Taʼlim va ilm-fan vazirligi kanalimizdagi savodxonlik testlari asosida oliy oʻquv yurti talabalari, texnikum oʻquvchilari uchun kichik videosinov tayyorlabdi.

Videoning sifatli variantini mana bu yerda ko‘rishingiz mumkin.

Savodxonlik testlaridan yana yechib koʻrmoqchi boʻlganlar uchun maxsus toʻplam mana bu yerda.

Qani, siz ham oʻzingizni sinab koʻring-chi. Nechtasiga toʻgʻri javob topa olarkansiz?

😎 – hammasini topdim
🔥 – sakkizta va undan koʻp
✍️ – oltita va undan koʻp

@oriftolib | Sahifalarimiz

Sotqin general rolini oʻynagandan koʻra yaxshi askar rolini oʻynagan afzal.

— Stiv Jobs

@oriftolib | Sahifalarimiz

Oʻzlari ham adashib qoladigan egizaklar

Slovakiya va Sloveniya – Yevropa xaritasidagi eng mashhur egizaklar. Ikkalasi ham slavyanlarning qadimgi umumiy nomi slověnedan kelib chiqqan. Bu ikki davlat bilan bogʻliq atamalarda chalkashlik avj pardalarga chiqqan: slovaklar oʻz tilini slovenčina, slovenlar esa slovenščina deydi, ikkala tilda ham oʻz millatiga mansub ayol slovenka deb ataladi. Slovakiyaning oʻz tilidagi nomi esa – Slovensko.
 
Nomning ildizi haqida olimlar bir fikrga kelmagan. Keng tarqalgan farazga koʻra, slověne nomi slovo – soʻz bilan bogʻliq. Yaʼni slovenlar – tushunarli soʻzlaydiganlar degani. Qoʻshni germanlarni esa slavyanlar nemets – soqov, gapi tushunarsiz deb atagan. Rus tilining mashhur etimologik lugʻati muallifi Maks Fasmer yozishicha, slavyanlar oʻz tillarini tushunmaydigan, goʻyo soqovdek koʻrinadigan barcha ajnabiylarga shunday nom bergan. Ammo slověne nomining oʻzini Fasmer slovo bilan emas, biror daryo yoki joy nomi bilan bogʻlashga moyil boʻlgan.
 
Slovakiya va Sloveniya bilan bogʻliq atamalardagi chalkashliklar sabab “Bu ikki davlat elchixonalari oyiga bir marta uchrashib, oʻzlariga adashib kelib qolgan xatlarni almashadi” degan latifa ham yuradi. Lekin bu gapning tagida bir chimdim haqiqat bor. 1990-yillarda Londondagi Sloveniya elchixonasida ishlagan diplomat Borut Zunichning aytishicha, u yerga adashib yuborilgan xatlar anchagina kelgan, xodimlar ularni katta konvertga yigʻib, Slovakiya elchixonasiga vaqti-vaqti bilan joʻnatib turgan.

👉 Toʻliq oʻqish

@oriftolib | Sahifalarimiz

Ikkita birni yonma-yon qoʻysang, oʻn bir boʻladi.

— Hind xalq maqoli

@oriftolib | Sahifalarimiz

Ob-tobidagi ob-havo

Kuniga necha marta ob-havoga qiziqamiz? Ertalab telefondan, kechqurun televizordan tekshirib qoʻyamiz. Havo – tanish soʻz. Lekin ob nima degani? Forschadan oz-moz xabari bor odam uning maʼnosini biladi – suv degani. Ob-havo soʻzma-soʻz suv va havo mazmunini beradi. Juftning yarmi forschadan, yarmi arabchadan kelgan.
 
Obni yakka holda bugun deyarli ishlatmaymiz. Bu soʻz forschadan kirgan yaxlit atamalar ichida yashab qolgan: obihayot – hayot suvi, obirahmat – xayr-baraka suvi, yaʼni yomgʻir. Yigʻi-sigʻi, koʻzyosh qilish maʼnosidagi obidiyda ham forscha suv va koʻz soʻzlaridan tuzilgan – koʻz suvi degani.
 
Biror ish yoki narsa pishib yetilsa, ob-tobiga keladi. Bu soʻzning boshida ham oʻsha suv turibdi. Oldin suv bilan ishlagan, suv kuchi bilan yurgizilgan sholi oqlovchi qurilmalar boʻlgan, ular objuvoz deyilgan. Hozir ular elektr bilan ishlaydi, lekin nomida suv maʼnosi qolib ketgan.
 
Suv deganda odamning xayoliga serobchilik, moʻl-koʻlchilik keladi. Hatto serob soʻzining tomirlarida ham suv oqadi, uning lugʻaviy maʼnosi – suvi koʻp.
 
Ob soʻzi tilimizga chuqur singib ketganidan baʼzan ortiqcha qoʻllab yuborganimizni ham sezmaymiz. “Suv bu – obihayot” deymiz. Aslida bu gapimiz bilan “Suv bu – tiriklik suvi” degan boʻlamiz. Ammo u xato emas. Chunki bunday ifoda allaqachon gʻalati mashhurga aylanib ulgurgan. Gʻalati mashhur nima ekanini esa bilasiz.

👉 Toʻliq oʻqish

@oriftolib | Sahifalarimiz

Mardlik bu tub-tubigacha his etilgan masʼuliyatdir.

— Pyotr Pavlenko

@oriftolib | Sahifalarimiz

Oʻtga tushgan suvarakday yuguradi-ya!

— Meksikan xalq maqoli

@oriftolib | Sahifalarimiz

Milliy sertifikat imtihonida amaldagi alifbodan foydalaniladi
 
Ona tili va adabiyot fanidan milliy sertifikat imtihonlarida qaysi alifbodan foydalanilishi haqida rasmiy maʼlumot berildi.
 
2026-yil 24–26-oktyabr kunlari boʻlib oʻtayotgan sinovlarda test materiallari amaldagi lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosida tayyorlangan. Shuningdek, ochiq turdagi test topshiriqlarining javoblari va esselar ham amaldagi alifboda yozilishi kerak.
 
Bu qarorga yangilangan oʻzbek alifbosini joriy etish toʻgʻrisidagi qonun 6 oydan soʻng kuchga kirishi belgilangani asos qilib keltirilgan.
 
@oriftolib | Sahifalarimiz

Yangilangan imloga ötyapman
 
Bugundan kompyuterga terilma örnatdim va yangilangan alifboda yozişni boşladim. Töğri, baʼzan törtta harfni eskiça yozib yuboryapman. Lekin bu – vaqt masalasi, asta-sekin hammasi izga tuşadi.
 
Kanalda postlarni ham yangilangan imloda eʼlon qilaman.
 
Android uçun sifatli terilma çiqsa, telefonda ham ö, ğ, ş, ç bilan yozişga ötaman. Bitta harf bilan yoziş ançagina qulay, şu vaqtgaça qiynagan bir neçta muammo endi yöq. Biryöla h va x ni birlaştirib, tutuq belgisidan ham qutulganimizda zör bölardi. Ammo bunday bölmadi. Shunga qaramay, yangilangan alifbo amaldagisidan baribir afzal.
 
Siz yangilangan alifboga ötdingizmi?
 
😎 – ha, allaqaçon
✍️ – olti oydan keyin ötaman
 
@oriftolib | Sahifalarimiz

Juda köp ahmoqgarçiliklarni qilmaslik uçun bir neçta kerakli işni bajariş zarur xolos.

— Uorren Baffet

@oriftolib | Sahifalarimiz

macOS va Windows uçun yangi terilma tayyor!

Ö, Ğ, Ş, Ç harflari va tutuq belgisini boşqa harflarga tegmasdan, qulay tarzda joylaştirişga harakat qildik.

Örnatib köring: tilmoch.ai/terilmalar

Telefonlar (iOS va Android) uçun ham tez orada çiqadi.

Kambağal boyigan sari aqlliroq böladi, boy kambağallaşgani sari aqlsizlanadi.

— Fin xalq maqoli

@oriftolib | Sahifalarimiz