Францияда музлатгичлар киберҳужумга учради

Франциядаги йирик супермаркет тармоқлари марказлашган совутиш ускуналарига қаратилган кенг кўламли киберҳужумга дуч келди. Ҳодиса оқибатида кўплаб дўконлар омбор ва расталардаги янги ҳамда музлатилган озиқ-овқат маҳсулотларини тўлиқ яроқсиз ҳолга келгани сабабли ташлаб юборишга мажбур бўлмоқда. Париж прокуратураси мазкур ҳолат юзасидан жиноий иш қўзғатиб, тергов ҳаракатларини бошлади.

Франциянинг йирик савдо тармоқлари – “Intermarché” ва “Coopérative U” вакилларининг маълум қилишича, ҳужум “Intermarché”нинг тахминан 150-200 та, “Coopérative U”нинг эса 100 га яқин савдо нуқтасига таъсир кўрсатган. Хакерлар тизимларга рухсатсиз кириб, совутиш ускуналарида мажбурий эритиш режимини фаоллаштирган. “Intermarché” раҳбарияти жабрланган нуқталарда барча тез бузилувчи маҳсулотлар муомаладан чиқарилишини тасдиқлади, бироқ ҳозирча умумий молиявий зарар миқдори очиқланмади.

Маҳаллий “BFM TV” телеканали мамлакатнинг энг йирик чакана савдо тармоғи саналган “E. Leclerc” тизимлари ҳам худди шундай ҳужумга учраганини хабар қилди. Соҳага ихтисослашган манбалар ҳужум тўлқини “Carrefour Market” ва “Monoprix” каби бошқа ритейл гигантларининг совутиш тизимларига ҳам дахл қилган бўлиши мумкинлигини билдирмоқда...

Мақолани тўлиқ ўқиш: https://fikratonline.uz/franciyada-muzlatgichlar-kiberhujumga-uchradi/

@fikrat

1,2 миллиард “рақамли жосус”: Кўча ва уй камералари қандай қилиб ҳарбий разведка воситасига айланди?

Бугунги замонавий қуролли тўқнашувларда анъанавий жосуслик тармоқлари ва ҳаво разведкаси аппаратлари ўрнини кутилмаган манба – оддий фуқаролик видеокузатув тизимлари эгалламоқда. The Wall Street Journal нашри эълон қилган суриштирувга кўра, дунё бўйлаб интернетга уланган қарийб 1,2 миллиард кузатув камераси ҳарбий разведка ва зарбаларни мувофиқлаштириш учун қулай воситага айланган. Кўчалардаги ҳаракатни назорат қилувчи мосламалар, хусусий корхоналар хавфсизлик тизимлари ва ҳатто хонадонлардаги оддий веб-камералар заиф пароллар ҳамда эскирган дастурий таъминот сабабли осонгина бузиб кирилиб, қуролли кучлар учун қимматли маълумот манбаига айланмоқда.

Recorded Future таҳлилий марказининг миллий хавфсизлик бўйича эксперти Александр Лесли бу жараённи тинч аҳоли фойдаланадиган кузатув инфратузилмасининг кенг миқёсда ҳарбий разведка воситасига айланиши сифатида тавсифлаган. Масофадан туриб тўғри жойлашган камерага кириш имкониятини қўлга киритиш хавфли ҳудудларга махфий агент юбориш ёки дрон учиришдан кўра анча хавфсиз ва арзон бўлиб, нишонларни яқиндан кузатиш ҳамда зарбалар натижасини баҳолаш имконини беради. Бундан ташқари, сунъий интеллект алгоритмлари улкан ҳажмдаги видеооқимларни тезкор қайта ишлаб, инсон кўзи илғамайдиган ҳаракат қонуниятларини автоматик аниқлашга ёрдам бермоқда.

Бундай рақамли кузатув урушининг энг ёрқин мисолларини Яқин Шарқ минтақасида кўриш мумкин. Исроил махсус хизматлари Теҳрон шаҳрининг йўл ҳаракати камераларини бузиб кириб, юқори мартабали раҳбарларнинг ҳаракат йўналишларини ўрганиш орқали амалиётларни режалаштиришда фойдалангани хабар қилинган. Шу билан бирга, Эронга алоқадор ҳакерлик гуруҳлари (жумладан, Handala) ҳам Исроилдаги юзлаб камераларга, хусусан чегара ҳудудлари, ҳарбий қисмлар яқинидаги объектлар ва автомобил рақамларини таниб олиш тизимларига киришга муваффақ бўлган. Бундай гуруҳлар қўлга киритган видеолавҳаларни очиқ эълон қилиб, рақибга руҳий босим ўтказиш ва ахборот урушида устунликни намойиш этиш учун ҳам ишлатмоқда.

Мақолани тўлиқ ўқиш: https://fikratonline.uz/12-milliard-raqamli-josus-kocha-va-uy-kameralari-qanday-qilib-harbiy-razvedka-vositasiga-aylandi/

@fikrat

Замонавий урушда ғалаба нимани англатади?

Россия-Украина уруши ҳарбий стратегиянинг асосий масалаларини яна кун тартибига олиб чиқмоқда. Душман армиясини мағлуб этиш ғалаба учун етарлими? Ҳарбий салоҳиятни ошириш тинчликни кафолатлайдими? Технологик устунлик давлатнинг сиёсий иродасидан муҳимроқми? Бу саволларга жавоб замонавий урушнинг моҳияти ва Европа хавфсизлигининг келажагини тушунишда муҳим аҳамиятга эга.

Классик ҳарбий назарияда Карл фон Клаузевиц “урушни сиёсатнинг бошқа воситалар орқали давоми” сифатида талқин қилган. Бу қараш бугун ҳам ўз аҳамиятини сақлаб қолмоқда. Ҳарбий ҳаракатларнинг якуний натижаси эгалланган ҳудудлар ёки йўқ қилинган техника миқдори билан чекланмайди. Асосий мезон ҳарбий куч орқали кўзланган сиёсий мақсадларга қай даражада эришилганидир. Россия-Украина урушида ҳам ғалаба тушунчаси ҳарбий, иқтисодий, ижтимоий ва дипломатик омиллар билан узвий боғлиқ ҳолда намоён бўлмоқда.

Урушдаги муваффақиятни фронт чизиғининг ўзгариши ёки ҳудудларни назорат қилиш орқали баҳолаш стратегик манзарани тўлиқ очиб бермайди. Ҳар бир давлат рақибининг ҳарбий имкониятларини чеклаш, унинг қаршилик кўрсатиш иродасига таъсир ўтказиш ва ўз сиёсий талабларини қабул қилдиришга интилади. Бироқ кучли ҳарбий босим кутилган натижани бермаслиги, аксинча, рақибнинг қаршилигини янада кучайтириши мумкин.

Россия Украинада ҳарбий устунликка эришиш ва Киевнинг қаршилик кўрсатиш имкониятларини чеклашга интилаётган бўлса, Украина ўз мустақиллиги ва ҳудудий яхлитлигини ҳимоя қилиш, Россиянинг уруш олиб бориш салоҳиятини заифлаштиришга ҳаракат қилмоқда. Урушнинг давомийлиги ҳар икки томоннинг иқтисодий ресурслари, инсон капитали, ташқи қўллаб-қувватлаш даражаси ва жамиятнинг йўқотишларга бардош бериш қобилиятига боғлиқ бўлиб қолмоқда...

Мақолани тўлиқ ўқиш: https://fikratonline.uz/zamonaviy-urushda-galaba-nimani-anglatadi/

@fikrat