келадигандек туюлади. Гуноҳлар сабабли бўлса керак деб истиғфор айтаман. Лекин истиғфорда ҳам хушу бўлмагани учун айтмай қўяман. Худди зикр, истиғфор айтганимда фойдаси бўлмаётгандек, нимадир хатодек туюлади. Нима қилсам бўлади?

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Зикр ва истиғфорда хушу топилмаётгани учун тарк этиш тўғри келмайди. Чунки шайтон айнан шуни истайди. Тилнинг ўзи билан айтилган зикр ҳам фойдадан холи эмас ва бу Аллоҳ ёдида турганининг белгисидир. Қалбдаги хушу эса вақт ўтиши билан, гуноҳлардан тийилиб, ибодатда бардавом бўлиш орқали аста-секин ҳосил бўлади.

Шундай экан, амалларингиз қабул бўлишидан умид қилиб, камчилик билан бўлса-да, зикр ва истиғфорда бардавом бўлинг. Аллоҳ таолодан дуо қилиб сўранг, албатта, қалбингизга хушу солиб қўяди. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

Мусибатлар ўткинчидир

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Бало-мусибатларга меҳмондўстликни қуюқ қилинг, зеро, улар ўткинчидир. Парвардигорнинг карами кенг: Мўмин бандасининг оёғига кирган биргина зирапча сабабли Аллоҳ таоло унинг гуноҳларини ўчиради.

Ибн Жавзий раҳимаҳуллоҳ айтадилар: "Балолар меҳмондир бас, меҳмондорчиликни қуюқ қилинг, токи улар мукофот диёрига сиздан рози бўлиб кетсинлар. Балолар бўлмаганида қиёматга қуруқ қўл билан борган бўлар эдик. Агар сенга ғайб пардаси кўтарилса эди, маҳзун бўлган кунларингни яхши кўриб қолардинг. Агар балоларга сабр қилган кишига ботмон-ботмон савоб берилаётганини кўрганингда, қалбинг ором олиб, қалбингни тирнаган аламлардан лаззатланган бўлар эдинг".

Ал-Азҳар шайхи Шайх Аҳмад Тоййиб
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ таржимаси

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

Аллоҳнинг шиорларини улуғлаш - қалб тақвоси

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Миср Бош имоми, “Ал-Азҳар” мажмуаси раҳбари Шайх Аҳмад Тоййиб бундай дейди:
Сўнгги йилларда “Каъбани тавоф қилишдан кўра, камбағалларни тавоф қилинг”, “Қурбонлик учун сарфланадиган маблағни садақа қилиш уни сўйишдан яхшироқ”, “Оч инсоннинг оғзидаги бир луқма мингта масжид қуришдан афзал” каби нотўғри тушунчалар кенг тарқалмоқда.

Бу каби чақириқлар Ислом шиорларидан бўлган амалларни камситиш ва одамларни улардан қайтаришга қаратилган ҳаракатдир. Эҳтимол, бундай фикрларни илгари сураётган кишилар диннинг асл моҳияти ва унинг аҳкомларидан етарлича хабардор эмасдирлар.
Фақир, мискин ва муҳтож инсонлар Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам даврларида ҳам бўлган, бугун ҳам бор. Аммо ўтган асрлар давомида уламолардан ёки солиҳ зотлардан ҳеч ким бундай гапларни айтмаган.

Нега:
– ҳафтада икки марта гўшт сотиб олманг, ойда бир марта олиб, қолган маблағни камбағалларга беринг, дейилмайди?

Нега:
– сигарет чекманг, унинг пулини муҳтожларга эҳсон қилинг, дейилмайди?
Нега:
– тўй ва маросимларни ихчамлаштириб, ортиқча харажатларни камбағалларга сарфланг, дейилмайди?

Нега:
– ёзги дам олиш масканларига борманг, ўша маблағни муҳтожларга ажратинг, дейилмайди?

Нега айнан иккиси ҳам фазилатли ва савобли бўлган амаллар ўзаро таққосланади?

Бундай даъволар кўпинча диннинг қадриятларига путур етказишни мақсад қилган кимсалар томонидан ўйлаб топилади. Энг ачинарлиси эса, аксарият ҳолларда бу каби гапларни айтаётганларнинг ўзлари муҳтожларга ғамхўрлик қилишда фаол эмаслар.

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Ким Аллоҳнинг шиорларини улуғласа, бас, албатта, бу қалблар тақвосидандир” (Ҳаж сураси, 32-оят).
 
Даврон НУРМУҲАММАД

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Раддия #Мақола

Имомга иқтидо қилган кишининг намозда «Фотиҳа» сурасини тиловат қилиши

Уламоларимизнинг таъкидлашларича, имомга иқтидо қилган инсон қироат қилмайди. Хусусан, «ад-Дуррул мухтор» асарида «Танвир»нинг «Имомга иқтидо қилган шахс мутлақо қироат қилмайди», деган ибораси қуйидагича шарҳланади: «яъни фотиҳани ҳам, бошқа сурани ҳам гарчи, у махфий намоз бўлса ҳам. Бунга учала катта имомларизнинг иттифоқи бор». Шунингдек, мазкур китобда «Бу саҳобаларнинг бир нечтасидан ривоят қилинган», дейилади. Ибн Обидийн ушбу иборани шарҳлаб қуйидагиларни айтади: «Муқтадийни қироатдан қайтариш саксон нафар катта саҳобалардан, жумладан Али Муртазо, Абодила (Абдуллоҳ ибн Умар, Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ос, Абдуллоҳ ибн Аббос ва Абдуллоҳ ибн Зубайрлар) дан ривоят қилинган. Ҳадис олимлари уларнинг барчасини исмлари билан келтиришган».

«Ҳидоя» китобида «Муқтадий имомнинг ортида қироат қилмайди». Бунга имом Шофеъий хилоф қилади. «Фотиҳани қироат қилиш рукнлардан бир рукн эканлиги у зотнинг далилидир. (Яъни шофеъийларга кўра, бошқа рукнларда имом ва муқтадий шерик бўлганидек, ушбу рукнда ҳам улар шерикдирлар. Шу боис ҳар иккисига ҳам «Фотиҳа» ўқиш фарздир). Бизга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳ ва салламнинг «Кимнинг имоми бўлса, имомнинг қироати унга қироатдур», деган сўзлари далилдир ва бунга саҳобаларнинг ижмоси бор. (Тўғри шофеъийлар айтганидек) қироат у иккови (имом ва муқтадий) ўртасида муштарак рукн. Лекин, бу ўринда муқтадийнинг улуши жим туришдир. Шунингдек, Набий алайҳиссалом «Имом қироат қилса, тек туринглар» деганлар», дейилади.

Аллоҳ таоло айтади: «Қачонки Қуръон ўқилса, унга қулоқ тутингиз ва жим турингиз! Шояд (Аллоҳ тарафидан) раҳматга сазовор бўлсангиз» (Аъроф сураси, 204 ояти)

Аллоҳ таоло Қуръони карим инсонларга ҳидоят ва раҳмат эканини эслатгач, бандалар ундан фойда олишлари ва ҳидоятга юришлари учун, қолаверса, Қуръонга ҳурмат юзасидан мўминларни унинг тиловатига қулоқ солишга амр қилмоқда.

Муовия ибн Қурра ривоят қилади: «Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам саҳобаларидан бўлган баъзи устозларимдан сўрадим (менимча, у Абдуллоҳ ибн Муғаффал эди): «Қуръонни эшитган ҳар бир кишига унга қулоқ тутиш ва жим туриш вожиб бўладими?», шунда у: «Албатта, «Қачонки Қуръон ўқилса, унга қулоқ тутингиз ва жим турингиз!» ояти имом ортидан қироат қилиш ҳақида нозил бўлган. Агар имом қироат қилса, унга қулоқ сол ва жим тур», деди». (Ибн Абу Шайба, Ибн Абу Ҳотим, Ибн Мардавайҳ “Тафсир”да ривоят қилган)

Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳу ривоят қилади: «Ушбу оят намозда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ортларида туриб овоз чиқариш ҳақида нозил бўлган». (Ибн Жарир, Ибн Абу Ҳотим, Ибн Мардавайҳ ва Ибн Асокир ривояти)

Фотиҳа сураси қироатисиз намоз дуруст бўлмайди. Албатта уни ўқиш керак. Лекин жамоат намозларида муқтадийлар Фотиҳа ва зам сурани тиловат қилишлари шарт эмас. Чунки имомнинг қироати уларга кифоя қилади.

Абдуллоҳ ибн Зайд ибн Аслам отасидан ривоят қилади: «Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам саҳобаларидан ўнгга яқини имом орқасида туриб қироат қилишдан қаттиқ қайтаришарди. Жумладан, Абу Бакр Сиддиқ, Умар ибн Хаттоб, Усмон ибн Аффон, Али ибн Абу Толиб, Абдураҳмон ибн Авф, Саъд ибн Абу Ваққос, Абдуллоҳ ибн Масъуд, Зайд ибн Собит, Абдуллоҳ ибн Умар, Абдуллоҳ ибн Аббослардан ушбу амалдан қайтарганлар».

Хулоса қилиб айтиш мумкинки, имомга иқтидо қилган инсон учун имомнинг қироати кифоя қилар экан. Муқтадий имом ортида туриб умуман қироат қилмас экан. Ушбу ҳукм оят ва ҳадислар, ҳамда саҳобаи киромларнинг аксарларлари тутган йўлга мувофиқ экан.

Абдул Хамид домла Маликов,
Тошкент вилояти Пискент тумани "Пискент" жоме масжид имом-хатиби

Дўстларингизга ҳам улашинг:
@diyonatli