European Ramadan

Соңғы жылдары халықаралық ортада жүргеннен соң әр түрлі ұлт пен мәдениет өкілдерін көремін. Әсіресе, рамазан кезіндегі еуропалық мұсылмандарды көрген қызық екен.

Менің бір байқағаным - көп халықтарда рамазанға арнайы тағамдары болады екен. Мен оны әсіресе үнділерден көрдім. Үндістан елі өзіңінің ерекше тағамдарымен танымал ғой. Әлемнің қай жеріне барсаң да үнді ресторанын табасың.

Кеше менен үнді әріптесім келіп: сендер рамазанға қандай арнайы тамақ дайындайсыңдар? - деп сұрады. Сөйтсем, бізде арнайы тамақтан тек Наурызға көже ғана бар екен ғой. Мен өз басым ауылда сәресіне айран не сүт қосылған тары жейтін едік. Басқа ештеңе айта алмадым.

Рамазанда араб әріптестерімнің көбі елдеріне баруға тырысады. Амстердамда рамазан мүлдем сезілмейді - дейді олар. Келісем, расымен рамазанның вайбы сезе алу қиын. Бастапқыда сол үшін қиналатын едім. Күніге ауызашарға шақырып, кейін тарауихқа жиналып баратын достарың жоқ. Сағаттап оқитын тарауих та жоқ.

Осында келгелі, қысқа тарауихтың не екенін біле бастадым. Мысалы, түріктердің мешітіне барсаң, құптан мен тарауих намазы небары жарты сағатта бітіп қалады. "Недогон" болып жүресің. Алайда, кейін түсіне бастадым. Мешітке жиналатын көпшілік - қариялар. Олар ұзақ оқи алмайды.

Біздегі мешіттердің басты ерекшелігі - жастар. Алматыда біз намаз аяқталғанда дұға жасайық деп қария кісіні іздеп кететін едік. Тағы бір ерекшелік, біздің мешіттерде жиналып, бір адам ортақ дұға жасайды. Осында әр адам бөлек дұға жасап тұрады. Индивидуализмді тіпті осы жерден де көруге болады.

#ramadan2023

Color grading

Біз соңғы кездері Жасанды Интелекттің (AI) революциясын көрудеміз. ChatGPT-дің берген жауаптарымен таң қаламыз. Midjourney салып берген суреттеріне қарап сүйсінеміз. Расымен, бұл бір жаңа технологиялар үлкен өзгеріс алып келері сөзсіз.

Бүгін жұмаға бара жатыр мынадай бір ой келді. Біз подкаст түсіруде кәсіби камераларды қолдануға тырысамыз. Олардың бір ерекшелігі - түстерді жеткізе алу қабілеті. Камераның деңгейі өскен сайын түстерді де көп көре бастайды. Ал оның түс жеткізе алатын қабілетіен ашу үшін біз видеоны түссіз, боялмаған форматта түсіреміз.

Яғни, видеода нақты бір түс болмайды. Ол түстерді біз кейін монтаж үстінде "бояймыз". Сонда, түстер ашылып, қанық әрі көзге ұнамды болады. Негізі, оны ағылшынша color grading деп те атайды. Ютубтан іздеп көрсеңіз болады. Бұл оңай жұмыс емес. Үлкен жобаларда онымен айналысатын бөлек мамандар болады.

Әдетте, сіз айфонға видео түсірсеңіз осы color grading-ті телефоныңыз өзі жасайды. Яғни, операциондық жүйе осы түсті дәл осылай көрді деген сөз. Сол үшін де әр телефон видеоны әрқалай түсіреді. Кейбірі суық түсті, кейбірі жылы түсті болады дегендей.

Енді бізге қарайықшы. Біздің көзіміз бен миымыз осы color grading-ді өзі жасайды. Көз қоршаған ортадан ақпаратты қабылдап, миымыз қорытып, бояп, бізге әдемі суретті лезде береді. Ешқашан, ешқандай камера мен жасанды интеллект сіздің көзіңіз көретін сурет пен түстерді бере алмайды. Ол мүмкін емес.

Өйткені, оны бір дизайнер, программист, инженерлер емес, Құдай Тағаланың өзі жасаған. Міні жоқ. Осыны ойланып, біз неге сонша ChatGPT-ге таң қалып, осы құдыретке таң қалмаймыз? - деген ой келді бүгін.

Ойланған адамға әрбір затта Жаратушының қалдырған іздері мен дәлелдері бар дейді ғой. Соны көре білетін көз керек, әрине. Сол үшін шығар Құранда: "Көздер соқыр емес - алайда кеудедегі жүректер!" (Хадж сүресі 46 аят) деп айтылған.

Жұмадағы тілегім - бастысы, жүректеріміз соқыр болмасын. Амин.

Арман Сулейменов, Данабек Калиаждаров: IT білім алу үшін университет қажет пе? / Narikbi LIVE #63

Бүгінгі подкаст қонақтары белгілі IT мамандар - Арман Сулейменов және Данабек Калиаждаров.

Арман - nFactorial school IT білім беру орталығының қалаушысы, Princeton University түлегі.
Данабек - alem.school өзін өзі оқу жүйесіне негізделген IT мектептің басшысы, Инженерлік ғылымдардың докторы, профессор.

Бұл подкастта біз университеттің маңыздылығы, Қазақстан IT білімінің проблемалары, еліміздің алға итермелейтін жобалар туралы сөз қозғадық.

https://youtu.be/yrLT99CURUM
https://youtu.be/yrLT99CURUM
https://youtu.be/yrLT99CURUM

Нуртас Адамбай: жан азығы, жаңа кино, ішкі ойлар / Narikbi LIVE #64

Бүгінгі подкаст қонағы белгілі актер, әрі режиссер - Нуртас Адамбай. Біз бұл шығарылымда қонағымыздың кино саласындағы жаңа бағыты, руханият және қоғам алдындағы жауапкершілік туралы сөз қозғадық.

https://youtu.be/5mxomaIG6Nc

Айтпақшы, бүгін 29 жасқа толдым. Мектеп кезінде отыз жас маған өте алыс көрінетін еді. Ал 25 жасымда 40-қа дейін әлі талай уақыт бар ғой деп жүргенмін.

Бірде студенттік шақта ең маңызды жылдар 20 мен 30 жас арасы деп оқып едім. Осы аралықта бәрін көріп үлгеру керек, себебі келесі онжылдық осыған байланысты болады деген ой айтылып еді. Мен осы қағиданы ұстануға тырыстым.

Байқасам, бұл онжылдық та аяқталуға жақын. Ойланатын, саралайтын, кейде тіпті өкінетін дүниелер де бар. Қалай болса да, бұдан сабақ алып, келесі онжылдықтың жоспарын құратын кезең келді.

Бұл сурет Меккедегі Нұр тауы, Хира үңгірінің жанында түскен. Ол жердің ерекшелігі - осы мекенде Құранның алғашқы аяты түскен. Ол кезде Пайғамбарымыз (c.a.c) 40 жаста еді. Бұл жасты кейде - даналықтың шыңы дейді.

Өз қоғамындағы құндылықтар дағдарысын көріп жүрген Алла елшісі (c.a.c), дәл осылай Қағбаға қарап отырып, ойға кетіп, оқшаулататын деседі.

Есейген сайын адам баласы оқшаулануды ұната бастайтын секілді. Өзім әлі қырыққа келмесем де, қаладағы у-шу-дан гөрі, тыныш қана, табиғатта серуендеуде жаным жай табады.

Алдағы он жылда не боларын білмесек те, баршамызға даналық шыңына апарар жолды тіледім.
Құттықтауларыңызға рахмет

Apple-да істейтін алғашқы қазақ, ChatGPT vs Google / Тамирлан Сейдахметов / Narikbi LIVE #65

Бүгінгі подкаст IT саласының білікті маманы, Apple компаниясында жұмыс істейтін Тамирлан Сейдахметов досымызбен сұхбат жасадық. Тамирлан Stanford University және Nazarbayev University түлегі. Осы подкастымызда әлемді өзгертетін жасанды интеллект, ChatGPT және т.б. технологиялар туралы сөйлестік. Тараздың қарапайым баласының Apple компаниясында жұмыс істеу жолын тыңдайық.

https://youtu.be/_jyBo__UyH0

Достар, мен көбіне танымал адамға қарағанда біздің көпшілік білмейтін, танымайтын, алайда көп еңбекпен үлкен жетістіктерге жетіп жүрген отандастарымызды таныстырғым келеді. Бірақ, өкінішке орай ол подкасттарым көп қаралым жинамай жатады. Сол үшін осы шығарылымды қолдап, мүмкін болса достарыңызбен бөлісуді сұраймын. Көп рақмет!

Табиғат Қаутай: Наруто, лудомания, жастық шағы туралы / Narikbi LIVE #66

Бүгінгі подкаст қонағы белгілі психолог - Табиғат Қаутай. Әдеттегідей бұл шығарылымда біз өміріңінің тың мағынасын іздеп жүрген адамдарға ой салатын тақырыптарды қозғауға тырыстық.

https://youtu.be/XJ_-dGQtGTQ

Мұрат Есжан: Алаш, кино және голливуд / Narikbi LIVE #67

Бүгінгі подкаст қонағы белгілі режиссер әрі сценарист - Мұрат Есжан. Біз Мұрат ағаның "Оян Қазақ!", "Ахмет - ұлт ұстазы", АҚШ-тағы өмірі және неге Голливудта қалмай, Қазақстанда кино түсіру қолғаны алғанын талқыладық.

https://youtu.be/dUq3i_jEsR0

Мейіржан Таштай: 12 тіл үйрену, Катар & Меккеге апарар жол / Narikbi LIVE #68

Бүгінгі подкаст қонағы - Мейіржан Таштай досымыз. Әлеуметтік желіде Kimotashy атымен танымал Мейіржан - 12 тілде сөйлетін полиглот, мұғалім.

Бұл шығарылымда біз заңгерге оқып жүрген студенттің тілдерге ғашық болуы, Катар және басқа да араб елдерінің ерекшеліктері және көптеген рухани азыққа толы болатын тақырыптарды ашуға тырыстық.

Еңбегімізді бағалап, жақындарыңызбен бөлісуді ұмытпаңыздар.

https://youtu.be/WKCwurW8Tug