Фактическое прекращение семейных отношений
исключает режим совместной собственности супругов
 
🔹Кассационный суд по гражданским делам рассмотрел гражданское дело по иску С. к Т. о разделе совместно нажитого имущества.

🔹Истец просила признать спорный земельный участок совместной собственностью супругов и произвести его раздел, ссылаясь на приобретение в период брака.

🔹Суд первой инстанции, с которым согласилась апелляционная инстанция, в удовлетворении искаотказал.
Кассационный суд оставил судебные акты в силе.

🔹Судами установлено, что стороны, состояли в зарегистрированном браке с 1992 года. Однако, с1995 года фактически прекратили семейные отношения и ведение общего хозяйства. Из пояснений ответчика следует, что с этого времени он переехал жить в село для ухода за престарелыми родителями. Истец отказалась от переезда в село, в связи с чем, в 2000 году он сожительствует и ведет общее хозяйство с другой женщиной, от которойимеет четверых детей - 2003, 2006, 2007 и 2009 года рождения. Сыну от первого брака он подарил свою долю в недвижимости, дочери также купил квартиру в г.Алматы.

🔹Фактическое прекращение брачных отношений с первой супругой и их раздельное проживание подтверждены сведениями о месте жительстве, справкой акима сельского округа, пояснениями опрошенного в суде свидетеля, местом работы ответчика в крестьянском хозяйстве в селе и проживанием первой супруги в другом городе.

🔹Таким образом, судебными инстанциями установлено длительное раздельное  проживание сторон в разных населенных пунктах, создание ответчиком другой семьи и наличие от данного гражданского брака четверых детей.

🔹Спорный земельный участок приобретен супругом на праве временного возмездного землепользования в 2009 году, то есть после фактического прекращения брачных отношений.
Пунктом 2 статьи 35 Кодекса «О браке (супружестве) и семье» предусмотрено, что имущество, приобретенное каждым из супругов в период раздельного проживания в связи с фактическим прекращением брака, признаетсяличной собственностью каждого из них.

🔹Пунктом 16 Нормативного постановления «О применении судами законодательства при рассмотрении дел о расторжении брака» №5 от 28 апреля 2000 года разъяснено, что если после фактического прекращения семейных отношений и ведения общего хозяйства супруги совместно имущество не приобретали, то разделу подлежитлишь то имущество, которое являлось их общей совместной собственностью ко времени прекращения ведения общего хозяйства.

🔹При рассмотрении дела судами учтены факты длительного раздельного проживания сторон, отсутствие факта ведения общего хозяйства, самостоятельное отдельное проживание и наличие доказательств, подтверждающих прекращение семейных отношений.

🔹Участие сторон на семейных мероприятиях общих детей, на встрече одноклассников сами по себе не свидетельствуют о ведении общего семейного бюджета и совместного хозяйства.

🔹Исходя из указанных обстоятельств, суды пришли к правильному выводу об отсутствии оснований для признания спорного имущества общей совместной собственностью супругов.
 
 
Кассационный суд по гражданским делам

Кассациялық сот заңсыз жұмыстан шығарылған қызметкердің құқықтарын қалпына келтірді

🔹К. еңбек шартын бұзу туралы бұйрықты заңсыз деп тану және оның күшін жою, жұмысқа қайта орналастыру, амалсыз бос жүрген уақыты үшін жалақы өндіру, сондай-ақ моральдық зиянды өтеу туралы талаппен сотқа жүгінді.

🔹Бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар талапты қанағаттандырудан бас тартып, талапкердің бас бухгалтер лауазымында бухгалтерлік есепті жүргізуден жалтарғаны үшін ӘҚБтК-нің 238-бабы 1-бөлігінің 1-тармағы бойынша әкімшілік жауаптылыққа тартылғаны жөніндегі қаулының бар екенін көрсетті. Соттардың пікірінше, бұл жағдай жұмыс берушінің оған деген сенімін жоғалтуына негіз болған.

🔹Сот актілерінің күшін жоя отырып, Кассациялық сот К.-ның 2021 жылғы ақпан айынан бастап мектепте бас бухгалтер болып жұмыс істегенін анықтады.

🔹2025 жылғы 23 қаңтардағы бұйрықпен К.-мен жасалған еңбек шарты жұмыс берушінің бастамасы бойынша бұзылған.

🔹Еңбек шартын бұзуға 2025 жылғы 22 қаңтардағы ішкі қызметтік тексеру актісі негіз болған. Аталған актіде ақшалай және тауарлық құндылықтарға қызмет көрсететін қызметкердің кінәлі әрекеттер жасағаны, атап айтқанда 2021 жылға қатысты бастапқы бухгалтерлік құжаттардың тиісінше рәсімделмегені (жұмыс уақытын есепке алу табельдері, №5 мемориалдық ордер, бас журналдың болмауы) көрсетілген.

🔹Жұмыстан босатуға Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 52-бабы 1-тармағының 13) тармақшасы негіз ретінде қолданылған. Бұл нормаға сәйкес, ақшалай немесе тауарлық құндылықтарға қызмет көрсететін, не өз қызметтік жағдайын жұмыс берушінің мүдделеріне қайшы өз пайдасына немесе үшінші тұлғалардың пайдасына материалдық не өзге де игіліктер алу мақсатында пайдаланған қызметкердің кінәлі әрекеттері жұмыс беруші тарапынан сенімнің жоғалуына әкеп соқса, еңбек шарты жұмыс берушінің бастамасы бойынша бұзылуы мүмкін.

🔹Алайда істі қарау барысында жұмыс беруші талапкердің өз қызметтік жағдайын жеке мүддесіне немесе үшінші тұлғалардың мүддесіне, жұмыс берушінің мүдделеріне қайшы пайдаланып, өзі не басқа адамдар үшін материалдық немесе өзге де пайда алғанын дәлелдейтін айғақтарды ұсынбаған.

🔹Осы заң бұзушылықтарға байланысты Кассациялық сот К.-ның талабын қанағаттандырып, негізсіз жұмыстан шығарылған қызметкерді бұрынғы қызметіне қайта орналастырды, сондай-ақ жоғалтқан жалақысы мен моральдық зиянды өндіру туралы шешім қабылдады.

Азаматтық істер жөніндегі кассациялық соты

Кассационным судом восстановлены права незаконно уволенного работника

🔹К. обратилась в суд с иском о признании незаконным приказа о расторжении трудового договора и его отмене, восстановлении на работе, взыскании заработной платы за время вынужденного прогула, взыскании компенсации морального вреда.

🔹Отказывая в иске, суды первой и апелляционной инстанции указали на наличие постановления о привлечении истца к административной ответственности по пункту 1 части 1 статьи 238 КоАП за уклонение истцом в должности главного бухгалтера от ведения бухгалтерского учета, что обоснованно послужилооснованием для утраты к ней доверия со стороны работодателя.

🔹Отменяя судебные акты, Кассационный суд установил, что К. с февраля 2021 года работала главным бухгалтером в школе. Приказом от 23 января 2025 года трудовой договор с К. расторгнут по инициативе работодателя.

🔹Основанием для расторжения трудового договора послужил акт внутреннего расследования от 22 января 2025 года, установивший совершение виновных действий работника, обслуживающего денежные и товарные ценности, выразившиеся в ненадлежащем оформлении первичных документов (отсутствуют табеля учета использования рабочего времени, мемориальный ордер 5, журнал главная)за 2021 год.

🔹Основанием увольнения применен подпункт13) пункта 1 статьи 52 ТК, предусматривающийрасторжение трудового договора с работником по инициативе работодателя за совершение виновных действий или бездействий работником, обслуживающим денежные или товарные ценности, а также использующего свое служебное положение в своих интересах или в интересах третьего лица вопреки интересам работодателя взамен получения материальных или иных выгод для себя или других лиц, если эти действия или бездействие дают основания для утраты доверия к нему со стороны работодателя.

🔹В ходе рассмотрения дела работодателем не представлены доказательства, свидетельствующие об использовании истцом своего служебногоположения в своих интересах или в интересах третьего лица вопреки интересам работодателя взамен получения материальных или иных выгод для себя или других лиц.

🔹Ввиду указанных нарушений, Кассационным судом иск К. удовлетворен, необоснованно уволенный работник восстановлен в должности, с взысканием утраченного заработка и морального вреда.

Кассационный суд по гражданским делам

Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары заңда көзделген тәртіппен төленуі мүмкін

🔹Азаматтық істер жөніндегі кассациялық сот қызметкерлердің жұмыс берушіге – туберкулезге қарсы медициналық мекемеге міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын (МКЗЖ) аударуды міндеттеу туралы талап қоюы бойынша азаматтық істі қарады.

🔹Іс бойынша талап қоюшылар қалалық фтизиопульмонология орталығында санитар лауазымында еңбек қызметін жүзеге асыратын қызметкерлер болған. Олар өз талаптарын денсаулыққа зиян келтіру қаупі жоғары еңбек жағдайларында жұмыс істейтіндерімен, науқастармен тұрақты байланыста болатынымен және дезинфекциялық құралдарды пайдаланатынымен негіздеген.

🔹Сот шешімімен талап қоюдан бас тартылды, себебі міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын төлеу міндетін жүктеу үшін заңда көзделген негіздер анықталмаған.

🔹Қолданыстағы заңнамаға сәйкес міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын төлеудің міндетті шарты – қызметкердің жұмыс уақытының кемінде 80 пайызын зиянды (ерекше зиянды) еңбек жағдайларында өткізетінін растау. Бұл талап тиісті тізбеге енгізілген кәсіп иелеріне қолданылады және мұндай жұмыстардың зияндылық деңгейі мен орындалу уақыты аттестаттау комиссиясының актілерімен расталуға тиіс.

🔹Санитар лауазымы кіші персонал санатына жатады және медициналық қызметкерлер санатына енгізілмеген.

🔹Сотқа аталған талаптардың сақталғанын растайтын құжаттар, оның ішінде өндірістік объектілерді аттестаттау нәтижелері мен жұмыс уақытын есепке алу құжаттары ұсынылмаған. Сондықтан талап қоюшылардың зиянды еңбек жағдайларында қажетті көлемде жұмыс істегенін анықтау мүмкін болмаған.

🔹Кассациялық сот сот актілерін күшінде қалдырды. Сонымен қатар талап қоюшыларға жұмыс уақытының кемінде 80 пайызы зиянды еңбек жағдайларында өткенін растайтын құжаттарды қоса тіркей отырып, уәкілетті органға жүгінуге құқылы екені түсіндірілді. Мұндай материалдар еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне жолданып, қызметкерлерді тиісті лауазымдар тізбесіне енгізу мүмкіндігін қарауға негіз бола алады.

Азаматтық істер жөніндегі
Кассациялық сот

Обязательные профессиональные пенсионные взносы
могут быть уплачены в предусмотренном законом порядке.
 
🔹Кассационный суд по гражданским делам рассмотрел гражданское дело по иску работников к работодателю противотуберкулезному медицинскому учреждению об обязанииперечислить обязательные профессиональные пенсионные взносы (ОППВ).
 
🔹Истцами по делу выступили работники, осуществляющие трудовую деятельность в должности санитарок городского центра фтизиопульмонологии.

🔹Требования мотивированы выполнением работы, связанной с повышенным риском для здоровья во вредных условиях, ввиду постоянного контакта с пациентами  ииспользованием дезинфицирующих средств.
 
🔹Решением суда в иске отказано, ввиду отсутствия предусмотренных законом оснований для возложения обязанности по ОППВ.
 
🔹Согласно действующему законодательству обязательным условием для уплаты обязательных профессиональных пенсионных взносов необходимо подтверждение занятости не менее 80 % рабочего времени во вредных (особо вредных) условиях труда в отношении работников, профессии которых включены в соответствующий перечень и в случае подтверждения актами аттестационной комиссии об объеме вредности и времени выполнения таких работ.

🔹Должность санитарки относится к младшему персоналу и не включена в категорию медицинских работников.

🔹Документов, подтверждающих соблюдение указанных условий, в том числе результатоваттестации производственных объектов, а такжеучета рабочего времени, позволяющие установить необходимый объем занятости во вредных условиях труда в суд не представлены.
 
🔹Кассационный суд оставил судебные акты в силе, разъяснив право истцов на обращение в уполномоченный орган, с приложением подтверждающих документов о занятости не менее 80 % рабочего времени во вредных условиях труда, с направлением предложений в министерство труда и социальной защиты для рассмотрения вопроса о возможности включения работников в соответствующий перечень должностей.
 
Кассационный суд по гражданским делам