​​Альберта ҳукумати коронавирус тарқалишини аниқловчи ABTraceTogether мобил иловасини тақдим қилди. Унинг ёрдамида провинция фуқаролари коронавирус билан касалланган одамлар олдида бўлганини аниқлаш мумкин.

Дастур қандай ишлайди:
- Телефонингизга дастурни ўрнатасиз (iOS ва Android тизимлари учун)
- Дастур Bluetooth орқали доимий равишда атрофдаги телефонларни қидиради. У фақат ушбу илова ўрнатилган бошқа телефонларни топа олади. Илова ўрнатилмаган телефонлар билан алоқа қилолмайди
- Масалан, бозорга тушдингиз. Сиз бозор қилаётган пайтда дастур бошқа телефонлар билан алоқа қилади ва барча алоқа қилган телефонлар уникал рақамини ёдлаб олади
- Айтайлик, бозорда бўлганлар ичида коронавирус аниқланди. Тест ижобий чиққанидан сўнг, у одам, табиийки, карантинга олинади. Альберта соғлиқни сақлаш вазирлиги бемордан ABTraceTogether дастурига кириб, дастурдаги маълумотлар базасини вазирлик билан улашишни сўрайди.
- Агар бемор рози бўлса, илова орқали у яна қайси фойдаланувчиларга яқин келгани ҳақидаги маълумотларни марказий серверга юборади. Бу иш мажбурий эмас, балки ихтиёрий
- Марказий сервер «57348753487 идентификаторли кишида касаллик аниқланди» деб барча қурилмаларга хабар беради
- Агар сиз юқоридаги одамга яқинлашган бўлсангиз, унинг идентификатори телефонингизда сақланиб қолган бўлади. Шу сабабли сизнинг қурилмангиз вазирликдан маълумотни олганидан сўнг сизга хабар беради — «сиз касалга яқинлашган экансиз», деб.
- Шундан сўнг сиз 811 рақами орқали докторга мурожаат қилиб, энди нима қилишингиз кераклиги сўрашингиз мумкин.

Дастурдан мақсад — касалланганларга яқинлашганларни аниқлаш ва тезкор тест қилиш.

ABTraceTogether фақат аҳолининг сезиларли қисмини жалб қилгандагина муваффақиятли ишлайди, чунки илова фақат у ўрнатилган бошқа қурилмалар билан боғлана олади. Дастурни ўрнатиш ва ундан фойдаланиш ихтиёрий.

Дастур ишлаб чиқувчиси бўлмиш Альберта провинцияси ҳукуматининг сўзларига кўра, телефон эгасининг қаерда бўлгани кузатилмайди, GPS ишлатилмайди. Касал одам ҳақида маълумот тарқатилганида фақат бемор телефонининг уникал идентификатори узатилади; унинг исми, қаерда бўлгани сир сақланади.

ABTraceTogether иловаси яқинда Apple ва Google компаниялари томонидан эълон қилинган тизимга жуда ўхшаш. У тизим ҳали тайёр бўлгани йўқ, шунинг учун Альберта ҳукумати бу дастурни ишлаб чиқди.

Бундай иловалар Сингапур, Жанубий Корея ва Австралия ҳукуматлари томонидан ишлаб чиқилган. Альберта эса Шимолий Америкада бундай дастур ишлаб чиққан биринчи худудга айланди. Бундан ташқари, провинция аҳоли сони бошига тест қилиш бўйича дунёда етакчилардан бири.

Провинция Бош вазири Жейсон Кенни куни кеча карантиндан чиқиш режасини тақдим қилди. Ушбу илова режанинг бир қисми бўлиб, ундан вируснинг қайта тарқалишини олдини олиш учун фойдаланилади.

Суратда: ABTraceTogether дастуридан скриншот.

@zambarakning_oqi

​Xiaomi смартфонлари фойдаланувчиларни кузатишда айбланмоқда

Forbes* манбалари айтишларича, Хитой компаниясининг смартфонлари фойдаланувчиларнинг ушбу қурилмада нималар қилаётганлари тўғрисидаги маълумотларни ёзиб олади. Кейин барча маълумотлар Xiaomi томонидан ижарага олинган серверларга юборилади.
* Forbes - Американинг молиявий-иқтисодий журнали, дунёдаги энг нуфузли ва таниқли иқтисодий нашрлардан бири.

Масалан, стандарт Xiaomi браузери кирилган барча сайтлар, шунингдек қидирув сўровлари ва янгиликлар лентасида нашрларнинг кўринишини ёзиб олади. Бундан ташқари, фойдаланувчи инкогнито (яширин) режимидан фойдаланганда ҳам ҳар қандай ҳаракатлар ёзиб олинади.

Манбалар шунингдек, қурилмалар хотирадаги қайси папкалар фойдаланувчи томонидан очилаётганлигини кузатиши мумкин. Forbes маълумотларига кўра, ушбу маълумотларнинг барчаси, Сингапур ва Россиядаги серверларга юборилади.

Xiaomi махфийлик масалаларини инкор этиб, компания смартфонларидаги барча маълумотлар шифрланганлигини қўшимча қилди. Унинг вакиллари тан олишларича, улар браузердаги фойдаланувчининг ҳаракатлари ҳақидаги маълумотларни йиғишган, аммо бу фойдаланувчиларнинг анонимлигини бузмаган ҳолда бажарилган. Бироқ, Xiaomi инкогнито режимида маълумотларини тўплашни рад этади:

"Xiaomi яқинда Forbes нашрида чоп этилган мақоладан ҳафсаласи пир бўлди. Ушбу материалда шахсий маълумотлар хавфсизлиги ва ҳимояси тамойиллари билан боғлиқ позициямиз ҳақида нотўғри тушунча мавжуд. Фойдаланувчиларимизнинг маълумотлари хавфсизлиги ва Интернетдан фойдаланиш хавфсизлиги Xiaomi учун энг устувор йўналишлардандир."

Компания матбуот хизматининг қўшимча қилишича, Xiaomi маҳаллий қонун ва қоидаларнинг барча талабларига қатъий риоя қилиш ва бажаришга ишонади. Компания, шунингдек, "юз берган англашилмовчиликнинг" изоҳ бериши учун Forbes га мурожаат қилган.

Мавзуга оид каналимиздаги қўшимча маълумот: Xiaomi жосусликда айбланмоқда.

#янгилик #Xiaomi

​Инкогнито режими нима? Яндекс.Браузери мисолида

Инкогнито - бу сизнинг сўровларингиз ва ташрифларингизни сир сақлашга имкон берадиган режим. Инкогнито режимида мобил Яндекс.Браузер киритилган пароллар ва авто-тўлдириш маълумотларини, қидирув сўровларини, кўриш тарихини ёки манзилларини сақламайди. Бироқ, ўзгарган созламалар, юклаб олинган файллар ва яратилган "закладкалар" сақланади.

Инкогнито режимининг хусусиятлари
!Диққат. Инкогнито режими сизни кўринмас қилмайди. Масалан, ижтимоий тармоққа кирсангиз, тармоқда бўлганингиз билинади. Бундан ташқари, у сизнинг смартфонингизни вируслардан ҳимоя қилмайди.

Инкогнито режимида мобил Яндекс.Браузерининг қуйидаги имкониятлари мавжуд бўлмайди:
-инкогнито режимида ишлаётган ёрлиқларни синхронлаш;
- Дзен тавсиялари;
- Wi-Fi уланиши хавфсизлиги;
- янги ёрлиқ виджетлари;

Инкогнито режимига ўтиш учун
1 .Браузердаги уч нуқта (меню) белгисини танланг (агар белги бўлмаса, смартфондаги меню тугмасини босинг).
2. Инкогнито ёрлиғини танланг.
3. Сўровни ёки сайт манзилини киритинг ёки таблодан сайтни танланг.

Навигация режимида Инкогнито ёрлиқлари қуюқ кул ранг билан ажратилган.

#маълумот #браузер

​Yandex компаниясининг хизматлари.

Яқин-яқингача ахборот технологиялари соҳасидаги халқаро компанияларнинг юртимиздаги фаолияти деярли кўзга кўринмаган десам адолатдан бўлади. Охирги икки йилда вазият ўзгаришни бошлади ва Яндекс компанияси халқаро мақомга эга бўлган компаниялардан биринчилардан бўлиб Ўзбекистон бозорига эътиборини қаратди.
"Яндекс" - бир неча мамлакатларда веб-қидирув тизимига, Интернет порталларига ва хизматларига эгалик қилувчи ахборот технологиялари соҳасидаги халқаро компания.
Ушбу компания, Ўзбекистон фойдаланувчилари учун янгидан-янги дастурий маҳсулот ва хизматларни тақдим қилаётгани ва қолаверса уларни ўзим синаб кўрганлигим сабабли бир нечаси ҳақида маълумот бермоқчиман.

https://yandex.uz/all - ушбу ҳавола орқали барча Яндекс хизматлари, иловалари ва дастурларини кўришингиз мумкин.

Тавсия қиладиганларим:
- Яндекс.Дзен. Мақолалар, расмлар, видеолар мавжуд хизмат ёки мобил илова. Дзен сизга мос келадиган мақолаларни танлайдиган ақлли алгоритмларга асосланган. Фильмлардан тортиб саёҳатларгача бўлган ҳар қандай мавзуни ўқинг, янги муаллифлар, машҳур блоггерлар ва таниқли оммавий ахборот воситалари томонидан ёзилган. Хизмат ўзимга маъқул келгани учун, мен ҳам канал яратиб мақолаларимни жойладим. GSM GURUS F.A.Q (zen.yandex.ru/id/5e42d040080a7476f0b79364
) деб номланган каналга аъзо бўлинг ва маъқул бўлган ёки бўлмаган мақолаларимга овоз (Like) беришни унутманг.

- Яндекс.Маркет. Россия интернет магазинлардаги нархлар. Техника, айниқса смартфонлар ҳақидаги фойдаланувчиларнинг шарҳлари жуда фойдали.

- Tas-ix сайтлари бўйлаб қидириш. TAS-IX бу нима?

- Хариталар. Шаҳарда жойлар, транспорт қидириш ва навигация. Ўзбекистон учун энг яхши хариталардан, ўзим жойлар ҳақида одамлар ёзиб қолдирган шарҳларни ўқиб тураман, лекин рус тилида.

- Почта. Спам ва вирусларсиз электрон почта қутиси. Жуда қулай ва тез, айниқса Lite версияси.

- Яндекс маҳалла. Танлаган худудингиздаги одамларнинг ҳар хил мавзулардаги муҳокамалари.

- Яндекс plus. Мусиқа, КиноПоиск, Такси ва Яндекснинг бошқа хизматларига обуна
Дастлабки уч ой учун 599 сўм, кейин ойига 15 999 сўм.

- Яндекс таржимон. Бу хизмат оддий сўзлардан ташқари сайтлар, ҳужжатлар ва ҳатто расмлардаги матнни таржима қила олади. Ўзбек тили, лотин ва кирилл алифбосида мавжуд. Хизматнинг Telegram боти: @YTranslateBot

- Яндекс.Деньги электрон ҳамён хизмати ҳам Ўзбекистонда фаолиятини бошлаган. Бу хизматдан интернет тўловларда фойдаланса бўлади. Ўзим, Google Play Маркет учун энди фойдаланиб кўрмоқчиман.

#Yandex #Яндекс

​Yandex компаниясининг иловалари.

- Яндекс.Браузер. Сайтлар юкланишини тезлаштириш, хавфли ва ҳаёсиз рекламаларни блоклаш имкониятига эга. Енгилроқ Lite версияси ҳам мавжуд.

- Яндекс.Такси. Тошкент, Фарғона, Наманган, Марғилон шаҳарларидаги такси хизматлари. Бу ҳақида алоҳида ёзиш ниятим бор, қисқа қилиб айтадиган бўлсам, арзон ва керакли хизмат тури.

- Яндекс.Навигатор. GPS орқали автомобилда йўл кўрсатади ва керакли маневрларни овоз билан айтиб туради. Интернетга уланганда Навигатор тирбандликлар ва йўл транспорт ҳодисаларни ҳисобга олади.

- Яндекс.Мусиқа. Бу мусиқа ва подкастлар учун ўзбек сўм билан тўлашингиз мумкин бўлган биринчи халқаро стрим хизмати ҳисобланади. Хизматнинг каталоги 50 миллиондан ортиқ трекларни ўз ичига олади ва Ўзбекистонда ҳозирги замон мусиқаси билан доимо янгиланиб борилади ва интерфейс ҳам ўзбек, ҳам рус тилларида ишлайди. Telegram bot - @YaMelodyBot орқали эса қўшиқ номини аниқлашингиз мумкин.

- Яндекс.Клавиатура. Ақлли ва аниқ автоматик тузатиш, суриш ва овозли киритиш, кулгичлар, гифлар ва стикерлар, шунингдек ўрнатилган таржимон + ўзбек алифбоси.

- Яндекс.Диск. Шахсий файлларни сақлаш учун замонавий ёндашув.. Расмларни (чекланмаган), видеоларни ва бошқа ҳужжатларни сақланг ва уларни Интернетга кириш имкони бўлган дунёнинг исталган жойидан очинг.

- Яндекс.Мессенджер. Чатлар, каналлар, видео қўнғироқлар ва исталган жойдан қулай фойдаланиш мессенджери.

- Яндекс виджети. Соат, қидириш, об-ҳаво ва тирбандлик смартфоннинг асосий экранида.

- Барча иловалар. Фойдаланиб кўрмаганман, лекин иловалар: Яндекс.Метро, Яндекс.Электрички ва КиноПоиск.

#Yandex #Яндекс

​Расмий равишда - Google Тошкентда кешлаш (Google Global Cache ёки GGC) серверини ўрнатди. Бу нуқта глобал харитада пайдо бўлди.

Барча провайдерлар учун ҳар қандай Google хизматларига кириш (масалан, Google Play Маркет, YouTube) тезлиги ошиши керак.

Айни пайтда айрим фойдаланувчилар Google хизматларига маҳаллий (Tas-ix) тармоқ тезлигида киришни бошлаган.
https://peering.google.com/#/infrastructure

#янгилик

​Онлайн таълим ва видеоконференция учун: Google Meet ёки Zoom хизматларининг афзалликлари.

Масофадан туриб ўқиш ва ишлаш шароитларида видеоконференцияларни ташкил қилиб берадиган илова ва хизматларга мурожаат қиламиз.
Аввалида, кўпчилик Zoom иловасидан фойдаланишни маъқул кўришган бўлса, энди ушбу турдаги бир неча хизматлар мавжуд. Биз тавсия қиладиганимиз Google Meet хизматининг афзалликлари ҳақида маълумот бериб, Zoom хизмати билан солиштириб кўрамиз.

1. Компьютерингизда видеоконференция хизматидан фойдаланмоқчи бўлсангиз https://meet.google.com/ сайтига кириб, ҳеч қандай қўшимча дастурлар ўрнатмасдан хизматдан фойдалана оласиз.
Zoom хизмати учун эса алоҳида дастур ёки браузер учун плагин ўрнатиш зарур.

2. Google Meet видеоконференцияга таклиф учун ҳеч қандай логин ва пароллардан фойдаланмайди, яъни махсус ҳаволани фойдаланувчиларга юборгандан сўнг, ҳар бир қатнашувчини Google аккаунти орқали текширилиб, кейин киришига рухсат берилади.
Zoom хизматида паролни билган хохлаган фойдаланувчи конференцияга уланиши мумкин.

3. Google Meet хизматида қўнғироқларни амалга оширишда вақт чеклови сентябргача бекор қилинган, ундан кейин эса 60 минут деб белгиланган.
Zoom хизматида эса 40 минутлик чеклов мавжуд.

4. Google Meet хизмати хавфсизлиги ва барқарор ишлаши вақт билан синалган. Google компанияси ўз дастурий маҳсулотларидаги хавфсизликни таъминлашда тажрибаси катта. Ундан ташқари, Google Meet конференциядаги мулоқотни шифрлаш имкониятига эга.
Zoom хизмати хавфсизлиги билан яқинда катта муаммолар юзага келди.
"Facebook ва Даркнетга юз минглаб фойдаланувчиларнинг шахсий маълумотлари сизиб чиқмоқда, қўнғироқларнинг ёзуви эса очиқ фойдаланишга чиқариб юборилмоқда.
Мутахассислар борган сари платформанинг янгидан-янги ожиз томонларини топишмоқда."

5. Google Global Cache серверининг Ўзбекистонда ўрнатилиши, Google хизматларига уланишдаги тезликни ҳам яхшилаши мумкин.

Иловани юклаб олиш: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.google.android.apps.meetings&hl=ru&gl=ru

#маълумот #APK

​Барча Facebook иловаларининг умумий аудиторияси 3 миллиард фойдаланувчидан ошди

31 мартда бу кўрсаткич 2,99 миллиард кишини ташкил этган эди.

Facebook барча иловалари, Instagram, WhatsApp, Messenger ва шу жумладан ижтимоий тармоқнинг ўзи фаол фойдаланувчилари апрель ойи охирига келиб 3 миллиарддан ошди. Бу ҳақда компаниянинг бош директори Марк Цукерберг маълум қилди, дея хабар беради Venture Beat.

Яқинда хабар берганимиздек, Telegram фаол фойдаланувчилари сони 400 миллион нафарга етган эди.

#янгилик

​TikTok иловасини юклаб олишлар сони 2 миллиард белгидан ўтди

Каналимизда энг машҳур ижтимой тармоқлар ҳақида яқинда маълумот бериб ўтгандик, лекин тезлик билан оммалашаётган TikTok ҳақида унутган эканмиз.

TikTok - қисқа видеоларни яратиш учун видео-хостинг.

SensorTower аналитик компаниясининг сўнгги маълумотларига кўра, TikTok ижтимоий тармоқ иловаси iOS ва Android қурилмаларида 2 миллиард юклаб олиш кўрсаткичидан ошиб кетган. Бу 1,5 миллиард ўрнатишга эришилганидан беш ой ўтгач содир бўлди.
* Изоҳ: иловани юклаб олишлар сони билан фаол фойдаланувчилар сони фарқланади. Масалан, Telegram иловаси Android қурилмалар учун мўлжалланган Google Play маркетдан 500 миллион марта юкланган, лекин тармоқнинг умумий фаол фойдаланувчилар сони 400 миллион.

Бошқа кўнгилочар иловалар каби, TikTok иловаси COVID-19 коронавирус пандемияси пайтида янги фойдаланувчилар ва юклаб олишларнинг ўсиши чўққисига чиқди.

TikTok мобил иловаси фойдаланувчиларга ўзлари ҳақида қисқа видеоларни яратишга имкон беради, улар кўпинча фондаги мусиқа билан бойитилган, фильтр ёрдамида тезлаштирилиши, секинлашиши ёки таҳрирланиши мумкин.

TikTok асосан кўнгилочар ёшлар тармоғи (13 ва 24 ёш) ва ўсмирлар орасида машҳур.

#маълумот #ижтимоийтармоқлар

​Қўшиқ ёки мусиқа ва ижрочиси номини қандай топиш мумкин?

Сиз телевизор ёки радиода бирор мусиқа ёки қўшиқни эшитиб қолдингиз ва унинг ижрочисини ёки қўшиқ номини топмоқчисиз . Бундай вазиятда мусиқани аниқлашнинг турли хил илова ва хизматлари сизга ёрдам беради.

Shazam. Ушбу йўналишдаги энг машҳур илова, у бир неча сония ичида мусиқа парчасини тинглаб, барча керакли маълумотларни сизга тақдим қилади.

Google Ассистент. Ҳар доим ҳам алоҳида иловалар ўрнатишга зарурият йўқ, чунки деярли барча Android смартфонларда мавжуд бўлган Google Assistant овозли ёрдамчисига "Окей, Google", "Что это за песня?" деган сўровни жўнатиб ҳам керакли натижани олиш мумкин.
Худди шунга ўхшаш овозли ёрдамчи "Яндекс — с Алисой" ҳам ушбу вазифани амаллай олади.

SoundHound. Shazam нинг энг катта рақобатчисидир, шунинг учун қайси илова энг яхшисини танлаш қийин.

Распознавание музыки. Атрофингиздаги мусиқани аниқлашнинг энг яхши усули. Бу жуда оддий ва фойдаланиш осон.

@YaMelodyBot – мусиқанинг номини топиб берадиган Yandex Telegram боти. Қўшиқ ёки мусиқани 5-10 сониялик аудио хабар кўринишида микрофон белгиси орқали жўнатинг.

Midomi - файлни юклаб олишни талаб қилмайдиган онлайн мусиқани аниқлаш хизмати. Фақат битта тугмани босинг ва дастур сиз топмоқчи бўлган трекни тинглашни бошлайди.

AudioTag - қидиришни бошлаш учун сайтга кириб, керакли бўлакка эга файлни юкланг ёки унга ҳаволани келтиринг.

Юқорида кўрсатилган илова ва хизматлар интернет тармоғидан қўшиқ номи ва ижрочисини топиб беради, лекин кўчириш учун бошқа манбалардан фойдаланасиз. Масалан, Telegram ботлар каналмизда мавжуд (1. 2).

#маълумот #APK

​Нима учун смартфонни мукаммал ўрганиш керак?

Қуйида ёзганларим фақатгина смартфоннинг афзалликлари эмас, чунки уни харид қилиш кўпчиликнинг қўлидан келади, муҳими унинг имкониятларини ўрганиш ва унумли фойдаланиш.

Смартфон илм-фан ва технология ютуқларининг жамланмаси ва унинг битта ўзи бир неча қурилмаларни ўрнини боса олади (алоқа воситаси, компьютер, фотоаппарат ва ҳ.к.з)

- Кун давомида смартфонимизни ўртача 150 марта текширамиз ёки бутун бўш вақтимизда фойдаланишимизни ҳисобга олсак, ушбу йўналишдаги саводхонлигимизни ошириш ўта муҳим

- Фалон пулга харид қилинган қурилма имкониятларидан тўлиқ фойдаланиб, сарфлаган маблағимиз мақсадсиз кетмаганлигини билиш учун

- Замонавий ахборот технологиялардан унумли фойдаланишда смартфонлар аллақачон компьютер қурилмаларини ўрнини эгаллаб бўлган

- Ҳозирда смартфонлар нима қила олмайди деган саволга бериладиган мантиқий жавоблар, яна бир йил ичида актуал бўла оладими?

- Смартфондан унумли фойдаланганда нафақат маълумот олиш, ҳунар ўрганиш, балким билимингизни сотиш, ҳунар ўргатиш ва масофадан ишлаш ҳам мумкин

- Смартфон ҳаётимизнинг бир қисмига айланиб улгурган, кундалик юмушларимизнинг аксариятини смартфон ёрдамида бажарганимиз, вақтимизни тежашга ҳам хизмат қилади

- Смартфондан унумли фойдаланиш бир неча ўнлаб касб эгаларинининг "қозони қайнашига" ҳам сабабчи, масалан буюртма такси ҳайдовчилари

- Онлайн хизматлардан фойдаланиш: "интерактив давлат хизматлари", электрон чипталар харид қилиш, банк хизматларидан фойдаланиш, маҳсулот буюртма қилиш, такси хизматидан фойдаланиш, мактабдаги болангизни баҳосини билиш ва жойини аниқлаш ва ҳоказолар смартфондан бажариладиган оддий юмушлар сирасига киради

- Автомобил эгаларига эса бегона манзилни излаб топишда, йўл ҳодисалари ва тирбандликларни олдиндан билишда смартфоннинг ёрдами беқиёс

- Смартфондаги ҳар хил иловалар ўз соҳасининг усталари томонидан яратилган ва улар ёрдамида жисмоний ҳолатимизни яхшилашимиз, вақтимизни тўғри тақсимлашимиз ва хорижий тилларни ўрганишимиз мумкин

- Ўз касбимдан келиб чиқиб айтишим мумкинки, смартфонларни мукаммал ўрганиш ушбу йўналишда яхши касб эгаси бўлишингизга ҳам хизмат қилади. Республикамиздаги 19 миллион абонент мобил интернет хизматидан фойдаланишини ҳисобга олсак, миллионлаб қурилмаларга хизмат кўрсатувчи мутахассисларга (уста ёки дастурий таъминот) домий талаб мавжуд. Республикамиздаги дастурий таъминот йўналишида хизмат кўрсатаётган мутахассисларнинг сони эса тахминан 2000 дан ошмаса керак (усталар учун Telegram каналим ва энг катта гуруҳлар умумий сонини ҳисоблаганда)

Юқоридагилар фақатгина менинг фикрларим ва улар тўлиқ якунланмаган, бугун сабаби бўлгани учун (кейинги хабарда) шошилинч ёздим.
Сизда ҳам қўшимча изоҳлар бўлса албатта ёзиб қолдиринг "Открыть комментарии" тугмаси орқали.

Смартфонларнинг албатта ёмон томонлари ҳам бор, фақат ундан қандай фойдаланишингизга боғлиқ.

#мулохаза

Каналга уланиш👇👇👇
https://t.me/gsmgurus_FAQ

​Бугун каналимиз 1 ёшга тўлди.

2019 йил 7 май ушбу каналга биринча хабар қолдирилган кун.

Канал очишдан асосий мақсад, мижозларимиз томонидан ҳар кун сўраладиган деярли бир хил саволларга жавобларни бир жойга жамлаш ва шахсий саводхонлигимизни ҳам ошириш бўлган.

Ушбу йўналишдаги ўзбек тилидаги канал, гуруҳ ва сайтларни излаш натижа бермагани учун, биринчилардан бўлиб канал юритишга қарор қилдим. Бунгача ҳеч қачон канал ва гуруҳлар юритмаганим учун, канал юритиш, ботлар ва бошқа маълумотларни ўзим ўрганиб чиқдим.

Каналда нималар ёзишим ва обуначиларим кимлар бўлиши ҳақида аниқ тасаввурга эга эдим. Шу учун мавзу танлаш ёки аксарият саволларга тезда жавоб ёзишда қийинчиликларга учрамадим.

Канал номи ва нима учун кирилл алифбосида
Ўз соҳамда (телефонларга хизмат кўрсатиш) асосан хорижий тилларда маълумот излаб ўқиганим учун, GSM, GURU, FAQ каби сўзлар одатий ва ҳар доим учрайдиган.
Айнан нимага шу сўзлар танланган, нимага "Androidxona", "Bilimlar bulog'i" кабилар эмас. Асосий сабабларидан бири, обуначиларимиз албатта қизиқувчан бўлиши кераклиги, яъни канал номидан бошлаб қизиқиши кераклиги ва бу сўзлар нима экан деб изланиши мақсад қилинган.

GSM сўзи мобил қурилмаларларни (телефон) англатади, ушбу соҳасида фаолият юритадиганлар GSM усталар ва маълумот манбаларимиз ҳам GSM сайтлар, гуруҳлар ва форумлар деб юритилади.

GURU - одатда бирор соҳада билимга эга мутахассис ёки билимларини бошқаларга ўргатувчи шахс. Бу каби мутахассислар ҳамма соҳаларда бўлади, "эксперт" ёки "мутахассис" ўргатувчи маъносини бермагани учун танланмаган эди. GURUS эса кўпчилик маъносида, яъни бир-биримизга ўргатиш орқали кўпчилик бўлиши назарда тутилган.

F.A.Q - бирор бир мавзуга доир тез-тез бериладиган саволлар ва уларга жавоблар жамланмаси. Аксарият сайт, канал ёки гуруҳ қоидаларида фойдаланувчи савол билан мурожаат қилишдан олдин, ҳамма учун ёзиб қўйилган F.A.Q да жавоб излаши кераклиги, агарда топа олмаса, кейин мурожаат қилиши шарт қилиб келтириб ўтилади. Лекин кўпчилик эътибор бермайди, шу сабаб биз F.A.Q сўзини кенгроқ тарғиб қилиш учун канал номига қўшганмиз.

Кирилл алифбоси танлангандан мақсад, интилувчан ва қизиқувчан ёшларга бизнинг канал қизиқ бўлса, демак улар учун қийин бўлмаган алифбони ўрганиш ҳам осон кечиши ўйланган. Тан олиб айтганда ҳам, кирилл алифбоси ўзбек тилидаги маълумотларнинг (китоб ва ҳ.к.з) базаси салмоқли ва бу алифбони ўрганиш ёшларимизга аниқ зарар қилмайди. Ундан ташқари, жуда кўплаб катта ёшдагилар смартфонларни ишлатишга ва ўрганишга интилувчан, лекин хотира ва бошқа сабаблар учун жуда қийналишади. Албатта, ёши катталарнинг ҳисобини олиб ҳам кирилл алифбосини танлаганмиз.

Бугунги кунда каналдаги 500 дан ортиқ хабарлардан ташқари, канал боти ва гуруҳида берилган саволларга ҳам 3 мингдан ортиқ жавоб хабарлари ёзишда канал админи сифатида ўзим фаол қатнашаман.
Гуруҳ аъзолари ва ёрдамчи админларига раҳмат, сабаби улар ўрганганларини бошқалар билан бўлишиб, бир-бирларига ёрдам бераётганлари учун.

Каналдан тўғридан тўғри ҳеч қандай моддий манфаат ҳозиргача кўрмадим ва бу мақсадни кўзламаганим учун ҳам ҳаракат қилмадим (ҳар хил рекламаларни каналга эп кўрмадим). Лекин, билимим ошгани ва бошқаларга ёрдамим теккани учун ҳам канал шу пайтгача актив бўлди ва тўхтатишга сабаб ҳам йўқ.

Каналда ёзилган маълумотларнинг аксариятини (80%) ўзим ёзганман, бошқаларини эса бошқа тиллардан таржима қилганман. Маълумотларнинг такрорланмаслиги ва соҳа мутахассиси томонидан ёзилганлиги ўқувчиларизга қизиқ бўлса керак деб ўйлайман.
Маълумотларни ўз каналларида манба кўрсатмасдан кўчирадиган ўқувчиларимиз ҳам кўплигидан, демак тўғри ва фойдали маълумотлар берилаётганлигига яна бир бор ишонч ҳосил қилдим.

Албатта, камчилик ва эътирозлар ҳам бор, булар ҳақида ўқувчиларимиз асосли хабарларини ёзиб қолдириришлари мумкин, "Открыть комментарии" тугмаси орқали.
#сарҳисоб

​Google Assistant, Bixby, Алиса, Siri каби овозли ёрдамчилар нима ва имкониятлари

Умумий қилиб айтганда овозли ёрдамчилар одамларга кундалик вазифаларни ҳал қилишда ёрдам бериш учун яратилган.
Каналимизда бир неча марта маълумот берганимиз, сунъий ақл (AI) айнан овозли ёрдамчиларда тўлиқ ўз ифодасини топган. Яъни, саволларингизга берилаётган жавоблар ёки улар томонидан бажарилаётган вазифалар олдиндан тайёрлаб қўйилган жавобларга эмас, балким сунъий ақлга асосланган.

Бирор саволга тез жавоб топмоқсичиз ёки вазифани тез амалга оширмоқчисиз ва смартфонингизни қўлингизга олиб матн теришга имконият йўқ, шу вақтда овозли ёрдамчини овоз билан (Окей Google, Алиса) ёки Уйга (Домой) кнопкаси орқали чақириб саволингизни ёки вазифани айтсангиз кифоя.
Фақат бир кичкина муаммо, ҳозирча ҳеч қайси овозли ёрдамчи ўзбек тилини тушунмаслиги, лекин айнан шу рус тилини ушбу иловалар ёрдамида ўрганишингизга ҳам сабаб.

Ушбу турдаги иловалар смартфондан фойдаланиш учун кўзойнак тақишга мажбур бўлганигизда ёки ёзишни билмаган ёш болалар керакли маълумотни излаб топишларида ҳам анча қулай.

Деярли барча Android смартфонларида Google компаниясининг рус тилини тушунадиган Assistant овозли ёрдамчиси ўрнатилган, қолган иловалар ҳақида қисқача:

Bixby - Samsung компаниясининг ўз қурилмаларида ўрнатилган овозли ёрдамчиси. Имкониятлари камроқ ва рус тили ҳам бўлмаганлиги учун текшириб кўрмадик.

Яндекс Алиса - Яндекс компанияси томонидан яратилган овозли ёрдамчи. Иловани Google Play дан юклаб олиш мумкин ва шахсий тавсиям албатта фойдаланиб кўринг. Яндекс нинг бошқа хизматларидан фойдалансангиз, масалан музыка, такси ва ҳ.к.з. илованинг имкониятлари янада кенгаяди.

Siri - Apple компанияси қурилмаларида (iPhone, iPad ва бошқа) ўрнатилган овозли ёрдамчи. Имкониятлари кенг, лекин рус тилидаги бошқа иловаларга нисбатан хатолари кўп. Ушбу илова Android учун бўлмаса ҳам, ушбу турдаги яратилган биринчи илова эканлиги сабаб маълумот бердик.

Овозли ёрдамчилар нима қила олади (Яндекс Алиса мисолида):
- об-ҳаво, валюта курслари, жойлашувни аниқлаш ва ҳоказо
- бирор манзилга бориш учун мақбул йўналишларни тузиш
- мусиқа ёки Youtube даги видеони қўйиш, Такси чақириш
- режалаштириш
- Интернетда керакли саволларга жавоб топиш
- справочник вазифасини бажариш
- қизиқарли суҳбатлар қуриш
- ўйнаш, масалан шахарлар номи каби
- ва яна юзлаб функциялар https://dialogs.yandex.ru/store/essentials

#маълумот #Assistant #Алиса

​"Beeline" даромад ва мижозлар базаси камайгани ҳақида хабар берди

Компания буни, IMEI рўйхатдан ўтиш орқали йиғиладиган янги акциз тўлови методологияси билан изоҳлади.

Beeline Ўзбекистон мижозлар базаси 2020 йилнинг биринчи чораги якунлари кўра 7,7 миллион фойдаланувчини ташкил этди, дейилади операторнинг бош ижрочи VEON компанияси 7 май куни эълон қилинган баёнотларида.

Beeline мамлакатдаги ягона хусусий GSM оператори ҳисобланади. Давлат операторлари ўз кўрсаткичларини ошкор қилмайдилар, шунинг учун ушбу йўқотишлар умумий кўринишда қанчалик аҳамиятли эканлигини баҳолашнинг иложи йўқ.

Бу бир йил аввалги кўрсаткичдан (9 млн) 13,8 фоизга кам. 2019 йил охирида бу 8,1 миллионни ташкил этган. Компания буни, мобил харажатларни доимий амалга оширмаган мижозларнинг чиқиб кетиши билан изоҳлади.

Операторнинг умумий даромади жорий йилнинг биринчи чорагида, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 2,5 фоизга камайиб, 521,5 млрд сўмни, шу жумладан мобил алоқа хизматлари кўрсатиш – 3 фоизга тушиб 515 млрд сўмни ташкил этди.

VEON буни, IMEI рўйхатдан ўтиш орқали йиғиладиган янги акциз тўлови методологияси билан изоҳлади. "Ушбу салбий омилларга мослаштирилса, даромад динамикаси 2019 йилнинг биринчи чорагига нисбатан бир текисда бўларди", деб таъкидлади компания.

Beeline компанияси ҳақида шахсий фикрим:
- мобил операторларимиз ичида инновацияга интиладиган
- чет эл бошқаруви сезилилиб турадиган
- бошқаларни рақобатга ундаётган
- бачкана маркетинг ҳийлаларидан ҳоли (масалан, ваъда қилинган чексиз трафик чекланмаслиги)
- ҳақиқий бонуслар

Яна афзалликлари ва камчиликлари ҳақида, "Открыть комментарии" тугмаси орқали ёзиб қолдиринг.

#beeline

​Мобил операторларимиздаги қулай тариф режалари ҳақида умумий муҳокама

Мобил операторлар энг оғриқли мавзу эканлигини олдинги хабаримиздаги изоҳлар (комментарии) сонидан англаш ҳам мумкин.

Ўқувчиларимиз "шаштини" қайтармасдан, мобил операторларимиздаги қулай тариф режалари ҳақида изоҳларини ёзиб қолдиришларини илтимос қилардим. Айниқса ҳар хил операторларни солиштириш усули билан, мисол учун қуйидагича:

Uzmobile 39 900 сўмлик "Street"тариф режаси қараганда Ucell 35 000 сўмлик “Special 35” тарифи қулайроқ.

Сабаблари:
- Чиқиш қўнғироқлари лимити 2000 дақиқа, Uzmobile да 750 дақиқа
- Ucell 4G сифати яхши ҳамда кўп худудларда ишлайди
- Ucell бу тарифидан бошқа тарифлари ўтиш ҳам мумкин ва уларнинг сони кўп
- Бошқа қулайликлари, (мисол учун, тариф режасидаги интернет куйиб кетмайди ва кейинги ойга ўтади)

Нимага ҳар хил оператор танланганлиги сабаби, кўпчиликнинг қўлида 2 сим карталик (Duos) смартфонлар ёки операторини алмаштирмоқчи бўлган фойдаланувчиларга танлашда ёрдам бўлади.

Ҳозир ўзим Uzmobile дан Ucell га ўтиш учун тариф излаяпман, смартфоним 2 сим бўлгани учун интернет ва сўзлашиш учун алоҳида тарифлар ўрнатмоқчиман.
Uzmobile энг ёмон томони тариф режаларинг камлиги ва бир-бирига ўтиб бўлмаслиги.

Изоҳларингизни "Открыть комментарии" тугмаси орқали ёзиб қолдиринг.

#операторлар #тарифлар