Mubashshir Ahmad himoyasiga yozayotganlar chaqirilib, postlari (ovozlari) o’chirtirilmoqda. Aks holda, ishdan bo’shatilarmish va boshqa choralar ko'rilarmish.

MAga nisbatan JK 244 prim 1-moddasi (Jamoat xavfsizligi va jamoat tartibiga tahdid soladigan materiallarni tayyorlash, saqlash, tarqatish yoki namoyish etish) va 244 prim 3-moddasi (Diniy mazmundagi materiallarni qonunga xilof ravishda tayyorlash, saqlash, olib kirish yoki tarqatish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgandi.

Birinchi ayblov naqadar asosli ekanligini dunyodagi eng adolatli o’zbek sudlovi hal qiladi. Lekin 244 prim 3-moddasi asosida yotgan g’oya Inson huquqlari deklaratsiyasi va Konstitutsiyaga butkul zid. Buni 2021 yilda, “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to’g’risida”gi qonun qabul qilinganda ko’p bor aytganman va yana qataraman.

Diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash yoki tarqatish uchun avval Din ishlari bo’yicha qo’mitaning ruxsatini olish talabi tsenzuradan boshqa narsa emas. Shuningdek, bu qonun “odamiga qarab” ishlatiladigan qonunlardan. Har kimga emas, jazolanishi kerak bo’lgan faollar, dindorlar va hkzlarga qarshi ishlatiladi. Qaysidir abraha o’z primitiv qarashlarini din deb sotib soatlab vaysashi mumkin va unga hech narsa bo'lmaydi. Kimdir dushanba-payshanba ro’za tutish sunnat ekanligini eslatgani (aslida, dindor faol bo’lgani) uchun jarimaga tortiladi.

Xullas, hech kim dindan davlatning (amaldorning) ruxsatisiz gapirgani uchun qamalishi kerak emas. Hozirgi “diniy siyosat” sekulyarizm tushunchasini diskreditatsya qilmoqda, sekulyarizm “jangovor ateizm”dan boshqa narsa emas degan (yanglish) tushunchani shakllantirmoqda. Shu yo’sinda voqealar rivoji davom etaversa, buning ohiri hamma uchun fojiali bo’ladi.

Bilimlar daraxti.

*Bu yerda faqat MIF Nashriyotidan chiqqan kitoblar keltirilgan, shuning uchun "daraxt" to'liq emas.

Ha, onlayn platformalarning barcha foydalanuvchilari blogerlardir

Umuman, AOKA muammoli qonun loyihasi bo'yiicha e'tirozlar va savollarga o'z javobini beribdi.

AOKAning tushuntirishicha, ha, taklif qilinayotgan loyiha bo'yicha, ijtimoiy tarmoqlarning har qanday foydalanuvchisi bloger bo'ladi va har qanday shaxsiy yozishmalar "kontent tarqatish" deb qabul qilinadi. Lekin bunday yondashuv "blog", "bloger", "kontent" tushunchalarining buzib talqin qilinishidir. Blog" (inglizcha "web-log" - "internet-jurnal" so'zidan) - bu muallifning (blogerning) omma uchun ochiq qaydlari (masalan, qarang: Kembrij lug'ati, rus tilining katta lug'ati). "Kontent" deganda ham ommaga mo'ljallangan ma'lumot tushunilishi kerak. Ijtimoiy tarmoqlarda akkaunti bor har bir foydalanuvchini (bu akkaunt yopiq bo'lsa ham) "bloger" toifasiga kiritish, tarmoqlar orqali amalga oshirilayotgan har qanday shaxsiy yozishmalarni "kontent tarqatish" deb hisoblash nashidga layk bosishdan ko'ra xatarliroq oqibatlarga olib keladi va istalgan yoqmaydigan shaxsni shaxsiy fikri, foto yoki videosi uchun taqib qilish uchun qonuniy zamin yatarib beradi.

AOKA o'z javobida "kontent jamoat tartibi va xavfsizligiga tahdid solsagina noqonuniy hisoblanadi", demoqda. Lekin, birinchidan, loyihaga ko'ra, jismoniy yoki yuridik shaxs yolg'on axborotni o'chirish talabi bilan murojaat qilishi mumkin, influyenserlar va OAVlar esa "yolg'on" degan maxsus belgi qo'yishi kerak. Maqolada yozganimdek, "yolg'on axborot" tushunchasining loyihada berilgan ta'rifi g'ayriilmiydir va qaysidir davlat organi yoki amaldorga yoqmagan istalgan axborotni "yolg'on" deb e'lon qilish imkonini beradi. Qolaversa, loyihadagi mavhum ta'riflar AOKAga, masalan, davlat yashirmoqchi bo'lgan har qanday voqea-hodisa, falokat haqidagi ma'lumotlarni "jamoat tartibi va xavfsizligiga tahdid soladigan" (demak, noqonuniy) deb e'lon qilish imkonini beradi. AOKA o'z bayonotida keltirgan misol ham bu xavotirni qaysidir ma'noda tasdiqlaydi.

"Ma’lumot haqiqatga to‘g‘ri kelmasligi yoki faktlarni buzib ko‘rsatishi mumkin, ammo u oddiy hazil yoki kinoya va hokazo bo‘lgani uchun shaxs, narsa, voqea, hodisa va jarayon haqida noto‘g‘ri taassurot qoldirmaydi", deyiladi AOKA bayonotida. Oldinroq ham yozganimdek, har qanday "taassurot" subyektiv bo'ladi, ya'ni ma'lumotni qabul qiluvchiga bog'liq - bu ilmiy isbotlangan. Shunday ekan, taassurotning "to'g'ri" yoki "noto'g'ri"si bo'lmaydi. (Umuman, "taassurot"ni "to'g'ri" yoki "noto'g'ri" deb tasniflash har qanday fikrni nazorat qilishga intiladigan totalitar jamiyatlarga xos xususiyatdir). Subyektiv tushunchalarni qonunchilikka olib kirish qonunni istagan tarafga burish imkonini yaratadi va har birimiz uchun xavfli oqibatlarga olib keladi.

Aslida, bu loyiha "Onlayn-platforma va veb-saytlar foydalanuvchilarining huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida" deb nomlangan bo'lsa-da, foydalanuvchilarga qandaydir amaldagi qonunchilikda mavjud bo'lmagan huquqlar yoki himoya mexanizmlari bermaydi. Amaldagi qonunchilikda shundoq ham, masalan, ayrim blogerlar (taklif qilinayotgan loyiha bo'yicha - influyenserlar) yoqlab chiqayotgan jihatlar tartibga solingan. Tushunishimcha, bu loyiha kimgadir har qanday fikr ("kontent") ustidan total nazorat o'rnatish uchun kerak.

Eng achinarlisi, internetdagi erkin fikr ustidan nazoratni kuchaytirishga qaratilgan ushbu qonun loyihasini aksar blogerlar, jumladan o'zini anarxist yoki liberal deb bilganlari ham, targ'ib qilmoqda. Amaldor lisonida yozilgan o'sha targ'ibot postlardan darhol anglashingiz mumkin, kim ularga "metodichkani" tushurganini.

Lenin aytganidek, Капиталисты (блогеры) сами продадут нам веревку, на которой мы их повесим.

Ozodlikda Prezident administratsiyasidagi ichki, jumladan, diniy siyosat kuratorlari haqida yaxshi material chiqibdi. Tavsuyu.

O'z fikrimni aytsam, ichki siyosat ham, diniy siyosat ham jamiyatda juda katta norozilik uyg'otyapti. Qayta ko'rib chiqish vaqti keldi. Lekin, elitamiz o'z xohishi bilan nimanidir o'zgartirishiga, bunga qobil ekanligiga men ishonmayman.

O'sha bir hovuch "liberal-demokratlar"ni taniyman. O'z ideallarini allaqachon sotib bo'lgan va hozirda shunchaki жалкое зрелищедан boshqa narsa emas. Deyarli barchasi yo pidarazlar qo'lida masxarabozlik, yo masxarabozlar qo'lida pidarazlik qilyapti. Bular o'zi biladi kimligini.

Shoir Faxiyorning mana bu she'rini izohlab beringlar, iltimos... Yangi O'zbekistonda hukmron kayfiyat haqida gap ketyaptimi?

ҳафсала
ҳафсала кун етиб
пир бўлди охир
этагидан тутди
эгатларда
бекатларда
расталарда
хасталанган кўй
адашиб юрган миллат
этагини силкди
ҳафсала
тутдай тўкилди миллат
унинг пойига
лойиқ келган муридлардан бир жуфтини
кафш қилиб илиб кетди у
оёқларига
яна танлаб бешта олтитасин
қўйнига ҳам солиб олди
сайилларда алиштириб кийгани
ё бергани болаларига

Google NotebookLM'ni ishlatmayotgan bo'lsangiz, ishlatish vaqti keldi. Nimaga qodir ekanligini quydagi "Featured Notebooks" orqali ko'rib olsangiz bo'ladi... (Har bir Google account'da bor).

Daraxtga sig‘inishga o‘tib ketmaylik, boylik va iqtidorga (muhtaramlarga) sig‘inishda davom etaveraylik deydi parlamentdagi bir demagog.

Aytishlaricha, bugun iqtidorga sigʻinishning "goʻzal" namunalari musobaqasi oʻtkazilarkan. Gʻolibni qanday mukofot kutayotgani eʼlon qilinmagan, lekin har kim har xil strategiya tanlagan koʻrinadi. Ayrimlar tezlik bilan gʻolib boʻlishni koʻzlab, tungi 00:01da oʻz ishtirokini boshlagan boʻlsa, ayrimlar esa tezlikka emas, "mohiyat"ga eʼtibor berib, "bunyodkor", "yangi" singari epitetlar va videolarga urgʻu bermoqda. Odamlarning daraxtlarga sigʻinib ketishi ehtimolidan xavotir bildirgan ayrim deputatlardan bunday harakatlar yuzasidan hozircha munosabat boʻlmadi.

Google AI Pro sotib olmoqchi bo'lsangiz, mana bu linkdan foydalaning... Qo'shimcha 4 oy qo'shib beradi.

O’z farzandining kelajagi haqida qayg’urayotgan ota-ona MEZON Inspiring School maktabining (tavsuyu, o’zimning ham qizim boradi) asoschisi, iqtisodchi Bakhodur Eshonov yozayotgan turkum maqolalarini o’qib chiqishi lozim.

Hali mavjud bo‘lmagan dunyoga mos ta’lim: viziyonerlar uchun forsayt tahlili.

Oldingi maqolalarda (havolalar pastda) biz bugungi holatni batafsil ko‘rib chiqdik: iqtisodiyot, geografiya, o’yinchilarning motivlari va maktablarning ichki tuzilishi. Biz hozirgi inqirozga tashxis qo‘ydik. Endi amaliy maslahatlarga o‘tishdan oldin eng muhim qadamni qo‘yishimiz kerak - kelajakka nazar tashlashimiz lozim. Oldindan aytib qo‘yay - men soddaroq va qisqaroq yozishga harakat qildim. Lekin menga bu ikkalasi ham doim qiyin bo‘ladi. Umuman olganda, bu maqola ommaviy o‘quvchilarga mo‘ljallanmagan. Biz falsafa va qisman siyosiy iqtisod (bu so‘zlarning keng ma’nosida) sohasidagi jiddiy fundamental tadqiqotlar haqida so‘z yuritmoqdamiz.
Agar biz bolalarimizni qanday dunyoga tayyorlayotganimizni tushunmasak, maktab tanlashning hech qanday ma’nosi yo‘q. Ushbu maqola dunyoning yetakchi mutafakkirlari bu kelajakni qanday ko‘rishlari va buning ta’lim uchun nima ahamiyatga ega ekanligini tizimli tahlil qiladi.

2025-yil sentyabr oyida maktab ostonasiga qadam qo‘ygan birinchi sinf o‘quvchisini tasavvur qiling. U mehnat bozoriga taxminan 2050-yilda kirib keladi. Endi o‘sha dunyoni tasavvur qilishga urinib ko‘ring. Sun’iy intellekt (#AI) shunchaki vosita emas, balki hamkor, raqobatchi va hatto ijodkor bo‘ladigan dunyo. Biotexnologiyalar inson tabiatini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan, "barqaror kasb" tushunchasi butunlay o‘tmishga aylanadigan dunyo.
Bolani XX asr qoliplari bo‘yicha bu dunyoga tayyorlash - xuddi yelkanli kema kapitanini kosmik kemani boshqarishga o‘rgatish kabidir. Ushbu maqola jahonning yetakchi mutafakkirlari g‘oyalariga tayanib, ushbu kelajakning konturlarini chizish va unga insonni tayyorlay oladigan maktab qanday bo‘lishi kerakligini tushunishga urinishdir.

1. Katta yoriq: "fabrika"dan "bulut"ga
Ta’limning eski modeli nima uchun buzilganini tushunish uchun dunyoning o‘zi qanday o‘zgarganini anglash kerak. So‘nggi 200 yil davomida jamiyat va iqtisodiyot sanoat asri paradigmasida yashadi. Uning asosini moddiy ishlab chiqarish: zavodlar, stanoklar, konveyerlar tashkil etardi. Bu iqtisodiyot ma’lum bir turdagi odamni talab qilardi: intizomli, standartlashtirilgan, ko‘rsatmalarni aniq bajarishga qodir. Ken Robinson to‘g‘ri ta’kidlaganidek, bunday odamlarni ishlab chiqarish uchun qo‘ng‘iroqlar, "tsehlarga”, ya’ni sinflariga bo‘linish va faktlarni eslab qolishga e’tibor qaratadigan "maktab-fabrika" yaratilgan edi.
XX asr oxirida dunyo postindustrial, axborot asriga o‘ta boshladi. Dastgohlar emas, balki axborot va bilim asosiy aktivga aylandi. Piter Druker bashorat qilganidek, asosiy shaxs "aqliy mehnat xodimi" (knowledge worker) bo‘lib qoldi. Ammo bugun biz "tarmoqli" yoki "kreativ" iqtisodiyot deb atash mumkin bo‘lgan keyingi, yanada murakkab bosqichga kirmoqdamiz. Bu yerda asosiy kapital endi shunchaki axborotga egalik qilish emas (u hamma uchun ochiq), balki uning asosida yangi bilimlar yaratish, tarmoqlarni boshqarish va ma’nolar hosil qilish qobiliyatiga aylanmoqda.
Antonio Negri va Maykl Xardt kabi mutafakkirlar tomonidan ta’riflangan bu yangi iqtisodiyot "nomoddiy mehnat" - g‘oyalar, kommunikatsiyalar, his-tuyg‘ular, ijtimoiy munosabatlarni ishlab chiqarishga asoslangan. Bu dunyoda robotlar va sun’iy intellekt barcha kundalik mehnatni (ham moddiy, ham aqliy) o‘z zimmasiga oladi. Insondan hozircha mashina qila olmaydigan narsalar talab qilinadi: ijodkorlik, tanqidiy fikrlash, hamdardlik va murakkab hamkorlik qobiliyati.
Bundan tashqari, biz axborotni ishlab chiqarish, uzatish va iste’mol qilish usulimizning o‘zgarishi bilan bog‘liq fundamental sivilizatsiyaviy o‘tish jarayonini boshdan kechirmoqdamiz. Bir vaqtlar bilim og‘zaki nutqda - afsonalarda, marosimlarda, keksalarning hikoyalarida yashagan.

Bu og‘zaki yoki oroakustik madaniyat davri edi. Yozuv, so‘ngra kitob bosish va ommaviy maktabning kashf etilishi bilan bilish va tafakkurning asosiy quroli matn bo‘lib qoldi. Bugun dunyo yana texnologiyalar ta’sirida shiddat bilan o‘zgarmoqda. Matn yagona hukmdor bo‘lishdan to‘xtayapti - ovoz qaytib kelmoqda. Zamonaviy bolalar tovush, tasvir va tuzilma bilimlarning shunchaki qobig‘i emas, balki mohiyati bo‘lgan dunyoda yashamoqdalar. Demak, ular boshqacha o‘qishlari kerak -

Aynan eski "fabrika" iqtisodiyoti va yangi "tarmoq" iqtisodiyoti o‘rtasidagi, bir necha asrlar davomida hukmron bo‘lgan yozma madaniyat va gibrid, multisensor madaniyat o‘rtasidagi bu ulkan yoriq ta’lim uchun tizimli chaqiriqdir. "Maktab-fabrika" allaqachon ishdan chiqqan konveyer uchun "murvatchalar (винтики) " tayyorlashda davom etmoqda.

2. Kelajak qiyofasi: allaqachon yuz berayotgan to‘rtta ssenariy
Yangi insonga aynan qanday fazilatlar kerakligini tushunish uchun, keling, ko‘z oldimizda shakllanayotgan kelajakning to‘rtta ssenariysini ko‘rib chiqaylik.
● 1-ssenariy: Robotlar va frilanserlar iqtisodiyoti. Robotlashtirish va sun’iy intellekt kundalik mehnatni qadrsizlantirmoqda. Butun umrga mo‘ljallangan barqaror yollanma ish yo‘qolib, o‘rnini gig-iqtisodiyot (vaqtinchalik shartnomalar iqtisodiyoti) egallamoqda.
○ Mutafakkirlar: Piter Druker ("aqliy mehnat xodimi"), Set Godin ("o‘rtamiyonalarni jo‘natish kifoya").
○ Talab etiladigan ko‘nikmalar: Tadbirkorlik tafakkuri, o‘zini o‘zi tashkil qilish, loyihalarni boshqarish, moliyaviy savodxonlik.
● 2-ssenariy: Butkul mavhumlik, noaniqlik dunyosi. O‘zgarishlarning tezlashuvi, "qora oqqushlar", axborot tartibsizligi.
○ Mutafakkirlar: Nassim Talib ("zarbatoblik"), Elvin Toffler ("kelajak shoki"), Yuval Noy Xarari ("psixologik barqarorlik").
○ Talab etiladigan ko‘nikmalar: Moslashuvchanlik, o‘rganish-qayta o‘rganish-yangidan o‘rganish qobiliyati, stressga bardoshlilik.
● 3-ssenariy: E’tibor uchun kurash va yangi elita. Axborot mo‘l-ko‘lligi dunyosida hokimiyat uni boshqara oladiganlarga o‘tmoqda.
○ Mutafakkirlar: Bard va Zoderkvist ("netokratiya"), Noam Xomskiy (ommaviy axborot vositalari va targ‘ibot tahlili), Shoshana Zuboff ("nazorat kapitalizmI").
○ Talab etiladigan ko‘nikmalar: Tanqidiy fikrlash, media savodxonligi, kontent yaratish va nazorat qilish qobiliyati, o‘z "raqamli mustaqilligi"ni himoya qilish.
● 4-ssenariy: Yangi axloqiy va ijtimoiy muammolar. Biomuhandislik, sun’iy intellekt, ekologik inqirozlar insoniyat oldiga murakkab masalalarni qo‘ymoqda.
○ Amaliyotchi mutafakkirlar: Ilon Mask (Astra Nova’dagi bolalarni to‘g‘ri javobsiz dilemmalarni yechishga undaydigan "Topishmoqlar"i orqali), Pavel Durov (raqamli muqovamat g‘oyalari bilan).
○ Mutafakkir-bashoratchilar: Strugatskiy aka-ukalar ("Волны гасят ветер" romanida insoniyatning taraqqiyotga tayyor va undan qo‘rqadiganlarga bo‘linishini bashorat qilgan).
○ Talab etiladigan ko‘nikmalar: Tizimli fikrlash, axloqiy aql, global muammolarni hal qilishda hamkorlik qila olish.

3. Asos: miya va o‘rganish haqida fan nima deydi
Usullar haqida gapirishdan oldin, o‘qitish "apparati" - inson miyasi qanday tuzilganini tushunib olish kerak. Zamonaviy neyrofan bizga har qanday samarali maktab asosida yotishi kerak bo‘lgan aniq yo‘nalishlarni ko‘rsatmoqda.
Qo’shimcha: O‘rganishning to‘rt ustuni (Stanislas Dean bo‘yicha)
1. Diqqat: Miya faqat diqqat bilan e’tibor qaratilgan narsanigina o‘rganadi.
2. Faol ishtirok: Miya passiv tinglashdan ko‘ra, faraz qilish va harakat qilish orqali o‘rganadi.
3. Xato haqida teskari aloqa: Xato - o‘rganishning asosiy harakatlantiruvchisi. Miya kutganlari haqiqatga to‘g‘ri kelmaganda o‘rganadi.
4. Mustahkamlash: Dam olish va uyqu paytida bilimlar uzoq muddatli xotiraga o‘tkaziladi.
Bunga kognitiv psixologlarning asosiy xulosalari qo‘shiladi. Kerol Dvek rivojlanish imkoniyatiga ishonch ("o‘sishga yo‘nalganlik") tug‘ma iste’doddan ko‘ra muhimroq ekanligini isbotladi. Anjela Dakvort muvaffaqiyatni aql emas, balki "Grit" - ehtiros va qat’iyat uyg‘unligi belgilashini ko‘rsatdi. Neyrolingvist Tatyana Chernigovskaya esa ogohlantiradi: "Raqamli fast food"ga o‘rgangan miya chuqur, tizimli fikrlash qobiliyatini yo‘qotadi. Mushaklarga og‘ir yuklar kerak bo‘lganidek, miyaga ham "qiyin" aqliy ish zarur.

4. Mintaqaviy kontekst: Markaziy Osiyo uchun muammolar va imkoniyatlar
Bu global tendensiyalar va ilmiy xulosalar O‘zbekiston voqeligimizda qanday aks etmoqda? Aynan shu yerda biz ko‘plab ota-onalar va siyosatchilarning ongini qiynayotgan eng og‘riqli va eng muhim muammoga duch kelamiz: biz kimni tayyorlashimiz kerak - milliy taraqqiyot uchun kadrlarnimi yoki jahon bozori uchun "kosmopolitlar"nimi?
Bu masala ikkita qarama-qarshi ota-onalar guruhini keltirib chiqaradi. Ayrimlari farzandi "bu mamlakatdan surishi " uchun har qanday yo‘l bilan ingliz tilini o‘rganishga intiladilar. Boshqalari esa, aksincha, bolalarini xalqaro maktablarga berishdan qo‘rqadilar, chunki ular o‘z "ildizlari" va milliy o‘zligini yo‘qotishidan xavotirdalar.
Biroq, bizning barcha oldingi tahlillarimiz XXI asrda bu eskirgan, industrial tasavvurlarga asoslangan soxta dilemma ekanligini isbotlaydi.
Nega u eskirgan? Chunki global, tarmoqlashgan dunyoda kuchli IT mutaxassisi, olim yoki ijodkor tadbirkorni faqat "ichki bozor uchun" tayyorlab bo‘lmaydi. Yo jahon darajasidagi, istalgan mamlakatdagi hamkasblari bilan raqobatlasha oladigan mutaxassis tayyorlanadi, yoki umuman tayyorlanmaydi.
Kelajakning asosiy ko‘nikmalari - "zarbatoblik", tanqidiy fikrlash, o‘rganish qobiliyati, hamkorlik qilish - o‘z tabiatiga ko‘ra universal va milliylikka ega emas.
"Eng yaxshi ingliz tili"ga asosiy maqsad sifatida e’tibor qaratish - bu aynan o‘tmish tuzog‘idir. Bu murakkab vazifani (shaxsning "operatsion tizimi"ni shakllantirish) oddiy va o‘lchanadigan funksiya (sertifikat olish) bilan almashtirishdir. Bu biz tanqid qilayotgan "fabrika-maktab" mantig‘idir. 2040-yilgi dunyoda ingliz tili maqsad emas, balki XX asrda o‘qish qobiliyati kabi gigiyenik minimumdir.
Yangi maqsad: "aql oqimi"dan "aql aylanishi"ga. Iste’dodlarni kuch bilan ushlab turib bo‘lmasa, demak, strategiyaning o‘zini o‘zgartirish kerak.
"Qal’a" qurish (va "o‘zimiz uchun" kadrlar tayyorlash, ular raqobatbardosh bo‘lmaydi) o‘rniga "kuchli magnit o‘rnatilgan aerodrom" qurish lozim.
o Eski model ("aql oqimi"): Eng iqtidorlilar abadiy ketib qolishidan qo‘rqamiz.
o Yangi model ("aqllar aylanishi"): Biz odamlarni ongli ravishda dunyoning istalgan joyida muvaffaqiyatli bo‘lishga tayyorlaymiz. Lekin ularga o‘z vataniga shunchalik kuchli madaniy va qadriyatli bog‘liqlik beramizki, ular yo 5-10 yildan so‘ng noyob tajriba, aloqalar va kapital bilan qaytib kelishadi, yoki chet elda qolib, o‘z vatanining eng kuchli "elchilari" va "himoyachilari"ga aylanishadi.