Осы күндері Желтоқсан оқиғасы туралы екі деректі фильм көріп шықтым. Біріншісі "Хабар" арнасында цензураға ұшыраған Әсия Байғожинаның "Желтоқсан хроникалары. Шындықтың үзіктері" атты 5-сериялы фильмі. Екіншісі - Әлия Әшім түсірген "Желтоқсанға жауаптылар неге сотталмады?" деректі фильмі. Екі кино да болған жағдайды оқиға кейіпкерлерінің көзімен баяндайды, архивтік видеолар мен құжаттар негізінде сол кезеңнің тарихи контексін жақсы ашады.
Сонымен қатар, маған ұнағаны, авторлардың бұл оқиғаны бүгінгі жағдаймен сабақтастыруы, көтерілісті қаралауға және басып-жаншуға қатысы бар адамдардың жауапкершілігі мәселесін көтеруі, және осылайша тарихи травмалар мәселесін алдыға шығаруы. Қысқасы, нағыз must watch дүниелер.
Бұл фильмдерді қарап отырып, Желтоқсан мен Қаңтар көтерілісі арасындағы келесі анық параллельдерді байқадым.
Біріншіден, бұл - өте ұқсас саяси контекст. Кеңес одағы кезіндегі "перестройка" және 2019 жылы Назарбаев кеткеннен кейінгі Тоқаевтің реформаларды уәде етуі - қоғамда саяси өзгерістерге үміт оятқан. Бірақ, екі жағдайда да биліктің риторикасы нақты іске ұласпаған, әлеуметтік-саяси мәселелер өз шешімін таппаған, нәтижесінде наразылық артқан. Яғни, екі көтеріліс те биліктің нақты шешіміне қарсылық ретінде туындаса да, олардың негізінде қордаланып қалған жүйелі мәселелер болатын.
Екінші көзге ұрып тұрған ұқсастық - биліктің реакциясы. 1986 жылы алаңға шыққан жастарды "экстремист, бұзақы, маскүнем" деп қаралаған билік, 2022 жыл дәл сондай риториканы қолданады. Кеңес одағы антисоветтік күштерді айыптаса, тәуелсіз Қазақстан билігі сыртқы ықпал, халықаралық терроризммен түсіндіреді. Көшеге шыққандарды күшпен тарату, ұсталғандарды аяусыз ұрып-соғу және азаптау тұрғысынан екі режимнің бірдей әрекет еткені айтпаса да түсінікті. Бірақ, біздегі режим халыққа оқ ату арқылы қатігездігі жағынан кеңестік режимнен асып түседі.
Үшіншіден, көтерілісті ұйымдастырған "ішкі" күштер жайында конспирология мен "билікке талас" сюжеті. Қаңтар көтерілісін Тоқаевқа қарсы жасалған арандату делінсе, 1986 жылы да жастар алаңға өздері шыққан жоқ, саяси элитадағы біреулер (Назарбаев) әдейі ұйымдастырған деген нарратив айқын көрініс табады. Бірақ, екі жағдайда да бұл көзқарас "адамдар өздері жиналуы мүмкін емес" деген тұжырымнан туындайды және азаматтардың жеке бастамасын құнсыздандырады.
Төртіншіден, ашық тергеудің болмауы және соттардың әділетсіз шешімі жазықсыз жандардың түрмеген қамалуына алып келген, осылайша талай адам тағдыр тәлкегіне ұшыраған, ата-аналардың көз-жасы төгілген. Кинобаяндарда оқиғаның осы желісі өте жақсы ашылған. Тіпті Кеңес одағы құласа да, протеске шыққандарды өтірік айыптап, оларға негізсіз жаза тағайындаған адамдардың өз лауазымын жоғалтпай, алаңсыз өмір сүргенін көреміз. Ал желтоқсанның нағыз батырлары лайықты бағасын алмай, әлі күнге дейін шеттетіліп келеді. Осылайша, тарихи әділеттік орнамай қалған.
Меніңше, бұл екі фильмді де соңғы жылдары азаматтық қоғамда пайда болған жаңа толқынның құрамдас бір бөлігі ретінде қарастыруға болады. Музыка, өнер және кино саласында ерекше көрініс табатын бұл серпілісті байқамау мүмкін емес. Документалистиканың дамуы, осындай өзекті тақырыптарды көтеруі - біздің азаматтық және саяси жаңғыруымызға өз үлесін қосатыны мен үшін анық.
Сонымен қатар, маған ұнағаны, авторлардың бұл оқиғаны бүгінгі жағдаймен сабақтастыруы, көтерілісті қаралауға және басып-жаншуға қатысы бар адамдардың жауапкершілігі мәселесін көтеруі, және осылайша тарихи травмалар мәселесін алдыға шығаруы. Қысқасы, нағыз must watch дүниелер.
Бұл фильмдерді қарап отырып, Желтоқсан мен Қаңтар көтерілісі арасындағы келесі анық параллельдерді байқадым.
Біріншіден, бұл - өте ұқсас саяси контекст. Кеңес одағы кезіндегі "перестройка" және 2019 жылы Назарбаев кеткеннен кейінгі Тоқаевтің реформаларды уәде етуі - қоғамда саяси өзгерістерге үміт оятқан. Бірақ, екі жағдайда да биліктің риторикасы нақты іске ұласпаған, әлеуметтік-саяси мәселелер өз шешімін таппаған, нәтижесінде наразылық артқан. Яғни, екі көтеріліс те биліктің нақты шешіміне қарсылық ретінде туындаса да, олардың негізінде қордаланып қалған жүйелі мәселелер болатын.
Екінші көзге ұрып тұрған ұқсастық - биліктің реакциясы. 1986 жылы алаңға шыққан жастарды "экстремист, бұзақы, маскүнем" деп қаралаған билік, 2022 жыл дәл сондай риториканы қолданады. Кеңес одағы антисоветтік күштерді айыптаса, тәуелсіз Қазақстан билігі сыртқы ықпал, халықаралық терроризммен түсіндіреді. Көшеге шыққандарды күшпен тарату, ұсталғандарды аяусыз ұрып-соғу және азаптау тұрғысынан екі режимнің бірдей әрекет еткені айтпаса да түсінікті. Бірақ, біздегі режим халыққа оқ ату арқылы қатігездігі жағынан кеңестік режимнен асып түседі.
Үшіншіден, көтерілісті ұйымдастырған "ішкі" күштер жайында конспирология мен "билікке талас" сюжеті. Қаңтар көтерілісін Тоқаевқа қарсы жасалған арандату делінсе, 1986 жылы да жастар алаңға өздері шыққан жоқ, саяси элитадағы біреулер (Назарбаев) әдейі ұйымдастырған деген нарратив айқын көрініс табады. Бірақ, екі жағдайда да бұл көзқарас "адамдар өздері жиналуы мүмкін емес" деген тұжырымнан туындайды және азаматтардың жеке бастамасын құнсыздандырады.
Төртіншіден, ашық тергеудің болмауы және соттардың әділетсіз шешімі жазықсыз жандардың түрмеген қамалуына алып келген, осылайша талай адам тағдыр тәлкегіне ұшыраған, ата-аналардың көз-жасы төгілген. Кинобаяндарда оқиғаның осы желісі өте жақсы ашылған. Тіпті Кеңес одағы құласа да, протеске шыққандарды өтірік айыптап, оларға негізсіз жаза тағайындаған адамдардың өз лауазымын жоғалтпай, алаңсыз өмір сүргенін көреміз. Ал желтоқсанның нағыз батырлары лайықты бағасын алмай, әлі күнге дейін шеттетіліп келеді. Осылайша, тарихи әділеттік орнамай қалған.
Меніңше, бұл екі фильмді де соңғы жылдары азаматтық қоғамда пайда болған жаңа толқынның құрамдас бір бөлігі ретінде қарастыруға болады. Музыка, өнер және кино саласында ерекше көрініс табатын бұл серпілісті байқамау мүмкін емес. Документалистиканың дамуы, осындай өзекті тақырыптарды көтеруі - біздің азаматтық және саяси жаңғыруымызға өз үлесін қосатыны мен үшін анық.
YouTube
ЖЕЛТОҚСАНҒА ЖАУАПТЫЛАР НЕГЕ СОТТАЛМАДЫ? | Ұлттық траума мен Желтоқсанға жаңа Мән беру
Желтоқсан көтерілісіне қатысқандардың жеке трагедиясы арқылы үлкен картинаны көрсету, желтоқсан зардабын жеткізуді көздедік.
Көтеріліс кезінде халықты заңсыз басып-жаншығандардың әлі де жауап бермегені арқылы ұлттың бұл траумадан әлі арылмағанын айтқымыз…
Көтеріліс кезінде халықты заңсыз басып-жаншығандардың әлі де жауап бермегені арқылы ұлттың бұл траумадан әлі арылмағанын айтқымыз…
💯10❤2👍1
Азаттықта Дарханмен елдегі саяси-қоғамдық жағдай жайында әңгімелестік. Билік қанша жерден репрессияны күшейтсе де, қоғамның қарсылығы азаймайтынын, және оның себептерін түсіндіруге тырыстым. Төменде сұхбаттың видео нұсқасы, ал мында мәтіні
❤3
Forwarded from Azattyq - Азаттық
PaperLab зерттеу ұйымының жетекшісі, әлеуметтанушы Серік Бейсембаев 2023 жылы негізгі саяси оқиғалар жөнінде сауалнама жүргізіп, қоғам пікірін зерделегенін айтады. Азаттыққа берген сұхбатында ол авторитаризмнің түрленгенін, бірақ негізгі қасиетінен айнымағанын айтады.
🔗КӨРУ
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
YouTube
Серік Бейсембаев: Тоқаев та, Назарбаев та – қазіргі жүйенің бенефициары
PaperLab зерттеу ұйымының жетекшісі, әлеуметтанушы Серік Бейсембаев 2023 жылы негізгі саяси оқиғалар жөнінде сауалнама жүргізіп, қоғам пікірін зерделегенін айтады. Азаттыққа берген сұхбатында ол авторитаризмнің түрленгенін, бірақ негізгі қасиетінен айнымағанын…
❤11👍2
Forwarded from zhapisheva
Кеше Гиперборей арнасында PaperLab зерттеу орталығының жетекшісі, әлеуметтанушы Серік Бейсембаевпен сұхбатым шықты. Серік бастаған зерттеушілер тобы қазақстандықтардың Қаңтар оқиғасы туралы пікірін зерттеді. Бұл – қанды Қаңтарға байланысты қоғамдық пікірді анықтаған жалғыз зерттеу. Сұхбатта Серік зерттеуге талдау жасап, екі жылдан кейін елдің Қаңтарды қалай түсінетінін, ресми пропаганда мен биліктің әрекетіне көзқарасы туралы айтып берді.
Одан басқа келесі тақырыптар талқыланды
– Халық Қазақстанның тәуелсіздігі туралы қандай пікірде
– Орыс тілінде және қазақ тілінде сөйлейтіндердің Қаңтарға көзқарасының айырмашылығы
– Халық билікке сене ме
– Қазақстанның қоғамы қандай?
– Назарбаевқа қоғамның көзқарасы туралы
Сұхбат https://youtu.be/c0hK2uWzl0U?feature=shared
Одан басқа келесі тақырыптар талқыланды
– Халық Қазақстанның тәуелсіздігі туралы қандай пікірде
– Орыс тілінде және қазақ тілінде сөйлейтіндердің Қаңтарға көзқарасының айырмашылығы
– Халық билікке сене ме
– Қазақстанның қоғамы қандай?
– Назарбаевқа қоғамның көзқарасы туралы
Сұхбат https://youtu.be/c0hK2uWzl0U?feature=shared
👍12❤3👎1💩1
Очень содержательное и емкое интервью Димаша Альжанова про политические итоги года
👍6💩2
Forwarded from РЕСПУБЛИКА.KZ.media
Интервью большое, здесь несколько цитат:
⏺ «Мы видим, что решения, принятые руководителями Казахстана по запросу помощи от Кремля в январе 2022 года, имели свою цену. Сейчас, находясь под санкциями Запада, Россия максимально использует нашу страну и ее политическое руководство для поддержки своей экономики».
⏺ «Суды и приговоры [по Кантару], которые нам в ограниченном виде показали, — это версия Токаева и его администрации, вкупе с договоренностью с другими участниками январских протестов со стороны режима. Версия, которая максимально уводит Токаева, Назарбаева и других ключевых участников от последствий, попутно наказывая вышедших на протест простых людей в назидание всем остальным».⏺ «Готовности менять режим у власти не было. И правила не поменялись — ни в выступлениях Токаева, ни в действиях его администрации этих признаков не было. Все эти наивные ожидания идут от манипуляции информацией, с одной стороны, и от незрелости общества — с другой».⏺ «Казахстан – это персоналистская автократия. В рамках этой модели полноценное развитие невозможно. Коррупционные интересы правящей группы всегда будут превалировать над общественными».
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
respublika.kz.media
"Это иллюзия, что от усиливающегося авторитаризма можно уйти". Подводим итоги года с Димашем Альжановым - respublika.kz.media
Рост цен на все и вся, двузначные цифры инфляции, обеднение населения, тотальный контроль над гражданским обществом, закручивание гаек на политическом поле, увеличение числа политзаключенных – то, что мы наблюдали на протяжении всего 2023 года. Казахстанский…
👍10👎2💩1
В декабре 2023 года мы с Медианет опубликовали наш очередной опрос общественного мнения в рамках проекта Demoscope. В этот раз мы задумались о том, какие проблемы волнуют казахстанцев, насколько они доверяют различным институтам и как оценивают ситуацию в стране.
Оказалось, что больше всего людей беспокоят рост цен на товары потребления и низкие доходы. Эти две проблемы актуальны для каждого второго жителя страны, причем вне зависимости от возраста, места жительства и этнической принадлежности (вот вам и общенациональная повестка). Треть опрошенных указали на недоступность жилья (преимущественно люди 30-39 лет). Примерно столько же обеспокоены низким уровнем пенсий, пособий и стипендий (каждый второй в группе 60+). Топ-5 рейтинга замыкает проблема коррупции с показателем в 30%.
Полученный рейтинг меня не особо удивил, так как уже многие годы именно эти проблемы занимают верхние строчки списка общественных беспокойств. Но, мне показалось, что проблема экологии стала больше тревожить людей, чем раньше. Почти 1/4 часть опрошенных указали на проблему загрязнения окружающей среды. В вопросе о том, как изменилась ситуация в сфере экологии 43% отмечают ее ухудшение за последний год. (Для сравнения - об ухудшении уровня жизни говорят 39%). Понятно, что это сугубо городская проблема (47%), характерная для жителей мегаполисов и индустриальных центров.
Вопрос про доверие институтам тоже выдал много интересного. Оказалось, что казахстанцы больше всего доверяют президенту (69%), а меньше всего депутатам парламента (36%). Первый показатель был ожидаемым - на моей памяти доверие институту президента не опускалось ниже 70% (у Назарбаева было стабильно +/- 80). А вот то, что депутатам парламента доверяют лишь 36% и не доверяют 48% был для меня большим сюрпризом. Даже полиции и судам и то больше доверия - 50 и 38%. (Возможно сыграла роль формулировка - если бы мы спросили про доверие парламенту, то возможно показатели были бы выше. То есть, я предполагаю, что слово "депутаты" в общественном восприятии имеет негативную коннотацию).
Самым интересным моментом в этом исследовании является вопрос "Нужны ли перемены нашей стране?". Оказалось, что устойчивое большинство казахстанцев (66%) считают, что нашей стране нужны масштабные и решительные перемены. При этом лишь 7% хотят, чтобы все оставалось как сейчас. Такие результаты - это даже не запрос, а уже крик общества о необходимости изменений.
Какие социальные группы чаще говорят о необходимости таких перемен? Анализ по соц-дему показывает, что этническая принадлежность имеет важное значение. Казахи заметно чаще говорят о необходимости масштабных перемен, чем русские и представители других национальностей (70, 55 и 57% соответственно). Меньшую роль играет возраст респондентов. Чаще такой запрос озвучивают представители среднего поколения 40-49 лет (70%). Молодежь чаще выбирает незначительные перемены (30%). А за статус-кво чаще выступают люди старше 60 лет (12%).
Желание масштабных перемен имеет сильную связь с негативным отношением к ситуации в стране и недоверием к институтам. Сторонники перемен - это люди, которые гораздо чаще отмечают ухудшение ситуации в различных сферах за последний год. Также тесная корреляция существует между запросом на перемены и недоверием к институтам власти. Например, среди тех, кто хочет масштабных изменений правительству не доверяет почти каждый второй (при общем показателе в 40%). Интересно и то, что сторонники перемен гораздо чаще указывают в качестве проблемы коррупцию (на третьем месте).
Таким образом, опрос показывает, что в 2023 году казахстанцы весьма остро ощутили последствия инфляции. При этом общая ситуация в стране остается неоднозначной, половина опрошенных считают ее нестабильной или критической. На этом фоне доминирование запроса на перемены говорит о неудовлетворенности той политикой, которую проводит государство. Чтобы лучше понять природу этого запроса нужны дополнительные исследования, но, похоже, что "Жаңа Қазақстан" не оправдал надежды большинства граждан.
Подписывайтесь на Qogammetrika
Оказалось, что больше всего людей беспокоят рост цен на товары потребления и низкие доходы. Эти две проблемы актуальны для каждого второго жителя страны, причем вне зависимости от возраста, места жительства и этнической принадлежности (вот вам и общенациональная повестка). Треть опрошенных указали на недоступность жилья (преимущественно люди 30-39 лет). Примерно столько же обеспокоены низким уровнем пенсий, пособий и стипендий (каждый второй в группе 60+). Топ-5 рейтинга замыкает проблема коррупции с показателем в 30%.
Полученный рейтинг меня не особо удивил, так как уже многие годы именно эти проблемы занимают верхние строчки списка общественных беспокойств. Но, мне показалось, что проблема экологии стала больше тревожить людей, чем раньше. Почти 1/4 часть опрошенных указали на проблему загрязнения окружающей среды. В вопросе о том, как изменилась ситуация в сфере экологии 43% отмечают ее ухудшение за последний год. (Для сравнения - об ухудшении уровня жизни говорят 39%). Понятно, что это сугубо городская проблема (47%), характерная для жителей мегаполисов и индустриальных центров.
Вопрос про доверие институтам тоже выдал много интересного. Оказалось, что казахстанцы больше всего доверяют президенту (69%), а меньше всего депутатам парламента (36%). Первый показатель был ожидаемым - на моей памяти доверие институту президента не опускалось ниже 70% (у Назарбаева было стабильно +/- 80). А вот то, что депутатам парламента доверяют лишь 36% и не доверяют 48% был для меня большим сюрпризом. Даже полиции и судам и то больше доверия - 50 и 38%. (Возможно сыграла роль формулировка - если бы мы спросили про доверие парламенту, то возможно показатели были бы выше. То есть, я предполагаю, что слово "депутаты" в общественном восприятии имеет негативную коннотацию).
Самым интересным моментом в этом исследовании является вопрос "Нужны ли перемены нашей стране?". Оказалось, что устойчивое большинство казахстанцев (66%) считают, что нашей стране нужны масштабные и решительные перемены. При этом лишь 7% хотят, чтобы все оставалось как сейчас. Такие результаты - это даже не запрос, а уже крик общества о необходимости изменений.
Какие социальные группы чаще говорят о необходимости таких перемен? Анализ по соц-дему показывает, что этническая принадлежность имеет важное значение. Казахи заметно чаще говорят о необходимости масштабных перемен, чем русские и представители других национальностей (70, 55 и 57% соответственно). Меньшую роль играет возраст респондентов. Чаще такой запрос озвучивают представители среднего поколения 40-49 лет (70%). Молодежь чаще выбирает незначительные перемены (30%). А за статус-кво чаще выступают люди старше 60 лет (12%).
Желание масштабных перемен имеет сильную связь с негативным отношением к ситуации в стране и недоверием к институтам. Сторонники перемен - это люди, которые гораздо чаще отмечают ухудшение ситуации в различных сферах за последний год. Также тесная корреляция существует между запросом на перемены и недоверием к институтам власти. Например, среди тех, кто хочет масштабных изменений правительству не доверяет почти каждый второй (при общем показателе в 40%). Интересно и то, что сторонники перемен гораздо чаще указывают в качестве проблемы коррупцию (на третьем месте).
Таким образом, опрос показывает, что в 2023 году казахстанцы весьма остро ощутили последствия инфляции. При этом общая ситуация в стране остается неоднозначной, половина опрошенных считают ее нестабильной или критической. На этом фоне доминирование запроса на перемены говорит о неудовлетворенности той политикой, которую проводит государство. Чтобы лучше понять природу этого запроса нужны дополнительные исследования, но, похоже, что "Жаңа Қазақстан" не оправдал надежды большинства граждан.
Подписывайтесь на Qogammetrika
Telegram
Qogammetrika
Социолог Серік Бейсембаевтың арнасы. Сараптама және зерттеу нәтижелері
// Автор канала - социолог Серик Бейсембаев. Аналитика и результаты исследований
// Автор канала - социолог Серик Бейсембаев. Аналитика и результаты исследований
👍22💩3
За что я люблю исследования - за возможность развенчивать мифы и стереотипы. Весь прошлый год в Казахстане шла эпидемия кори, в стране фиксировались рекордные показатели по заболеваемости детей. В соцсетях вся дискуссия свелась к хейту против родителей-отказников. И это происходило в том числе с подачи официальных лиц и блогеров.
А вот инфографика из нашего исследования, в которой иллюстрируется как дети выпадают из системы плановой вакцинации. Как видите, только за один год врачи выписали более 200 тыс. временных медотводов, в то время как доля отказников среди заболевших корью составила 22%. Здесь сам отчет, в котором мы детально описываем системные сбои в сфере иммунизации детей и показываем откуда растут ноги у ложных медотводов - основной причины заболеваемости корью детей младшего возраста.
А в эту среду мы на нашей площадке в Астане проводим дискуссию, где с экспертами обсуждаем проблему кори в Казахстане. Вот ссылка для регистрации на мероприятие. Приходите - будет интересно.
А вот инфографика из нашего исследования, в которой иллюстрируется как дети выпадают из системы плановой вакцинации. Как видите, только за один год врачи выписали более 200 тыс. временных медотводов, в то время как доля отказников среди заболевших корью составила 22%. Здесь сам отчет, в котором мы детально описываем системные сбои в сфере иммунизации детей и показываем откуда растут ноги у ложных медотводов - основной причины заболеваемости корью детей младшего возраста.
А в эту среду мы на нашей площадке в Астане проводим дискуссию, где с экспертами обсуждаем проблему кори в Казахстане. Вот ссылка для регистрации на мероприятие. Приходите - будет интересно.
👏22❤7👍2🤔1
Forwarded from Хроники Радика
Все исследователи, занимающиеся историей Центральной Азии, конечно, в курсе, поэтому эта информация для молодых ученых. Пройдя по ссылке и зарегистрировавшись на сайте, вы найдете электронную библиотеку, где размещено более 3 тысяч книг и статей по истории региона. Многих из них вы больше нигде в Сети обнаружить не сможете.
Эта уникальная коллекция создана благодаря бескорыстному энтузиазму известного российского ученого Сергея Николаевича Абашина, за что я лично ему очень сильно признателен, поскольку смог ознакомиться с большим количеством редких трудов. Представляю, в какую сумму обошелся бы данный проект, если бы осуществлялся за государственный счет, а Сергей Николаевич даже донаты не собирает. Поэтому качайте и читайте, не забывая его благодарить.
Эта уникальная коллекция создана благодаря бескорыстному энтузиазму известного российского ученого Сергея Николаевича Абашина, за что я лично ему очень сильно признателен, поскольку смог ознакомиться с большим количеством редких трудов. Представляю, в какую сумму обошелся бы данный проект, если бы осуществлялся за государственный счет, а Сергей Николаевич даже донаты не собирает. Поэтому качайте и читайте, не забывая его благодарить.
🔥15👍5❤1
Ко второй годовщине войны в Украине мы готовим несколько публикаций про влияние войны на страны Центральной Азии. И один из докладов будет посвящен анализу общественного восприятия этой войны в Казахстане, Кыргызстане и Узбекистане. Эти дни как раз активно читаю результаты фокус-групп и пишу свою часть.
Забегая вперед скажу, что данные очень интересные, но в то же время печальные. Вся та дичь, которая льется из российских пропагандистских каналов, к сожалению, принимается на веру и ретранслируется многими гражданами наших стран. Например, люди на полном серьезе рассуждают про биолаборатории и изымание американцами органов погибших солдат, а также вслед за путиным повторяют про историческое право России на территории Украины. И это не только про старшее поколение, но и вполне молодых людей, которые выросли уже в период независимости.
На этом фоне притеснения в отношении свободы слова в нашем регионе выглядит как абсолютное безрассудство. Закрыв или ограничив работу таких медиа как Азаттық, Kloop, наши власти не только сокращают доступ к альтернативной информации, но и сдают наше инфополе российским пропагандистским медиа. Вот это и есть настоящий подрыв национальной безопасности, я считаю.
Забегая вперед скажу, что данные очень интересные, но в то же время печальные. Вся та дичь, которая льется из российских пропагандистских каналов, к сожалению, принимается на веру и ретранслируется многими гражданами наших стран. Например, люди на полном серьезе рассуждают про биолаборатории и изымание американцами органов погибших солдат, а также вслед за путиным повторяют про историческое право России на территории Украины. И это не только про старшее поколение, но и вполне молодых людей, которые выросли уже в период независимости.
На этом фоне притеснения в отношении свободы слова в нашем регионе выглядит как абсолютное безрассудство. Закрыв или ограничив работу таких медиа как Азаттық, Kloop, наши власти не только сокращают доступ к альтернативной информации, но и сдают наше инфополе российским пропагандистским медиа. Вот это и есть настоящий подрыв национальной безопасности, я считаю.
👍34😢8🔥3👏3
Біздің биліктің сүйікті тақырыптарының бірі - ақпараттық және идеологиялық қауіпсіздік. Бұларды қамтамасыз ету жолында шенеуніктер мен депутаттар түрлі шектеулер ойлап тапқанды жақсы көреді, ал мемлекет миллиардтап ақша жұмсайды. Интернетті бұғаттау және "шет елдік" БАҚ-қа қатысты көрсетілетін қысымды да осындай сыртқы қауіптерден сақтанумен түсіндіреді.
Соңғы күндері Орта Азия елдеріндегі медиа тұтынуға қатысты зерттеулерді қарап отырмын. Қазақстандық азаматтардың аймақтағы басқа елдерге қарағанда ақпараттық сауаты жоғарырақ және пропагандаға қарсы иммунитеті күштірек екені байқалады. Сонымен қатар бізде кез келген ақпарат көзіне, әсіресе дәстүрлі БАҚ-қа деген сенімсіздік басым боп көрінді.
Зерттеулерді талдай келе түсінгенім, біздің адамдарда дереккөздер таңдау мүмкіндігі әлдеқайда кең, себебі медиа кеңістігіміздің әралуандығы салыстырмалы түрде жоғары. Мысалы, сенімді саяси ақпарат көзі ретінде қазақстандықтар көптеген жергілікті тәуелсіз блогерлер мен журналистерімізді атайды, ал Қырғызстан мен Өзбекстанда мұндай адамдар жоқтың қасы.
Айтайын дегенім, ақпараттық қауіпсіздігіміз шектеулер арқылы емес, альтернатив ақпарат көздерінің көп болуының арқасында қамтамасыз етіледі. Яғни сыртқы елдердің пропагандасы (мысалы, Ресей тарапынан) күшті болса, оған мемлекет қарсы пропаганда арқылы төтеп бере алмайды, оған шамасы жетпейді. Онымен күрестің ең тиімді жолы - түрлі тәуелсіз авторлық контенттің көп болуы, олардың еркін бәсекелестікке түсуі, осылайша идеялық және жанрлық тұрғыда плюралистік медиа кеңістіктің қалыптасуы. Сонда әр тараптарды тыңдай келе, адамдар сыни ойлау дағдысын дамытады, шынайы ақпаратты пропагандадан ажыратуды үйренеді.
Осы орайда тәуелсіз журналист Думан Мұхамедкәрімді әділетсіз соттап жатқан билік өкілдері өз елдеріне қастандық жасап жатқандығын түсінер ме екен. Егер біз шынымен де ақпараттық соғыс жағдайында өмір сүріп жатқан болсақ, онда осындай жекелеген авторларға қысым көрсету - бұл ақпараттық иммунитетті қолдан жою, және елімізді ресейлік пропагандаға жығып беру деген сөз.
Соңғы күндері Орта Азия елдеріндегі медиа тұтынуға қатысты зерттеулерді қарап отырмын. Қазақстандық азаматтардың аймақтағы басқа елдерге қарағанда ақпараттық сауаты жоғарырақ және пропагандаға қарсы иммунитеті күштірек екені байқалады. Сонымен қатар бізде кез келген ақпарат көзіне, әсіресе дәстүрлі БАҚ-қа деген сенімсіздік басым боп көрінді.
Зерттеулерді талдай келе түсінгенім, біздің адамдарда дереккөздер таңдау мүмкіндігі әлдеқайда кең, себебі медиа кеңістігіміздің әралуандығы салыстырмалы түрде жоғары. Мысалы, сенімді саяси ақпарат көзі ретінде қазақстандықтар көптеген жергілікті тәуелсіз блогерлер мен журналистерімізді атайды, ал Қырғызстан мен Өзбекстанда мұндай адамдар жоқтың қасы.
Айтайын дегенім, ақпараттық қауіпсіздігіміз шектеулер арқылы емес, альтернатив ақпарат көздерінің көп болуының арқасында қамтамасыз етіледі. Яғни сыртқы елдердің пропагандасы (мысалы, Ресей тарапынан) күшті болса, оған мемлекет қарсы пропаганда арқылы төтеп бере алмайды, оған шамасы жетпейді. Онымен күрестің ең тиімді жолы - түрлі тәуелсіз авторлық контенттің көп болуы, олардың еркін бәсекелестікке түсуі, осылайша идеялық және жанрлық тұрғыда плюралистік медиа кеңістіктің қалыптасуы. Сонда әр тараптарды тыңдай келе, адамдар сыни ойлау дағдысын дамытады, шынайы ақпаратты пропагандадан ажыратуды үйренеді.
Осы орайда тәуелсіз журналист Думан Мұхамедкәрімді әділетсіз соттап жатқан билік өкілдері өз елдеріне қастандық жасап жатқандығын түсінер ме екен. Егер біз шынымен де ақпараттық соғыс жағдайында өмір сүріп жатқан болсақ, онда осындай жекелеген авторларға қысым көрсету - бұл ақпараттық иммунитетті қолдан жою, және елімізді ресейлік пропагандаға жығып беру деген сөз.
👍13
Открываем новый сезон стажировок в нашем центре. Это будет короткая, но насыщенная программа с тренингами и вовлечением в исследовательский процесс. Также успешная стажировка дает шанс стать частью нашей команды PaperLab. Қапы қалмаңыздар, тапсырыңыздар!
👍4
Forwarded from PAPERLAB
PAPERLAB INTERNSHIPS 2024
Paperlab ұжымына тағылымгерлерді іріктеу! Өтінімдер 25 ақпанға дейін (қоса алғанда) қабылданады. Өтінішті жіберу
Набор стажерок (-ов) в команду Paperlab! Период стажировки – от 2 месяцев. Заявки принимаются до 25 февраля (включительно). Подать заявку
Paperlab ұжымына тағылымгерлерді іріктеу! Өтінімдер 25 ақпанға дейін (қоса алғанда) қабылданады. Өтінішті жіберу
Набор стажерок (-ов) в команду Paperlab! Период стажировки – от 2 месяцев. Заявки принимаются до 25 февраля (включительно). Подать заявку
👍7❤3
"Украина не отдает, а Россия хочет забрать" - это самое лаконичное объяснение, которое прозвучало в одной из фокус-групп, посвященных теме войны России против Украины. Как еще жители стран ЦА интерпретируют эту войну, какую из сторон поддерживают и какими видят ее последствия для себя? В этот четверг мы представим доклад, где попытаемся ответить на эти и другие вопросы. Жители и гости Астаны могут принять участие оффлайн. Вот ссылка для регистрации
paperlab.kz
Эхо войны: общественное восприятие войны в Центральной Азии
Полномасштабное вторжение Российской Федерации на территорию независимой Украины стало причиной необратимых трансформаций во всем мире ...
❤15