Jumhurriyatning ravnaqi bir raisning (yoki hukmron partiyaning) qolishi yo ketishiga bog‘liq bo‘lsa, demak u rais (yoki partiya) yaxshi emas ekan. Munosib rais shunday qiladiki, u almashgach ham muassasalar jamiyatning foydasiga ishlayveradi, yangi rais kelib odamlarga adolatsiz siyosat yuritishiga jamiyatning o‘zi yo‘l qo‘ymaydi. Yaʼni eski rais dalavt muassasalariga va jamiyatga haqli iqtidorini berib, uni mustahkamlagan bo‘ladi. Mana shu uning eng to‘g‘ri ishlaridandir.
Sog‘lom Jumhurriyatda qayta saylanmasa rais hech qayoqqa “ketmaydi”, u o‘z vatanida oddiy fuqaro va sharafli sobiq rais bo‘lib qoladi, jamoatchilikda o‘zining fikriy bo‘lsa ham taʼsirini saqlab qoladi. Buni ketish emas, hukumat kengashida almashinuv deb olinadi. U almashgach undan qandaydir meros qoladi, u meros qandayligini tirikligida ko‘rgani maʼqul.
Erdo‘g‘on shunday rais bo‘la oldimi yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Saylovda Turkiya xalqi to‘g‘ri tanlovni qila oladi. Prezident saylovidan tashqari ularda parlament va mahalliy hokimiyatga saylovlari bor. Yaʼni bir birini mutanosiblab turuvchi hokimiyat butoqlari ozmi ko‘pmi ishlaydi. Shuning uchun hozirgi Turkiya mutloq diktaturaga aylanib keta olmaydi. Qolaversa, turklarning oddiy ishchisidan tortib ziyolisigacha siyosiy tafakkur masalasidan ancha yetuk, deb o‘ylayman, eski vaqtlardagi harbiylar diktaturasi endi qaytarilmaydi.
Yana bir masala. Xalqimiz bu siyosiy jarayonlarga qiziqayotganini ijobiy baholayman. To‘g‘ri, biz o‘zbeklar, o‘zbekistonliklar o‘zimizning mustaqil davlatimiz bor, va shuning ustida ko‘proq qayg‘uradigan vatandosh bo‘lishimiz kerak. Ammo aynan shunday vatandoshlik uchun ham o‘zga yurt ammo tabiiy yaqinlar bilan qardoshlik saqlagan maʼqul. Bu jarayonlarni kuzatib, sog‘lom bahs yuritishda albatta siyosiy tafakkurni sayqallashuviga olib boradi.
@ Jamshid Muslim
@subnazar #jumhurriyatchilik
Sog‘lom Jumhurriyatda qayta saylanmasa rais hech qayoqqa “ketmaydi”, u o‘z vatanida oddiy fuqaro va sharafli sobiq rais bo‘lib qoladi, jamoatchilikda o‘zining fikriy bo‘lsa ham taʼsirini saqlab qoladi. Buni ketish emas, hukumat kengashida almashinuv deb olinadi. U almashgach undan qandaydir meros qoladi, u meros qandayligini tirikligida ko‘rgani maʼqul.
Erdo‘g‘on shunday rais bo‘la oldimi yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Saylovda Turkiya xalqi to‘g‘ri tanlovni qila oladi. Prezident saylovidan tashqari ularda parlament va mahalliy hokimiyatga saylovlari bor. Yaʼni bir birini mutanosiblab turuvchi hokimiyat butoqlari ozmi ko‘pmi ishlaydi. Shuning uchun hozirgi Turkiya mutloq diktaturaga aylanib keta olmaydi. Qolaversa, turklarning oddiy ishchisidan tortib ziyolisigacha siyosiy tafakkur masalasidan ancha yetuk, deb o‘ylayman, eski vaqtlardagi harbiylar diktaturasi endi qaytarilmaydi.
Yana bir masala. Xalqimiz bu siyosiy jarayonlarga qiziqayotganini ijobiy baholayman. To‘g‘ri, biz o‘zbeklar, o‘zbekistonliklar o‘zimizning mustaqil davlatimiz bor, va shuning ustida ko‘proq qayg‘uradigan vatandosh bo‘lishimiz kerak. Ammo aynan shunday vatandoshlik uchun ham o‘zga yurt ammo tabiiy yaqinlar bilan qardoshlik saqlagan maʼqul. Bu jarayonlarni kuzatib, sog‘lom bahs yuritishda albatta siyosiy tafakkurni sayqallashuviga olib boradi.
@ Jamshid Muslim
@subnazar #jumhurriyatchilik
Sadriddin Maqsudiy (1878-1957). Ahmadhodiy Maqsudiy («Muallimi Soniy» muallifi)ning ukasi.
Masjid mullasining o‘g‘li. 1893 yili Ismoilbek G‘aspirali asos solgan jadidlar madrasasida tahsil olgan. Otaning vafoti sababli akasi bilan Qozonga qaytishga majbur bo‘ladi. Keyinchalik Ismoilbek G‘aspiralining tavsiyasi bilan Parij universitiga o‘qishga boradi. U yerda nafaqat bilim oladi, balki yevropaliklarga rossiyalik musulmonlar haqida maʼruzalar qilib yuradi, nashriyolarga maqolalar yozadi. Universtitetni huquqshunoslik fani doktorlik nomzodligi bilan bitiradi.
1906 yili Qozonga qaytib siyosiy harakatlarda faol qatnashadi: «Ittifoqul Muslimin» partiyasi nomidan davlat Dumasida deputatlik qiladi. Rossiya imperiyasiga kiruvchi deyarli barcha musulmon o‘lkalarni ziyorat qilib, u yerdagi ahvolni o‘rganib chiqadi. To‘rtinchi Dumaga o‘ta olmay, Qozonga qaytib advokatlik ishini yuritadi.
1917 yil fevral inqilobidan so‘ng Butunrossiya musulmonlar sho‘rosiga rahbarlik qiladi. Shu yili oxirida butunrossiya taʼsis kengashida Samarqand viloyati uchun vakillik qiladi. Tatarston va Boshqirtiston yerlari bolsheviklar qo‘liga o‘tgach, muhojirlikka chiqib ketadi.
1924 yilgacha Parijning Sorbonna universitetida turkiy xalqlar tarixi bo‘yicha maʼruza darslar berib boradi. O‘sha yili Turkiyaga ko‘chib, Anqarada yuristlar maktabiga asos soluvchilar qatorida bo‘ladi. U yerda turk tili, turk tarixi bo‘yicha va huquq falsafasi bo‘yicha ilmiy ishlar olib boradi. Turkiya parlamentiga uch bor saylanadi. Ayrim maʼlumotlarga ko‘ra, Turkiya Konstitutsiyasi mualliflaridan biri. Sadri Maqsudiy Millatlar Ligasi (avvalgi BMT) Turkiyadan vakillar aʼzosi sifatida ishlagan. U Turkiyaning taniqli siyosiy va davlat arboblaridan, huquqshunoslik va siyosat fani olimlaridan hisoblanadi.
@neojadids | #jadidlar
Masjid mullasining o‘g‘li. 1893 yili Ismoilbek G‘aspirali asos solgan jadidlar madrasasida tahsil olgan. Otaning vafoti sababli akasi bilan Qozonga qaytishga majbur bo‘ladi. Keyinchalik Ismoilbek G‘aspiralining tavsiyasi bilan Parij universitiga o‘qishga boradi. U yerda nafaqat bilim oladi, balki yevropaliklarga rossiyalik musulmonlar haqida maʼruzalar qilib yuradi, nashriyolarga maqolalar yozadi. Universtitetni huquqshunoslik fani doktorlik nomzodligi bilan bitiradi.
1906 yili Qozonga qaytib siyosiy harakatlarda faol qatnashadi: «Ittifoqul Muslimin» partiyasi nomidan davlat Dumasida deputatlik qiladi. Rossiya imperiyasiga kiruvchi deyarli barcha musulmon o‘lkalarni ziyorat qilib, u yerdagi ahvolni o‘rganib chiqadi. To‘rtinchi Dumaga o‘ta olmay, Qozonga qaytib advokatlik ishini yuritadi.
1917 yil fevral inqilobidan so‘ng Butunrossiya musulmonlar sho‘rosiga rahbarlik qiladi. Shu yili oxirida butunrossiya taʼsis kengashida Samarqand viloyati uchun vakillik qiladi. Tatarston va Boshqirtiston yerlari bolsheviklar qo‘liga o‘tgach, muhojirlikka chiqib ketadi.
1924 yilgacha Parijning Sorbonna universitetida turkiy xalqlar tarixi bo‘yicha maʼruza darslar berib boradi. O‘sha yili Turkiyaga ko‘chib, Anqarada yuristlar maktabiga asos soluvchilar qatorida bo‘ladi. U yerda turk tili, turk tarixi bo‘yicha va huquq falsafasi bo‘yicha ilmiy ishlar olib boradi. Turkiya parlamentiga uch bor saylanadi. Ayrim maʼlumotlarga ko‘ra, Turkiya Konstitutsiyasi mualliflaridan biri. Sadri Maqsudiy Millatlar Ligasi (avvalgi BMT) Turkiyadan vakillar aʼzosi sifatida ishlagan. U Turkiyaning taniqli siyosiy va davlat arboblaridan, huquqshunoslik va siyosat fani olimlaridan hisoblanadi.
@neojadids | #jadidlar
O’zbeklarning Turkiyadagi saylovlarga katta e’tibori shunchaki behuda qiziqish emas, buning amaliy siyosiy oqibatlari bor. Turkiyadagi siyosiy jarayonlarni muhokamasi, nomzodga bo’lgan ixlosga qarab “saflarni aniqlab olish” o’zbek dindor ommasi va uning peshvolari “o’zbek Erdoganini” izlayotganini ko’rsatmoqda.
https://telegra.ph/Ozbek-Erdogani-orzusidagi-dindorlar-haqida-05-15
https://telegra.ph/Ozbek-Erdogani-orzusidagi-dindorlar-haqida-05-15
Telegraph
“O’zbek Erdogani” orzusidagi dindorlar haqida
O’zbeklarning Turkiyadagi saylovlarga katta e’tibori shunchaki behuda qiziqish emas, buning amaliy siyosiy oqibatlari bor. Turkiyadagi siyosiy jarayonlarni muhokamasi, nomzodga bo’lgan ixlosga qarab “saflarni aniqlab olish” o’zbek dindor ommasi va uning peshvolari…
O'zbek jurnalistikasiga nisbatan yangi janr kirib kelgan. G'arbda uni "Column" deyishadi: muayyan muallif o'z dunyoqarashiga asoslanib voqelikka muntazam berib keladigan sharx va izohlar rukni.
Bizda bu janrni rus tilidan kalka qilib, "kolonka" deb tarjima qilishyapti. Lekin xalq tilida jazoni ijro etish koloniyalariga ham "kolonka" deyiladi.
Fikrimcha, Column janrini "hoshiya qaydlari" yoki "bitiklar", kolumnistni esa "hoshiya yozuvchisi" yoki shunchaki "yozuvchi" deb qo'llash maqsadga muvofiqroq bo'lar edi. Yaxshiroq variyantlar bo'lsa, ayting.
Q.s. "Doimiy kolonkasida" o'rniga "manzil kolonkasida" desa ham zo'r ma'no chiqar ekan:).
Bizda bu janrni rus tilidan kalka qilib, "kolonka" deb tarjima qilishyapti. Lekin xalq tilida jazoni ijro etish koloniyalariga ham "kolonka" deyiladi.
Fikrimcha, Column janrini "hoshiya qaydlari" yoki "bitiklar", kolumnistni esa "hoshiya yozuvchisi" yoki shunchaki "yozuvchi" deb qo'llash maqsadga muvofiqroq bo'lar edi. Yaxshiroq variyantlar bo'lsa, ayting.
Q.s. "Doimiy kolonkasida" o'rniga "manzil kolonkasida" desa ham zo'r ma'no chiqar ekan:).
Jumhurriyatchilik nima? va uning ahamiyati.
https://youtu.be/9OS2vGQQyh0
BU HAQDA SIZNING FIKRINGIZ MUHIM!
@neojadids @subnazar #neojadid
https://youtu.be/9OS2vGQQyh0
BU HAQDA SIZNING FIKRINGIZ MUHIM!
@neojadids @subnazar #neojadid
YouTube
Jumhurriyatchilik nima?
Jumhurriyatchilik nima?
To‘liq videolar:
https://youtu.be/GZ1c9ePZFhg
https://www.youtube.com/live/pA6boiVzcbY?feature=share
#Jumhurriyatchilik #Neojadid
Fikr va mulohazalaringizni izohlarda yozib qoldiring:
Telegram: https://t.me/subnazar
Twitter: h…
To‘liq videolar:
https://youtu.be/GZ1c9ePZFhg
https://www.youtube.com/live/pA6boiVzcbY?feature=share
#Jumhurriyatchilik #Neojadid
Fikr va mulohazalaringizni izohlarda yozib qoldiring:
Telegram: https://t.me/subnazar
Twitter: h…
Zehniyatimizdagi bir muammoga eʼtibor berdim. Bizda davlatning obod bo‘lishi uchun imonli, maʼrifatli, solih rahbar bo‘lishi yechim deb o‘ylanar ekan. Aslida bu yechim emas, bu - muammo.
Qalblar o‘zgaruvchan, imon nafaqat maxfiy narsa balki uning nuri, darajasi ozayib, ko‘payib turadi, u qalbdan tamoman chiqib ketishi ham mumkin (O‘zi asrasin). Diniy manbalarda tashida imonli ammo ichida munofiq bo‘lganlar haqida ko‘p ogohlantirilganmiz.
Solih inson ham insonchilik qilib toyilib turadi. U asab, miya, infeksion va psixik xastaliklarga chalinishi mumkin. Gormonal va qon bosim o‘zgarishlari xato qarorlarga undab qo‘yishining xatari doim mavjud. Rahbar adashsa, butun millatni adashtirib yuboradi. Zulmga qo‘l ursa, uni yopish uchun boshqa jinoyatlarga kirib ketishi turgan gap. Yakka hokimlikni yoki hokimiyatning katta qismini hech bir shaxsga topshirib bo‘lmaydi! Inson bu inson, u – xatokor.
Shaxsga mutloq ishonch bo‘lmas ekan, yechim jamoaviylikda. Jamiyat, jamiyatchilik, jamoalarda bir faol adashsa, qolganlar tuzatadi, zararning urchishiga yo‘l qo‘yilmaydi, chunki kelishilgan qoidalar ishlaydi. Jamoaviylikning amaliy tartibga tushgan shakli bu muassasalardir (partiyalar, vazirliklar, davlat va nodavlat tashkilotlar, uyushmalar, parlament, birlashmalar, universitetlar, mahalla kengashlari, kasb hamjamiyatlari, tahririyat, kasaba ittifoqlar va hokazolar). Eʼtibor shunga ko‘proq qarataylik.
Jamshid Muslimov
Qalblar o‘zgaruvchan, imon nafaqat maxfiy narsa balki uning nuri, darajasi ozayib, ko‘payib turadi, u qalbdan tamoman chiqib ketishi ham mumkin (O‘zi asrasin). Diniy manbalarda tashida imonli ammo ichida munofiq bo‘lganlar haqida ko‘p ogohlantirilganmiz.
Solih inson ham insonchilik qilib toyilib turadi. U asab, miya, infeksion va psixik xastaliklarga chalinishi mumkin. Gormonal va qon bosim o‘zgarishlari xato qarorlarga undab qo‘yishining xatari doim mavjud. Rahbar adashsa, butun millatni adashtirib yuboradi. Zulmga qo‘l ursa, uni yopish uchun boshqa jinoyatlarga kirib ketishi turgan gap. Yakka hokimlikni yoki hokimiyatning katta qismini hech bir shaxsga topshirib bo‘lmaydi! Inson bu inson, u – xatokor.
Shaxsga mutloq ishonch bo‘lmas ekan, yechim jamoaviylikda. Jamiyat, jamiyatchilik, jamoalarda bir faol adashsa, qolganlar tuzatadi, zararning urchishiga yo‘l qo‘yilmaydi, chunki kelishilgan qoidalar ishlaydi. Jamoaviylikning amaliy tartibga tushgan shakli bu muassasalardir (partiyalar, vazirliklar, davlat va nodavlat tashkilotlar, uyushmalar, parlament, birlashmalar, universitetlar, mahalla kengashlari, kasb hamjamiyatlari, tahririyat, kasaba ittifoqlar va hokazolar). Eʼtibor shunga ko‘proq qarataylik.
Jamshid Muslimov
Vangalik qilay: do'ppili infolo'lilar va biznes motivatorlardan keyin maxsus erkaklarga qaratilgan "red pill, manosphere" mafkurasi jamiyatimizga kirib keladi.
Bu ham, avvalgi ikkita trend kabi, aslida turgan bitgani G'arbdan ko'chirma bo'lsa-da, Islomiy shiorlar, hususan rijollik, rujulat ostida ommaga sotiladi.
O'zbekcha red pill'da soqoltoy motivatorlar haqiqiy erkaklar yoqolib, hamma yerni ozod va kuchli ayollar bosib ketganini, erkaklar ayolllashib, ayollar erkaklashib ketganini, ayol-erkak jangida g'olib bo'lishni o'rgatsa kerak.
Siyosatdan olovdek qo'rqqan erkaklar orasida o'zini xavfga solmay erkakdek xis qilishga katta talab borligini hisobga olsak, "rijollik" kurslari yaxshi sotiladi.
Bu ham, avvalgi ikkita trend kabi, aslida turgan bitgani G'arbdan ko'chirma bo'lsa-da, Islomiy shiorlar, hususan rijollik, rujulat ostida ommaga sotiladi.
O'zbekcha red pill'da soqoltoy motivatorlar haqiqiy erkaklar yoqolib, hamma yerni ozod va kuchli ayollar bosib ketganini, erkaklar ayolllashib, ayollar erkaklashib ketganini, ayol-erkak jangida g'olib bo'lishni o'rgatsa kerak.
Siyosatdan olovdek qo'rqqan erkaklar orasida o'zini xavfga solmay erkakdek xis qilishga katta talab borligini hisobga olsak, "rijollik" kurslari yaxshi sotiladi.
Xidirnazar Olloqulov va safdoshlariga imkon berilsin!
"Yuzta gul gullasin, yuzta manhaj raqobat qilsin" tafakkuri doirasida neojadidlar Xidirnazar Olloqulov va safdoshlari yangi partiya ochish harakatlarini qo'llab-quvvatlaydi.
Men (SS) bu partiya Adliya ro'yxatidan o'tishi uchun imzo berdim.
Biz Xidirnazar Olloqulov atrofida bo'layotgan jirkanch provokatsyalarni qoralaymiz! Har kim o'z siyosiy tafakkuridan kelib chiqib, jamiyat hayotiga doir qarashlarini yakka yoki uyushgan holda, taziyiq va tahakkumsiz ifodalashi, siyosiy qarorlarga ta'sir qila olishi huquqiga ega.
O'zbekiston hech kimga ota me'ros tushmagan, O'zbekistonda bir hovuch odamning emas, butun millatning haqqi va ulushi bor.
"Yuzta gul gullasin, yuzta manhaj raqobat qilsin" tafakkuri doirasida neojadidlar Xidirnazar Olloqulov va safdoshlari yangi partiya ochish harakatlarini qo'llab-quvvatlaydi.
Men (SS) bu partiya Adliya ro'yxatidan o'tishi uchun imzo berdim.
Biz Xidirnazar Olloqulov atrofida bo'layotgan jirkanch provokatsyalarni qoralaymiz! Har kim o'z siyosiy tafakkuridan kelib chiqib, jamiyat hayotiga doir qarashlarini yakka yoki uyushgan holda, taziyiq va tahakkumsiz ifodalashi, siyosiy qarorlarga ta'sir qila olishi huquqiga ega.
O'zbekiston hech kimga ota me'ros tushmagan, O'zbekistonda bir hovuch odamning emas, butun millatning haqqi va ulushi bor.
Обращение к нерелигиозным согражданам
Так сложилось, что наше общество разделено на узбекоязычное и русскоязычное население. Узбекоязычное население (в основном!) состоит из мусульман, а русскоязычный слой (в основном!) — из людей нерелигиозных или же представителей других конфессий. И хотя эти два сообщества обитают в одной стране, но живут в двух (почти) непересекающихся мирах.
Это пост о том, в каком трудном положении оказались ваши соотечественники, верующие люди.
В апреле 2022 года вышло постановление Кабинета министров «Об утверждении положения о порядке изготовления, ввоза и распространения материалов религиозного содержания и проведения религиоведческой экспертизы».
Постановление запрещает изготавливать, ввозить или распространять, в том числе и в интернете, материалы религиозного содержания без предварительного согласия Комитета по делам религии. То есть даже в фейсбуке нельзя опубликовать пост, в котором есть малейший намек на религиозное содержание без предварительного согласия цензоров.
Чтобы вы почувствовали всю абсурдность ситуации, представьте, что вы проснулись гражданином теократического государства, где религия — это насаждаемая норма, а секулярность находится если не под запретом, то под строжайшим надзором религиозного государства. Одним утром вы, находясь в отличном настроении, написали в фейсбуке, что сегодня прекрасный день. И за этот пост секулярного содержания вас неожиданно оштрафовали.
Почему?
Во-первых, вы не воздали должное Богу, который сделал это утро прекрасным. Во-вторых, хотя в вашем тексте нет признаков экстремизма или радикализма, направленного против религиозных устоев общества, вы не согласовали его заранее с цензором, как того требовало постановление «Об утверждении положения о порядке изготовления, ввоза и распространения материалов СЕКУЛЯРНОГО содержания». Так вам объяснят в суде или в РОВД, и даже предъявят соответствующие результаты СЕКУЛЯРОВЕДЧЕСКОЙ экспертизы. Абсурд, правда?
Но именно в таком положении находятся сейчас миллионы ваших сограждан. В то время как любой другой гражданин Узбекистана свободно выражает свои мысли исходя из своих секулярных принципов и ничто ему не угрожает, мусульманин не может даже заикнуться о своих предпочтениях, потому что его мысли уже тянут на «материал религиозного содержания», то есть на административное или уголовное дело.
Это не фикция,а наша реальность. Абсолютно антиконституционное постановление работает уже давно и портит жизнь немалому количеству рядовых граждан. Постановление не снимает угрозу радикализма, как наверняка задумывалось, наоборот, делает ситуацию критической.
Еще... Угроза преследования висит не только над мусульманином, но и над православным христианином, буддистом или любым другим верующим. То есть при желании можно притянуть любого.
Я не призываю вас к чему-либо. Просто задумайтесь о творящейся в эту минуту несправедливости к вашим согражданам.
Так сложилось, что наше общество разделено на узбекоязычное и русскоязычное население. Узбекоязычное население (в основном!) состоит из мусульман, а русскоязычный слой (в основном!) — из людей нерелигиозных или же представителей других конфессий. И хотя эти два сообщества обитают в одной стране, но живут в двух (почти) непересекающихся мирах.
Это пост о том, в каком трудном положении оказались ваши соотечественники, верующие люди.
В апреле 2022 года вышло постановление Кабинета министров «Об утверждении положения о порядке изготовления, ввоза и распространения материалов религиозного содержания и проведения религиоведческой экспертизы».
Постановление запрещает изготавливать, ввозить или распространять, в том числе и в интернете, материалы религиозного содержания без предварительного согласия Комитета по делам религии. То есть даже в фейсбуке нельзя опубликовать пост, в котором есть малейший намек на религиозное содержание без предварительного согласия цензоров.
Чтобы вы почувствовали всю абсурдность ситуации, представьте, что вы проснулись гражданином теократического государства, где религия — это насаждаемая норма, а секулярность находится если не под запретом, то под строжайшим надзором религиозного государства. Одним утром вы, находясь в отличном настроении, написали в фейсбуке, что сегодня прекрасный день. И за этот пост секулярного содержания вас неожиданно оштрафовали.
Почему?
Во-первых, вы не воздали должное Богу, который сделал это утро прекрасным. Во-вторых, хотя в вашем тексте нет признаков экстремизма или радикализма, направленного против религиозных устоев общества, вы не согласовали его заранее с цензором, как того требовало постановление «Об утверждении положения о порядке изготовления, ввоза и распространения материалов СЕКУЛЯРНОГО содержания». Так вам объяснят в суде или в РОВД, и даже предъявят соответствующие результаты СЕКУЛЯРОВЕДЧЕСКОЙ экспертизы. Абсурд, правда?
Но именно в таком положении находятся сейчас миллионы ваших сограждан. В то время как любой другой гражданин Узбекистана свободно выражает свои мысли исходя из своих секулярных принципов и ничто ему не угрожает, мусульманин не может даже заикнуться о своих предпочтениях, потому что его мысли уже тянут на «материал религиозного содержания», то есть на административное или уголовное дело.
Это не фикция,а наша реальность. Абсолютно антиконституционное постановление работает уже давно и портит жизнь немалому количеству рядовых граждан. Постановление не снимает угрозу радикализма, как наверняка задумывалось, наоборот, делает ситуацию критической.
Еще... Угроза преследования висит не только над мусульманином, но и над православным христианином, буддистом или любым другим верующим. То есть при желании можно притянуть любого.
Я не призываю вас к чему-либо. Просто задумайтесь о творящейся в эту минуту несправедливости к вашим согражданам.
Faqatgina neojadidlar moziyga qaytib ish ko'rish xayrlikdir demaydi. Raqiblarimiz, "russkiy mir" shaydolari ham ilxomni tarixdan olayotganiga bir misol fotoda. Telegramda neo-koloniyal rus dunyoqarashini targ'ib etuvchi "Новые Туркестанские ведомости" kanali paydo bo'libdi.
"Туркестанские ведомости" ("Turkiston vedomostlari") — rus istilochilari tomonidan tashkil etilgan, Turkiston general-gubernatorligining rasmiy gazetasi. "Turkestanskiye vedomosti" Chor Rossiyasining Turkistondagi mavqeini mustahkamlashga, oʻlkada chorizm siyosatini oʻtkazishga, mahalliy aholini rus amaldorlariga itoatgoʻylik ruhida tarbiyalashga xizmat qilgan.
Gazetada, asosan, Turkiston general-gubernatorligining buyruq va farmonlari, turli xil rasmiy maʼlumotlar bosilgan. Shuningdek, oʻlka tarixi, xoʻjaligi, tabiati va mintaqa xalqlarining etnografiyasi, folklori, adabiyoti, urf-odatlariga doir materiallar ham berib borilgan.
"Туркестанские ведомости" ("Turkiston vedomostlari") — rus istilochilari tomonidan tashkil etilgan, Turkiston general-gubernatorligining rasmiy gazetasi. "Turkestanskiye vedomosti" Chor Rossiyasining Turkistondagi mavqeini mustahkamlashga, oʻlkada chorizm siyosatini oʻtkazishga, mahalliy aholini rus amaldorlariga itoatgoʻylik ruhida tarbiyalashga xizmat qilgan.
Gazetada, asosan, Turkiston general-gubernatorligining buyruq va farmonlari, turli xil rasmiy maʼlumotlar bosilgan. Shuningdek, oʻlka tarixi, xoʻjaligi, tabiati va mintaqa xalqlarining etnografiyasi, folklori, adabiyoti, urf-odatlariga doir materiallar ham berib borilgan.
Hukmdorlarimiz o'z mafkurasi sifatida "an'anaviy qadriyatlar" shaklidagi sekulyar muhofazakorlikni tanlayotgandek. Va bu dindor muhofazakorlar tomonidan olqishlanayotgandek. Ammo, lekin, biroq...
Deylik, o'zbek hukumati targ'ib qilayotgan "an'anaviy qadriyatlardan" biri oila qadriyatidir. Oila- bu erkak va ayolning ixtiyoriy ravishda nikohidir. Hukumatimiz, rus qadimchilariga taqlidan, hatto ushbu iborani Konstitutsiyada belgilab qo'ymoqchi bo'ldi.
Bu ibora negadir yangilangan Konstitutsiyaga kirmay qolganida (eskisida zotan yo'q edi!), dindor muhofazakor qatlam rosa junbushga keldi, buni LGBT kun tartibini targ'ib etayotgan xalqaro tashkilotlar oldida hukumatning taslimiyati sifatida qabul qildi.
Aslida, e'tibor bilan o'qilsa, Konstitutsiyada oila- bu erkak va ayolning ixtiyoriy ravishda nikohidir deb belgilanmoqchi edi, bitta erkak va to'rttagacha ayolning nikohi emas.
Shunda, "Oila- bu erkak va ayolning ixtiyoriy ravishda nikohidir" degan iborani Konstitutsiyada belgilanishi kerak deb junbushga kelgan dindor muhofazakor qatlam o'z manfaatiga qarshi chiqib qo'ymadimi?
Bu hech kimga qarshi qaratilmagan post, shunchaki, muhafazakorlik mafkurasi haqida o'ylanib turganimda aqlli kallamga kelgan bir ahmoq fikr edi).
Deylik, o'zbek hukumati targ'ib qilayotgan "an'anaviy qadriyatlardan" biri oila qadriyatidir. Oila- bu erkak va ayolning ixtiyoriy ravishda nikohidir. Hukumatimiz, rus qadimchilariga taqlidan, hatto ushbu iborani Konstitutsiyada belgilab qo'ymoqchi bo'ldi.
Bu ibora negadir yangilangan Konstitutsiyaga kirmay qolganida (eskisida zotan yo'q edi!), dindor muhofazakor qatlam rosa junbushga keldi, buni LGBT kun tartibini targ'ib etayotgan xalqaro tashkilotlar oldida hukumatning taslimiyati sifatida qabul qildi.
Aslida, e'tibor bilan o'qilsa, Konstitutsiyada oila- bu erkak va ayolning ixtiyoriy ravishda nikohidir deb belgilanmoqchi edi, bitta erkak va to'rttagacha ayolning nikohi emas.
Shunda, "Oila- bu erkak va ayolning ixtiyoriy ravishda nikohidir" degan iborani Konstitutsiyada belgilanishi kerak deb junbushga kelgan dindor muhofazakor qatlam o'z manfaatiga qarshi chiqib qo'ymadimi?
Bu hech kimga qarshi qaratilmagan post, shunchaki, muhafazakorlik mafkurasi haqida o'ylanib turganimda aqlli kallamga kelgan bir ahmoq fikr edi).
Oldin ham aytgandim, yozgandim. Yana qaytarmasa bo‘lmaydi, ko‘rinadi.
Uquvsiz o‘zliksiz avomni o‘qitib,
uquvli o‘zliksiz avomni chiqaradigan maskan bu jadidlar taʼlim maskani emas!
Agar savodxonlik va zamonaviy texnik fanlarni o‘qitish kifoya bo‘lganida, jadidlar rus-tuzem maktablariga qarshi chiqishmas edi. Jadidlarning maqsadi aynan uquvli o‘zligini anglagan, siyosiy savodli, millatni, vatandoshni tarbiyalash bo‘lgan.
Hozir shunday maktablar/markazlar bormi? Fikrimcha, yo‘q.
Jamshid Muslim
@neojadids, #jadidlar
Uquvsiz o‘zliksiz avomni o‘qitib,
uquvli o‘zliksiz avomni chiqaradigan maskan bu jadidlar taʼlim maskani emas!
Agar savodxonlik va zamonaviy texnik fanlarni o‘qitish kifoya bo‘lganida, jadidlar rus-tuzem maktablariga qarshi chiqishmas edi. Jadidlarning maqsadi aynan uquvli o‘zligini anglagan, siyosiy savodli, millatni, vatandoshni tarbiyalash bo‘lgan.
Hozir shunday maktablar/markazlar bormi? Fikrimcha, yo‘q.
Jamshid Muslim
@neojadids, #jadidlar
Diniy (va har qanday) mavzudagi kontentni internetda joylashdan oldin ushbu materialni davlat idorasiga ko‘rsatib, faqat idoraning ruxsati bo‘lsagina chiqarish talabi, fikrimcha, g‘ayrikonstitutsion talabdir. Har qanday konstitutsiyaga zid "qonunosti qoidalar" noqonuniy hisoblanadi quyidagi moddalarga ko‘ra:
III bob
15-modda
...O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi mamlakatning butun hududida oliy yuridik kuchga ega, to‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qiladi va yagona huquqiy makonning asosini tashkil etadi.
16-modda
O‘zbekiston Respublikasining qonunlari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlari O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi asosida va uni ijro etish yuzasidan qabul qilinadi. Birorta qonun yoki boshqa normativ-huquqiy hujjat Konstitutsiyaning prinsip va normalariga zid bo‘lishi mumkin emas.
V bob
20-modda
...Inson bilan davlat organlarining o‘zaro munosabatlarida yuzaga keladigan qonunchilikdagi barcha ziddiyatlar va noaniqliklar inson foydasiga talqin etiladi.
VII bob
33-modda
Har kim fikrlash, so‘z va eʼtiqod erkinligi huquqiga ega.
Har kim istalgan axborotni izlash, olish va tarqatish huquqiga ega.
35-modda.
Hamma uchun vijdon erkinligi kafolatlanadi. Har kim xohlagan dinga eʼtiqod qilish yoki hech qaysi dinga eʼtiqod qilmaslik huquqiga ega. Diniy qarashlarni majburan singdirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
X bob
54-modda.
Insonning huquq va erkinliklarini taʼminlash davlatning oliy maqsadidir.
Davlat inson hamda fuqaroning Konstitutsiya va qonunlarda mustahkamlangan huquqlari va erkinliklarini taʼminlaydi.
XV bob
82-modda
Senzuraga yo‘l qo‘yilmaydi.
Yuqoridagi moddalarga ko‘ra diniy kontentni davlat idorasining ruxsatisiz internetda joylagani uchun jazolash Konstitutsiyaning xarfi va mohiyatiga zid bo‘lgani uchun barcha undirilgan jarimalar oxirgi tiyinigacha qaytarilishi, hamda shunday ish yuzasidan ochilgan maʼmuriy va jinoiy ishlar to‘xtatilishi zarur. Va bu g‘ayrikonstitutsion choralarni amalga oshirgan mutasaddi tashkilotlar ayblangan shaxslardan va jamiyatdan uzr so‘rashi kerak.
Agar fikrim xato bo‘lsa, huquqshunoslar yoki umuman bilgichlar xatoligini isbotlab berishsin. Jumladan Adliya Vazirligi batafsil tushuntirish berishini kutgan bo‘lardim.
III bob
15-modda
...O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi mamlakatning butun hududida oliy yuridik kuchga ega, to‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qiladi va yagona huquqiy makonning asosini tashkil etadi.
16-modda
O‘zbekiston Respublikasining qonunlari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlari O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi asosida va uni ijro etish yuzasidan qabul qilinadi. Birorta qonun yoki boshqa normativ-huquqiy hujjat Konstitutsiyaning prinsip va normalariga zid bo‘lishi mumkin emas.
V bob
20-modda
...Inson bilan davlat organlarining o‘zaro munosabatlarida yuzaga keladigan qonunchilikdagi barcha ziddiyatlar va noaniqliklar inson foydasiga talqin etiladi.
VII bob
33-modda
Har kim fikrlash, so‘z va eʼtiqod erkinligi huquqiga ega.
Har kim istalgan axborotni izlash, olish va tarqatish huquqiga ega.
35-modda.
Hamma uchun vijdon erkinligi kafolatlanadi. Har kim xohlagan dinga eʼtiqod qilish yoki hech qaysi dinga eʼtiqod qilmaslik huquqiga ega. Diniy qarashlarni majburan singdirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
X bob
54-modda.
Insonning huquq va erkinliklarini taʼminlash davlatning oliy maqsadidir.
Davlat inson hamda fuqaroning Konstitutsiya va qonunlarda mustahkamlangan huquqlari va erkinliklarini taʼminlaydi.
XV bob
82-modda
Senzuraga yo‘l qo‘yilmaydi.
Yuqoridagi moddalarga ko‘ra diniy kontentni davlat idorasining ruxsatisiz internetda joylagani uchun jazolash Konstitutsiyaning xarfi va mohiyatiga zid bo‘lgani uchun barcha undirilgan jarimalar oxirgi tiyinigacha qaytarilishi, hamda shunday ish yuzasidan ochilgan maʼmuriy va jinoiy ishlar to‘xtatilishi zarur. Va bu g‘ayrikonstitutsion choralarni amalga oshirgan mutasaddi tashkilotlar ayblangan shaxslardan va jamiyatdan uzr so‘rashi kerak.
Agar fikrim xato bo‘lsa, huquqshunoslar yoki umuman bilgichlar xatoligini isbotlab berishsin. Jumladan Adliya Vazirligi batafsil tushuntirish berishini kutgan bo‘lardim.
Qonun bilan boshqarilamizmi, huquq bilanmi?
Durust jamiyatning eng muhim belgilaridan unda huquq ustivor ekanligidir (Rule of Law). Huquq ustivorligi tamoyili jamiyat va davlat qanday qonun-qoidalarga ko'ra yashashini belgilaydi. Bu tamoyilga rioya qilinganda, jamiyatda o'yin qoidalari borasida mavhumlik kamayadi, shaxs va tashkilotlar uzoqni ko'zlab ish tuta oladi va o'zini xavfsizlikda his etadi. Barcha uchun bir hil va shaffof shartlar odamlarda o'zaro va davlatga ishonchni ham orttiradi.
Bizda esa huquq emas, qonun ustivor. Bu, qonunchilik barcha uchun majburiy qoidalar yig'indisidan jamiyat ustidan (manfur) boshqaruvni amalga oshirish instrumentiga aylandi deganidir. Bunday yondashuvda huquqiy normalar vaziyatga va odamga qarab qo'llaniladi. Bu esa o'z navbatida ijro va sud hokimiyatiga rasman yoki norasman ta'sir qilish imkoniga ega bo'lgan guruhlarga ulkan ustunlik (va boylik)beradi. Bunday holat institutlari hali shakllanmagan yoki zaif bo'lgan davlatlarga xosdir: davlatni "o'ziniki qilib olgan" elitalar rasmiy insitutlarga hokimiyatni bergisi kelmaganda yoki berolmaganda, norasmiy o'yin qoidalari keng yoyiladi, shularga amal qilinadi.
O'zbekistonda buni ko'p sohalarda ko'rishimiz mumkin. Hech kimga sir emas, qurilish, davlat mulkini hususiylashtirish yoki moliyadan tortib "diniy ekstremizmga qarshi kurashgacha" bo'lgan sohalarda talaygina huquqiy normalar shaxs va vaziyatga qarab qo'llaniladi (yoki, qo'lllanishi shart bo'lgan bir paytda, aksincha, ko'z yumiladi).
Huquq emas, qonun orqali boshqarish davlat boshqaruvi sifatini yomonlashtiradi, milliy hamjihatlikka rahna soladi hamda ko'pgina boshqa, biznes muhitning yomonlashuvi yoki aqllar hijrati kabi salbiy oqibatlarga olib keladi. Odamlar на shaxsan, на iqtisodiy yoki ijtimoiy, siyosiy nuqtai nazardan o‘zini omon, himoyalangan deb biladi. Zulm va u bilan bog‘liq bo‘lgan beqarorlik avjiga chiqadi. Ayni damda, huquq, adolat bilan bog‘liq tushunchalar tobora ahamiyatini yoqotib, odamlar qonun-qoida bo'yicha emas, "ponyatkalar" bilan yashay boshlaydi, samosudlar ko'payadi. Siyosat ham "chechenlashtiriladi" (bedarak yoqolishlar, kuchlidan, nohaq bo'lsa, ham uzr so'rashlar).
Eng yomoni, qonun bilan boshqarish natijasida muayyan muammoni hal qilish uchun qabul qilingan huquqiy normalar keyinchalik "o'zining hayoti" bilan yashab ketadi. Odatda o'z hayoti bilan yashab ketadigan normalar muxoliflariga qarshi yoki biznes manfaatlarni himoya qilish uchun qabul qilingan jazolovchi normalar bo'ladi.
Masalan, barcha diniy mazmundagi materiallarga avvaldan ruxsat olish aksilkonstitutsiyaviy talabini olaylik. Bu chora diniy ekstremizmni oldini olish, profilaktikasi maqsadida kiritilgan, hammaga ham qarshi qo'llanmasligi kerak edi. Shunchaki, "ramkasidan chiqib ketgan" dindor (asosan, musulmon) faollarni qo'rqitib, tiyib turish uchun qo'llanishi kerak edi. Lekin bu norma keyinchalik o'z hayoti bilan yashab ketdi, endi joylardagi "siloviklar" ham (muddatidan oldin rutba olish kabi) o'z tor manfaatida qo'llayapti, unga asoslanib qatag'on qilinganlar soni ko'paymoqda.
Ya'ni, bu normani suiste'mol qilish boshlandimi, endi u asl maqsadiga (davlatning sekulyarligini saqlab turishga) qarshi ishlayapti. Bu norma sekulyar rejimni qo'llab-quvvatlovchi faktordan uning barqarorligi va legitimligiga salbiy ta'sir qiluvchi faktorga aylandi. Bu faqatgina bittagina huquqiy normaga misol edi, bunday normalar talaygina.
Yechim qonunlar ustivorligi emas, huquq ustivorligiga o'tishda. Bu o'tish borasida ham dunyoda katta tajriba yig'ilgan, velosipedni qayta ixtiro qilish shart emas. Afsus, garchi bu o'zining manfaatida ham bo'lsa-da (Gulnora Karimovaning qudratni yoqotgandan keyingi ahvolini eslang), hukmron elita bu haqida hozircha o'ylamayapti, chunki manfaatdor emas.
Demak, huquq ustivorligi jamiyatga kerak, uning zimmasida. Huquqiylik, huquq ustivorligi boshqa, “ajratuvchi” mafkuralardan farqli o'laroq, jamiyatni birlashtiruvchi o‘ziga xos meta-mafkura sifatida xizmat qilishi mumkin.
Durust jamiyatning eng muhim belgilaridan unda huquq ustivor ekanligidir (Rule of Law). Huquq ustivorligi tamoyili jamiyat va davlat qanday qonun-qoidalarga ko'ra yashashini belgilaydi. Bu tamoyilga rioya qilinganda, jamiyatda o'yin qoidalari borasida mavhumlik kamayadi, shaxs va tashkilotlar uzoqni ko'zlab ish tuta oladi va o'zini xavfsizlikda his etadi. Barcha uchun bir hil va shaffof shartlar odamlarda o'zaro va davlatga ishonchni ham orttiradi.
Bizda esa huquq emas, qonun ustivor. Bu, qonunchilik barcha uchun majburiy qoidalar yig'indisidan jamiyat ustidan (manfur) boshqaruvni amalga oshirish instrumentiga aylandi deganidir. Bunday yondashuvda huquqiy normalar vaziyatga va odamga qarab qo'llaniladi. Bu esa o'z navbatida ijro va sud hokimiyatiga rasman yoki norasman ta'sir qilish imkoniga ega bo'lgan guruhlarga ulkan ustunlik (va boylik)beradi. Bunday holat institutlari hali shakllanmagan yoki zaif bo'lgan davlatlarga xosdir: davlatni "o'ziniki qilib olgan" elitalar rasmiy insitutlarga hokimiyatni bergisi kelmaganda yoki berolmaganda, norasmiy o'yin qoidalari keng yoyiladi, shularga amal qilinadi.
O'zbekistonda buni ko'p sohalarda ko'rishimiz mumkin. Hech kimga sir emas, qurilish, davlat mulkini hususiylashtirish yoki moliyadan tortib "diniy ekstremizmga qarshi kurashgacha" bo'lgan sohalarda talaygina huquqiy normalar shaxs va vaziyatga qarab qo'llaniladi (yoki, qo'lllanishi shart bo'lgan bir paytda, aksincha, ko'z yumiladi).
Huquq emas, qonun orqali boshqarish davlat boshqaruvi sifatini yomonlashtiradi, milliy hamjihatlikka rahna soladi hamda ko'pgina boshqa, biznes muhitning yomonlashuvi yoki aqllar hijrati kabi salbiy oqibatlarga olib keladi. Odamlar на shaxsan, на iqtisodiy yoki ijtimoiy, siyosiy nuqtai nazardan o‘zini omon, himoyalangan deb biladi. Zulm va u bilan bog‘liq bo‘lgan beqarorlik avjiga chiqadi. Ayni damda, huquq, adolat bilan bog‘liq tushunchalar tobora ahamiyatini yoqotib, odamlar qonun-qoida bo'yicha emas, "ponyatkalar" bilan yashay boshlaydi, samosudlar ko'payadi. Siyosat ham "chechenlashtiriladi" (bedarak yoqolishlar, kuchlidan, nohaq bo'lsa, ham uzr so'rashlar).
Eng yomoni, qonun bilan boshqarish natijasida muayyan muammoni hal qilish uchun qabul qilingan huquqiy normalar keyinchalik "o'zining hayoti" bilan yashab ketadi. Odatda o'z hayoti bilan yashab ketadigan normalar muxoliflariga qarshi yoki biznes manfaatlarni himoya qilish uchun qabul qilingan jazolovchi normalar bo'ladi.
Masalan, barcha diniy mazmundagi materiallarga avvaldan ruxsat olish aksilkonstitutsiyaviy talabini olaylik. Bu chora diniy ekstremizmni oldini olish, profilaktikasi maqsadida kiritilgan, hammaga ham qarshi qo'llanmasligi kerak edi. Shunchaki, "ramkasidan chiqib ketgan" dindor (asosan, musulmon) faollarni qo'rqitib, tiyib turish uchun qo'llanishi kerak edi. Lekin bu norma keyinchalik o'z hayoti bilan yashab ketdi, endi joylardagi "siloviklar" ham (muddatidan oldin rutba olish kabi) o'z tor manfaatida qo'llayapti, unga asoslanib qatag'on qilinganlar soni ko'paymoqda.
Ya'ni, bu normani suiste'mol qilish boshlandimi, endi u asl maqsadiga (davlatning sekulyarligini saqlab turishga) qarshi ishlayapti. Bu norma sekulyar rejimni qo'llab-quvvatlovchi faktordan uning barqarorligi va legitimligiga salbiy ta'sir qiluvchi faktorga aylandi. Bu faqatgina bittagina huquqiy normaga misol edi, bunday normalar talaygina.
Yechim qonunlar ustivorligi emas, huquq ustivorligiga o'tishda. Bu o'tish borasida ham dunyoda katta tajriba yig'ilgan, velosipedni qayta ixtiro qilish shart emas. Afsus, garchi bu o'zining manfaatida ham bo'lsa-da (Gulnora Karimovaning qudratni yoqotgandan keyingi ahvolini eslang), hukmron elita bu haqida hozircha o'ylamayapti, chunki manfaatdor emas.
Demak, huquq ustivorligi jamiyatga kerak, uning zimmasida. Huquqiylik, huquq ustivorligi boshqa, “ajratuvchi” mafkuralardan farqli o'laroq, jamiyatni birlashtiruvchi o‘ziga xos meta-mafkura sifatida xizmat qilishi mumkin.
...davomi
"O'zingiz yozgan Konstitutsiyangizga o'zingiz ham amal qiling" talabi ham dindor, ham ateist, ham kambag'al, ham boy, ham davlat xizmatchisi, ham ishsizga yoki tadbirkorga birdek jozibador bo'lsa kerak.
Xullas, mana shu yo'l orqali turli firqalarga bo'lingan jamiyatimiz birlashishi mumkin.
Diktatura bo'lsa, huquq diktaturasi bo'lsin.
#neojadid_tafakkuriga_chizgilar.
"O'zingiz yozgan Konstitutsiyangizga o'zingiz ham amal qiling" talabi ham dindor, ham ateist, ham kambag'al, ham boy, ham davlat xizmatchisi, ham ishsizga yoki tadbirkorga birdek jozibador bo'lsa kerak.
Xullas, mana shu yo'l orqali turli firqalarga bo'lingan jamiyatimiz birlashishi mumkin.
Diktatura bo'lsa, huquq diktaturasi bo'lsin.
#neojadid_tafakkuriga_chizgilar.