Shoir Faxiyorning mana bu she'rini izohlab beringlar, iltimos... Yangi O'zbekistonda hukmron kayfiyat haqida gap ketyaptimi?

ҳафсала
ҳафсала кун етиб
пир бўлди охир
этагидан тутди
эгатларда
бекатларда
расталарда
хасталанган кўй
адашиб юрган миллат
этагини силкди
ҳафсала
тутдай тўкилди миллат
унинг пойига
лойиқ келган муридлардан бир жуфтини
кафш қилиб илиб кетди у
оёқларига
яна танлаб бешта олтитасин
қўйнига ҳам солиб олди
сайилларда алиштириб кийгани
ё бергани болаларига

Google NotebookLM'ni ishlatmayotgan bo'lsangiz, ishlatish vaqti keldi. Nimaga qodir ekanligini quydagi "Featured Notebooks" orqali ko'rib olsangiz bo'ladi... (Har bir Google account'da bor).

Daraxtga sig‘inishga o‘tib ketmaylik, boylik va iqtidorga (muhtaramlarga) sig‘inishda davom etaveraylik deydi parlamentdagi bir demagog.

Aytishlaricha, bugun iqtidorga sigʻinishning "goʻzal" namunalari musobaqasi oʻtkazilarkan. Gʻolibni qanday mukofot kutayotgani eʼlon qilinmagan, lekin har kim har xil strategiya tanlagan koʻrinadi. Ayrimlar tezlik bilan gʻolib boʻlishni koʻzlab, tungi 00:01da oʻz ishtirokini boshlagan boʻlsa, ayrimlar esa tezlikka emas, "mohiyat"ga eʼtibor berib, "bunyodkor", "yangi" singari epitetlar va videolarga urgʻu bermoqda. Odamlarning daraxtlarga sigʻinib ketishi ehtimolidan xavotir bildirgan ayrim deputatlardan bunday harakatlar yuzasidan hozircha munosabat boʻlmadi.

Google AI Pro sotib olmoqchi bo'lsangiz, mana bu linkdan foydalaning... Qo'shimcha 4 oy qo'shib beradi.

O’z farzandining kelajagi haqida qayg’urayotgan ota-ona MEZON Inspiring School maktabining (tavsuyu, o’zimning ham qizim boradi) asoschisi, iqtisodchi Bakhodur Eshonov yozayotgan turkum maqolalarini o’qib chiqishi lozim.

Hali mavjud bo‘lmagan dunyoga mos ta’lim: viziyonerlar uchun forsayt tahlili.

Oldingi maqolalarda (havolalar pastda) biz bugungi holatni batafsil ko‘rib chiqdik: iqtisodiyot, geografiya, o’yinchilarning motivlari va maktablarning ichki tuzilishi. Biz hozirgi inqirozga tashxis qo‘ydik. Endi amaliy maslahatlarga o‘tishdan oldin eng muhim qadamni qo‘yishimiz kerak - kelajakka nazar tashlashimiz lozim. Oldindan aytib qo‘yay - men soddaroq va qisqaroq yozishga harakat qildim. Lekin menga bu ikkalasi ham doim qiyin bo‘ladi. Umuman olganda, bu maqola ommaviy o‘quvchilarga mo‘ljallanmagan. Biz falsafa va qisman siyosiy iqtisod (bu so‘zlarning keng ma’nosida) sohasidagi jiddiy fundamental tadqiqotlar haqida so‘z yuritmoqdamiz.
Agar biz bolalarimizni qanday dunyoga tayyorlayotganimizni tushunmasak, maktab tanlashning hech qanday ma’nosi yo‘q. Ushbu maqola dunyoning yetakchi mutafakkirlari bu kelajakni qanday ko‘rishlari va buning ta’lim uchun nima ahamiyatga ega ekanligini tizimli tahlil qiladi.

2025-yil sentyabr oyida maktab ostonasiga qadam qo‘ygan birinchi sinf o‘quvchisini tasavvur qiling. U mehnat bozoriga taxminan 2050-yilda kirib keladi. Endi o‘sha dunyoni tasavvur qilishga urinib ko‘ring. Sun’iy intellekt (#AI) shunchaki vosita emas, balki hamkor, raqobatchi va hatto ijodkor bo‘ladigan dunyo. Biotexnologiyalar inson tabiatini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan, "barqaror kasb" tushunchasi butunlay o‘tmishga aylanadigan dunyo.
Bolani XX asr qoliplari bo‘yicha bu dunyoga tayyorlash - xuddi yelkanli kema kapitanini kosmik kemani boshqarishga o‘rgatish kabidir. Ushbu maqola jahonning yetakchi mutafakkirlari g‘oyalariga tayanib, ushbu kelajakning konturlarini chizish va unga insonni tayyorlay oladigan maktab qanday bo‘lishi kerakligini tushunishga urinishdir.

1. Katta yoriq: "fabrika"dan "bulut"ga
Ta’limning eski modeli nima uchun buzilganini tushunish uchun dunyoning o‘zi qanday o‘zgarganini anglash kerak. So‘nggi 200 yil davomida jamiyat va iqtisodiyot sanoat asri paradigmasida yashadi. Uning asosini moddiy ishlab chiqarish: zavodlar, stanoklar, konveyerlar tashkil etardi. Bu iqtisodiyot ma’lum bir turdagi odamni talab qilardi: intizomli, standartlashtirilgan, ko‘rsatmalarni aniq bajarishga qodir. Ken Robinson to‘g‘ri ta’kidlaganidek, bunday odamlarni ishlab chiqarish uchun qo‘ng‘iroqlar, "tsehlarga”, ya’ni sinflariga bo‘linish va faktlarni eslab qolishga e’tibor qaratadigan "maktab-fabrika" yaratilgan edi.
XX asr oxirida dunyo postindustrial, axborot asriga o‘ta boshladi. Dastgohlar emas, balki axborot va bilim asosiy aktivga aylandi. Piter Druker bashorat qilganidek, asosiy shaxs "aqliy mehnat xodimi" (knowledge worker) bo‘lib qoldi. Ammo bugun biz "tarmoqli" yoki "kreativ" iqtisodiyot deb atash mumkin bo‘lgan keyingi, yanada murakkab bosqichga kirmoqdamiz. Bu yerda asosiy kapital endi shunchaki axborotga egalik qilish emas (u hamma uchun ochiq), balki uning asosida yangi bilimlar yaratish, tarmoqlarni boshqarish va ma’nolar hosil qilish qobiliyatiga aylanmoqda.
Antonio Negri va Maykl Xardt kabi mutafakkirlar tomonidan ta’riflangan bu yangi iqtisodiyot "nomoddiy mehnat" - g‘oyalar, kommunikatsiyalar, his-tuyg‘ular, ijtimoiy munosabatlarni ishlab chiqarishga asoslangan. Bu dunyoda robotlar va sun’iy intellekt barcha kundalik mehnatni (ham moddiy, ham aqliy) o‘z zimmasiga oladi. Insondan hozircha mashina qila olmaydigan narsalar talab qilinadi: ijodkorlik, tanqidiy fikrlash, hamdardlik va murakkab hamkorlik qobiliyati.
Bundan tashqari, biz axborotni ishlab chiqarish, uzatish va iste’mol qilish usulimizning o‘zgarishi bilan bog‘liq fundamental sivilizatsiyaviy o‘tish jarayonini boshdan kechirmoqdamiz. Bir vaqtlar bilim og‘zaki nutqda - afsonalarda, marosimlarda, keksalarning hikoyalarida yashagan.

Bu og‘zaki yoki oroakustik madaniyat davri edi. Yozuv, so‘ngra kitob bosish va ommaviy maktabning kashf etilishi bilan bilish va tafakkurning asosiy quroli matn bo‘lib qoldi. Bugun dunyo yana texnologiyalar ta’sirida shiddat bilan o‘zgarmoqda. Matn yagona hukmdor bo‘lishdan to‘xtayapti - ovoz qaytib kelmoqda. Zamonaviy bolalar tovush, tasvir va tuzilma bilimlarning shunchaki qobig‘i emas, balki mohiyati bo‘lgan dunyoda yashamoqdalar. Demak, ular boshqacha o‘qishlari kerak -

Aynan eski "fabrika" iqtisodiyoti va yangi "tarmoq" iqtisodiyoti o‘rtasidagi, bir necha asrlar davomida hukmron bo‘lgan yozma madaniyat va gibrid, multisensor madaniyat o‘rtasidagi bu ulkan yoriq ta’lim uchun tizimli chaqiriqdir. "Maktab-fabrika" allaqachon ishdan chiqqan konveyer uchun "murvatchalar (винтики) " tayyorlashda davom etmoqda.

2. Kelajak qiyofasi: allaqachon yuz berayotgan to‘rtta ssenariy
Yangi insonga aynan qanday fazilatlar kerakligini tushunish uchun, keling, ko‘z oldimizda shakllanayotgan kelajakning to‘rtta ssenariysini ko‘rib chiqaylik.
● 1-ssenariy: Robotlar va frilanserlar iqtisodiyoti. Robotlashtirish va sun’iy intellekt kundalik mehnatni qadrsizlantirmoqda. Butun umrga mo‘ljallangan barqaror yollanma ish yo‘qolib, o‘rnini gig-iqtisodiyot (vaqtinchalik shartnomalar iqtisodiyoti) egallamoqda.
○ Mutafakkirlar: Piter Druker ("aqliy mehnat xodimi"), Set Godin ("o‘rtamiyonalarni jo‘natish kifoya").
○ Talab etiladigan ko‘nikmalar: Tadbirkorlik tafakkuri, o‘zini o‘zi tashkil qilish, loyihalarni boshqarish, moliyaviy savodxonlik.
● 2-ssenariy: Butkul mavhumlik, noaniqlik dunyosi. O‘zgarishlarning tezlashuvi, "qora oqqushlar", axborot tartibsizligi.
○ Mutafakkirlar: Nassim Talib ("zarbatoblik"), Elvin Toffler ("kelajak shoki"), Yuval Noy Xarari ("psixologik barqarorlik").
○ Talab etiladigan ko‘nikmalar: Moslashuvchanlik, o‘rganish-qayta o‘rganish-yangidan o‘rganish qobiliyati, stressga bardoshlilik.
● 3-ssenariy: E’tibor uchun kurash va yangi elita. Axborot mo‘l-ko‘lligi dunyosida hokimiyat uni boshqara oladiganlarga o‘tmoqda.
○ Mutafakkirlar: Bard va Zoderkvist ("netokratiya"), Noam Xomskiy (ommaviy axborot vositalari va targ‘ibot tahlili), Shoshana Zuboff ("nazorat kapitalizmI").
○ Talab etiladigan ko‘nikmalar: Tanqidiy fikrlash, media savodxonligi, kontent yaratish va nazorat qilish qobiliyati, o‘z "raqamli mustaqilligi"ni himoya qilish.
● 4-ssenariy: Yangi axloqiy va ijtimoiy muammolar. Biomuhandislik, sun’iy intellekt, ekologik inqirozlar insoniyat oldiga murakkab masalalarni qo‘ymoqda.
○ Amaliyotchi mutafakkirlar: Ilon Mask (Astra Nova’dagi bolalarni to‘g‘ri javobsiz dilemmalarni yechishga undaydigan "Topishmoqlar"i orqali), Pavel Durov (raqamli muqovamat g‘oyalari bilan).
○ Mutafakkir-bashoratchilar: Strugatskiy aka-ukalar ("Волны гасят ветер" romanida insoniyatning taraqqiyotga tayyor va undan qo‘rqadiganlarga bo‘linishini bashorat qilgan).
○ Talab etiladigan ko‘nikmalar: Tizimli fikrlash, axloqiy aql, global muammolarni hal qilishda hamkorlik qila olish.

3. Asos: miya va o‘rganish haqida fan nima deydi
Usullar haqida gapirishdan oldin, o‘qitish "apparati" - inson miyasi qanday tuzilganini tushunib olish kerak. Zamonaviy neyrofan bizga har qanday samarali maktab asosida yotishi kerak bo‘lgan aniq yo‘nalishlarni ko‘rsatmoqda.
Qo’shimcha: O‘rganishning to‘rt ustuni (Stanislas Dean bo‘yicha)
1. Diqqat: Miya faqat diqqat bilan e’tibor qaratilgan narsanigina o‘rganadi.
2. Faol ishtirok: Miya passiv tinglashdan ko‘ra, faraz qilish va harakat qilish orqali o‘rganadi.
3. Xato haqida teskari aloqa: Xato - o‘rganishning asosiy harakatlantiruvchisi. Miya kutganlari haqiqatga to‘g‘ri kelmaganda o‘rganadi.
4. Mustahkamlash: Dam olish va uyqu paytida bilimlar uzoq muddatli xotiraga o‘tkaziladi.
Bunga kognitiv psixologlarning asosiy xulosalari qo‘shiladi. Kerol Dvek rivojlanish imkoniyatiga ishonch ("o‘sishga yo‘nalganlik") tug‘ma iste’doddan ko‘ra muhimroq ekanligini isbotladi. Anjela Dakvort muvaffaqiyatni aql emas, balki "Grit" - ehtiros va qat’iyat uyg‘unligi belgilashini ko‘rsatdi. Neyrolingvist Tatyana Chernigovskaya esa ogohlantiradi: "Raqamli fast food"ga o‘rgangan miya chuqur, tizimli fikrlash qobiliyatini yo‘qotadi. Mushaklarga og‘ir yuklar kerak bo‘lganidek, miyaga ham "qiyin" aqliy ish zarur.

4. Mintaqaviy kontekst: Markaziy Osiyo uchun muammolar va imkoniyatlar
Bu global tendensiyalar va ilmiy xulosalar O‘zbekiston voqeligimizda qanday aks etmoqda? Aynan shu yerda biz ko‘plab ota-onalar va siyosatchilarning ongini qiynayotgan eng og‘riqli va eng muhim muammoga duch kelamiz: biz kimni tayyorlashimiz kerak - milliy taraqqiyot uchun kadrlarnimi yoki jahon bozori uchun "kosmopolitlar"nimi?
Bu masala ikkita qarama-qarshi ota-onalar guruhini keltirib chiqaradi. Ayrimlari farzandi "bu mamlakatdan surishi " uchun har qanday yo‘l bilan ingliz tilini o‘rganishga intiladilar. Boshqalari esa, aksincha, bolalarini xalqaro maktablarga berishdan qo‘rqadilar, chunki ular o‘z "ildizlari" va milliy o‘zligini yo‘qotishidan xavotirdalar.
Biroq, bizning barcha oldingi tahlillarimiz XXI asrda bu eskirgan, industrial tasavvurlarga asoslangan soxta dilemma ekanligini isbotlaydi.
Nega u eskirgan? Chunki global, tarmoqlashgan dunyoda kuchli IT mutaxassisi, olim yoki ijodkor tadbirkorni faqat "ichki bozor uchun" tayyorlab bo‘lmaydi. Yo jahon darajasidagi, istalgan mamlakatdagi hamkasblari bilan raqobatlasha oladigan mutaxassis tayyorlanadi, yoki umuman tayyorlanmaydi.
Kelajakning asosiy ko‘nikmalari - "zarbatoblik", tanqidiy fikrlash, o‘rganish qobiliyati, hamkorlik qilish - o‘z tabiatiga ko‘ra universal va milliylikka ega emas.
"Eng yaxshi ingliz tili"ga asosiy maqsad sifatida e’tibor qaratish - bu aynan o‘tmish tuzog‘idir. Bu murakkab vazifani (shaxsning "operatsion tizimi"ni shakllantirish) oddiy va o‘lchanadigan funksiya (sertifikat olish) bilan almashtirishdir. Bu biz tanqid qilayotgan "fabrika-maktab" mantig‘idir. 2040-yilgi dunyoda ingliz tili maqsad emas, balki XX asrda o‘qish qobiliyati kabi gigiyenik minimumdir.
Yangi maqsad: "aql oqimi"dan "aql aylanishi"ga. Iste’dodlarni kuch bilan ushlab turib bo‘lmasa, demak, strategiyaning o‘zini o‘zgartirish kerak.
"Qal’a" qurish (va "o‘zimiz uchun" kadrlar tayyorlash, ular raqobatbardosh bo‘lmaydi) o‘rniga "kuchli magnit o‘rnatilgan aerodrom" qurish lozim.
o Eski model ("aql oqimi"): Eng iqtidorlilar abadiy ketib qolishidan qo‘rqamiz.
o Yangi model ("aqllar aylanishi"): Biz odamlarni ongli ravishda dunyoning istalgan joyida muvaffaqiyatli bo‘lishga tayyorlaymiz. Lekin ularga o‘z vataniga shunchalik kuchli madaniy va qadriyatli bog‘liqlik beramizki, ular yo 5-10 yildan so‘ng noyob tajriba, aloqalar va kapital bilan qaytib kelishadi, yoki chet elda qolib, o‘z vatanining eng kuchli "elchilari" va "himoyachilari"ga aylanishadi.

Bu maktab uchun nimani anglatadi? Kelajakdagi o‘zbek maktabining vazifasi - "global o‘zbekistonliklar"ni tayyorlash. Ya’ni, dunyoning istalgan nuqtasida yorqin karyera qura oladigan darajada kuchli, ammo vatani bilan shunchalik bog‘langanki, doimo uning farovonligi uchun ishlaydigan insonlarni tarbiyalash. Bu ikki yo‘nalishli strategiyani talab qiladi:
1. "Qanot" berish (global raqobatbardoshlik): Shaxsning o‘sha universal "operatsion tizimi"ni - tanqidiy fikrlash, ijodkorlik, moslashuvchanlikni rivojlantirish orqali.
2. "Ildiz" berish (milliy o‘zlikni anglash): O‘z tarixi, madaniyati, adabiyotini chuqur o‘rganish orqali; o‘z shahrining haqiqiy muammolarini hal qilishga qaratilgan loyihalar orqali; bir vaqtning o‘zida ham g‘arbcha modernizatorlar, ham chuqur vatanparvar bo‘lgan jadidlar merosini o‘rganish orqali.
Ota-ona va mamlakat uchun bu shuni anglatadiki, O‘zbekistonning kelajakdagi farovonligi uchun eng samarali sarmoya shunchaki "chet elga ketish uchun eng yaxshi ingliz tilini o‘rgatadigan" maktabni tanlash emas, balki murakkab, "antimort", global fikrlaydigan va shu bilan birga milliy ildizlarga ega shaxsni shakllantiradigan maktabni tanlashdir. Aynan shunday insonlar "yangi O‘zbekiston"ni barpo eta oladilar.
● Qiyinchiliklar: Iqtisodiyotimiz hali ham an’anaviy tarmoqlarga kuchli bog‘liq. Bu bugungi kunda global ko‘nikma talablari va mehnat bozoridagi haqiqiy talab o‘rtasida farq paydo qilmoqda. "Amaliy" yo‘lni tanlagan ota-ona bolasini kechagi kunga tayyorlash xavfiga duch keladi.
● Imkoniyatlar: "Quvib yetuvchi rivojlanishning afzalligi." Bizda boshqalarning xatolarini o‘rganib, ta’limni darhol yangi iqtisodiyot talablariga moslashtirish imkoniyati mavjud. Kuchli ijtimoiy aloqalarga (mahalla) asoslangan madaniy kodimiz hamkorlik ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun noyob ustunlikka aylanishi mumkin.

5. Nazariyadan amaliyotga: maktabda "zarbatoblik"ni qanday o‘lchash mumkin
Kelajakni bashorat qila olmas ekanmiz, demak, maqsadni o‘zgartirish lozim. "Karyera yo‘nalishi"ni belgilash o‘rniga har qanday to‘fonga bardosh bera oladigan "zarbatob shaxs"ni shakllantirish kerak. Ammo maktab haqiqatan ham shu bilan shug‘ullanayotganini qanday baholash mumkin?
Kesma: "Kelajak maktabi" tekshiruvi uchun nazorat ro‘yxati
Ko‘nikma Maktabda nimani izlash kerak (amaliy ko‘rsatkichlar)
Moslashuvchanlik. Ta’lim yo‘nalishlarining xilma-xilligi: Qancha bitiruvchi mutlaqo turli yo‘llarni tanlaydi? Yuqori sinflarda yo‘nalishni o‘zgartirish imkoniyati bormi?
Barqarorlik. Xato madaniyati: Maktab muvaffaqiyatsizliklar haqida qanday fikr bildiradi? "Muvaffaqiyatsiz bo‘lgan" loyihalar bormi va ulardan qanday saboq olingan?
Tafakkur. Masala turi: O‘quvchilar bitta to‘g‘ri javobli masalalar (referatlar) yechadimi? Yoki yechimi yo‘q "ochiq" muammolar, "jumboqlar" ustida ishlaydimi?
Hamkorlik. Ish shakli: Partada yakka ishlash ustunmi yoki guruhli, loyihaviy, fanlararo ish?
Xulosa:
Bu mutafakkirlarning barchasi turli tillarda bir xil asosiy o‘zgarishni tasvirlaydilar. XXI asrda ta’limning vazifasi bilimlarni uzatishdan ko‘nikma va fazilatlarni shakllantirishga; barqarorlikka tayyorgarlikdan noaniqlikka tayyorgarlikka; aqliy intellektga e’tibor qaratishdan hissiy va ijtimoiy e’tiborga o‘tishdir.
Oxir-oqibat, bu "kashfiyotchilik" va "ixtirochilik" ko‘nikmalariga o‘tishdir - https://t.me/mezon_school/2603
Endi nimani izlash kerakligini tushunganimizdan so‘ng, keyingi, eng muhim qadam maktab tekshiruvini amalda qanday o‘tkazishni tushunish va haqiqiy innovatsion muhitni uning marketing taqlididan farqlashdir. Keyingi maqolada biz ota-onalar uchun aniq bosqichma-bosqich yo‘riqnoma taqdim etamiz.

Avvalgi maqolalarga havola:
- Статья 1 - https://clck.ru/3NNCyo - Частные школы Ташкента: начинает штормить?
- Статья 2 - https://clck.ru/3NND3N - Рынок в цифрах: анатомия «перегрева»
- Статья 3 - https://clck.ru/3NXjUD - География случая: почему карта частных школ Ташкента не поддается логике.
- Статья 4 -https://clck.ru/3NXjEA - Почему без осознанного родителя не бывает сильной школы.
- Статья 5 - https://clck.ru/3NXj8d - Исповедь директора: жизнь в «бермудском треугольнике».
- Статья 6 - https://clck.ru/3NaZxN - Холодный душ для инвестора: Почему школа это не недвижимость.
- Статья 7- https://dzen.ru/a/aJgzSCUDZnB_6QD_ - Почему в Ташкенте не приживется «финская» или «немецкая» школа?
- Статья 8 - https://www.facebook.com/share/v/1FrkeZ7Avt/ - Как отличить настоящую образовательную систему от ее имитации.
- Статья 9 - https://clck.ru/3Nfm6j - Школа в пост-индустриальном будущем.

Bu deputatimiz parlamentdagi muholifatdan bo'lsa kerak :).

Amaldor: Hammang o‘zingcha ekspertsanlar, faqat chetdan turib tanqid qilishni bilasanlar. Amaliy hech qanday ish qo‘llaringdan kelmaydi.

Ekspert: Hop, kel, sening o‘rningda men ishlay, ko‘rasan natijani.

Amaldor: Ana tutilding. Allo, allo, militsya... bu yerda O‘zbekiston Respublikasining amaldagi davlat tuzumini Konstitutsiyaga xilof tarzda o‘zgartirishga, hokimiyatni bosib olishga yoxud qonuniy ravishda saylab qo‘yilgan yoki tayinlangan hokimiyat vakillarini hokimiyatdan chetlatishga urinish bo‘lyapti.

Kontekst uchun: (Rasmiy) kanalda e'lon qilingan (rasmdagi) munosabat ta'lim tizimidagi boshqaruvni tanqid qilayotgan mustaqil ekspertlarga qaratilgan edi. Lekin bu yondashuv va dunyoqarash ko'plab sohadagi, eng tepadan eng pastgacha lavozimlarni egallab turganlarning ko'piga xos.

Iqtisodchi Pol Krugman Amerika Imperiyasi tanazzulga uchrayotgani haqida yozibdi. Bu tanazzulga Donald Tramp AQShni qudratli qilgan ittifoqchilik rishtalarini qo‘pol va beparvolarcha uzib tashlayotgani ham qisman o‘z hissasini qo‘shmoqda, deydi u.

Maqolada bir ibora menga yoqdi, fikrimcha u Trampni juda yaxshi ifodalaydi. Krugman “Bizning qudratimiz ittifoqchilarimizda edi. Tramp bu qudratni oltin unitazga oqizib yubordi” deydi. (We used to be very good at having allies. But Trump has flushed all of that down the golden toilet.)

Yaltiroq narsalarga, zebu-ziynatga ixlos ko‘proq Markaziy Osiyo va Afrikaning ba’zi “o‘lkasini yondirib, o‘z qozonin qaynatg‘uchi xoqonlar”iga mos edi, dunyoning eng ilg‘or mamlakati rahbariga emas. AQSh rahbarligiga mohiyatan turkmanboshi kelibdimi, demak haqiqatdan ham Pax Americana ko‘p yashamaydi.

Rasmda Bayden va Tramp davrida Oq uydagi kabinet.