Масару Ибука Моцарт, Стюарт Миллдардың мысалын келтіре отырып, оларды жай ғана гений болды демейді. Керісінше, олардың әкелерінің айрықша тәрбиесі мен баласының келешегіне бей-жай қарамағандығын алға тартады.

#ой_түймекке

“Алып анадан” деген сөз бар ғой халқымызда. 100% келісемін. Алайда осы орайда нар тұлғалы әкенің де рөлі маңызды.

Бүгінде өзім танитын көптеген мықты Құран қариларының әкелерінің айрықша көңіл бөлгендігін, сол жолда көп еңбектенгендігін білемін.

Яғни, жауапкершілік жүгін әйелге ғана арта бермеу қажет деген пікірдемін. Әкелер де білек сыбана кіріссе, сапалы ұрпақ тәрбиелеп, елдің ертеңіне солай үлес қоса алмақпыз.

#ой_түймекке

Полиглот – Зейд ибн Сабит

Зейд ибн Сабит өте зерек сахаба болатын. Ол Құранды көшіретіндердің бірі, әрі пайғамбарымыздың (Алланың оған игілігі мен сәлемі болсын) хатшысы болған.

Алла Елшісі (Алланың оған игілігі мен сәлемі болсын) оған еврит тілін үйренуді тапсырған кезде, ол оны 15 күнде үйреніп шыққан еді.

Ал парсы тілін Кисраның елшісінен 18 күнде үйренген. Сондай-ақ, эфиоп, рим және қыбти тілін де Алла елшісінің (Алланың оған игілігі мен сәлемі болсын) қызметшілерінен үйреніп алған.

Алдыңғы апта 175-ақ бет кітап оқыппын. Оған дейінгі апталармен салыстырғанда ұяттау…

Ақпан айы бойынша 1025 бет кітап оқыдым.

Жалпы өзіммен жарысым ғой. Процесс қызық. Тұрақтылығыңды байқап көресің.

Әйелім ақпан айында 1058 бет кітап оқып, менен озды.

Сан да, сапа да керек қазіргі таңда. Сапа сол санның арасынан шығады, қайткенде де.

Осындай дерекпен апта сайын бөлісуім біреуге болмасын біреуге позитивті әсерін береді деп сенемін.

Өсу, өркендеу — оқумен ғана болады.

#ой_түймекке

OpenAi компаниясының өнімі - ChatGPT-ден ресми түрде бас тартып, тіркелімді жойдым.

АҚШ-Израиль-Иран соғысы аясында ЖИ-дің үлкен қару екеніне көзім жетті.

28 ақпан күні OpenAi компаниясы Пентагонмен келісімге кеп, қолданушылардың деректерін ұсынатыны мәлім болды.

Әлбетте, біз үлкен геосаяси ойындарда бар болғаны шаңның тозаңымыз. Бірақ сонда да өзімнің киберқауіпсіздігімді қамтамасыз еткім келеді, кем дегенде.

Алдыңғы жылы "ChatGPT-ге айтуға болмайтын деректер" деген жазба шығарғам. Шынында, заманауи нығметтерді пайдалану керек деп, өзімізді толықтай беріп қойған секілдіміз.

ЖИ-ді қолданам ба?

Әрине, қажет кезінде міндетті түрде қолданам. Ол анандай нәрсе ғой... Көлік тұрған кезде ат арбаға мінбейсің. Оның ақпаратты өңдеу жылдамдығы бәрібір де өзге деңгейде. Адамзат білім комплексінің жемісі.

Жылдам жүріп бара жатқан көліктің алдына түсіп жүгіре алмайсың. Сол көліктің ішінде отырып оны басқару қажет. Ол сені емес...

Наом Хомский айтқандай, шегін білу қажет. Толықтай бәрін ЖИ-ге тапсырған күні интеллектуалды жаратылыс ретінде тіршілігіңді тоқтатасың. Биодене ретінде өмір сүре берерсің...

Дәстүрлі білім көздері ешқашан өзгермейді. Менің және блогымның үндеуі сол.

#ой_түймекке

Мұсылман адам ретінде бұл дүние тіршілігінің өткінші екенін білеміз. Тағдырға иман келтіру - көп проблеманы шешеді.

Бір кем дүние дейді ғой қазақта. Сол рас екен. Рас екенін көре бересің, біле бересің, ұға бересің...

Осы күнге дейін өмірінде барлық нәрсе идеалды болған адамды кездестірмедім. Ұстазым шейх Холид Харса (حفظه الله) айтатын, абсолютті түрде кез-келген адамның сен білмейтін проблемасы бар деп.

#ой_түймекке

Өткенде бір қари бауырыммен тарауықтан соң шай ішіп отырмыз. Содан мынандай түйін шығардық: Құранды жүргізіп оқи алудың өзі Алланың тауфиғы. Яғни, Алла сәтін салса ғана жүретін іс.

Оны әсіресе осы Рамазан айында қатты сеземіз, себебі Құран көп оқылады ғой.

Құранды тұрақты оқып жүрген жандар да түсінсе керек. Бірде тілің сүрінбей, аятқа аятты іліп оңай оқисың, ал бірде тілің көп сүрінеді, шатасып, демің жетпей, оқи алмай қиналасың. Жоқ, жай, ежелеп оқи бересің, бірақ жүргізе алмай кетесің.

Құранда қиын аяттар да келеді. Ыстанбұлда Құран жаттап жүргенде әйелдерге қатысты үкім аяттарында көп қиналатынмын. Содан бір қарекеңмен сөйлессем, ода да тура сондай бопты. Жалпы әйелге қатыстының бәрі қиын екен деп әзілдегенбіз. 😁

Бір қызығы, Алланың тауфиғы болса, сәтін салса сондай қиын аяттардың өзін жеңіл жүргізіп оқып кетесің.

#ой_түймекке

Алдыңғы апта 157 ғана бет кітап оқи алыппын.

Бүгінгі таңда шығып жатқан кітаптардың өлшемімен айтсақ бір кітап оқып тауысқанмен бірдей екен. 😁

“Иқро” үмметіміз! Құдайдың бірінші әмірі “Оқы!” болды.

Өсу, өркендеу — тек оқу арқылы болады.

#ой_түймекке #тұрақтылық_әдет

Еврей раввиндер, иудейлер және солардан шыққан атақты тұлғалардың сұқбаттарын көптеп көріп жүрмін.

Украиналық журналист Дмитрий Гордон, раввин Шмуэль Каминецкийге берген сұқбатында мен тұжырымдап жүрген нәрсені айтады.

Еврей — ерекше халық емес. Ішінде ақылдысы да бар, қараңғысы да бар. Яғни кез келген халықтағыдай.

Алайда еврейлер өздерін ерекше халық ретінде танытады, өзгелерді соған сендіреді.

ХХ ғасырдағы Холокосттың өзін тақырып ретінде қатты дамытып, бүкіл әлемді өзіне борыштардай етіп, бөлек позиция беріп қойған. Иә, ол үлкен трагедия. Алайда ХХ ғасырда геноцидке ұшыраған халықтар көп болды, оның ішінде қазақ қырғыны да бар.

Қазіргі Нетаньяху үкіметі де тура осы бағытта жұмыс жасайды.

“Әлемді біз басқарамыз”, “Президенттерді біз тағайындаймыз”, “Әрбіріңнің үйіңдеміз” деген риторикалар арқылы массаға үрей салады.

Олар шабатта Құдайды алдауға тырысқан халық қой, әлемді алдау түкке тұрмайды.

#запискиВостоковеда

«Байлармен көп отырмаңыздар! Өйткені, Алланың сізге берген нығметтерін қор көріп, наразылыққа берілмеу үшін – дұрысы сол».

Хадис, әл-Хаким, әл-Мустәдрәк, IV, 347; әл-Мунәуи, Фәйдул-Қадир, ІІ

Хадисті тікелей байлардан алыстау деп түсіну дұрыс емес. Әйгілі хадис ғалымы әл-Мунәуидің түсіндірмесі бойынша, «байлармен көп отырмаңыздар!» деген бұйрықтың хикметтерінің бірі – болмысынан қызғаншақ әрі мінезі әлсіз кісілердің өзінен бақ-дәрежесі жоғары кісінің байлығын көре алмай, өзіне берілген нығметтерді қор көруінің алдын алу.

Әрине, мұсылман үшін ең дұрысы – байлардан қашқаннан көрі, бойындағы жаман қасиеттерден арылу.

(c) «Кәсіпкерлік пен сауда әдебі. Әрбір кәсіпкер білуі тиіс 40 хадис» кітабынан

#ғалымдар_өсиеті

Илбер Ортайлы деген атақты түрік тарихшысы бақилық болды бүгін, Алла рақымына алсын.

Сол кісінің "Орта Азияның даласынан Еуропаның қақпасына дейін" деген кітабы бар. Атаудың өзін ерекше таңдаған, кітап мазмұнын сыйғызған.

Айтпағым, Илбер хожаның өзі түрікшеден бөлек неміс, француз, ағылшын, итальян, орыс, парсы тілдерін жақсы білген. Сонымен қоса латын, османлы түрікшесі, ибрани (иврит) тілдерінен хабары болған.

78 жасында ақыл-есі сау күйде қайтты. Өмірінің соңғы кезеңдеріндегі сұқбаттарын көргенде де сүйсінесің. Бәрібір білім адамының деңгейі бөлек, Алла берген мақамы бар.

Ернар Абзал ұстаз айтатын, осы Илбер хожадай болуымызды жазсын деп. Себебі қоғам шын мойындаған, 70-тен асқан шағында да алдында аудитория толып отыратын. Ол жай массовка емес, шынайы тыңдармандары.

YouTube-қа İlber Ortaylı деп жазсаңыздар, көре аласыздар.

Жаназасы да Фатих мешітінде шығарылады екен. Мен өзім Ыстанбұлдағы Фатих мешітіне тұрақты баратынмын, сол ауданда тұрдым. Ол ғалымдардың жаназасы шығарылатын берекелі мешіт қой. Ол жерден жаназаның шығуы үлкен шарапат.

#ой_түймекке

Мектепті енді бітіре салып, енді үйлене салып бірден жиһаз дүкендерін аралағанша, әлем аралаңдар дегім келеді. Бұл дұрыс. Үйленіңіз, оған еш қарсылығым жоқ. Бірақ неге бірден жиһаз дүкенін аралайсың? Жиһаз қашпайды.

Бірінші жас отбасы ретінде әлемді кезіңдер, шарлаңдар. Сосын ақырын-ақырын, өздеріңе ұнаған, сапалы деп тапқан материалдардан түрлі жиһаз алып, Алла не нәсіп етсе, сомен үйлеріңді толтырарсыңдар.

(c) Илбер Ортайлы

#ғалымдар_өсиеті

Рамазанның аяқталуына санаулы күндер қалды. Бұл айдың берекесі тым бөлек. Оны тірі жүрген адамның бәрі сезеді. Тірі болу — терең мағынасында, шынайы тірі болу дегенді меңзейді.

Ғапылдықта болсақ, әлі де кеш емес. Финиш шешеді ғой бәрін.

#ой_түймекке

Батыс пен Шығыс дихотомиясы бар ғой, шынында, бекер емес.

Батыс дүниетанымы басқа, Шығыс дүниетанымы басқа.

10 жылдан бері Шығыстанумен айналысам, 10 жасымнан ағылшын тілін оқыдым. Тіпті тілдің өзінде, сөздің өзінде екі арадағы айырмашылықтар сезіледі.

Батыс адамы нақты-нақты, тіке мағына қамтитын сөздермен сөйлегенді дұрыс көреді.

Шығыс адамы сөзіне терең мағына жасырып, тыңдарманға түрлі интерпретация жасай алатындай мүмкіндік қалдырады.

#ой_түймекке #запискиВостоковеда