❓Қайси усуллар тана ҳароратини туширишда фойда бермайди?

🚫Қуйидаги ҳолатлар тана ҳароратини туширишда фойда беради, деган фикр бор. Аммо бу нотўғри. Хўш, қайси ҳолларда тана ҳароратини тушириш фойдасиз?

💊14 ёшгача бўлган болаларга аспирин бериш. Ушбу препарат жигар ва миянинг шишиши билан боғлиқ хавфли асоратларни келтириб чиқариши мумкин (Рея синдроми).

🥃Танани сирка (уксус) ёки спиртли ичимликлар билан артиш. Айниқса, бола ҳақида гап кетганда. Танага суртилган спиртли ичимлик нафас йўлларига киради ва бундан ташқари, у терига сингиб кетади, натижада, спиртли ичимликлардан заҳарланишга олиб келади. Сирка (уксус) эса терини куйдиради.

🚿Совуқ душ қабул қилиш. Шифокор билан маслаҳатлашмасдан совуқ душ қабул қилиш. Бундай усул орқали ҳароратнинг кескин пасайтирилиши ангиоспазмни келтириб чиқариши мумкин, бу эса ҳолатни янада ёмонлаштиради.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

Inson ko'zi modeli.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

📌Ҳуснбузарли юзни парваришлаш ҳақида

👩🏻‍🦰 Ҳуснбузар қандай турда бўлса ҳам, бунда юз терисини даволаш керак. Ҳуснбузарларни даволаш ва терини парвариш қилиш бир хил нарса эмас.

🚿Тозалаш воситалари. Тозаловчи восита билан кунига икки марта намланган юз ва бошқа ҳуснбузар жойларини юмшоқ массаж қилинг, сўнг яхшилаб ювиб ташланг.

🚫Умумий сочиқдан фойдаланманг. Бир марта ишлатиладиган салфеткаларни ишлатинг. Ёки кичкина рўмолча тўпламини сотиб олинг, уларни иссиқ сувда ювинг, қуритиб дазмолланг.

💆‍♀️Скраблардан енгил ҳуснбузарлар учун ва ҳафтада бир мартадан кўп бўлмаган ҳолда фойдаланинг.

🧼Душ гели ва совунларни кунига бир марта юмшоқ мато билан суртинг. Матони фақат сув билан намланг.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

​​❓Yurishning sogʼliqqa qanchalik foydasi bor?

🚶🏻‍♂️Koʼpincha odamlar piyoda yurishni sport emas, balki dam olish turi, deb bilib, uni jismoniy mashqdan koʼra sogʼliq uchun foydasi kamroq, deb bilishadi. Vaholanki, jismoniy mashqlar ulardan hosil boʼlgan ter miqdori bilan oʼlchanmaydi.

🏃‍♀️Yurish orqali yurak tezroq urishi, mushaklar ishlab, yogʼni parchalab tashlashi mumkin. Boshqa turdagi ogʼir jismoniy mashqlardan ham shunday natijaga erishiladi. Tez yurish va yugurish bir xil miqdordagi kaloriya sarflanishiga xizmat qiladi.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

❓Нима учун тирноқда оқ доғлар пайдо бўлади?

💅Шифокорлар тирноқдаги оқ доғларни лейконихия деб аташади. Бу жуда кенг тарқалган ҳодиса.

📌Қуйидагилар тирноқда оқ доғларга сабаб бўлади:

🔹Жароҳат.Травма натижасида келиб чиққан лейконихияни таниб олиш осон: одатда тирноқлар юзасида бир ёки бир нечта юмалоқ оқ доғлар пайдо бўлади.

🥾Тирноқларни тишлаш одати, тасодифий зарбалар,тез-тез ва жуда кучли маникюр, қаттиқ поябзал оёқ бармоқларида лейконихия пайдо бўлишига олиб келади.

💊Айрим дориларни қабул қилиш ва заҳарланиш. Сулфонамидларни (сулфаниламидларни) қабул қилиш, бактериал инфекцияларни даволашда ишлатиладиган синтетик дорилар, саратоннинг ҳар хил турларини даволашда қўлланиладиган кимёвий терапия.

🔹Танадаги тизимли касалликлар.Темир танқислиги анемиясида организмда темир моддаси етишмайди.

🔹Шунингдек, буйрак касаллиги, юрак етишмовчилиги, жигар касалликлари (хусусан, цирроз), гипертиреоз - қалқонсимон безнинг ҳаддан ташқари фаоллиги, ошқозон-ичак трактида оқсилларни ҳазм қилиш билан боғлиқ муаммолар, тери касалликлари тирноқда оқ доғларни пайдо қилади.

📌Нима қилиш керак?

🔹Кўп ҳолларда кутиш кифоя: тирноқ ўсиб чиқади ва оқ доғ ўз-ўзидан йўқолади. Чизиқлар мунтазам пайдо бўлиб, бир вақтнинг ўзида бир нечта тирноқларга таъсир қилса, мутахассис шифокорга боғланиш керак.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

🔴Бўйиндаги оғриқдан қутилиш!

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

🔵Бир кунда 3 тадан тухум ейилса нима бўлади?

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

Қандли диабет хавфли эндокрин касалликлардан бири сифатида ёш болаларда, ҳаттоки чақалоқларда ҳам кўпайиб бораётганининг сабаби нимада?

Шаҳноза Азимова, эндокринология маркази шифокори, тиббиёт фанлари номзоди:

- Болалар ва ўсмирларда учрайдиган қандли диабетнинг 1-тури тезкор ташхис ва даволаш талаб қилади.

Албатта, ўз пайтида ташхисланса ва даво муолажалари тўғри йўлга қўйилса, ота-оналар, ўсмирлар ва болаларга етарлича тушунтиришлар берилиб, назоратга олинса, касалликдан фориғ бўлиш мумкин.

Қандли диабет 1-тур касаллиги охирги пайтларда кичик ёшдаги болаларда ташхисланмоқда ва бунинг сабаблари бўлиб, асосан вирусли касалликлар туфайли иммун тизимидаги бошланғич ўзгаришлардир.

Албатта, ташқи муҳит, онанинг ҳомиладорлик пайтидаги ҳолатлари ҳам рол ўйнайди.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

🧠Хотирани сусайтирадиган ҳолатлар ҳақида

🍰Кўп ширинлик ейиш. Ҳозирги кунда кўплаб озиқ-овқатлар таркибида фруктоза ёки маккажўхори сиропи ишлатилади. Улар ичимлик содаси ва бошқа алкоголсиз ичимликлар, ширинликлар, нон, зираворлар ва ҳатто болалар овқатига қўшилади.

🧁Фруктоза одатдаги шакарнинг ўрнини босувчи, хавфсиз, деб эълон қилинган бўлса-да, унинг хавфли эканлиги ҳақида далиллар мавжуд. Фруктоза миянинг биз ўрганадиган ва нимадандир хавотирланадиган нейронлар ўртасидаги алоқани сустлаштиради.

📱Технология асри. Кўпчилик бирон бир нарсани қилишни унутмаслик учун муҳим саналарни тақвимга қўяди ва телефонга эслатмалар ўрнатади, калкуляторга ишонишади ва GPS- навигаторларидан фойдаланишади.

🧠Маълумотни ўзимиз эмас, балки қидирув тизимларидан қидирамиз. Натижада, гипокампус, яъни хотирани консолидация қилиш билан шуғулланадиган мия майдони жуда кўп ҳаракат қилмайди.

🛌Кам ухлаш. Чарчаган мия кўпроқ куч сарф қилиши керак. Уйқусизлик узоқ муддатли хотирани ёмонлаштиради.

🗓Бундан ташқари, диққат, ниманидир режалаштириш сустлашади. Бу эса янги ғояларни ўйлаб топишга эмас, шунчаки одатларимиз доирасидан чиқиб кетолмасликка олиб келади.

🚶‍♀️Ҳаракатсиз турмуш тарзи хотирага салбий таъсир қилади. Тадқиқотчилар кўп ҳаракат қилмайдиган одамларда хотирани шакллантириш ва сақлаш билан боғлиқ бўлган миянинг қисқаришини аниқладилар. Ушбу соҳадаги ўзгаришлар Альцгеймер касаллигининг дастлабки белгиларидан биридир.

🖥Кўп вазифаларни бирдан бажариш нафақат маҳсулдорликни ёмонлаштиради, балки мияга зарар етказиши мумкин.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

📌Ҳуснбузарлар ҳақида

🔸Ҳуснбузарлар гормонал даражадаги ўзгаришлар туфайли юзага келади. У қора доғлардан тортиб то судралувчи кисталарга қадар турли шаклларда бўлади.

🔸Ҳуснбузарни 2 хил усул билан даволаш мумкин: уйда мунтазам равишда терини парвариш қилиш ёки кучли тиббий ва ҳатто жарроҳлик воситалардан фойдаланиш.

1️⃣Аввало, ҳуснбузар гормонлар билан боғлиқ муаммо ҳисобланади Теридан ёғ ҳосил бўлишини гормонлар шунчалик кўпайтирадики, тери тешиклари уни олиб ташлашга имкон тополмайди.

2️⃣Нотўғри косметика. Ёғ билан қилинган ҳар қандай нарса ҳуснбузар ривожланиш хавфини оширади. Жуда агрессив тозалаш воситалари ҳам зарарли.

3️⃣Стресс тўғридан тўғри гормонал тизим билан боғлиқ бўлганлиги сабабли, доимий ташвиш ва хавотир тери ҳолатини ёмонлаштириши мумкин.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

#ozish_semirish

​​Sizni semirishga majbur qiladigan 7 sabab

Nima uchun biz semiramiz? Buning sabablari juda ko‘p, lekin eng asosiylari 7 ta. Ularga baham bersangiz — sanoqli haftalar ichida xushbichim qomatga ega bo‘lasiz.

Qat’iy parhez

Keng tarqalgan fikrlarga qaramasdan, parhez ozishga yordam bermaydi. Tadqiqotlarga ko‘ra, ovqatni vaqtinchalik cheklash metabolizmda o‘zgarishni keltirib chiqaradi. Qisqacha aytganda, tushlik qilmaslik bilan siz o‘zingizning semirishingizga yordam bergan bo‘lasiz.

Noto‘g‘ri nonushta

Butundonlilar, apelsin sharbati va yangi mevalar bilan qilingan nonushta kunning mukammal boshlang‘ichi bo‘lib xizmat qiladi. Ayni zamonda bunday nonushta metabolizmni ham tezlashtiradi.

Uyquning kamligi

Qolaversa, ortiqcha uyqu ham organizmga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Buning sababi juda oddiy: uyquning kamligi ham va ortiqchasi ham metabolizmning sekinlashishiga olib keladi. Katta yoshdagi odamlar bir sutkada 7 soatdan 9 soatgacha uxlashi zarur.

Suvsizlanish

Organizmdagi hamma hujayralar normal faoliyat ko‘rsatishi uchun ularga suv zarur bo‘ladi. Suvsizlanishning yengil bosqichida tana 3% yog‘larni kamroq ketkiza boshlaydi. Suv ichish yoqmasa, ko‘k choy iching.

Sport va yalqovlik

Metabolik jarayonlar mashg‘ulot tamom bo‘lgandan keyin ishga tushiriladi. Samarasi ikki sutkaga yaqin saqlanadi, ya’ni tonusni ushlab turish uchun kattalar bir haftada uch marta sport zaliga albatta borishi kerak.

Stressda semirish

Birinchidan, hatto yengil stress ham organizmni “aylanishni pasaytirish”ga majbur qiladi. Ikkinchidan, asabiy taranglikni miya oddiy usul bilan yo‘qotishga harakat qiladi: sizni biron bir shirinlik yeyishga majbur qiladi. Stressdan butunlay xalos bo‘lishning iloji yo‘q, lekin bu jarayonni biroz yengillashtirish mumkin. Meditatsiya qilib ko‘ring, u juda yaxshi yordam beradi.

Sut mahsulotlari

Ko‘pchilik nima uchundir sut mahsulotlaridan voz kechish ularga xushbichim bo‘lishda yordam beradi deb hisoblaydi. Haqiqatan ham sut ancha yog‘li narsa, lekin undan butunlay voz kechish kerak emas. Gap shundaki faqat sut mahsulotlari organizmni kerakli miqdordagi kalsiy bilan ta’minlaydi. Yog‘ hujayralarida kalsiy qancha ko‘proq bo‘lsa, organizm yog‘ni shuncha ko‘proq ketkizadi.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

❓Болалар ва катталарда кариеснинг олдини олиш учун нима қилиш керак?

🥗Нима еётганингизни кузатинг. Тишларга ёпишиб оладиган, улардаги бактерияларни кўпайишига замин яратадиган овқатлар мавжуд. Булар, масалан, сут, асал, музқаймоқ, қуритилган мевалар, печене, пирожное, қаттиқ карамеллар ва ялпиз конфетлари, ширин газланган ичимликлар бўлиши мумкин.

💧Шу сабабли бундай овқатдан бутунлай воз кечиш ёки ундан кейин тишларини тозалашга ёки ҳеч бўлмаганда оғзингизни сув билан яхшилаб ювиб ташлашингиз мумкинлигига ишончингиз комил бўлганда фойдаланиш мақсадга мувофиқдир.

🦷Тишларингизни яхшилаб ювиб ташланг. Тишдаги доғлар самарали тарзда олиб ташланиши учун камида 2 дақиқа чўтка билан тозалаб туриш керак.

🔹Оғиз қуруқлигидан сақланинг. Сўлак озиқ-овқат қолдиқлари ва бактерияларни ювади. Бундан ташқари, унинг таркибида микроблар чиқарадиган кислоталарни зарарсизлантирадиган моддалар мавжуд. Агар сўлак оз бўлса, кариес деярли муқаррар бўлиб қолади.

💧Сўлакни сақлаб қолиш учун етарли миқдорда суюқлик ичинг.

👨‍⚕️Тиш шифокори кўригига бориб туринг. Кариес аста-секин ривожланиб боради ва дастлабки босқичда деярли кўринмаслиги мумкин. Мутахассис буни ўз вақтида аниқлай олади ва агар керак бўлса, тиш эмалининг йўқ қилинишини тўхтата оладиган процедураларни белгилайди. Тиш шифокорингизга йилига камида 1-2 марта ташриф буюриш керак.

🔸Фтор етарли миқдорда бўлган тиш пастасини танланг. Фтор тиш эмалини мустаҳкамлайди, бактерияларни йўқ қилади. Тиш пастасида энг яхши фтор миқдори 1350–1,500 ppm ни ташкил қилади.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

🦷Кариес ҳақида

🟡Кариес лотин тилидан олинган бўлиб, "емирилиш", "йўқ қилиш" маъносини беради. У тишнинг қаттиқ оқ тўқималари вайрон қилинган ва бўшлиқ ҳосил бўлган касалликнинг номи, яъни тешик. Бўшлиқ аста-секин катталашиб боради, агар ўсиш тўхтатилмаса, тишни бутунлай зарарлайди.

🟡Тиш эмаллари инсон танасидаги энг қаттиқ тўқима ҳисобланади. Бу суякларга қараганда бир неча баравар кучли. Узоқ вақт давомида шифокорлар бундай кучли тўқима тишни қандай йўқ қилинишини аниқлашолмаган.

🟡Тишнинг асосини таркибида оддий суякка ўхшаш дентин моддаси ташкил этади. Тишнинг юқорисида эмални ҳимоя қилувчи дентин бор. У тошга ўхшайди.

🟡Умуман олганда, эмал магнезиум, фтор, углерод ва бошқа элементлар билан ўзгартирилган минерал тузлардир. Худди шу тузлар дентинни сингдиради.

🟡Тиш оғиз бўшлиғида жойлашади. Танага озиқ-овқат тишлар орқали киради. Озиқ-овқат бўлган жойда бактериялар бўлади, бактериялар бўлган жойда эса минерал тузлар билан таъсир ўтказадиган ва уларни юмшатадиган кислоталар бўлади.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

❓Кунига неча марта овқатланиш керак?

3 маҳал овқатланиш. Нонушта эрталаб соат 7-8, тушлик 13-14 соат, кечки овқат 19-20 соат. Ушбу парҳез бизга болаликдан таниш бўлган, аммо бундай овқатланиш тартиби биологик зарурат эмас.

📌Агар сиз:

🔸8:00 дан 17:00 гача ишласангиз ва овқатланиш оралиғида нимадир ейишга имконингиз бўлмаса;
🔸овқат тайёрлаш учун қўшимча вақт сарфлашни хоҳламасангиз;
🔸ортиқча вазн ва овқат ҳазм қилиш муаммоларига дуч келмаган бўлсангиз;
🔸куннинг ярмида очликни сезмасангиз, 3 маҳал овқатланишингиз мумкин.

Тез-тез овқатланиш. Тез-тез овқатланадиган одамларда холестерин, паст зичликдаги липопротеин ва аполипопротеин В миқдори пастлиги аниқланди. Бундан ташқари, уларнинг қондаги глюкоза даражаси ва сийдикда C-пептид миқдори камайганлиги аниқланди. Олти марта овқатланиш қонда инсулин даражасини пасайтириши тасдиқланган.

📌Агар сиз:

🔸 ортиқча вазнга эга бўлсангиз ва ундан халос бўлиш йўлларини излаётган бўлсангиз;
🔸кундузи тез-тез оч қолиб, кечқурун ортиқча овқатлансангиз;
🔸 холестерин ва инсулин миқдорини туширишни истасангиз, тез-тез овқатланиш тартибига риоя қилишингиз лозим.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

👶Дисплазия касаллиги ҳақида маълумот берсангиз. Бундай нуқсони бор болаларни йўргаклашда қандай қоидаларга амал қилиш керак?

Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий амалий тиббиёт маркази директори, тиббиёт фанлари доктори Муроджон Ирисметов:

– Дисплазия бўкса бўғими шаклланишида юзага келадиган нуқсондир. Агар чақалоқда шундай нуқсон бўлса, туғруқ мажмуасидаёқ ортопед кўриги жараёнида аниқланади.

Сўнгра бундай болаларнинг парвариши ва ривожланишини алоҳида назорат қилишда патронаж ҳамширанинг ўрни муҳим. Хусусан, болани йўргаклашда оёқларининг орасини кенг қилиб очиб қўйиш керак. Шунда сон бошчаси чаноқ косачасига тўла кириши таъминланади ва бўғимнинг тўғри шаклланишига имкон яратилади.

Қолаверса, болани ўз вақтида ортопед кўригидан ўтказиш, белгиланган муолажаларни вақтида олиб, касалликни бартараф этиш лозим. Акс ҳолда, нуқсон туфайли бўғимлар нотўғри шаклланиб, кейинчалик жиддий касаллик юзага келиши мумкин.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

☝️Буйракдаги муаммолардан дарак берадиган аломатлар ҳақида

🔸Бел оғриғи. Буйрак оғриғи, одатда, қовурғалар остида, умуртқанинг ўнг ёки чап қисмида сезилади. У бошқа жойларга тарқалиши мумкин, масалан, қоринга.

🔸Пушти, қизил ёки жигарранг сийдик. Оддий сийдик ранги оч сариқдан тўқ сариқ ранггача ўзгариб туради. Резавор мевалар, ловия ва дорилар сийдик рангини ўзгартириши мумкин.

🔸Сурункали чарчоқ, заифлик. Буйраклар эритроцитлар ишлаб чиқаришни тартибга солувчи гормон - эритропоэтинни ишлаб чиқаради. Агар у етарли бўлмаса, анемия, заифлик, чарчоқ пайдо бўлади.

🔸Бош оғриғи ёки бош айланиши. Буйраклар фаолияти бузилиши оқибатида танада тўпланган токсинлар миянинг нормал ишлашига халақит беради. Бу хотира ва концентрация бузилиши, бош айланиши, бош оғриғи билан боғлиқ муаммоларга олиб келади.

🔸Қон босимининг кескин кўтарилиши. Буйраклар танадаги қон миқдорини тартибга солувчи аъзолардан биридир. Шунинг учун уларнинг нотўғри ишлаши гипертонияга олиб келиши мумкин.

🔸Тана ҳароратининг ўзгариши. Иссиқликда ҳам доимий совуқлик ва ҳароратнинг сабабсиз кўтарилиши буйрак касаллигининг аломатларидан биридир.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

🚭Чекишни ташлаш жараёнида энг қийини дастлабки уч кунни бошдан кечиришдир

❗️Дунёда тамакидан воз кечишнинг юздан ортиқ усуллари мавжуд.

Психологларнинг таъкидлашича, чекишни ташлаш жараёнида энг қийини дастлабки уч кунни бошдан кечиришдир.

Aгар чекишдан воз кечиш тўғрисида қарор қабул қилган бўлсангиз, ижобий жиҳатлар ҳақида ўйланг.

Aсосий ва энг катта ютуқ — сизнинг соғлиғингиз ва фаровонлигингиздир. Ижобий муносабат ва ўзингизга бўлган ишончни сақланг. Чекишдан воз кечиш қўлингиздан келади!

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

​​💢Хурмо ҳақида исботланган фактлар.


Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазон ойида хурмо билан оғиз очганлари ҳаммага маълум. Шу боис аксар мусулмонлар рўза ойида хурмо билан оғиз очишни ўзларига одат қилишган.

Шифокорлар Аллоҳнинг охирги пайғамбари хурмо билан бежиз оғиз очмаганларини, чунки Қуръони Каримда номи кўп марта зикр этилган хурмо меваси саломатлик учун, айниқса, рўза тутганлар учун кўп жиҳатдан фойдали эканини тажрибалар билан исботлашган.

1. Хурмо юрак, жигар ва буйракни қувватлантиради.
2. Организмнинг кислота балансини меъёрида тутиб туради.
3. Қонга озуқа бағшлайди. Анемия ва гипертонияда жуда фойдали.
4. Иммунитетни кўтаради.
5. Ичакдаги фойдали микрофлораларнинг сақланишини таъминлайди.
6. Ўпкининг ишлашини яхшилайди.
7. Йўтални тинчлантиради. Танадаги ортиқча намликни кетказади.
8. Юрак фаолиятини ривожлантиради.
9. Тонусни яхшиловчи ва қувватлантировчи восита сифатида хизмат қилади.
10. Давомий касалликлардан сўнг, қувватни қайта тиклайди.
11. Жисмоний ҳорғинлик ва чарчоқларда ёрдам беради.
12. Хурмони қандли диабетга чалинганлар ҳам истеъмол қилсалар бўлади.
13. Саратон касалликларининг хавфини камайтиради.
14. Юз нерв толалаларининг шол бўлишига қарши ёрдам беради.
15. Ҳомиладорлар учун жуда фойдали. Туғишни енгиллайди. Организмнинг дастлабки сут ишлаб чиқаришида кўмаклашади.
16. 1 дона хурмо тахминан 23 калорияга эга.
17. Озишни истаганлар ширинлик ўрнига истеъмол қилишлари мумкин.
18. Миянинг тугал илдизларини ривожланишига ҳисса қўшади.
19. Мия фаолиятини мукаммал даражада яхшилайди.
20. Инсон узоқ вақт озуқа сифатида фақат хурмонинг ўзинигина истеъмол қилиши мумкин. У танага керакли барча озуқавий моддаларни ўзида мужассам этган.

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

🔴 Иммунитетни кўтарувчи ичимликлар!

✔️1ст сув
✔️1 қошиқ асал
✔️0,5 қошиқ корица


👨‍⚕ @OnlineDoctorUz

🔴 Иммунитетни кўтарувчи ичимликлар!

✔️1ст сув
✔️Яримта лимон
✔️Яримта занжабилни қирғичдан чиқарилгани

👨‍⚕ @OnlineDoctorUz