Бүгінгі дәрістің сілтемесі:
-
Ссылка на сегодняшнюю лекцию:

https://meet.google.com/zcq-paei-aef

Мұнда бүгінгі дәрістің бейнежазбасы жатыр, сонымен қатар біз ары қарай дамуымыз үшін кері байланыс формасын толтыруға шақырамыз! 💛
_
Здесь находится запись сегодняшней лекции, а также предлагаем вам заполнить форму обратной связи! 💛

#дәрістер #лекции

Пуризм туралы 🧼
Жаңа сөздер немесе неологизмдер көбінесе басқа тілдерден енген. Оларды кірме сөздер деп атайды. (Назар аударыңыз, бұл ұрлық емес!) Кірме сөздерді алу тілді «кірлетеді» деп санайтын адамдар, тіпті тұтас тіл институттары бар. Сондықтан олар не жаңа кірме сөздердің пайда болуын шектеуге, не тіпті бұрыннан бар кірме сөздерді ауыстыруға тырысады. Бұл прескриптивизмнің белгілі бір түрі.

Сөздердің шығу тегі, әрине, оларды «жаман» немесе «жақсы» етпейді. Қазақ тілінде «нетворкинг» немесе «кринж» сияқты кірме сөздердің жаңа үлгілері бар. Бірақ кейбір кірме сөздер соншама ескі болғандықтан, олар тіпті кірме ретінде мойындалмайды: «шын» орталық қытай тілінен шықса, «аспан» және «нан» сөздері парсы тілінен алынған.

❗️Тілдің өзгеретінін және бұл қалыпты жағдай екенін есте сақтайық. Ешбір неологизм тілді «нашар» ете алмайды. Тілде олардың аналогтары бар болса да, кірме сөздерді пайдалану — қалыпты жағдай. Бүгін жат болып көрінетін сөздер ертең төл сөздер болып көрінуі мүмкін.
—
Про пуризм 🧼
Новые слова, или неологизмы, часто происходят из других языков. Про такие слова говорят, что они были заимствованы. (Внимание, это именно заимствование, а никакая ни кража.) Есть люди и даже целые языковые институты, для которых заимствования “засоряют” язык. Поэтому они пытаются или ограничивать появление новых заимствований, или даже заменять уже сложившиеся заимствования. Это определённый вид прескриптивизма.

Происхождение слов, конечно, не делает их “плохими” или “хорошими”. В русском языке есть более новые примеры заимствований, как “нетворкинг” или “кринж”. Но также есть такие давние заимствования, что они даже таковыми не воспринимаются: “небо” и “истина” восходят к церковнославянскому (родственник русского, но вовсе не предок), а слово “хлеб” настолько древнее заимствование, что было взято ещё праславянским из прагерманского.

❗️Ещё раз повторим, что язык имеет свойство меняться и это нормально. Никакие неологизмы не могут сделать язык “хуже”. Использовать заимствования нормально, даже если в языке уже есть их аналоги. Слова, которые сегодня смотрятся чужеродными, завтра могут уже быть как родные.

#лингвистика

Туыстық атаулары туралы есептер 👨‍👩‍👧‍👦

Бұл есептерде әр түрлі туыстар берілген тілде қалай аталатынын түсіну керек. Бұл тақырып өте қызық: мысалы, қазақ тілінің «тәте» сөзі аймаққа байланысты әпкені, апайды, ағаны немесе тіпті әкені де білдіруі мүмкін. Немесе орыс тілінде біреудің қызының күйеуі де, әпкесінің күйеуі де «зять» сөзімен аталатынын еске түсірейік. Назар аударарлық тағы бір нәрсе — орыс тілінің «младшая сестра» деген ұғымы қазақтың бірден екі сөзіне, атап айтқанда «сіңлі» және «қарындас» сөздеріне сәйкес келеді; сөз сөйлеушінің жынысына байланысты таңдалады.
—
Задачи на термины родства 👨‍👩‍👧‍👦

Это задачи, в которых надо разобраться, как на данном языке называют разных родственников. Это достаточно интересная тема: вспомним хотя бы то, что, например, в казахском слово “тәте” может обозначать тётю, сестру, дядю или даже отца в зависимости от региона, или то, что в русском “зятем” можно назвать и мужа дочери, и мужа сестры. Внимания стоит и тот факт, что русское понятие “младшая сестра” соответствует сразу двум казахским словам, а именно “сіңлі” и “қарындас”; выбор слова при этом зависит от того, какого пола говорящий.

#есептер #задачи

Қайырлы күн, достар!

Лингвистикалық есеп шығару – тиімді тәсілдеме де, жауаптың дұрыс дайындауын да талап ететін үрдіс. Логикасы тамаша қатысушы да қарапайым қате жіберіп, сайыстарда ұпайлардан айырылуы мүмкін.

Ертең біз олимпиадалық есеп шешу жайындағы көптен күткен соңғы дәрісімізді өткіземіз! 17:00-де Алматы уақыты бойынша (Сейсенбі, 17 қазан) сілтемеден қосылыңыздар!

Баршаңызды күтеміз 🥰
—
Добрый день, друзья!

Решение лингвистической задачи – процесс, требующий как эффективного подхода, так и правильного оформления ответов. Даже участник с прекрасной логикой может допустить простые ошибки, которые стоят баллов на соревнованиях.

Завтра мы проведём нашу последнюю и долгожданную лекцию о решении олимпиадных задач. Подключайтесь по ссылке в 17:00 по времени г. Алматы (Вторник, 17 октября)!

Будем всех ждать 🥰

#дәрістер #лекции

Күтпеген жағдайға орай бүгінгі дәрісімізді Алматы уақыты бойынша 16:00-ге өзгертуге мәжбүрміз. Қолайсыздық үшін кешірім сұраймыз 🙏🤧
—
Ввиду непредвиденных обстоятельств, нам придётся перенести сегодняшнюю лекцию на 16:00 по времени г. Алматы. Приносим извинения за неудобства 🙏🤧

Бүгінгі дәрістің сілтемесі:
-
Ссылка на сегодняшнюю лекцию:

https://meet.google.com/pov-eqrw-ahs

Құрметті достар! Дайындалып жүргенде бір есеп жайында сұрағыңыз пайда болса, Сұраңыз! форумында «лингвистика» тегімен оны жариялай аласыз! Форумның ережелерімен танысуды ұмытпаңыз 😊
—
Дорогие друзья! Если вы готовитесь, и у вас появится вопрос по определённой задаче, вы можете опубликовать его на форуме Спроси! под тегом “лингвистика”! Не забудьте ознакомиться с правилами форума 😊

Лингвистикадан VIII Ауызша олимпиада 🤩
Лингвистикалық олимпиадалардың есептерін шығарған ұнап қалды ма? «Жедел» шешуге қалай қарайсыз? Ал тыңдап, қарап, және ең бастысы, сөйлеп жасайтын мультимедиялық форматта ше?

Егер:
• Бірегей логика сайысында өзіңізді сынап көргіңіз келсе
• 8–11(12) сыныптарда оқысаңыз

Сілтеме арқылы тіркеліңіздер: https://vk.com/away.php?to=https%3A%2F%2Fforms.gle%2FZ4Y46usurXyDLioJ7&post=-128616818_1596&cc_key=

🔥 Тіркеудің аяқталуы: 31 қазан, Мәскеу уақыты бойынша 23:59-да
🗓 Күні: 5 қараша
🗺 Орны: Онлайн*
🧑‍💻 Ұйымдастырушы: ЭЖМ Лингвоүйірмесі (Лингвокружок ВШЭ)

❗️Онлайн-қатысушылар 1-ден 4 қарашаға дейін тексерушілер белгіленетін Телеграм-бот арқылы қосымша тіркелуден өтіп шығуы керек болады. Қосымша нұсқаулық пен олимпиада туралы толық ақпарат арнада жарияланады және тіркелуде келтірілген электрондық поштаға жіберіледі. Регистрация кезінде сұрақ пайда болса, осы жазбаның астында қалдырсаңыз немесе Женя Мещеряковаға (@ladnoplyashem) я Соня Главатскихке (@sovasofya) жазсаңыз болады.
Бұрынғы сайыстардың есептері мен олимпиада туралы толық ақпарат.
—
VIII Устная олимпиада по лингвистике 🤩
Понравилось решать задачи из лингвистических олимпиад? Как смотрите на “мгновенное” решение? Ну, а в мультимедийным формате – слушая, смотря, а главное, говоря?

Если вы:
• Хотите испытать себя в уникальном состязании на логику
• Учитесь в 8–11(12) классе

Регистрируйтесь по ссылке: https://vk.com/away.php?to=https%3A%2F%2Fforms.gle%2FZ4Y46usurXyDLioJ7&post=-128616818_1596&cc_key=

🔥 Конец регистрации: 31 октября в 23:59 по МСК
🗓 Дата: 5 ноября
🗺 Место: Онлайн*
🧑‍💻 Организатор: Лингвокружок ВШЭ

❗️Онлайн-участники должны будут пройти с 1 по 4 ноября дополнительную регистрацию в Телеграм-боте, через который назначатся проверяющие. Дополнительные инструкции и полная информация об олимпиаде будут опубликованы в группе и разосланы на почты, указанные при регистрации. Если при регистрации возникли вопросы, адресуйте их в комментарии под этим постом, сообщения группы или Жене Мещеряковой (@ladnoplyashem) или Соне Главатских (@sovasofya)
Задачи прошлых лет и подробная информация об олимпиаде.

#олимпиада

Мұнда соңғы дәрістің бейнежазбасы жатыр, сонымен қатар біз ары қарай дамуымыз үшін кері байланыс формасын толтыруға шақырамыз! 💛
_
Здесь находится запись последней лекции, а также предлагаем вам заполнить форму обратной связи! 💛

#дәрістер #лекции

🌏 Лингвистикалық есептердегі «география»
Әр түрлі тілдер үшін кеңістікте бағдарлау сәл өзгеше көрінуі мүмкін және осыған сөйлеушілердің тұрған жерінің рельефі жиі әсер етеді. Айталық, бұл аймақта қандай да бір ірі және мәдени жағынан маңызды географиялық объект орналасса, онда адамдар көкжиек тұстарына емес, осы объектіге назар аудара алады. Сол сияқты құбылыстарды көрсететін есептер бар. Бүгін біз сізге солардың бірін ұсынамыз:
—
🌏 “География” в лингвистических задачах
Ориентация в пространстве для разных языков может выглядеть немного иначе. Нередко это зависит от рельефа местности, на которой проживают носители языка. Скажем, если на местности есть какой-то крупный и культурно важный географический объект, то люди могут ориентироваться на него, а не на стороны света. Существуют задачи, которые показывают подобные явления. Сегодня мы представляем вам одну из них:

#есептер #задачи

Құрметті оқырмандар!
Онлайн дәрістердің күзгі курсымыз аяқталды, сондықтан іріктеу кезеңдерiне дейін аз қалды🤞🏼

Біз материалдарға жылдам қол жеткізу үшін презентациялар жібереміз, сонымен қатар #есептер тегі астында лингвистикалық мәселелердің негізгі түрлеріне талдаулар бар жазбаларды табуға және оларды шешуде өз күшіңізді сынауға болатынын еске саламыз.

Баршаңызға табыс пен лингвистика💛
—
Дорогие читатели!
Наш осенний курс лекций по лингвистике подошёл к концу, а это значит, что до туров осталось совсем немного.🤞🏼

Отправляем презентации для быстрого доступа к материалам, а также не забывайте, что под тэгом #задачи вы можете найти посты с разборами основных видов лингвистических задач и попробовать свои силы в их решении.

Всем успехов и лингвистики💛

#дәрістер #лекции