ТЕҢГЕ БАҒАМЫ (СӘУІР)

Сәуір айында теңгенің долларға орташа айлық бағамы 🙃 514,18 теңгені құрады. Бұл соңғы 2 ай нығаюдан кейінгі құнсыздану. Мысалы наурыз айымен салыстырғанда сәуірде ұлттық валюта 16 теңгеге құнсызданған.

Инфляция (СӘУІР)

📈Сонымен, инфляция бойынша Қазақстан Ресейді базып озды. ЕАЭС, ТМД, Орталық Азия мейлі қандай одақ болсын ең жоғары баға өсімі бізде.
Инфляция бесінші ай қатарынан өсіп келеді. Сәуір-10,7%

🙃Мұнайдың төмен бағасы - дефицитте отырған бюджетке қосымша салмақ салады. Үкімет 2025 жылдың республикалық бюджетке бекіткен мұнайдың орташа бағасы -$75. Қазіргі прайс-$62 (пессимистік болжамға жақын -$60)

Алматы аэропортының жаңа иесі 🇹🇷 TAV Airports Holding 2025 жылдың І тоқсанын қортындылады.

Холдинг Алматы аэропортын сәтті сатып алды деуге болады. Баланстық құны да айтарлықтай өсті. Кірістің 50% Алматының әуежайы қамтамасыз етіп отыр.

Еске сала кетейік, 2021 жылы түрік компаниясы Алматы Әуежайының 85% үлесін сатып алған.

Ең көп қойылатын есімдер

🙃1991-2025 жылдар аралығындағы ер балаға ең көп қойылған есімдер.

2025 жыл І тоқсан бойынша

Бізде 21 банк бар, оның 17-сі банк картасын шығарады.
Сонымен қатар Қазпочтаға да осындай құқық берілген.

Елімізде карта шығарғанда екі жүйе бар:
1️⃣Халықаралық: VISA International, MasterCard Worldwide, UnionPay International,
American Express International
2️⃣Жергілікті (Kaspi)

Екі жүйенің нарықтағы үлесін анықтау үшін «қолма-қол ақшасыз операциялар»
көлеміне қарасақ (жергілікті жүйе) Kaspi-дің үлесі 75,8 пайызға жеткен. Елдегі 4 операцияның
үшеуі каспиліктерге тиесілі. Ұлттық банктің мәліметі бойынша І тоқсанда Қазақстан Республикасы аумағында және одан тыс жерлерде қолдану көлемі 40,9 трлн теңгеге жеткен.

ЖІӨ 6,0 пайызға өсті
ҚАҢТАР-СӘУІР

Салалар:
⚙️өнеркәсіп +6,4%
🏭 өңдеу +7,2%
🏗 құрылыс +16,2%
🛒 сауда +7,0%
🚛Көлік +22,4%
🐄 Ауыл шару. +3,9%

Өңдеу өнеркәсібінде жақсы өсім тіркелді. Мұндай өсімнің локомотивтері
✅машина жасау (+11,2%)
✅тамақ өндірісі (+12,0%)

Экономикалық өсім жақсы динамиканы көрсетуде, алайда:
-Мұнай бағасының төмендеуі экономиканың дамуына кері әсерін тигізеді. 🙃Прайс-$65,5
-Бюджет тапшылығынан әлі де арылған жоқпыз. Бірінші тоқсандағы деректер әлсіз.

Қазақстанда әрбір екінші неке ажырасумен аяқталады


2025 жыл (І тоқсан):

👰‍♀️ 22 480 неке қиылыпты
💔 10 215 ажырасу тіркелген

🍑Бұл дегеніміз — әр 2-неке ажырасуға ұласады...

Түркістанда ажырасу көрсеткіші небәрі 0,9 промилле!
Салыстыру үшін: Павлодарда ➡️3,13. Айырмашылық 3,5 есеге жуық! ҰСБ мәліметінше Түрікстан мен Алматы облыстарында ажырасу аз тіркелгенімен өзге 18 өңірде жағдай күрделі


Бұл нені білдіреді?
1) Әлеуметтік қысым ба?
2) Экономикалық қиындықтар ма?
3) Әлде отбасылық құндылықтар әлсіреп кетті ме? 😐

Ал сіз қалай ойлайсыз — ажырасулар неге көбейіп барады?

«Орташа айлық жалақы» ⏩ жиі айтылатын, бірақ көбінесе шынайы өмірмен қабыспайтын көрсеткіштердің бірі.

Орташа айлық жалақы — бұл елдегі немесе белгілі бір саладағы барлық жалдамалы қызметкерлердің «брутто» жалақысын қосып, олардың санына бөлгендегі көрсеткіш.


1️⃣"Брутто" жалақы (gross salary) деген бар. Жұмыс беруші сізбен шарт бойынша белгілеген жалпы жалақы мөлшері. Статистика салыққа дейінгі сомманы фокусқа алады.

Бұл сомаға:
-Жеке табыс салығы (ЖТС – 10%)
-Міндетті зейнетақы жарнасы (МЗЖ – 10%)
-Әлеуметтік сақтандыру жарналары (МСМӘС, ӘСЖ т.б.)
-Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарнасы (МӘМС – 2% немесе (одан жоғары))

Яғни қолға алатын жалақы (нетто) ресми статистикада саналмайды.


2️⃣ИП- да есепке алынбайды. Себебі олар өз-өзін жұмыспен «қамтамасыз етушілер» категориясында. ИП иелерінің табысы орташа жалақы статистикасына кірмейді. ИП иелерінің басым бөлігі өзіне (85 000 тг) ең төменгі жалақыны белгілейді. Егер бұлар да есерке кіргенде көрсеткіш әлдеқайда төмен болар еді. Халықаралық методология бойынша бұлар есепке алынбайды.

💰Сондықтан орташа жалақы халықтың өмір сүру деңгейін толықтай көрсете алмайды.

Ұлттық Қор азайып келеді

Жыл басынан бері өзгеріс 🙃 (-1,25%) құрап, теріс динмика сақталып отыр. Қорда қазір 58,1 млрд АҚШ доллар. Бюджеттің жыртығын жамау үшін қордан биыл 5,25 трлн теңге алу жоспарланған. Егер доллар бағамын 1/510 деп алсақ, биыл шамамен ұлттық қордан $10.3 млрд долларды алмақ жоспары бар.

🙃Егер мұнай бағасы төмен болса, бюджетке түсетін кіріс азайып, қордан түсетін трансферттер осымен шектелмейді. Ұлттық Қор қорын 2030 жылға қарай 🙃100 млрд долларға жететініне ешкім сенбейтін шығар енді)

Теңге рубльдің ізімен нығаюда

🟣Ресей валютасы "бейбіт келісімге" жақындаған сайын нығайып келеді. Көршілердің валютасы долларға 1/80 дәлізіне дейін нығайды. Алайда Ресей үкіметіне рубльдің долларға күшеюі бюджетті толтыруға кері әсерін тигізеді.

🟡Жалпы Ресей қор нарығы біртіндеп жанданып келеді. Үлкен көлемдегі сауда-саттық, дивидендтер артты. Позитивті.

🔵Спекулянттар алтынға long сатып алуды азайтуда. Биткоин 100 мыңның үстінде сенімді тұр.

🔴Нарық әлемдегі шиеленістердің азаюын күтеді. АҚШ пен Қытай сауда соғысының өзара паузасы, Таяу Шығыстағы тыныштық, Сириядан санкциялардың алынуы және Ресей мен Украина келісімге келуге жақындауы қор нарығын жасылға бояды.

🙃 Freedom акциясы 163,6 долларға көтеріліп, тарихи рекордқа жетті. Холдингтің нарықтық капитализациясы $10 млрд долларға жақындады. Бұл меже Тимур Турловты Қазақтандағы ең ауқатты адамдардың үштігіне кіргізді.

Мұнайдың бір долларға арзандауы - үлкен шығын.

🪙Қазақстан мен Әзербайжан – мұнайға тәуелді
Brent арзандаса, бірінші соққыны осы елдер сезеді. ING-дің мәліметінше:
🙃Қазақстан үшін мұнайдың $1 долларға арзандауы:
– $550 млн экспорттан айырылу
– $150 млн бюджет тапшылығына алып келеді
🇦🇿Әзербайжанда бұл сандар $300 млн мен $150 млн.

Мұнай бағасына болжам – төмен. Демек, теңге мен манатқа қысым артады.

🇺🇿Өзбекстан алтынды сатуда

Соңғы екі айда Өзбекстан ай сайын 17 тонна (!) алтын сатып жатыр. Бұл – өткен жылдағы рекордтық көрсеткішке қайта оралу.
Егер алтынның осы бағасы (>$3000)сақталып тұрса, көрші ел биыл 10 млрд доллар табыс алмақ жоспары бар.

ӨҢІРЛЕР ЭКОНОМИКАСЫ: Астана Атыраудан озды

2024 жылы Қазақстан экономикасының үш ірі ойыншысы мына қалалар болды:

🔴Алматы — 62 млрд доллар ЖӨӨ
🔵Астана — 33 млрд доллар
🟢Атырау — 32 млрд доллар

🙃Алматы — экономика локомотиві. Елдің жалпы ішкі өнімінің 21,8% дәл осы қалада өндіріледі. Бұл — әр бесінші теңге Алматыда жасалады деген сөз.

🏗 Астана кейінгі жылдары нағыз серпіліс жасап, 33 млрд долларлық көрсеткішке жетті. Ел ЖІӨ-сіндегі үлесі 11,5%. Араға 9 жыл салып өңірлер экономикасында Астана қаласы Атырау облысын артқа тастады.

🙃Атырау — Қазақстанның "қара алтын" өңірі. 32 млрд доллармен ЖІӨ үлесі 11,2%. Мұнай мен газ индустриясы әлі де аймақтың басты драйвері болып отыр.

Біздің ойымызша Теңіз кен орнының болашақ кеңеюін есепке алғанның өзінде Астана мен Атырау обл арасындағы арақашықтық артуы мүмкін.

📊S&P 500 рекордқа жақын
АҚШ-тың негізгі индексі S&P 500 өткен аптада +5,3% өсіп, 5 958 пунктпен жабылды. Бұл — тарихи максимумға (6147 пт) өте жақын. Қысқа үзілістен кейін индекс қайтадан серпін алды. Алдағы аптада тарихи шекті тестілеуі мүмкін, бірақ содан кейін уақытша түзету болуы ықтимал. Ұзақ мерзімді перспективада — өсім бағыты сақталуда.

🟠Алтын: қысым жалғасуда
Апта ішінде алтын бағасы 3 202 доллардан 3 187 долларға түсіп, -4,7% төмендеді. Қазір ол локалды минимум – 3 200 доллар деңгейін тестілеп жатыр. Бұл деңгей бұзылса, келесі қолдау аймағы — 2 800–2 900 доллар.

Техникалық көрініс:
Бағаның шамадан тыс қымбаттауы байқалмайды
Бірақ тым арзандап кеткені де көрінбейді
Бұл бағаның әрі қарай төмендеу мүмкіндігін көрсетеді. Толық апта шолуы- мында