SURUNKALI BUYRAK YETISHMOVCHILIGI

Surunkali buyrak yetishmovchiligi - turli xil sabablarga ko'ra buyraklar o'z funksiyasini yo'qotishi bilan kechadigan kasallik bo'lib natijada organizmda toksik moddalar va ortiqcha suyuqlik chiqarilishi buziladi. Bu jarayon oylar davomida sekin shakllanadi.

Sabablari :
● Qandli diabet ( diabetik nefropatiya )
● Yuqori qon bosimi ( gipertoniya )
● Glomerulonefrit
● Polikistik buyrak kasalligi
● Piyelonefrit
● Buyrak tosh kasalligi
● Autoimmun kasalliklar
● NPVS lar va antibiotiklarni uzoq muddat qabul qilish

Belgilari :
Surunkali buyrak yetishmovchiligi dastlab simptomisiz kechadi kasallik rivojlanishda davom etsa
● Tez charchash
● Xolsizlik
● Ishqoriy ta'm , ishtaxa yo'qolishi
● Ko'ngil aynish , qayd qilish
● Qon bosimi ko'tarilishi
● Oyoq va qo'llarda shish
● Siydik kamayishi ( ba'zan ortishi )
● Kam qonlik
● Mushaklarda og'riqlar
● Teri qichishishi

Surunkali buyrak yetishmovchiligi bosqichlari
Sby glomerulyar filtratsiya tezligi bo'yicha (gft ) bosqichlarga bo'linadi :

1-bosqich ----- ( gft > 90 ml/min )
( yengil darajada shikastlangan simptomlar sezilmaydi )

2-bosqich ----- ( gft 60-89 ml/min )
( kichik funksional buzilishlar )

3-bosqich ------ ( 30-59 ml/min )
( o'rtacha funksional buzilishlar , belgilar kuchayishi , anemiya , shishlar )

4-bosqich ------ ( 15-29 ml/min )
( Jiddiy simptomlar , dializga tayyorgarlik )

5-bosqich ------ (kam < 15 ml/min )
( dializ yoki buyrak transplantatsiyasi )

Labarator va Instrumental tekshiruvlar
1. Qon tahlillari :
● Kreatinin ( > 1,3 mg/dl )
● Mochevina ( ortadi )
● Gft ( 60 ml/min dan past bo'lsa SBY
● Na va K ortadi , Ca pasayadi , P ortadi
● Glukoza ortadi ( Nefropatiya diabetik )
● Gemoglobin ( kamqonlik )

Siydik tahlili :
● Protenuriya , gematuriya
● Protenuriya ( >300 mg/kun )
● Mikroalbuminuriya ( Kreatinin 30-300 mg/g)
● Ph ( kislotalik ortishi - bazan kamayishi )
● silindrlar , gialinlar , eritrotsitlar , leykotsitlar

Instrumental :
● Buyrak UTT
● Doppler UTT
● KT yoki MRT
● Buyrak biopsiyasi

Davolash 2-qismda ...

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

SURUNKALI BUYRAK YETISHMOVCHILIGI ( #Davolash )

Surunkali buyrak yetishmovchiligini to'liq davolab yuborish imkonsiz lekin buyrak funskiyasini yaxshilash , simptomlarni kamaytrish va bemorni hayot sifatini yaxshilash mumkin.

1. Qo'l va oyoqlarda shish ( suyuqlik to'planishi ) + Glomerulyar filtratsiya tezligi ( gft 20-30 ml/min ) buzilsa DIURETIKLAR !
Furosemid 4,0 v/i ( 1-2maxal )
|
Gipoxlortiazid 25 mg

2. Metabolik atsidoz yuzaga kelsa
Natriybikorbonat 4%-200,0 v/i

3. Qonda giperkalemiya yuzaga kelishi mumkin. Bu holatda uni kamaytrish uchun
Insulin 10TB + Glukoza 5%-250,0 v/i

4. Qonda Suyuqlik yig'ilishi natijasida gipertoniya yuzaga kelishi + yurakka yuklama ortishi mumkin.

● Kankor 5 mg ( yurakka yuklama kamaytrish )

● Lorista 100 mg ( qon bosimini normallashtrish )

5. Temir tanqisligi anemiyasini oldini olish uchun bemorga Temir preparatlari buyuriladi.

6. Dializga tayyorgarlik !

Gemodializ
● Maxsus apparat orqali qon toksinlardan tozalanadi.
● Haftada 2-3 marta ( 3-5 soat ) amalga oshiriladi.
● Qon tomiriga kateter yoki fistula o'rnatish kerak bo'ladi.

Ko'rsatmalar :
● Diuretik dozasi vaziyatga qarab ortishi yoki kamayishi mumkin.
● Natriy bikorbanatni Ph ko'rsatkichiga qarab buyurish ( alkaloz chaqirishi mumkin )
● Qondagi natriy va kaliy miqdorini nazorat qilish

Tavsiyalar :
● Tuz iste'molini cheklash ( shish ortadi )
● Suyuqlikni nazorat qilish ( ayniqsa shish bo'lsa va siyish kamaygan bo'lsa )
● Oqsilni cheklash
● Kaliy va Fosforga boy maxsulotlardan voz kechish ( chunki shundoq ham miqdori baland boladi qonda )

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

Telegram kanalimizda juda ko'p ma'lumotlar keltirib o'tdik. Kerakli ma'lumotlarni topish qiyin bo'lib qolgani uchun bitta botga birlashtrib qo'ydim.

@NumonovTEAM_bot - shu botda o'zingizga kerakli bo'limga kirib ma'lumotlarni oson topishingiz mumkin.

Hali to'ldiradigan narsalari bor tez kunda yanada takomillashtirib qo'yamiz

DISSIRKULYATOR ENSEFALOPATIYA

Dissirkulyator ensefalopatiya - bu miyada qon aylanishining surunkali buzilishi bo'lib , miya funksiyalarining asta sekin yomonlashuviga va undagi tarkibiy o'zgarishlarga olib keladi. Bu kasallik ayniqsa keksa odamlar orasida keng tarqalgan bo'lib ammo holatlar 40 yoshgacha bo'lgan odamlarda ayniqsa aqliy mehnat bikan shug'ullanadiganlarda tez tez qayd etiladi.

Belgilari :
● Bosh og'rishi
● Bosh aylanishi
● Xotira buzilishi
● Quloqlarda shovqin
● Kuchli charchoq
● Diqqatning pasayishi
● Harakatlanish buzilishi
● Depressiv holatlar
● Emotsional buzilish
● Intelektual qobilyat buzilishi

Labarator va Instumental tekshiruvlar :
● Miyani kompyuter tomografiya qilish
● Magnitorezonans tomografiya
● Yurak va qon tomirlar UZI qilish
● Angiografiya
● Exokardiografiya
● Doppler ( Ultratovushli dopler )
● Umumiy qon tahlili
● Umumiy siydik tahlili

Davolash :

1. Mannitol 15%-200,0 v/i
|
Furosemid 4,0 v/i
( Miya shishini oldini olish )

2. Sitikolin 1000/4 mg
Nacl 0,9%-100,0 v/i

3. L - lizin 10,0
Nacl 0,9%-100,0 v/i

4. Vitamin B1 2,0 v/i

5. Vitamin B6 2,0 v/i

6. Geparin 5000 ED 1,0 t/o
2 maxal ( qon bosimi 150/90 dan past bo'lsa )

7. Betaserk 24 mg 1 tabletka x 2 maxal

8. Qon bosimini tazorat qilish

9. Tuz iste'molini cheklash

10. Qondagi Xolestrin miqdorini nazorat qilish.

Bu mening shaxsiy qarashlarim. Vaziyatga qarab dorilar o'zgarishi mumkin.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

ANTIKOAGULYANTLAR

Antikoagulyantlar - bu qon ivishini oldini oluvchi dori vositalari bo'lib , tromboz va emboliyalarni oldini olishda ishlatiladi.

Antikoagulyantlarning ta'siriga qarab 2 ta asosiy guruxga bo'linadi :

■ To'g'ridan to'g'ri tasir qiluvchi
Bu dorilar bevosita qon ivish jarayoniga ta'sir qiladi.

Geparin
~ Oddiy geparin
~ Past molekulyar massali geparinlar
● Enoksaparin
● Dalteparin
● Nadroparin

~ Selektiv X-a faktor ingibitori
● Fondaparinuks

~ To'g'ridan to'g'ri trombin ingibitori ( 3-faktor )
● Dabigatran

~ To'g'ridan to'g'ri X-a faktor ingibitori
● Rivaroksaban
● Apiksaban
● Edoksaban

■ Bilvosita ta'sir qiluvchi antikoagulyantlar
Bu dorilar jigarda ivish faktorlarini ishlab chiqarish jarayoniga ta'sir qiladi.

~ K vitamin antoganistlari
● Varfarin
● Atsenokumarol
● Fenindion

Antikoagulyantlar qanday ko'rsatkichlarga qarab qilinishi kerak :

1. Oddiy Geparin - APTT ( aktivlangan qisman tromboplastin vaqti )
2. Varfarin - INR va PT ( Xalqaro normalizatsiya ko'rsatkichi , Protrombin vaqti )
3. Enoksaparin , Daltoparin - Anti X-a faolligi

Antikoagulyantlarni qachon qo'llash kerak :
1. Yurak kasalliklari
2. Tromboz va emboliyalar
3. Nevrologik kasalliklar
4. Operatsiyalardan keyin profilaktika
5. Tug'ruq bilan bog'liq tromboz
6. Jigar kasalliklari
7. Infeksion kasalliklar hisobiga qon qoyiqlashishi

Qachon qo'llash kerak emas :
1. Faol qon ketishlar
2. Yara kasalliklari
3. Qon ivish kasalliklari
4. Og'ir jigar va buyrak yetishmovchiligi
5. Homiladorlik va emizish davri
6. Yaqin muddatli operatsiyalar
7. Dorilar tasiri tufayli qon ketishlar

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

OG'RIQ QOLDIRUVCHI DORILAR

Og'riq qoldiruvchilar - ta'sir qilish mexanizmiga ko'ra turli guruxlarga bo'linadi va ular quyidagilardan iborat.

1. Nonarkotik analgetiklar
~ Metamizol natriy ( Analgin , Baralgin , Spazmalgon )

2. Narkotik analgetiklar
~ Kodein
~ Tramadol
~ Morfin
~ Fentanil

Narkotik analgetiklar juda kuchli og'riqlarda qo'llaniladi. Qaramlik chaqirishi yoki boshqa salbiy oqibatlar kuzatilishi mumkin extiyot bo'ling !

3. Nosteroid yallig'lanishga qarshi dorilar
~ Ibuprofen
~ Aspirin ( yuqori dozasi )
~ Dikofenak
~ Nimesulid
~ Ketoprofen
~ Tenoksikam

Ushbu dori vositalari og'riqni qoldirish bilan birga yallig'lanishni ham qoldiradi.

4. Spazmolitiklar
~ Drotoverin ( Noshpa )
~ Papaverin
~ Bitilskopolamin

Ushbu dori vositalari ichki organlar mushak spazmlari tufayli kelib chiqadigan og'riqlarni qoldirish uchun ishlatiladi.

5. Mahalliy anestetiklar
~ Lidokain
~ Bupivakain
~ Benzokain

Ushbu dorilar og'riq bo'layotgan soha retseptorlarini bloklaydi.

6. Antidepressant va antikonvulsantlar
~ Amitriptillin
~ Gabapentin
~ Pregabalin

Ushbu dorilar asosan nevralogik kasalliklar tufayli yuzaga kelgan og'riqlarda ishlatiladi.

Ichak spazmlarida - Diklofenak
Bo'g'im - mushak og'riqlarida - Noshpa qilinmasligining asosiy sababi ham shunda birinchisi ko'ndalang targ'il ikkinchisi silliq tolali muskullarga ta'sir qiladi.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

HOMILADORLIK TOKSIKOZI

Homiladorlik toksikozi - bu tananing homiladorlikka moslashish jarayoni bo'lib , organlar faoliyatidagi o'zgarishlar natijasida yuzaga keladigan holat hisoblanadi.

Toksikoz turlari
1. Erta toksikoz ( 5-12 hafta )
2. Kechki toksikoz - Gestoz - ( 20-40 hafta )

Sabablari :
~ Homiladorlik paytida garmonal o'zgarishlar ( esterogen )
~ Markaziy nerv sistemasi vegetativ buzilishlari
~ Oshqozon ichak traktidagi o'zgarishlar
~ Ichak mikroflorasi o'zgarishi
~ Immun tizimining moslashish jarayoni

Belgilari :
~ Ko'ngil aynishi
~ Qayd qilish
~ Ishtaha pasayishi
~ Bazi hidlarga sezuvchanlik ortishi
~ Holsizlik
~ Bosh aylanishi
~ So'lak ajralishi ortishi

Davolash :
1. Ringer 200,0
Vitamin C 5%-6,0 v/i
Zarurat bo'lsa ( 400,0 ml )

2. Serukal 2,0 m/o
Agar tasir qilmasa va zarurat bo'lsa

Osetron 4,0
Nacl 0,9%-10,0 v/i

3. Vitamin B1 - Vitamin B6 m/o
B1 ( qusish refleksini kamaytiradi )
B6 ( oshqozon ichak tizimini qo'llab quvvatlaydi.

4. Reo suvi ( kun davomida ichish )

5. Trizim 10000 ED 1 tabletka x 3 maxal ( ovqatdan keyin )

➖ Ko'proq suyuqlik ichish
➖ Oz ozdan ko'proq maxal ovqatlanish
➖ Vitaminlar ayniqsa B gurux vitaminlarini ko'proq iste'mol qilish.

Erta toksikoz o'z o'zidan o'tib ketadi lekin kechki toksikoz xavfli bo'lishi mumkin ginekolog bilan maslahatlashing !

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

O'TKIR XOLETSISTIT

O'tkir xoletsistit - bu o't pufagining yallig'lanishi bo'lib , ko'pincha o't tosh kasalligi ( xolelitiaz ) fonida rivojlanadi.
Ushbu kasallik tex tibbiy yordam talab qiluvchi holat hisoblanadi.

Sabablari :
● O't tosh kasalligi
● Boshqa kasalliklar fonida
● Infeksiyalar natijasida
● Qon aylanishlari buzilishi
● Yallig'lanish kasalliklari
● Irsiy omillar

Klinik belgilari :
● Ovqatlangandan so'ng og'riqlar
● Og'rini o'ng yelka va kurakka berilishi
● Qorinning qattiqlashishi
● Tana harorati ko'tarilishi (38-39°)
● Ko'ngil aynishi va qusish
● Tanada sariqlik ( to'liq to'silsa )
● Palpatsiyada og'riq kuchayishi

Tashxislash :
● Leykotsitlar miqdori ortishi
● C-reaktiv oqsil ortishi
● Jigar fermentlari ortishi ( ALT,ACT )
● O't fermentlari ortishi ( GGT,ALP )
● Qorin UTT tekshiruvi
● KT yoki MRT

Davolash :

O'tkir Xoletsistitda davolash yondashuvi bemorning holatiga bog'liq bo'ladi.

Asosiy vaziyat yallig'lanish protsessini to'xtatish + parxez ( o't pufagiga tushadigan yuklamani kamaytirish. Agar bu ish bermasa Jarrohlik aralashuvi

1. Bemorning holati yomonroq :

Seftraksion 1,0 + Sulbaktam 0,5
|
Metronidazol ( kombinatsiyasi )
( ham aerob , ham anaerob bakteriyalarga qarshi kurashadi. )

Bemorning holati o'rta og'ir :

Levoflaksatsin + Metronidazol
kombinatsiyasi
( ham aerob ham anaerob mikroorganizmlarga qarshi kurashadi.

2. Og'riqni qoldirish
Nacl 0,9%-100,0
Noshpa 2,0
Baralgin 5,0 v/i ( og'riq kuchli )
( E'tiborli bo'lish kerak sababi agar bu xoletsistit bo'lmasa xirurgni murakkab ahvolga solib qo'yishi mumkin shuning uchun avval xirurg ko'rishi kerak. )

3. Qolgani Simptomatik terapiya
( Oshqozon ichak traktida qanday muammo bo'lsa shu bartaraf etiladi )

4. Parhez
( Bemorni axvoli og'ir bo'lsa 24-48 soat ochlik tavsiya e'tiladi. Keyin yengil hazm bo'luvchi ovqatlar. )
~ Yog'li ovqatlar
~ Tuzlamalar
~ Achchiq sho'r
~ Gazli ichimliklar
~ Hazm qilish qiyin bo'lgan mahsulotlar

Yuqoridagilarni cheklash.

4. Agar dorilar bilan davolashni imkoni bo'lmasa Jarrohlik usuli

~ Laporaskopik xoletsistektamiya
~ Ochiq xoletsistektomiya

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

TIBBIY HIMMAT

4 yildan ortiqroq davomida ish faoliyati olib borgan bo'lsam ushbu vaqt davomida juda ko'p narsalarga guvoh bo'ldim. Hozirgi tizimimizda tibbiyot qanday darajada ekanligi va uni yaxshilashimiz mumkinmi yo'qmi shu haqida gaplashishni hohlayman.

1. Tibbiyot oliygohlaridagi ta'limni kuchaytirish kerak. Birinchi navbatda murakkab darsliklar tizimini soddalashtirish zarur. Har kunlik darslik yuklamasi shunchalik ko'pki o'quvchi kunlik rejani umuman amalga oshiraolmaydi.

2. Qo'polroq bo'lsa ham aytaman ulkan yoshli , dinozavrlar davridan buyon ishlaydigan , darsini vaqtida o'tmaydigan va boshqa ishlar bilan shug'ullanib oxirida imtixonda o'quvchini razbor qilib o'zini ko'rsatadigan Nuroniylarimizni hurmatini joyiga qo'yib javobini berish kerak. ( Yangi hodimlarni tushunchalari o'zgarsin sizlardan o'rnak olib unday yo'ldan ketmasin ). O'rniga o'zini ishini sevadigan , masuliyatli , oliy himmatli yoshroq insonlarni tayinlash zarur.

3. Markaziy osiyo mintaqasiga mos bo'lgan tibbiyot tizimini ishlab chiqish. Murakkab darslik tizimi tufayli bo'lajak shifokorlar o'qish davomida ham , ish davomida ham katta mashaqqatlarga qolishmoqda. Soddaroq tizim kerak.

4. Tibbiyotni rivojlantirishda har bir hodim o'z hissasini qo'shishi zarur. Quyida sizlarga sxema taqdim etaman
1. Bilimsiz shifokor
|
2. O'rtacha bilimli shifokor
|
3. Yaxshi bilimli shifokor
|
4. Mamlakat tibbiyotini rivojlantirish
|
5. Dunyo darajasidagi foydali shifokor

Bizni hozirgi jamiyatda 1,2,3 bor qolgani yo'q bu turishda chiqmaydihamda. Eng zo'r shifokor deganda bizda shu 3chi qatorda turgan odam tushuniladi. Uni ko'rsangiz ham ham o'zi uchun pul uchun yurganini ko'rasiz. Pulini topadi , xalqni davolaydi lekin tibbiy tizimimiz yaxshilanishiga foyda keltirmaydi.

5. Tibbiyotga davlat jiddiy e'tibor qaratishi zarur. Agar kelajakda ham bu o'zgarmasa yuqorida aytgan fikrlarimni birortasi amalga oshmaydi. Quruq tibbiy binolar quraverish bilan ish bitmaydi agar uni ichini ilm bilan to'ldirmasak.

6. Yoshi katta shifokorlarimiz zamonaviy tibbiyotni qabul ham qilmayabti , o'rganmayabti ham bu ham tizimni rivojlanmasligining sabablaridan. Bu fikrlarim yoshi kattalardan nafratlanar ekan degan fikrni uyg'otmasin ularni hurmat qilaman lekin hozirgi holatimizni bayon qilmoqchiman holos.

Shu mamlakatda yashar ekanmiz tibbiyot rivojlanishiga har birimiz ma'sulmiz !
Keskinroq fikrlar uchun uzur so'rayman.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

Telegram botimizi ma'lumotlarini yanada to'ldirib qo'ydik. Faqat botga kirib qayta
/start tugmasini bosib qo'yselar bo'ldi yangilangan barcha bo'lim va ma'lumotlar ko'rinadi.

Kanalimizga yangi qo'shilganlar uchun qayta tushuntiraman ushbu kanalda juda ko'p ma'lumotlar keltirib o'tildi. Hozircha barcha ma'lumotlarni topish qiyin bo'lib qolganligi uchun bitta botga birlashtirib qo'ydik endi oson topishilar mumkin.

👉 @NumonovTEAM_bot

PARKINSON KASALLIGI

Parkinson kasalligi - degenerativ nevrologik kasallik bo'lib , bosh miyada dofamin ishlab chiqaruvchi neyronlarning nobud bo'lishi natijasida rivojlanadi.

Sabablari :
~ Genetik moyillik
~ Atrof muhit ta'siri
~ Miya shikastlanishi
~ Gipoksiya
~ Dofamin kamayishi

Belgilari :
~ Qo'llarda , ba'zan oyoqlarda qaltirashlar
~ Tez harakatlanish qiyinlashishi , yuz ifodalari sustlashishi
~ Mushaklar doimiy zo'riqishi , harakat qiyinlashishi
~ Muvozanat buzilishi
~ Sekin va tushunarsiz gapirish
~ Og'izda qurushi
~ Tik turganda bosim tushib ketishi
~ Xotira buzilishi

Bosqichlari :
1-bosqich ( simptom 1 tomonlama )
2-bosqich ( simptomlar 2 tomonda lekin muvozanat saqlangan )
3-bosqich ( muvozanat buzilishi , harakat qiyinlashishi )
4-bosqich ( bemorda yurishda yordamga muhtoh , mustaqil harakatlanish qiyin )
5-bosqich ( bemor to'liq yotoq rejimida )

Tashxislash :
~ Nevrologik tekshiruv ( simptomlarni tashxislash )
~ KT
~ Dopamin transporteri skaneri

DAVOLASH :
1. Levodopa / Karbidopa 250/12,5 mg
( kuniga 3 maxal )

Do'za kamligi aniqlansa asta sekin oshirish mumkin ( 250/25 mg )

2. Entakapon 200 mg
1 tabletka x 3 maxal
( Agar Levodopa ta'siri uzoqqa bormasa birga ichiladi. )

3. Selegilin 5 mg ( 1 maxal )
( Levodopani parchalanishini sekinlashtiradi. )

4. Agar Levodopani ta'siri sust bo'lsa
Pramipeksil 0,25 mg ( 2 maxal )
( asta sekin do'zani oshirish mumkin )

5. Sitikolin 1000/4mg
Nacl 0,9%-100,0 v/i

6. Vitamin B1 2,0 v/i

7. Vitamin B6 2,0 v/i

8. Amantadin 100 mg
( agar nutqda buzilish yuzaga kelgan bo'lsa )

9. Fizioterapiya
● Fizioterapeftik mashqlar
● Yurish mashqlari
● Mushaklarni bo'shashtrish mashqlari
● Yengil massaj

Eslatma !
Ushbu kasallikda bemorni davolashda individual yondashiladi shuning uchun do'zalar o'zgarishi mumkin.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

ENSEFALIT

Ensefalit - bu miya to'qimalarini viruslar , bakteriyalar , autoimmun kasalliklar yoki boshqa sabab orqali yallig'lanish kasalligi bo'lib bemorda og'ir asoratlarni keltirib chiqarishi mumkin.

Turlari :
~ Birlamchi virusli ensefalit
~ Herpes simplex virusli ensefalit
~ Sitomegalavirus ensefaliti
~ Quturish ensefaliti
~ Postvaksinal ensefalit
~ Adenovirusli ensefalit
~ Meningoensefalit
~ Sifilitik ensefalit
~ Autoimmun ensefalit
~ Anti-nmda retseptor ensefaliti

Sabablari va yuqishi :
~ Viruslar
● Gerpes
● Enteroviruslar
● Gripp
● Quturish
~ Bakteriyalar
● Streptokokk
● Pnevmokokk
● Lyme kasalligi
~ Zambrug'lar va parazitlar
● Kriptokokk
● Toksoplazmoz
~Autoimmun kasalliklar
● Multipl skleroz
● Sistemali qizilvolchanka

Yuqish yo'llari :
~ Havo tomchi
~ Chivin yoki kana orqali
~ Jinsiy yo'l
~ Transplantatsiya
~ Qon quyish

Belgilari :
~ Tana harorati ko'tarilishi (39-40°C)
~ Kuchli bosh og'rishi
~ Ko'ngil aynishi , qusish
~ Mushaklarda og'riq
~ Nutq buzilishi
~ Yutish qiyinlashishi
~ Tutqanoqlar
~ Ong buzilishi
~ Miya shishi ( Koma )

Tashxislash :
~ Lumbal punksiya ( miya suyuqligidan )
~ Qon taxlili ( OIV,gerpes,Lyme )
~ KT yoki MRT
~ EEG

DAVOLASH :

Ushbu kasallika chalingan bemorni sababini ( infeksion yoki autoimmun ) aniq bilib keyin davolashni boshlash zarur.

1. Atsikover 1,0
Nacl 0,9-100,0 v/i
3 maxal x 14 kun
( Herpes ensefalitida )

Gantsiklover 0,5
Nacl 0,9%-100,0 v/i ( tomchilab )
( Sitomegalavirus ensefalitida )

Seftraksion 2,0
Nacl 0,9%-20,0 v/i
Proba bilan x 2 maxal
( meningakokk va lyme ensefalitida )

Vankomitsin 1,0
Nacl 0,9%-200,0 v/i - 2 maxal
( pnevmakokk va MRSA da )

2. Deksametazon 2,0
Vitamin C 5%-4,0
Nacl 0,9%-5,0 v/i 3 maxalgacha

3. Mannitol 15%-200,0 v/i
|
Furosemid 4,0 v/i
( Miya shishini oldini olish )

4. Sikloferon 2,0 m/o
Sxema bilan
( +-+-+-+-+-+-+-+-+- )

5. Sitikolin 1000/4 mg
Nacl 0,9%-100,0 v/i

6. Vitamin B1 m/o + Vitamin B6 m/o

7. Konvuleks 500
( tutqanoqlarda 1,2,3 maxalgacha )

8. Plazmafarez !

Vaziyatga qarab do'zalar oshirilishi mumkin.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

BEPUSHTLIK

Bepushtlik - reproduktiv yoshdagi erkak va ayolda 1 yil davomida himoylanmasdan jinsiy aloqa bo'lishiga qaramasdan homiladorlik yuzaga kelmasligi.

Ayollarda sabablari :
● Ovulyatsiya buzilishi
~ Poliksitik tuxumdon
~ Garmonal buzilish
~ Klimaksni erta yuzaga kelishi
● Siydik yo'llari infeksiyasi
● Endometrioz
● Bachadon polip va miomalari
● Immunologik muammolar
● Jinsiy yo'l bilan yuqadigan kasalliklar
● Qandli diabet , qalqonsimon bez kasalliklari

Erkaklarda
● Sperma sifatining pasayishi
● Varikosel ( Urug'don tomir kengayishi )
● Prostatit , orxit ( infeksiyalar )
● Testosteron yetishmovchiligi
● Genetik kasalliklar
● Zararli odatlar

Tashxislash
Ayollar uchun :
● UTT ( tuxumdon , bachadon naylari )
● Garmonal testlar ( Fsh , Lh , Amh , prolaktin estradiol , testosteron )
● Histerosalpingografiya ( fallop naychalari o'tkazuvchanligi )
● Laparoskopiya ( bachadon naychalari yopilganligini aniqlash )

Erkaklar uchun :
● Spermogramma ( sperma miqdori va sifatini aniqlash )
● Testosteron va boshqa garmonlar tekshiruvi
● UTT ( Varikosel ni aniqlash )
● Genetik testlar

DAVOLASH :

Ayollarda davolash :
1. Agar bepushtlik infeksion omil tufayli bo'lsa
~ keng spektorli antibiotiklar ( Ampitsillin + sulbaktam , Seftraksion + sulbaktam , Sefaperazon + sulbaktam )

~ Immunologik bepushtlikda
( Deksametazon yoki prednizalon )

2. Ovulyatsiyani rag'batlantirish
~ Klomifen sitrat ( 50-100 mg )
( hayz siklini 5-9 kunlari )
|
~ Letrozol ( 2,5 - 5 mg )
( Agar klomifen ta'sir qilmasa - hayz sikli 3-7 kunlari )

~ Menopur
( Follikula o'sishini rag'vatlantiradi. Agar katta folikula hosil bo'lmasa )

3. Garmonal muammolarni davolash.
~ Dyufaston 10 mg ( kuniga 2 maxal )

~ Bromokriptin ( 2,5-7,5 mg - prolaktin yuqori bo'lsa )

~ Metformin 500 ( polikistik tuxumdonda )

Erkaklarda davolash :

1. Varikosel yoki yallig'lanish kasalliklari uchun
~ Antibiotiklar ( Ampitsillin+sulbaktam , Levoflaksatsin )

~ Nosteroid yallig'lanishga qarshi dorilar ( Nimesulid , Dikofenak )

2. Sperma sifatini yaxshilash
~ Tamoksifen yoki Klomifen sitrat
( Testosteron va spermatogenezni oshiradi )
~ Levokornitin 5,0
( sperma harakatchanligi ortadi. )
~ Vitamin E m/o yoki Omega-3

3. Garmonal bepushtlikda
~ Testotreron terapiyasi

Agar dori vositalari yordam bermasa , jarrohlik aralashuvi bilan hal bo'lishi ham mumkin ( varikosel ). Jarrohlik aralashuvi bo'lmasa suniy urug'lantrishga tayyorgarlik !

Eslatma !
Bepushtlikka sabab juda hilma hil bo'lib uni davolash ham ancha murakkab. Aniq sababni topib keyin davolash tavsiya etiladi.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

MIGREN

Migren - boshning bir tomonida kuchli og'riq bilan namoyon bo'luvchi surunkali va nevrologik kasallik hisoblanadi.

Sabablari :
Aniq sabablari to'liq o'rganilmagan.
~ Genetik moyillik
~ Garmonal o'zgarishlar
~ Ayrim maxsulotlar ( spirtli ichimlik , shokolad , kofe va hokazo )
~ Stress , psixologik holat
~ Uyqu rejimi buzilishi
~ Jismoniy va ruhiy zo'riqish

Bosqichlari :
1. Prodrom bosqichi ( Old belgi , 1-2 kun oldin )
2. Aura bosqichi ( 10-60 daqiqa )
3. Asosiy xuruj bosqichi ( 4-72 soat )
4. Postdrom ( Migren tugashi , 1-2 kun )

Belgilari :
~ Asabiylashish
~ Ishtaha oshishi yoki kamayishi
~ Ko'p esnash
~ Mushaklar tarangligi
~ Diqqatni jamlay olmaslik
~ Ko'z oldi qorong'ilashishi
~ Qo'l va oyoqda uvishish
~ Nutq muammolari
~ Bosh bir tomonida kuchli og'riq
~ Jismoniy harakatda og'riqni kuchayishi
~ Ko'ngil aynishi , qusish
~ Charchoq va zaiflik
~ Diqqatni jamlay olmaslik

Tashxislash :
Migrenni labarator yoki Instrumental tekshiruvlar bilan aniqlab bo'lmaydi lekin baribir qilish kerak boshqa kasalliklar bilan differensatsiya qilish uchun.
~ MRT
~ KT
~ EEG
~ Qon tahlillari

DAVOLASH :

1. Aspirin 500
( Oddiy migren yoki boshlang'ich fazada )

2. Sumamigren ( 50 yoki 100 mg )
( Agar Aspirin yordam bermasa )

3. Deksalgin 2,0
Nacl 0,9%-10,0 v/i
( Agar og'riq kuchli bo'lsa )

4. Osetron ( 4 yoki 8 mg )
Nacl 0,9%-10,0 v/i
( Agar ko'ngil aynish va qayd qilish bo'lsa )

5. Konvuleks 500
( Migrenni oldini olish uchun )

6. Amitriptillin ( 10-25 mg )
( Agar bemorda Epilepsiya bo'lsa tavsiya etilmaydi. )

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

HOMILADORLIKDA ARTERIAL GIPERTENZIYA

Homiladorlikda gipertenziya - homiladorlarda qon bosimi 140/90 va undan yuqori bo'lishi bilan tavsiflanadi.

Turlari :
~ Homiladorlikdan oldin gipertoniya bilan kasallangan
~ Gestatsion gipertenziya
~ Preeklampisiya ( siydikda oqsil ajralishi )

Sabablari :
~ Genetik moyillik
~ Qalqonsimon bez kasalliklari ( Gipoterioz va giperterioz )
~ Buyrak kasalliklari ( Pielonefrit , Glomerulonefrit , buyrak yetishmovchiligi )
~ Garmonal o'zgarish natijasida gipertenziya
~ Yashirin diabet
~ Stress , psixologik zo'riqish
~ Ko'p homilali homiladorlik ( Organizmga yuklama ortishi )

Belgilari :
~ Bosim 140/90 dan yuqori
~ Bosh ( peshona va ensa ) og'rishi
~ Ko'z oldi qorong'ilashuvi
~ Quloqda shovqin
~ Ko'ngil aynishi , qusish
~ Qo'l va oyoqlarda shish
~ Nafas qisishi

Homiladorlikda gipertenziga bir qancha asoratlarga olib kelishi mumkin e'tiborli bo'ling !

Onaga asorati
~ Miyaga qon quyilishi
~ Yurak yetishmovchiligi
~ Buyrak yetishmovchiligi
~ Gipertonik kriz

Bolaga asorati
~ Platsenta yetarli qon bilan ta'minlanmasligi ( rivojlanishdan orqada qolish )
~ Gipotrofiya ( kam vazn bilan tug'ilish )
~ Muddatdan oldin tug'ruq
~ Yo'ldosh ajralishi ( Homila tushish xavfi )

Tashxislash :
● A/B ni o'lchash
● Siydik tahlili ( Preeklampsiya va buyrak muammolari uchun )
● Qon tahlillari ( Qand , elektrolit , lipid , kreatinin va siydik kiskotasi miqdori
● EKG va Exokg
● UTT ( Homila rivojlanishi va yo'ldoshda qon aylanishi )

DAVOLASH :

1. Metildopa 250 mg
( kuniga 2-3 martagacha )

Eng havsiz dori. Agar ta'sir qilmasa doza oshirilishi mumkin.

2. Labetalol 100 mg
( Kuniga 2 marta - ta'sir qilmasa doza miqdori oshirilishi mumkin. )

3. Nifedipin 10 mg
( Kichik dozada beriladi ta'sir qilmasa yana 10 mg. Miqdori yana ortishi mumkin agar tasir qilmasa. )

4. Magneziy sulfat 25%-5,0 ( 10,0 )
( Nacl 0,9% eritmasi orqali infuziya qilib yuboriladi. Bu asosan Preeklampsiya va Eklampsiya holatlarida qilinadi. )

Hammasi bir vaqtda qo'llanmaydi. Dori vositasini Ginekolog shifokor holatiga qarab tayinlaydi.

Maslahatlar :
~ Homiladorlikdan oldin davolanish
~ Tuzni kamaytirish
~ Sog'lom ovqatlanish
~ Ginekolog nazoratida bo'lish
~ Stressni kamaytirish
~ Yetarli uyqu rejimi

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

#Vaziyatli_masala1

Bemor Egamova Sayyora 42 yosh.
Shikoyatlari : 3 kundan buyon kuchayib borayotgan nafas qisilishi ( ayniqsa tunda ) , quruq yo'tal , oz miqdorda balg'am ajralishi , ko'krak sohasida siqilish hissi ( yonboshlab yotganda yomonlashadi. ) , oyoqlarda yengil shish , oxirgi 2 oyda dorilar samarasizligi.

Anamnez :
Bemor 12 yildan beri bronxial astma tashxisi bilan dispanser nazoratida turadi. Muntazam Salbutamol va Beklometazon ingolyatori ishlatadi.

Qo'shimcha kasalliklar :
Bemorga 5 yil oldin arterial gipertenziya tashxisi qo'yilgan. 2 yil oldin COVID-19 o'tkazgan.

Obyektiv ko'ruv :
Nafas olish - 28 ta
SpO² - 90% ( kislorodsiz )
Auskultatsiya - ikkala o'pkada quruq xushtaksimon xirillashlar
Puls - 102 ta
A/B - 140/90

Savol ?
1. Bemorning asosiy tashxisi qanday ? tasdiqlash uchun qanday tekshiruvlar kerak ?
2. Yurak yetishmovchiligi bilan differensial diagnostika ?
3. Hozirgi holatini davolash rejasi ?
4. Nima uchun dorilar ta'sir qilmay qolgan ?

Javoblarni komentariyada qoldiring 👇

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

TAHLIL :

1. Bemorning asosiy tashxisi : Bronxial astma ( astmatik status bo'lishi mumkin. ) , Arterial gipertenziya 2-bosqich )

Tekshiruvlar :
➖ O'pka auskultatsiyasi
➖ Spirometriya ( Bronx obstuksiyasini baxolash )
➖ EKG ( Yurak yetishmovchiligi belgilarini ajratib olish uchun )
➖ Exokg ( O'pka gipertenziyasi yoki Chap qorincha gipertrofiyasini aniqlash )
➖ Rentgen yoki KT ( COVID-19 bor hisobga olish kerak )

2. Yurak yetishmovchiligi bilan differensial diagnostika
( bemorda arterial gipertenziya va oyoqda shishlar bor bu yurak yetishmovchiligi ehtimolini oshiradi. )
Yurak yetishmovchiligida :
~ Nafas olish qiyin
~ Nam va ko'pikli balg'am
~ Mayda pufakli xirillashlar
~ Spo2 ( 92-95% )
~ Oyoqlarda aniq shish
~ Chap qorincha gipertrofiyasi

Bronxial astmada :
~ Nafas chiqarish qiyin
~ Quruq va kam balg'am
~ Xushtaksimon xirillashlar
~ Spo2 ( 90% yoki undan kam )
~ Shishlar yengil yoki yo'q
~ Exokg ( Normal yoki o'ng qorinchada yuklama )

3. Davolash rejasi :

~ Odatda ushbu og'ir holatda bemorda qo'shimcha ikkilamchi infeksiya qo'shiladi shuning uchun antibiotik terapiyasi o'tkaziladi.

~ Salbutamol ( Ingolyatsiya - har 20 daqiqada 3 marta )

~ Atrovent ( Ingolyatsiya - har 20 daqiqada )

~ Deksametazon 2,0 ml ( holati og'ir bo'lsa do'za yana oshishi mumkin )

~ Eufillin 2,4%-10,0
   Nacl 0,9%-100,0 v/i
( Extiyot bo'lish kerak chunki gipertenziya + taxikardiya bor )

~ Furosemid 2,0 ( 4,0 ) ml ( bemorda yurak yetishmovchiligi bo'lsa , shishlar bo'lsa )

~ Antigipertenziv vositalar

~ Oksigenoterapiya

4. Dorilar ta'sir qilmay qo'yganining sababi :
● Salbutamolga tolerantlik ( B-2 retseptorlar sezuvchanligi pasayishi )
● Organizmni garmonal dori vositalari ( Beklametazon ) ga javob reaksiyasi pasayishi. Alishtrish kerak.
● COVID-19 oqibati ( o'pkada fibroz bo'lsa astma xuruji kuchayadi dorilar ta'siri kamayadi. )
● Arterial gipertenziya sabab organizmda suyuqlik yig'lishi va o'pkada suyuqlik to'planishi mumkin. Bu holatda yanada nafas qisilishi kuchayadi.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog