Zamonga boqib, Meta'ning yangi Threads ijtimoiy tarmog'ida Neojadid kanalini ochdik. Aytishlaricha, Twitterni dog'da qoldirarmish.

Do'stlashaylik, profil ochgan bo'lsangiz, havolasini izohlarda yozing:)

Ozodlik radiosi 9-iyul kuniga o'ziga xos tuhfa tayyorlabdi.

Bir banan respublikasining prezidenti davlati nega hech rivojlanmayotganini anglamoqchi bo'libdi.
Ayolidan so'rabdi, u nima ish bilan shug'ullanayotganini. "Men falon biznes qilaman", debdi ayoli.

O'g'lidan so'rabdi, u nima ish bilan shug'ullanayotganini. "Men falon davlat idorasining rahbariman, offshorlarim bor", debdi o'g'li.
Qizlaridan so'rabdi, ular nima ish bilan shug'ullanayotganini. Bittasi falonchi davlat idorasining rahbariman desa, qolganlari katta bizness egalari ekanini aytipti.

Kuyovlaridan so'rabdi, ular nima ish bilan shug'ullanayotganini. Bittasi falonchi davlat idoraning rahbariman desa, qolganlari avto, moliya, klaster sohasida, monopolistligini, katta bizness egalari ekanini aytipti.

Aka-uka, opa-singil, quda-anda, jiyan-piyanlari ham huddi shunday javob beribdi.

Shunda prezidentning jahli chiqib ketibdi: Bu davlatda men va qarindoshlarimdan boshqa yana  kimdir ishlayaptimi o'zi?

Tojik do'stim aytib bergandi shu anekdotni.

Turkiya "Azov" qo'mondonlarini Ukrainaga qaytargach...

Dahshat. Ozodlik radiosining barcha sirlari fosh etildi :).

UPD: Hokimlik videoni o'chirib tashlabdi.

O'chirilgan video!

«Davlat bu qon-qardoshlik orqali yaratilgan yotoq uyi emas. Davlat bu avvalambor – ishlar rejasi va hamkorlik dasturidir. Davlat odamlarni qo‘shma ish uchun to‘playdi. Davlat – bu til yoki qon, hudud yoki turmush tarzi umumiyligi emas. Bu umumiy ishni bajarishga qaratilgan irodadir. Qachonki istiqbol sari mana shunday ishtiyoq, intilish so‘nib borsa, davlat halok bo‘ladi, kuldek sochiladi.

O‘tmishda kim bo‘lganimiz bizni davlat qilmaydi. Ertangi ishlar rejasi va irodasi asosida jamlansak, mana shu bizni davlat qiladi.»

Xose Ortega-i-Gasset

Ba'zi o'zbek musulmonlari jamiyatdagi muammolarga yechimni Islom davlatini qurishda deb biladi. Lekin turk olimi Mustafa Islamogluning fikricha, dinni davlat bilan bir qopga solish ilon bilan qopga kirishdan farq qilmaydi. Tarixiy misollar bunday munosabatlardan har doim din zararli chiqqanini ko‘rsatadi. Bunday vaziyatda davlat o‘z zulmini din orqali mashrulashtirishga harakat qiladi, mazlumlarning bir qismi esa davlatdan kelayotgan zulmni dindan deb bilish g‘aflatiga tushadilar.

Islamogluning fikricha, musulmonlar "Islom davlatiga" emas, “Inson davlati”ga va “Adolat davlati”ga intilishlari kerak.

Ushbu maqolada bu fikrini u batafsil ochiqlab bergan.

Turk tilida: İnsan Devleti

Mirziyoyevning inauguratsiyon nutqiga ko'z yugurtirib chiqdim. Hatto, zaiflarning quroli bo'lmish sarkazmga ishtiyoq qolmadi. Shunchaki, "bularga" nisbatan chuqur befarqlik va najot boshqa yerdan kelishiga umid bor, xolos.

Buyuk jadid Abdurrauf Fitrat haqida yangi kitob chiqibdi.

Nufuzli De Gruyter nashriyoti tadqiqotchi Zaynabiddin Abdirashidovning "‘Abdurra’uf Fitrat in Istanbul. Quest for Freedom" kitobini chop etibdi.

Kitobda Fitratning (va jadidlarning!) qarashlari qanday shakllanganligi, bu dunyoqarash nimadan iborat bo'lgani va Islom olamidagi, hususan Istanbuldagi qaysi intellektual oqimlar unga ta'sir qilgani batafsil yoritilgan.

...Hususan siyosatda eng buyuk baxtsizlik, obyektiv og‘irliklarni va o‘z kamchiliklarni ko‘ra bilmaslik yoki ko‘rishni istamaslikdir. Ko‘p jasoratli bir jamoat xodimi yoki porloq bir siyosiy notiq bo‘lishi mumkin. Agarda siyosiy ishni yuritishda, kerakli ishni bajarishda, obyektiv qiyinchiliklar va kechirilgan xatolarni ko‘rishni istamaganda jasorat oddiy bar haqsizlikka, notiqlik-da bir bo‘g‘ilgan bosh-bayovlikka aylanib ketadi. Biz turkistonliklar mana shu tahlikali vaziyatdan doimo qochishimiz kerak.

Og‘irlikni ko‘rish, unga qarshi kurash ochmoq va uni yengmoq chorasini qidirish demakdir. O‘z kamchiligini ko‘rish esa uni bitirishga va takrorlamaslikka urinish demakdir. Bularning har ikkisi-da uzun, jiddiy va qizg‘in bir hozirlik istaydi.

...obyektiv va subyektiv omillardan subyektivni eng qo‘rqinchli deb qabul etamiz. Insonning nazari doimo tashqi dunyoga qaratilgan bo‘lganda ko‘pincha ichki yetshmasliklar va xatolarni ko‘rmay qoladi... Biz ichki yetishmasliklarimizni naqadar teran ko‘ra bilsak, unga qarshi olajagimiz tadbirlar-da u qadar jiddiy bo‘ladi...

Mustafo Cho‘qay o‘g‘li, «1917 yil. Xotira parchalari»

«Исследование М.А.Клеменса показало, что уровень эмиграции начинал снижаться после достижения доходов на душу населения на уровне 7-8 тыс. долларов».
(«Социально-трудовые исследования», №2, 2023).
Посмотрел, какой сейчас подушевой ВВП в странах Средней Азии:
- Таджикистан – 830 (это уровень африканских стран Гамбия и Гвинея-Бисау).
- Киргизия – 1220 (это уровень Мьянмы и Лесото).
- Узбекистан – 1900 (это уровень Папуа – Новая Гвинея и Соломоновых островов).

В общем, лет 20-30, даже если страны продолжат расти темпами по 5-8%, не приблизятся к уровню 7-8 тыс. долларов, и оттуда массово будет бежать молодёжь.

Ohirgi yillarda Markaziy Osiyo davlatlari qator siyosiy va iqtisodiy bo'hronlarni boshdan kechirmoqda. Elitalar iqtisodiy daromadni o'zlashtirib, adolatli taqsimlamayotgani xalqni qashshoqlashtirib, notenglikni kuchaytirmoqda.

Adolatsiz siyosat va daromadlarni noteng taqsimlash natijasida hosil bo'layotgan norozilikni elitalar yuzaki choralar va (asosan) kuch bilan bostirmoqda. Bu o'z navbatida siyosiy rejim legitimligining inqiroziga olib kelmoqda va zulmni kuchaytirmoqda.

Tahlilchilarning fikricha, mintaqani yangi g'alayonlar kutmoqda.

https://vlast.kz/politika/55659-centralnaa-azia-krepnusij-avtoritarizm-i-krizis-vlasti.html

Milliy tiklanish pariyasi sotsial-darvinizm platformasiga o'tibdi.

Рисоланинг асл номи “1917 йил. Хотира парчалари”. Тарихий таҳлилий мемуардан бир қисм. Ҳажми кичик, лекин мазмунан бой. Мени бу шахс жуда қизиқтириб қўйди. Катта интеллект, ирода, ташкилотчилик талант соҳиби. Большевикларга қўшилганда албатта улкан карьера қиларди. Аммо у мазлумлар самурайи йўлини танлади. Деҳқонларга хизмат қилган 7 самурай филмини эсланг.. (Китобнинг номини муаллиф ёзгандек қўйиш керак эди, чунки китоб ички омиллар таҳили учун материал сифатида берилган, "жаллодлар" таҳлили эмас).

@subnazar

Mustafo Cho‘qay o‘g‘li xotiralaridan, shu narsa maʼlum bo‘ladiki, Turkiston istiqloli tarafdorlari orasida yangi davlatchilik, iqtisodiy, huquqiy tashkilotchilik loyihalarida yetishmovchilik bo‘lmagan, aksincha, ular orasida o‘ta bilimdon, ijodiy yondasha oladigan, qarama qarshi jamoalarni siyosiy birlashtira oladigan salohiyat egalari va ularning o‘zgarish loyihalari mavjud bo‘lganini ko‘rish mumkin.

Jadidlar maʼrifiy ishlar orqali muayyan ziyoli sinfni hosil qila olishdi, ammo radikal transformatsiya xalqning yertarli qismni safarbar etishi uchun vaqt yetarli bo‘lmadi. Omma olomon qaysi tarafdan bo‘lmasin katta kuch egasiga bo‘yso‘nib ketishga moyil bo‘ladi. Bolsheviklar tuzumi zo‘ravonlik kuchini ko‘rsatdi, omma unga odatan itoat qilib qo‘ya qoldi.

Transformatsiyaga irodasi mavjud qatlamning yetarli darajada shakllanishiga to‘siqlar haqida gapirishdan oldin, bu yerda butun boshli xalq emas balki muayyan imkoniyatlar, qobiliyatlar, xos tafakkur tipiga ega bo‘lgan xalqning bir qismi haqida nazarda tutilayotganiga eʼtiborni qarataman. Chunki butun boshli xalq hayotining o‘zgarishida aynan mana shu ijtimoiy sinfning sifati va hajmi xal qiladi.

Ushbu tarnsformatsiya irodasiga ega sinf nima uchun yetilmayotganiga asosiy sabablar quyidagicha:

1. Har qanday yangi narsalarga bo‘lgan qo‘rquvni – “neofobiya”ni o‘zida yenga olmaslik. O‘zgarish degani eski holatdan norozi bo‘lib boshqa holatga o‘tishdir, o‘tuvchi uchun o‘sha boshqa holat doim yangidir. Albatta barcha yangi narsalar yaxshi degani emas, ammo neofobiya yaxshisini yomonidan ajratishga ham bermaydi.

2. G‘oya yo‘lida komfortidan voz kecha olmaslik yaʼni passionarlik yetishmasligi. Albatta kishida sog‘lom g‘oyalar va xatto loyihalar bo‘lishi mumkin. Ammo ularni hayotga keltirish uchun, birinchidan, mashaqqatni, ikkinchidan, risk tahlikalarni qabul qilish talab qilinadi, yaʼni tavakkalchilikni. Noqulayliklar va yo‘qotishlar haqidagi kutuv ijobiy natija va foydali ulushdan ustun kelishi harakatni falajlaydi.

Mana shu ikki to‘siq nafaqat potensiyasi bor kishilarni transformatorlikdan to‘xtatadi, balki ularni yangilanishga irodasi borlar yo‘liga g‘ov qilib tashlaydi. Eng parodoksal jihati shu. Muammo va uni keltiruvchi dushman qolib, ularni yengmoqchi bo‘lgan irodasi borlarga qarshi irodasi yo‘qlar kurashib ketadi. O‘zgarishlarga bo‘lgan istak irodaga aylanmay o‘zi yomon ko‘rib turgan status-kvo holatiga bog‘lanish va yechim bo‘lib turgan yangilikka dushmanlik qilishga solib qo‘yadi.

Mustafo Cho‘qay o‘g‘li va shunga o‘xshagan arboblar atrofida nazariy, ham amaliy g‘oya yetakchilarining soni va sifati yetarli darajada bo‘lmadi. Ular xuddi armiyasiz sarkardadek bo‘lib qolishgandi. Turkiston istiqloli fidoiylarining 1917-1918 yillardagi jon kuydirishlarini jamiyat go‘daknamo soddalik (infantillik) va neofobiya bilan qarshiladi. Albatta keyinchalik o‘zgarishga moyil toifaning ko‘zi ochila boshladi, ammo muhim moment qo‘ldan boy berib bo‘lingan, dushman kuchini jamlab olib, barcha marralarni egallab olgan edi.

Jamiyatning o‘zgarishi uchun g‘oya-loyihalar mavhumot olamida bo‘lishi yetarli emas, ularni o‘z zehn qarashlariga joylagan va ular asosida faoliyat yurita oladigan shaxslarning SAFARBAR bo‘lishi hal qiluvchi zaruratdir.

Taniqli dissident Adam Michnikning "The New Evolutionism" essesini o'qyotgan edim, istibdod iskanjasida qolib ketgan o'zbek jamiyatiga as qotadigan saboqlar bor ekan.

Inqilobchilarning klassik formulasi avval davlatni egallab, keyin davlat kuchi bilan o'z orzusidagi ezgu islohotlarni tadbiq etishdan iborat. Bolsheviklar, masalan, shunday qilgan. Sharqiy Yevropadagi dissidentlar esa buning aksini qilgan ekan.

Dissidentlar kompartiya istibdodiga qarshi inqilob ko'tarishni ham xavfli, ham amalga oshmaydigan safsata deb bilgan. Ular avval ezgu ishlarga kirishib, keyin diqqatini davlatga qaratgan ekan. Dissidentlarning oddiy, ammo juda samarali yondashuvi qilinishi kerak bo'lgan ishlarni darhol boshlash va jamiyat qanday bo'lishini orzu qilayotgan bo'lsa avval o'zi shunday bo'lishdan iborat bo'lgan.

So'z erkinligi bo'lishi kerak deysanmi? Unda erkin so'zla! Haqni sevasanmi? Haqni so'yla! Ochiq, erkin fuqarolik jamiyatini istaysanmi? Unda ochiq va erkin jamiyatda yashayotgandek yasha (garchi O'zbekistonda yashayotgan bo'lsang ham 😉 ). Durust va insonparvar jamiyatda yashashni istaysanmi? Unda durust inson sifatida yasha.


Ya'ni, inson diktatura sharoitida ham "go'yo" erkin jamiyatda yashayotgandek hur yashashi kerak.

Yetarlicha inson "'haqda yashash" tamoyiliga amal qilsa, qarabsiz-ki, hech qanday qo'lda qurol bilan istibdodga qarshi inqilob ham ko'tarish shart bo'lmay qoladi. Mana shu transformatiya jarayonini Adam Michnik "Yangi evrilish" deydi.

"Millat dushmanlari" ro'yxatida na korrupsioner elita, na zolimlar bor... Qiziq ro'yxat:).

Bizga qolsa, o'zidan boshqa hammani "yot unsur" deb bilganlar bag'rikenglik va ko'p fikrlik asosida shakllanishi kerak bo'lgan o'zbek millatiga yot unsurdir.

Жоҳилият ва Ислом даврида одамлар подшоҳларни мақташ ва улуғлашда ҳаддан ошгани ҳақида хабарлар етиб келган. Подшоҳларга мафтун бўлган одамлар, “ҳаёт бергувчи ҳам, жонни олгувчи ҳам; кўтаргувчи ҳам, ерга ургувчи ҳам; [бирор мансабга] тайинловчи ҳам, ундан озод этгувчи ҳам; бергувчи ҳам, тортиб олиб қўйгувчи ҳам - подшоҳ» деб ўйлаганлар. Одамлар бесавод оломондай иш тутиб, [подшоҳларни] ҳаддан зиёд илоҳийлаштирганлар. Ягона Аллоҳга ибодат қилингани каби, подшоҳларни ҳам ибодат қилинадиган парвардигор сифатида қабул қилганлар. Жоҳил подшоҳлар эса бунга қаршилик қилмаганлар.

“Подшоҳларнинг одоби” китобидан.
Муаллиф: Абу Мансур ас-Саолибий (961-1038)

Таржимон,
А. Х.

Kleptokratiya - o'g'rilar hokimiyati. Ya'ni, o'zini, oilasini va hamtovog'larini boyitish maqsadida hokimiyatni zabt etish.

🤖 Ответ GPT-4: Клептократические практики относятся к действиям и методам, при которых правящие элиты используют свою власть для личного обогащения за счет публичных ресурсов🏛💰. Это форма экстремальной коррупции🚫💼, где верхушка власти, вместо того чтобы работать ради блага нации и ее граждан🌍❤️, эксплуатирует государственные механизмы для своей личной выгоды💸👑.

Примеры клептократических практик включают:

🔸1️⃣ Отмывание денег: Перемещение незаконно полученных средств через различные счета или инвестиции для их "легализации"🌐💵.

🔸2️⃣ Непрозрачные государственные контракты: Возможно, контракты делятся без конкурентного тендера или с заниженной стоимостью в обмен на взятки💼🔍.

🔸3️⃣ Уклонение от налогов: Правящие элиты могут создать условия, при которых они или их близкие лица освобождаются от уплаты налогов или используют другие механизмы для уменьшения налоговых обязательств📉📜.

🔸4️⃣ Пропаганда и контроль над СМИ: Ограничение свободы прессы🚫📰 и использование государственных СМИ как средства для продвижения личных интересов или дезинформации📺💬.

🔸5️⃣ Злоупотребление государственными ресурсами: Например, использование государственного имущества или ресурсов для личных целей🚁🏠.

🔸6️⃣ Прямое присвоение государственных средств: Воровство из госбюджета или других государственных финансовых источников📦💸.

🔸7️⃣ Создание "теневых" или "прикрытых" финансовых потоков: Это могут быть потоки, которые обходят официальные каналы и напрямую направляются в карманы правящих элит💼🌌.

🔸8️⃣ Установление системы взяток и откатов: Где должностные лица получают деньги или другие выгоды в обмен на предоставление услуг, лицензий или других государственных ресурсов💰🤝.

В этих практиках ключевым элементом является использование государственной власти для личного обогащения, вместо служения интересам граждан🔑🌍.

#коррупция #клептократия #GPT4определение