​Смартфон хотирасидаги "Бошқа" (другое) бўлими нима билан банд?

Смартфонингиз хотираси нима билан бандлигини текширмоқчи бўлсангиз, иловалар, расм, видео, мусиқа кабилардан ташқари "бошқа" (другое, прочее) бўлимига ҳам кўзингиз тушади. Баъзида, ушбу бўлим бир неча ГБ хотирани банд қилганлиги учун, табиий савол туғилади:
"Бу бўлимда нима сақланади ва уни бўшатиш мумкинми?"

Тизимда ўрнатилган хотирани таҳлил қилиш воситаси, файлларни ўрганиш жараёнида, тоифаларга бўлиш мумкин бўлганларини ўз номи билан номлайди. Яъни, аниқ ёзилганидек илова, расм, видео, мусиқа ва ҳоказолар.
Бундан ташқари, тизим томонидан автоматик яратилган DCIM, Movies, Music, Pictures, Video каби папкаларда сақланадиган файллар ҳам, аниқ тоифаларга ажратилади.
Тизим папкаларида жойлашмаган ва бошқа ҳар қандай турдаги файллар "бошқа" бўлимидан жой олади. Бу бўлимда илова ва ўйинлар кешлари (Android/Data), вақтинчалик файллар (.tmp), расмлар каталогларининг яширин папкалари (.thumbnails) ва ҳоказо файллар жойлашган.

Ушбу бўлимни бўшатиш (тозалаш) мумкинми?
Ҳа, мумкин. Фақатгина тўлиқ тозалаб бўлмайди, сабаби вақтинчалик файллардан ташқари, бу бўлимда фойдали файллар ҳам мавжуд.
Тозалаш учун, алоҳида махсус иловалар ўрнатишингиз шарт эмас, тизимни ўзида ўрнатилган "хотирани тозалаш" имкониятидан фойдаланинг. Яна бир усули, тез-тез фойдаланиладиган иловалар кеш файлларини созламаларидан тозаланг.
Бирор илова орқали тозалаш зарур бўлса, каналимизда тавсия қилинган Google Files иловасидан эътиборли бўлиб фойдаланиб кўринг.

Ушбу бўлимни бўшатиб (тозалаб) туриш шартми?
Йўқ, шахсий смартфонимда расмда кўриниб турганидек 11,32 ГБ жой, ушбу бўлим томонидан банд қилинган. Тез-тез фойдаланадиган иловаларим кеш файлларини баъзида ўчириб туришимни ҳисобламасам, айнан ушбу бўлимни тозалаб туришимга эҳтиёж сезмадим.

Сизда ушбу бўлим қанча хотира ҳажмини банд қилган? Тозалаб турасизми?
Қуйидаги "Открыть комментарии" тугмаси орқали изоҳларингизни ёзиб қолдиринг.

#маълумот #кеш

Каналга обуна бўлиш: @gsmgurus_FAQ

​Telegram кеш файлларини қўлда ёки автоматик ўчириш.

Яқинда, каналда ёзилган "Смартфонда фойдаланилаётган Telegram иловасининг ўзи, бутун хотирани қисқа муддатда тўлдириши мумкинми." викторина саволига кўпчилик "Йўқ, афсона" деган жавобни танлаган.

Саволнинг тўғри жавоби, "Ҳа, ҳақиқат" эканлигидан 47% ўқувчилармиз хабардор экан. Албатта, бу жавоб менинг ушбу соҳадаги (Android смартфонларга хизмат кўрсатиш) тажрибамга асосланган.

Кун ора, олдимизга "Смартфонимда Telegram иловасидан бошқа деряли ҳеч нарса йўқ, лекин хотираси тўлиб қолаверади" деган мазмундаги саволлар билан мижозлар мурожаат қилиб туришади.
Ҳақиқатдан ҳам, 10 та расм ва 1 та оддийгина ўйиндан бошқа ҳеч нарса ёзилмаган ёки ўрнатилмаган, асосан катта ёшлардаги мижозларнинг икки ойдан буён фойдаланиб келган смартфонида хотира тез тўлиб қолишига, нотўғри созланган Telegram иловаси сабаб.

Telegram иловаси, хотирани тез тўлдиришини олдини олиш учун:
- Илованинг чап томон юқори қисмида Меню (учта чизиқ) ➔ Созламалар ➔ Маълумотлар ва хотира ➔ "Хотирадан фойдаланиш" бўлимига кириб, "Медиафайлларни сақлаш муддати" созламасини "Доимийдан", "1 ҳафта" ёки "1 ой" муддатга ўзгартиришни тавсия қиламан.

Бу билан сиз, "1 ҳафта" ёки "1 ой" ичида Telegram иловасида кўрилган, галереяда алоҳида сақланмаган расм, видео, мусиқа, овозли хабар каби вақтинчалик файлларни (кеш) смартфон хотирасидан автоматик ўчиришни танлаган бўласиз.
Агарда, 1 ойдан ҳам олдинги Telegram иловасида кўрилган юқоридаги файллар домий смартфон хотирасида бўлсин десангиз, унда бу созламага тегманг. Лекин, интернет трафик сарфлаб яна "эски" файлларни юклаб олиш мумкин.

- Созламалар ➔ Маълумотлар ва хотира ➔ Медиафайлларни автоматик юклаб олиш бўлимидаги пунктларни ўчириб қўйинг ёки ўзингизга мослаб олинг. Пунктни чап томони, ёзувларни устига босганда, қўшимча меню очилади.

- Медиаларни автоматик тинглаш бўлимидан Gifлар ва Видеолардаги белгини ҳам ўчириб қўйинг.

Юқоридаги ёзилган маълумотни ҳақиқатдан ҳам аксарият билмайди. Бизнинг (канал юритувчиси) асосий камчилигимиз ҳам, ҳаммани ўзимизнинг билим даражамизда деб ўйлашимиш.

Смартфон ва ахборот технологиялардан унумли фойдаланишда аҳолимизнинг аксарият қисми саводхонлик даражасини қандай баҳолайсиз? сўровномамизга, кўпчилик "Ўта ночор аҳволда" деб жавоб берганлиги, янги, айниқса ёши катта фойдаланувчиларга ҳам кўпроқ эътибор беришимиз кераклигини англатади.
Яқин кунларда, шу борада янги таклифимни гуруҳимизда муҳокама қиламиз.

#маълумот #Telegram #хотира #бўшжой

​Telegram учун фойдали ботлар:

@mp3toolsbot - Бот mp3 файлини кесиб, тегларни тузатиши, овозли хабарга ўзгартириши мумкин.

@olibrarybot - Электрон китобларни юклаб олиш учун бот.

@gif - Бот сизнинг сўровингиз асосида Gif анимацияларини (расм шаклидаги кичикроқ видео роликлар) излайди. Инлайн* режимида ишлайди.

@uploadbot - Бот ҳавола (ссылка) орқали Telegram га файлларни имкониятига эга. Интернет трафик Telegram учун берилган фойдаланувчиларга керак бўлиши мумкин.Максимал файл ҳажми 500 МБ.

@mptribot - Мусиқа қидириш ва юклаб олиш учун бот.

@song_lyrics_bot - Бот қўшиқ сўзларини санъаткор ва трек номи орқали аниқлаб юборади.

@TexifyBot - Бот сизга унга юборилган расмдаги матнни аниқлашга ёрдам беради.

@lang_translate_bot - Бот таржимони. Гуруҳларда ишлаши мумкин. Фақат таржима қилмоқчи бўлган матнни ёзсангиз кифоя.

@aud_books_bot - Аудио китобларни қидириш ва тинглаш учун бот.

Инлайн* режимида ботлардан фойдаланиш учун ҳар қандай суҳбатда шунчаки @бот номини (масалан @gif ) ёзиб, пробел қолдириб (бўш жой), сўнгра сўровингизни киритинг.

#Telegram #Бот #Телеграм

​Спам нима ва унинг ҳозирда кўп қўлланилаётган турлари ҳақида.

Спам - хабарларни, қабул қилишга розилик бермаган фойдаланувчиларга оммавий тарқатиш.
Бу маълум маҳсулотларни реклама қилиш, ахборот тарқатиш, шахсий маълумотни ўғирлаш ва бошқа мақсадларда амалга оширилиши мумкин.
Спам, маълумотни тарқатиш мумкин бўлган ҳамма жойда қўлланилади: ижтимоий тармоқлар, форумлар, веб-сайтлардаги шарҳлар, мессенджерлар, электрон почта хабарлари, телефонингизга СМС ва қўнғироқ тарзида.
Ҳатто кундалик ҳаётимизда ҳам спам мавжуд. Масалан, эшигингиз тагида ёки автомобилингиз олд ойнасидаги қолдириб кетилган реклама буклетлари. Спам юборадиган одамлар спамерлар дейилади.
Спам реклама - Интернетда реклама қилишнинг энг арзон усулларидан бири, лекин самараси кам. Ушбу жўнатмалар, одатда фойдаланувчилар томонидан салбий қабул қилинади. Нуфуз ва имидж ҳақида қайғурадиганлар спамдан фойдаланмайди.

Бугунги кунда, смартфонимизда энг кўп учраётган спамнинг икки турига алоҳида тўхталаман.

1. Telegram иловасидаги спамга деярли ҳаммамиз дуч келганмиз, яъни ҳар хил бегона гуруҳларга қўшилиб қолишимиз.
Одатда, илованинг созламаларида ҳамма сизни гуруҳларга қўша олиши имконияти ёқилган, "контакларим" пунктини танлаб, фақат телефонингизда сақланган фойдланувчилар қўшиши мумкинлигини кўрсатиш мумкин.
Фикримча, илованинг шу жойига "Ҳеч ким" деган созламасини ҳам киритиш керак, сабаби "бекорчи" танишларингиздан ҳам ушбу ташаббус чиқиб қолади. Лекин, уларни ҳам истисно тарзда "қора рўйхатга" киритиш мумкин. Бу созлама ҳақида каналда маълумот мавжуд.
Умуман, қўшилишингизга ўзингиз рухсат бермаган гуруҳларда пайдо бўлиб қолсангиз ва буни реклама деб ҳисобласангиз. Илованинг тепа қисмидаги "Сообщить о спаме и выйти" ёзувини танлаб, гуруҳни бутун Telegram тармоғидан ўчириб қўйишга овоз берган бўласиз.
Telegram иловасида бегона фойдаланувчи сизга хабар жўнатса ҳам, уни "Заблокировать" тугмаси орқали "қора рўйхатингизга" киритишингиз ва қўшимча "Сообщить о спаме" ёзувини танлаб, бошқа бегоналарга ҳам ёза олиш имкониятини чеклашингиз мумкин.

2. Чет эл рақамларидан бўлаётган кирувчи спам қўнғироқлари ҳам баъзиларда учраб туради. Уларни аниқлашни Google Phone / Телефон, Truecaller каби иловалар ёрдам беради.

#маълумот #Telegram #спам

​Энг машҳур ижтимоий тармоқлар ҳақида маълумот.

Facebook. Ушбу ижтимоий тармоқ асосан бизнес аудитория ва ишбилармонлик муҳитига қаратилган. Фойдаланувчилар бу ерда нафақат ўз брендини тарғиб қилиш, балки ўзларининг товарларини, хизматларини сотишлари ҳам мумкин.

Instagram. Расмлар ва видеоларни суратга олиш ва уларни юклаш учун ижтимоий тармоқ. Бундан ташқари, фойдаланувчилар расмлар ва видеолар учун рақамли филтрлар қўллаш имконига эга.

Twitter ўзини ижтимоий тармоқ сифатида кўрсатмайди, бу онлайн ижтимоий-ахборот хизмати. Янгиликларни реал вақт режимида кузатиб бориш осонроқ, чунки сўнгги ва энг долзарб янгиликлар одатда Твиттерда пайдо бўлади ва кейин бошқа платформаларга тарқалади.

Youtube фойдаланувчиларга видеони сақлаш ва кўрсатиш хизматларини тақдим этувчи видео хостинг. Фойдаланувчилар видеоларни юклашлари, кўришлари, баҳо беришлари, изоҳ қолдиришлари ва видеоларни бўлишишлари мумкин. Сайтда профессионал видеолавҳалардан тортиб, ҳаваскор видеолар, видеоблогларгача тақдим этилган.

Snapchat. Махсус илова ёрдамида, фойдаланувчи фотосуратлар олиши, видео ёзиши, матн ва расм қўшиши ва бошқариладиган қабул қилувчилар рўйхатига юбориши мумкин. "Snap" деб номланган бундай юборилган фотосурат ёки видео учун, фойдаланувчилар, қабул қилувчилар материални қанча вақт кўриши мумкинлиги вақтини белгилайдилар (1 дан 10 секундгача эди), шундан сўнг материал қабул қилувчининг қурилмасидан яширилади.

LinkedIn - бизнес алоқалар, ходимларни қидириш ва бўш иш ўринлари учун ижтимоий тармоқ.

Pinterest. Фойдаланувчиларга расмларни онлайн қўшиш, мавзули тўпламларга жойлаштириш ва уларни бошқа фойдаланувчилар билан бўлишиш имконини берадиган ижтимоий Интернет хизмати.

Одноклассники. Синфдошлар, курсдошлар, собиқ битирувчилар, ҳамда қариндош ва яқинларни излаб топиш ва улар билан мулоқот қилиш учун яратилган ижтимоий тармоқ.

Вконтакте ижтимоий тармоғи - бу дўстлар ва қариндошлар билан мулоқот, тематик жамоалар, жонли эфир ва севимли мусиқалар, янги танишувлар ва бошқалар.

Мессенджер ва ижтимой тармоқ вазифасини ҳам бажараётган, Telegram ҳақида ёзмаганлигим сабаби, яқин кунларда илованинг янгиланиши ва фойдаланувчилар сонининг аниқ статистикаси берилиши кутилмоқда.

Шахсан ўзим, нима учун Telegram тармоғини танлаганим ва бошқа ижтимоий тармоқлардан нима устунлиги ва баъзи камчиликлари борлиги ҳақида, алоҳида маълумот бериш ниятидаман.

Ижтимоий тармоқларнинг аксариятидан фойдаланиш учун махсус иловалар ўрнатиш шарт эмас. Тармоқнинг номини браузерда ёзиб фойдаланишингиз мумкин, масалан https://www.youtube.com

#маълумот #ижтимоийтармоқлар

"Яндекс" Telegram ва WhatsApp билан рақобатлашиш учун мессенжерини ишга туширди.

Чатлар, каналлар, видео қўнғироқлар ва исталган жойдан қулай фойдаланиш.

"Яндекс" компанияси "Мессенджер" деб номланган ўзининг хабар алмашиш хизматини тақдим этди. У ҳозирда Android ва iOS да, шунингдек компаниянинг барча асосий маҳсулотларида мавжуд.

"Мессенджер" нинг хусусиятлари орасида қуйидагилар қайд этилган:

- Бир дақиқада тўпланиши мумкин бўлган шахсий хабарлар ва суҳбатлар.
- Овозли қўнғироқлар ва мобил қурилмалар ва компьютерларга видео қўнғироқлар.
- Ўзлари матнга айланадиган овозли хабарлар.
- Янгиликлар ва ахборот каналлари.
- Тезкор реакциялар ва стикерлар.

Сиз "Мессенджер" орқали нафақат мобил иловадан, балки қидирув тизимининг асосий саҳифасида, "браузер" ва "Яндех иловаси" нинг компьютер ва мобил версияларида ҳам мулоқот қилишингиз мумкин.

Агар сизда "Яндекс" аккаунти бўлса, мессенжерда рўйхатдан ўтишингиз шарт бўлмайди.

* Изоҳ, барчамиз фойдаланаётган Telegram иловасига рақобат пайдо бўлиши, албатта яхши. Рақобат қанча кучли бўлса, шунча сифатли ва барқарор иловалар яратила бошланади.

Иловани юклаб олиш: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.yandex.yamb&hl=ru

#иловаянгилик

​​Apple қурилмаларида Ўзбекистонни белгилаган бўлсангиз, App Store'даги дастур ва ўйинлар нархи ошяпти.

Ҳозиргина Эпплдан хат келди. Унга кўра, Ўзбекистонда янги солиқ жорий қилингани туфайли нархларни оширишга қарор қилинди. Аввал 99 цент бўлган дастур энди 1,19 доллар бўлади, $1.99ликлар $2,49, $2.99ликлар $3.49 ва ҳ.к.

Нархларнинг ўзгариши шу кунларда тадбиқ этилиши айтилган.

Янги солиқ деганда ҚҚС назарда тутилган бўлса керак. Билгичлар айтишича, чет эллик корхоналар (агар Ўзбекистонда филиал/ваколатхона очмаган бўлса) ҚҚС тўламайди. Ҳайронман, балки Эппл ўз хоҳишига кўра тўламоқчидир.

@zambarakning_oqi

❗️Google Ўзбекистонда ҚҚС тўлашни бошлади

Солиқ кодекси билан 2020 йилдан бошлаб Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жисмоний шахсларга хизматларни электрон шаклда тақдим этадиган хорижий компаниялари учун қўшилган қиймат солиғини (ҚҚС) тўлаш жорий этилди. Бундай компанияларни рўйхатга олиш учун Давлат солиқ қўмитаси томонидан махсус хизмат – Интернет-компанияларнинг ҚҚС-офиси – http://tax.uz яратилди.

Бугунги кунга қадар ҚҚС-офис орқали Ўзбекистонда 9 та хорижий компаниялар ихтиёрий солиқ тўловчи сифатида рўйхатдан ўтди. Улар:

- Google Commerce Limited;
- Google Ireland Limited;
- Google Voice Inc;
- Apple Distribution International Limited;
- Netflix International B.V.;
- Samsung Electronics Co., Ltd.;
- Сleverbridge AG;
- Xsolla (USA), Inc.;
- Activision Blizzard International BV

Давлат солиқ қўмитаси матбуот хизмати хабар беришича, ҚҚС бўйича биринчи тўлов «Google Commerce Limited» компанияси томонидан амалга оширилди. Компания жорий йилнинг I чораги якунларига кўра давлат бюджетига 85 минг евро миқдорида маблағ тўлади.

​Белгилар комбинациясидан фойдаланган ҳолда, iPhone смартфонини ишдан чиқарадиган янги хато топилди.

Twitter фойдаланувчилари iPhone ёки бошқа ҳар қандай iOS қурилмаси тизимини тўхтатиб қўйиши ва баъзи вазифаларни бажармаслигига сабаб бўладиган янги хатоликни аниқлашди. Бу, синдҳи тилидаги матн ва белгиларининг комбинациясидан иборат вируснинг Эможиси (Emoji) ёки Италия байроғи бўлган пуш билдиришномани олганидан кейин содир бўлади.

2015-йилда шов-шувли шунга ўхшаш хатодан фарқли ўлароқ, у суҳбатлар (чат) ёки браузер саҳифаларида пайдо бўлса, бу матн хавфли эмас. Бироқ, баъзи ҳолларда, ушбу хатолик қурилмани қайта ишга туширишга (перезагрузка) олиб келади ёки қурилма қотиб қолади, шундан сўнг уни фақат прошивка орқали тиклаш мумкин.

Лекин, телефон безорилари Twitter ва бошқа ижтимоий тармоқларда хабарлар юбориб, аллақачон ушбу хатодан фойдалана бошлашди. Уларнинг қурбонига айланмаслик учун, Apple томонидан расмий тузатиш юборилмагунча, созламалардан пуш билдиришномаларни ўчириб қўйиш тавсия этилади.

#iPhone #iOS

​Дунёдаги энг яхши мессенджер Telegram янги имкониятлар билан бизни янада хайратда қолдирмоқда.

Кутиб олинг, илованинг янги версиясини кўчириб олиб, янада қулай имкониятларга эга бўлинг. Ушбу янгиланиш ҳақида каналимизда ҳам ёзган эдик.

400 миллион фойдаланувчилар, 20,000 стикерлар, такомиллаштирилган сўровномалар ва таълим тестлари муаллифлари учун €400К (400 минг евро).

Эндиликда, Telegram фаол фойдаланувчилари 400 миллион нафарга етди.

Стикерлар каталоги
• Янгиланган стикер панелида профессионал рассомларнинг 20000 та стикери мавжуд. Бўлимни очиш учун ʼ+ʼ белгисини босинг.

Такомиллаштирилган сўровномалар
• Викторина саволларига тушунтиришлар қўшишингиз мумкин. Иштирокчилар жавобни танлагандан сўнг тушунтиришни кўришади.
• Сўровномалардаги янги таймер, @QuizBot ботидан фойдаланиб яратилган савол-жавобларга қанчада жавоб бериш вақтини кўрсатиб беради.

Таълим тестларини яратиш бўйича танлов
• Таълим тестлари муаллифлари, мукофот жамғармаси 400 000 евро бўлган мусобақада қатнашишлари мумкин, қатнашиш учун @QuizBot дан фойдаланиб таълим мавзуларида тест яратишингиз керак.

Анимацион ўйин
• Алоҳида хабарда эможи 🎯 юбориб, нишонни уришга ҳаракат қилинг.

Тўлиқ тафсилотлар рус тилида:
https://telegram.org/blog/400-million/ru

Иловани юклаб олиш: https://play.google.com/store/apps/details?id=org.telegram.messenger&hl=uz

#Telegram #Телеграм #иловаянгилик

​Спам: "Нигерия мактублари" ва "омадли ютуқлар" ҳақида

Каналимизда яқинда, "Спам нима ва унинг ҳозирда кўп қўлланилаётган турлари ҳақида" маълумот бериб ўтгандик.
Спамнинг турлари ва уни қўллаш усуллари шу даражада кўплиги сабаб, яна бир нечаси ҳақида маълумот бериб ўтмоқчиман.

Бир тасаввур қилинг, 2011 йил статистикасига кўра, бутун электрон почта ёзишмаларининг 80% ни спам хатлари ташкил қилган. Бу дегани, сизнинг электрон почтангизга келаётган хабарларни филтрлаш учун қанчадан-қанча ресурс сарф қилинган.
Шунда ҳам, баъзида электрон почтамизнинг кирувчи хатларида, бизга нотаниш одамдан катта пул маблағига эгалик чиқишимизга шаъма қиладиган хабарларга кўзимиз тушади.
"Нигерия мактублари" деб ном олган ушбу хабарларда, спам, электрон почта қабул қилувчидан пул ундириш учун фирибгарлар томонидан ишлатилган.
"Нигерия мактублари" деб номланишига сабаб, бундай хатларнинг катта миқдори Нигериядан келган.

Ушбу электрон почта хабарларида, гўё хатни қабул қилувчининг қандайдир тарзда катта миқдордаги пулни олиши мумкин (масалан, фамилиядошингиздан мерос қилиб олиш) ва жўнатувчи унга бу масалада ёрдам бериши мумкинлиги ҳақида ёзилган бўлади.
Кейин хат юборувчиси, ҳужжатларни расмийлаштириш, ҳисоб очиш, саёҳат ёки транспорт харажатлари учун тўлаш кераклигини баҳона қилиб сиздан "озроқ" пул ўтказишни сўрайди. Ушбу пулни жалб қилиш фирибгарларнинг мақсади. Ушбу турдаги фирибгарликнинг тор номи скам деб номланади ва у Telegram тармоғида ҳам мавжуд.

Юқоридагига ўхшаш яна бир ҳолат ҳақида айтиб ўтаман. Электрон почтангизга ёки Интернет сайтлардан фойдаланиш жараёнида, "Сиз қимматбаҳо буюм (одатта iPhone) ютуб олдингиз, совғангизни олиш учун, сўровномани тўлдиринг" каби реклама баннерларига ҳам дуч келамиз. Сўровномани тўлдириш жараёнида, совғангизни етказиб бериш учун талаб қилинган пул ёки фишинг (сохта) сайтлари орқали картангиздан ечиб олинадиган маблағ, фирибгарларнинг "ўлжаси" ҳисобланади.

Наҳотки, омадим келди деб ўйлаган одам ўзига-ўзи савол бермайди, "нимани ҳисобидан ва сабабдан", нотаниш сайт ёки одам сизга катта маблағни ёки қимматбаҳо совға-саломни деярли текинга бериб қўяди. Ҳеч эшитиб ёки кўзиз билан кўрганмисиз, биров интернетдан катта маблағни қўлга киритганини ёки қимматбаҳо совға олганини.
Бугуннинг тренди, бирор егулик сотиб олиб ёки ичимликнинг қопқоғини йиғиб шоуларда миллионлар ютиш эса, баъзиларни омад ҳамма жойда борлигига ишонтириб бўлган шекилли.

#маълумот #спам

Xiaomi расман MIUI 12 бета-тестини ва унга янгиланувчи смартфонларни эълон қилди

MIUI 12 намойиш куниёқ тарқатила бошлаши ҳақидаги хабар рост бўлиб чиқди – Xiaomi аллақачон унинг синови учун фойдаланувчиларни рўйхатга ола бошлади.

Батафсил: https://www.terabayt.uz/?p=62892

Ахборот технологияларига оид сўнгги хабарлар: @terabaytuz

​Мобил операторлар реклама СМС ларидан қандай қутилиш мумкин.

Реклама СМС-хабарлари ҳам ҳар қандай хизмат каби фойдали ва ҳақиқий бўлсагина яхши, лекин у жуда кўп такрорланса ва алдамчи бўлса ундан воз кечган маъқул.
Кераксиз СМС хизматларидан воз кечиш мумкинми ва фойдаланувчи розилик бермаган СМС хабарларининг ҳуқуқий асослари ҳақида маълумот.

* Изоҳ: Реклама СМСларни бекор қилиш хизмати қуйидаги мажбурий хабарлар учун амал қилмайди:

Мақсадга мувофиқ маълумотнома СМСлар – Нархларга киритилган ўзгаришлар, компания тарифлари, хизмат кўрсатиш шартлари ва абонентларга хизмат кўрсатилишига таъсир этувчи бошқа турдаги ўзгаришлар ҳақида маълумотлар;

Ижтимоий характерга эга СМСлар – Масъул давлат идоралари талабларига кўра, мамлакат аҳолисини хабардор қилиш мақсадида юборилувчи хабарлар (Minzdrav, DSQ, FVV, IIV).

Мобил операторлар орқали жўнатилаётган реклама СМС ларидан қутулиш:
- Ucell Компаниясидан кирувчи Реклама СМС лардан воз кечиш учун *230# қисқа рақамига бепул сўров юборинг.

- Beeline: Барча ахборот-кўнгил очар обуналарни ўчириш учун 1 сонини СМС тарзида 115 рақамига юборинг.

- Mobiuz расмий интернет сайтида маълумот топа олмадим, балким шахсий кабинет орқали ўчириш мумкин. *111*0271# коди орқали ўчириш мумкинлигини, ўқувчиларимиз хабар беришди.

- Uzmobile: Бунинг учун обунани мустақил равишда ўчиришга уриниб кўринг, агарда ўчиришнинг имкони бўлмаса, контент провайдернинг қўнғироқлар марказига қўнғироқ қилиш лозим. Ёки обунани ўчириш учун операторга ариза қолдириш ҳам мумкин. (Пастдаги расмга эътибор беринг, уни қандай мустақил ўчириш мумкин? Шахсий кабинет ёки махсус USSD код орқали ўчириш, бу оператор учун ўтган аср технологияси бўлса керак.)

Савдо дўконлари ёки бошқа хизматлар орқали жўнатилаётган реклама СМС ларидан қутулиш:
Бу турдаги СМС рекламаларга асосан ўзингиз қачондир розилик билан телефон рақамингизни қолдирган хизматлардан келаётган хабарлар киради. Одатта, хизматнинг алоқа номерларига қўнғироқ қилиб СМС хабарларини ўчиртириш мумкин ёки смартфонингиздаги "қора рўйхат" имкониятидан фойдаланинг.

СМС-хабарномаларнинг ҳуқуқий асослари.
Афсуски, операторларимиз расмий сайтларидаги "Оммавий оферта" ва "LexUZ" Ўзбекистон Республикаси қонунчилигининг миллий маълумотлар базасида ушбу йўналишдаги маълумотларни топа олмадим. Шу сабабли, Россия давлатининг қонунчилигидаги баъзи маълумотларни келтириб ўтаман:

"Реклама тўғрисида" қонунига биноан, маҳсулотни ёки хизматни тарғиб қилувчи SMS-хабарларни юбориш SMS реклама сифатида белгиланади. Шунингдек, реклама чалғитувчи бўлмаслиги ва ишончли бўлиши керак.

Оммавий SMS юбориш, фақат олувчининг олдиндан ёзма розилиги билан рухсат этилади (абонент шаклни тўлдирган, оферта шартномасини имзолаган, обуна хизматига расман мурожаат қилган бўлса, розилик олинган ҳисобланади ва ҳоказо.).

SMS шлюзига эга бўлган оператор абонентнинг биринчи сўровига биноан хабарларни юборишни дарҳол тўхтатиши шарт.

SMS хизмати Федерал антимонопол хизмати (ФАС) томонидан назорат қилинади, у шу қонунга биноан, СМС-хабарларни юборишни тўхтатиш тўғрисида буйруқ чиқаришга ва СМС-хабарларни ноқонуний юборган операторларга қарши даъво билан судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Абонентнинг СМС-хабарларни қабул қилиш учун олдиндан розилиги одатда қоғоз шаклидир. Баъзида суд операторнинг веб-сайтидаги тўлдирилган шаклни хабарларни қабул қилишга розиликнинг расмий тасдиғи сифатида тан олиши мумкин.

#маълумот #спам

​Зарядсиз бир ҳафта: смартфонларда қувватни тежаш режимлари ҳақида.

Қувватни тежаш режими анчадан буён смартфонларнинг аксариятида мавжуд. Гап шундаки, қувватни тежаш режимида турли хил усулларнинг мавжудлиги, айрим фойдаланувчилар учун танловни қийинлаштириши мумкин.

Замонавий смартфон учун бир кун заряд олмасдан ишлаш нормага айланди. Албатта, қурилмадан қандай фойдаланишингизга қараб, у бир неча кунни ташкил қилиши ҳам мумкин. Бундан ташқари, агар хоҳласангиз, смартфонингизни фақат сўзлашиш учун "оддий телефонга" ҳам айлантира оласиз ва бу ҳолатда батарея қуввати бир ҳафтага ҳам етади.

Смартфонингиз созламаларидаги "Батарея" бўлими барча қувватни тежайдиган Созламалар учун "марказ" бўлиб, бу ерда сиз қувват сарфи статистикасини кўришингиз ва қувват тежаш режимларидан бирини ёқишингиз мумкин.

Бўлимнинг юқори қисмида қурилманинг кун давомида ишлатилишига асосланиб, қолган иш вақти ҳақида маълумотлар кўрсатилади. Бу сизга қувват қанча муддатга етишини тушунишга имкон беради. "Оптималлаштириш" тугмасини босиш билан смартфон жорий созламаларни текширади ва муаммо деб топилганларини ўзгартиришни таклиф қилади, масалан, экраннинг кутиш вақтини камайтириш ёки автоматик синхронлашни ўчириш.

Ушбу бўлимда қуйидаги қувватни тежаш режимлари мавжуд:

"Максимал", "Ўйин" режими каби, турли хил смартфонларда турлича номланади. Бу қувват тежаш эмас, аксинча, қувват сарфлайдиган ҳолатлар учун қўлланилади. Масалан, ўйинларни юқори графикада ўйнаш учун, смартфон ўз имкониятларини максимал даражада ишлатади ва шу сабаб батарея нисбатан тезроқ сарфланади.

"Стандарт" ёки "Оптималлаштирилган" қувватни тежаш режимида, иловаларнинг орқа фондаги фаоллигини чеклаш ва айрим билдиришномаларини ўчириш, экран ёрқинлигини пасайтириш, автоматик синхронлашни ўчириш ва айрим смартфонларда процессор ишлаш қуввати ҳам пасайтирилиши мумкин. Смартфонимизда батарея қуввати кам қолганда (5-10%), одатта ушбу режим автоматик ишга тушади. Ушбу режим қанча муддатга қувватни тежашини аниқ айтиш қийин, лекин тахминан 1,5-2 соат ўзимда синалган ҳолат.

"Ultra" режими, сизга смартфон асосан алоқада бўлиш жуда муҳим бўлган ҳолатларда ас қотади . Яъни смартфонингизни қўшимча функцияларини ўчириб, фақат сўзлашиш учун "оддий телефонга" айлантиради. Лекин, қўшимча созламалар орқали, баъзи бир иловалардан (Интернет, Диктофон каби) фойдаланиш ҳам мумкин. Одатта, ушбу режимда экран ранги кулранг ёки қорага ўзгаради ва иш столи ҳам махсус кўриниш олади.
Ушбу режим энг максимал қувватни тежаб бера олади ва қурилмадан қандай фойдаланишингизга қараб бир ҳафтагача заряд олмасдан фойдаланишингиз мумкин.

Мавзуга оид каналимиздаги қўшимча маълумотлар: Нима учун смартфон батареяси тезда тугайди?

#маълумот #батарея

Россияда ҳам IMEI код учун тўлов талаб қилиниши мумкин

2021 йилдан бошлаб россияликлардан янги смартфонларни, шу жумладан, чет элдан сотиб олинган алоқа воситаларини рўйхатдан ўтказиши учун тўлов талаб қилиниши мумкин.

Россия Алоқа вазирлигининг маълумотларига кўра, рўйхатдан ўтган уникал идентификатор (IMEI ) йўқолган ёки ўғирланган ҳолда телефонни блоклаш имконини беради.

Бир гуруҳ сенаторларга кўра, IMEIʼни Россияда мажбурий рўйхатдан ўтказиш 2021 йил июлдан бошлаб жорий этилади. Ушбу мажбурият импортерларга (яъни, смартфонлар мамлакат ҳудудида рўйхатдан ўтган ҳолда сотилиши керак), шунингдек, чет элда смартфонни мустақил равишда сотиб олган фуқароларга юкланади.

Рўйхатга олиш тўловининг тартиби ва ҳажми ҳукумат томонидан белгиланади (биринчи версияда 100 рубл (13,5 минг сўм) миқдорида тўлов ўрнатилди). Қонун кучга киргунга қадар ишлатилган қурилмани рўйхатдан ўтказиш бепул. Рўйхатдан ўтмаган ёки бир хил IMEI рақамига эга бўлган ускуналар уяли алоқа оператори томонидан блокланиши мумкин.

Эслатиб ўтаман, Ўзбекистон Республикасида ҳам ушбу тизим 2019-йил 1-декабрдан пуллик асосда (битта IMEI-кодини рўйхатдан ўтказиш учун тўлов 44 600 сўм) йўлга қўйилган.

Қозоғистон республикасида 2019-йил 1-январдан ушбу тизим мобил операторлар ёрдамида бепул амалга оширилиб келинмоқда. Абонентдан фақатгина телефон рақами, СТИР (ИНН) ва қурилма IMEI кодини СМС тарздида жўнатиш сўралади.

"MeningFikrim.uz" веб-портали орқали тушган жамоат мурожаати: "Мобиль қурилмaлaрнинг IMEI кодлaрини рўйхaтдaн ўткaзишни соддaлaштириш ҳақида" кўриб чиқилиши учун етарли овоз тўпланган, лекин овоз бериш учун яна 16 кун бор.

Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ўтказган брифинг (21.02.2020) натижалари ҳам ҳозирча маълум эмас.

Кундан-кунга каналимиз турли хил смартфонлар ва Android тизимига оид маълумотлар билан тўлиб бормоқда.
Берилаётган маълумотлар доимий керак бўлишини ҳисобга олиб, каналимизда ёзиб борилаётган маълумотларнинг қисқа мундарижасини тузиб чиқдим.

МУНДАРИЖА

Ушбу рўйхатда учрамаган маълутларни, каналда калит сўзлар билан изланг ёки хештеглар орқали кўриб чиқинг. Қўшимча саволларга эса гуруҳимизда тезда жавоб оласиз.

Тан олиб айтадиган бўлсам, ўзим ҳам канал учун маълумот тайёрлаш жараёнида билимимни ошириб боряпман. Бошқача айтганда, қанча кўп ўргансам, шунча кўп нарсани билмаслигимни билиб боряпман. Канални яратиш мақсадларимдан бири ҳам билим олиш.
Смартфон ёрдамида замонавий ахборот технологияларини ўрганиш нима учун ва қай даражада муҳимлигини алоҳида мақола кўринишида маълумот бермоқчиман.

Бугунги хабаримни эса, канал ва гуруҳ доирасида менга ёрдам бераётган ўқувчиларимизга миннатдорчилик билдириш учун ёздим.

Бугунги кунда каналда 500 дан ортиқ хабарларда турли хил маълумотлар мавжуд. Одатта, аксарият ўқувчиларимиз каналда керакли маълумотни топа олмаса гуруҳимизга мурожаат қилишади. Керакли маълумотларни каналдан топиб ёки ўз билимлари даражасида савол билан мурожаат қилаётганларга кўмаклашаётган гуруҳимиз аъзолари, айниқса "Yordamchi Admin" мақомидагиларга алоҳида миннатдорчилик билдираман.

Қувонарлиси, гуруҳимизда ўзим шахсан таниш бўлмаган инсонлар, бир жамоа бўлиб каналимиз ўқувчиларининг муаммоларини ҳал қилишга беғараз ёрдам бераётганлиги. Айнан шу кўринишдаги рус ва инглиз тилидаги форум ва гуруҳларга ҳавас қилиб, гуруҳимиз яратилган эди. Ўйлайманки, смартфон ва ахборот технологиялардан унумли фойдаланишда аҳолимизнинг саводхонлик даражасини яхшилашни сиз ва бизга ўхшаган кўнгиллилар уддалаймиз.

Канал ҳақида ҳам таклиф бераётганлар оз эмас, юқоридаги мундарижа ҳам ўқувчимизнинг тавсиясига биноан тузиб чиқилди. Сизда ҳам гуруҳ ва канални оммалаштириш ёки бошқа тавсиялар бўлса, @YordamGSMGURUSBot орқали менга хабар жўнатинг.

​Иловалар учун рухсатлар ва уларга нима учун эътиборли бўлиш керак.

Ҳар бил илованинг тизимдаги рухсатларига эътиборли бўлиш кераклиги ҳақида бир неча хабарларда эслатиб ўтганмиз. Бугун шу мавзуга алоҳида тўхталмоқчимиз.

Эътибор берган бўлсангиз, Google Play Маркетда ҳар бир илованинг "Бу илова ҳақида" бўлимида "Илова учун рухсатлар" батафсил кўрсатилган. Ундан ташқари иловани ўрнатиб ишга туширганимиздан сўнг ҳам, тизим ҳар бир рухсат ҳақида алоҳида огоҳолантириб фойдаланувчининг ҳам розилигини олади.

Оддий ва хавфли рухсатлар
Баъзи рухсатлар бошқаларга қараганда кўпроқ эътибор талаб қилади. Уларнинг баъзилари, масалан, Интернетга кириш ва фаол хизматларни ишга тушириш, "оддий" деб тарифланади, чунки улар фойдаланувчи учун хавфли эмас. Бошқалар, масалан, телефон, СМС, микрофондан фойдаланиш ва ташқи хотирадан маълумотларни ўқиш ёки ўчириш каби рухсатлар "хавфли" ҳисобланади.

Ҳар бир ўрнатиб бўлинган илова нима рухсатлардан фойдаланаётгани ҳақидаги маълумотни тизим созламаларидаги "Иловалар учун рухсатлар" (расмга қаранг) бўлимидан кўришингиз мумкин.

Мисол учун, текширилмаган манбалардан (сайтлар, Shareit, Telegram гуруҳлар ва ҳ.к.з) илова шаклидаги китоб ўрнатдингиз ва у микрофондан фойдаланишга рухсат сўради. Албатта, сизда китоб иловасига нима учун микрофондан фойдаланиш рухсати керак бўлиши мумкин деган савол туғилиши керак. Ушбу турдаги иловаларга, хотирага маълумот ёзиш рухсати керак бўлиши мумкин, лекин бошқа рухсатлар сўралганда эътиборли бўлган маъқул.

Яна бир мисол, микрофондан фойдаланиш рухсати диктофон, овозли бошқарув ва мессенжер (Telegram) каби иловалар учун керак бўлади. Лекин, тизим созламаларидаги "Иловалар учун рухсатлар" менюсидан хоҳлаган иловангиз учун бу рухсатни ўчириб ва керак бўлганда қайта ёқиб қўйишингиз мумкин.

Мавзуга оид каналимиздаги қўшимча маълумот: Google Play дан қўнғироқлар ва хабарларга кириш ҳуқуқига эга бўлган 98% иловалар ўчирилди.

#маълумот