👍6❤2
Nega O‘zbekistonga “middle power” g‘oyasi kerak emas?
Karim Abdullayev, mustaqil tadqiqotchi
O‘zbekistonni “middle power” va mintaqa yetakchisi sifatida ko‘rsatish g‘oyasi, qanchalik balandparvoz eshitilmasin, aslida mamlakat manfaatlariga xizmat qilmaydi. Bunday qarash nafaqat Toshkentning obro‘sini oshirmaydi, balki qo‘shnilar bilan munosabatlarni murakkablashtiradi.
Birinchidan, O‘zbekistonning Markaziy Osiyoda yetakchi ekanini ta’kidlash qo‘shni davlatlarning hasad va raqobatini kuchaytiradi. Ayniqsa, mintaqada o‘zining ambitsiyalarini faol rivojlantirayotgan Qozog‘istonga katta e’tibor qaratish kerak. Qozog‘istonliklar uchun o‘zini ko‘z-ko‘z qilish va maqtanish milliy o‘zlikning ajralmas qismidir. Shu sababli, O‘zbekistonning har qanday ustunlikni ta’kidlovchi bayonotlari ularda raqibona munosabat uyg‘otadi.
Ikkinchidan, mintaqaviy liderlikka ochiqcha da’vogarlik boshqa qo‘shnilarmizning keraksiz xavotirlarini va ehtiyotkorlik hissini kuchaytiradi. Ya’ni, Toshkentni tahdid sifatida qabul qilish ehtimoli oshadi. Ishonch va hamkorlik muhitini yaratishga yordam bergan Shavkat Mirziyoyevning siyosati allaqachon o‘z samaradorligini isbotladi. Yetakchilik haqida balandparvoz gaplar esa bu nozik muvozanatni buzib, uzoq yillik sa’y-harakatlarni puchga chiqarishi mumkin.
Nihoyat, O‘zbekistonning kuchi har doim gap-so‘zlarda emas, balki real harakat va kamtarlikda bo‘lgan. Qozog‘istonning “milliy brending” uslubidan farqli o‘laroq, o‘zbek madaniyati o‘zini ish bilan ko‘rsatishni qadrlaydi. Bu bir qarashda unchalik e’tiborli bo‘lmasligi mumkin, lekin aynan shu yondashuv barqaror natijalar beradi.
Fikrimcha, o‘z ustida ishlash va hamkorlik uchun qulay muhit yaratish orqali O‘zbekiston allaqachon katta yutuqlarga erishdi. Savdoni rivojlantirish, yirik infratuzilma loyihalarini amalga oshirish, chegaralarni ochish va mintaqadagi insoniy aloqalarni mustahkamlash – bularning barchasi haqiqiy yetakchilikning namunasidir. Oldinroq aytganimdek, liderlik so‘zlarda emas, amallarda yaqqol ko‘rinadi.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston o‘z ustunligini “middle power” degan shiorlar bilan isbotlashi kerak emas. Eng muhimi – ishonch ko‘priklarini qurishni davom etish, iqtisodiy va madaniy integratsiyani mustahkamlash hamda kamtar, lekin ta’sirchan kuch bo‘lib qolishdir. Amallar so‘zlardan balandroq jaranglasin!
Strategic Focus: Central Asia
Karim Abdullayev, mustaqil tadqiqotchi
O‘zbekistonni “middle power” va mintaqa yetakchisi sifatida ko‘rsatish g‘oyasi, qanchalik balandparvoz eshitilmasin, aslida mamlakat manfaatlariga xizmat qilmaydi. Bunday qarash nafaqat Toshkentning obro‘sini oshirmaydi, balki qo‘shnilar bilan munosabatlarni murakkablashtiradi.
Birinchidan, O‘zbekistonning Markaziy Osiyoda yetakchi ekanini ta’kidlash qo‘shni davlatlarning hasad va raqobatini kuchaytiradi. Ayniqsa, mintaqada o‘zining ambitsiyalarini faol rivojlantirayotgan Qozog‘istonga katta e’tibor qaratish kerak. Qozog‘istonliklar uchun o‘zini ko‘z-ko‘z qilish va maqtanish milliy o‘zlikning ajralmas qismidir. Shu sababli, O‘zbekistonning har qanday ustunlikni ta’kidlovchi bayonotlari ularda raqibona munosabat uyg‘otadi.
Ikkinchidan, mintaqaviy liderlikka ochiqcha da’vogarlik boshqa qo‘shnilarmizning keraksiz xavotirlarini va ehtiyotkorlik hissini kuchaytiradi. Ya’ni, Toshkentni tahdid sifatida qabul qilish ehtimoli oshadi. Ishonch va hamkorlik muhitini yaratishga yordam bergan Shavkat Mirziyoyevning siyosati allaqachon o‘z samaradorligini isbotladi. Yetakchilik haqida balandparvoz gaplar esa bu nozik muvozanatni buzib, uzoq yillik sa’y-harakatlarni puchga chiqarishi mumkin.
Nihoyat, O‘zbekistonning kuchi har doim gap-so‘zlarda emas, balki real harakat va kamtarlikda bo‘lgan. Qozog‘istonning “milliy brending” uslubidan farqli o‘laroq, o‘zbek madaniyati o‘zini ish bilan ko‘rsatishni qadrlaydi. Bu bir qarashda unchalik e’tiborli bo‘lmasligi mumkin, lekin aynan shu yondashuv barqaror natijalar beradi.
Fikrimcha, o‘z ustida ishlash va hamkorlik uchun qulay muhit yaratish orqali O‘zbekiston allaqachon katta yutuqlarga erishdi. Savdoni rivojlantirish, yirik infratuzilma loyihalarini amalga oshirish, chegaralarni ochish va mintaqadagi insoniy aloqalarni mustahkamlash – bularning barchasi haqiqiy yetakchilikning namunasidir. Oldinroq aytganimdek, liderlik so‘zlarda emas, amallarda yaqqol ko‘rinadi.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston o‘z ustunligini “middle power” degan shiorlar bilan isbotlashi kerak emas. Eng muhimi – ishonch ko‘priklarini qurishni davom etish, iqtisodiy va madaniy integratsiyani mustahkamlash hamda kamtar, lekin ta’sirchan kuch bo‘lib qolishdir. Amallar so‘zlardan balandroq jaranglasin!
Strategic Focus: Central Asia
👍38🔥4❤3👎2🤔2
Rossiyaning deyarli 50ta hududida migrantlarni ishga olishga taqiqlar va cheklovlar kiritildi, deb yozyapti Vyorstka. Bu taqiq va cheklovlar aynan Tojikiston va Oʼzbekiston fuqarolariga qaratilgani aytiladi.
Eng shovvozlik qilayotgan region Krasnodarskiy kray boʼlibdi - u yerda migrantlarga 99ta ish turida ishlash man etilgan. Tverskaya oblastda - 82ta ish turiga kirish mumkinmas. Eng kam cheklov Voronejda ekan - atigi 10.
Eng koʼp cheklovlar taksi va jamoat transporti sohalariga kiritilgan. Endi 47ta regionda oʼzbek va tojiklar bu ishlarda ishlasholmaydi. 39ta regionda migrantlarning savdo sohasida ishlashi, 12tasida hatto kuryerlik qilishiga taqiq kiritilgan. 14ta regionda kommunal xizmatlarda ishlashga taqiq kiritilgani hayron qoldirdi - endi koʼchalarni kim supuradi va tomdan qorni kim tozalaydi?
Asia Plus yozishicha, bu cheklovlar hind, pokistonlik yo vyetnamliklarga emas, aynan oʼzbek va tojiklarga qarshi kiritilgan. Bu siyosat Krokus-siti xolldagi hujum ortidan boshlangan, lekin aytilishicha, koʼp hududlarda rahbariyat kuch tizimlarining bu cheklovlarni kiritishlariga qarshi chiqishgan, chunki ishchi kerak.
Ibrat Safo
Strategic Focus: Central Asia
Eng shovvozlik qilayotgan region Krasnodarskiy kray boʼlibdi - u yerda migrantlarga 99ta ish turida ishlash man etilgan. Tverskaya oblastda - 82ta ish turiga kirish mumkinmas. Eng kam cheklov Voronejda ekan - atigi 10.
Eng koʼp cheklovlar taksi va jamoat transporti sohalariga kiritilgan. Endi 47ta regionda oʼzbek va tojiklar bu ishlarda ishlasholmaydi. 39ta regionda migrantlarning savdo sohasida ishlashi, 12tasida hatto kuryerlik qilishiga taqiq kiritilgan. 14ta regionda kommunal xizmatlarda ishlashga taqiq kiritilgani hayron qoldirdi - endi koʼchalarni kim supuradi va tomdan qorni kim tozalaydi?
Asia Plus yozishicha, bu cheklovlar hind, pokistonlik yo vyetnamliklarga emas, aynan oʼzbek va tojiklarga qarshi kiritilgan. Bu siyosat Krokus-siti xolldagi hujum ortidan boshlangan, lekin aytilishicha, koʼp hududlarda rahbariyat kuch tizimlarining bu cheklovlarni kiritishlariga qarshi chiqishgan, chunki ishchi kerak.
Ibrat Safo
Strategic Focus: Central Asia
🤬30💩19👍4🔥3😁1
Hamas va Isroil o‘rtasidagi kelishuv: vaqtinchalik sulh yoki tinchlikka yo‘lmi?
Hamas va Isroil o‘rtasida o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha tuzilgan kelishuv 2023-yilning 7-oktabrida boshlangan mojaroning hal qilinishi yo‘lida muhim, ammo o‘ta nozik bir qadamdir. Uch bosqichdan iborat kelishuvning birinchi bosqichi asosan garovga olingan shaxslar va mahbuslarning almashinuvi, harbiy harakatlarning vaqtincha to‘xtatilishi va G‘azo sektori aholisi uchun gumanitar yordam ko‘rsatishga qaratilgan.
Quyida birinchi bosqichning asosiy bandlari bilan yaqindan tanishsak bo‘ladi:
a) o‘t ochishni to‘xtatish: Isroil o‘z qo‘shinlarini G‘azo shaharlaridan olib chiqib, Misr chegarasi bo‘ylab va Isroil chegarasi yaqinida bufer zonasida nazoratni saqlab qoladi. Bu esa gumanitar yordamni yetkazish va Falastin aholisi uylariga qaytishiga imkon yaratadi.
b) garovga olinganlar va mahbuslarni almashish: Hamas 33 nafar garovdagilarni, jumladan ayollarni, bolalarni va kasallarni, Isroil esa 1000 nafar falastinlik mahbuslarni ozod qiladi. Qolgan 94 nafar garovdagilarning taqdiri hali ham ochiq masala bo‘lib qolmoqda.
c) gumanitar yordam: Tibbiyotga, kasalxonalarni ta’mirlashga va boshqa ijtimoiy xizmatlarga kirishni ta’minlash G‘azodagi gumanitar zo‘riqishni kamaytirishi mumkin.
d) noaniqliklar va muammolar: Kelishuv tafsilotlariga qaramay, u hanuz zaifdir. Birinchidan, keyingi bosqichlar birinchi bosqichning 16-kunidan boshlab kelishilishi kerak. Ushbu bosqichning muvaffaqiyati mintaqaning to‘liq barqarorlik istiqbolini belgilaydi. Ikkinchidan, AQSh, Qatar va Misr boshchiligidagi sulhni kuzatish mexanizmlari tomonlarning majburiyatlarni bajarishga tayyorligini sinovdan o‘tkazadi.
Umuman olganda, o‘t ochishni to‘xtatish “hal qiluvchi burilish nuqtasi” sifatida olqishlansa-da, tarixiy tajriba shuni ko‘rsatadiki, bunday kelishuvlar tomonlarning o‘zaro ishonchsizligi tufayli buzilishi mumkin. Barcha bosqichlarning to‘liq amalga oshirilishi nafaqat vositachilarning diplomatik mahoratini, balki Isroil va Hamasning tinchlikka erishishdagi siyosiy iroda darajasini ham talab qiladi. G‘azoni qayta tiklash va mojaroning mutlaq yechimi masalasi tomonlarning uzoq muddatli strategik manfaatlari nuqtai nazaridan ochiq qolmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Hamas va Isroil o‘rtasida o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha tuzilgan kelishuv 2023-yilning 7-oktabrida boshlangan mojaroning hal qilinishi yo‘lida muhim, ammo o‘ta nozik bir qadamdir. Uch bosqichdan iborat kelishuvning birinchi bosqichi asosan garovga olingan shaxslar va mahbuslarning almashinuvi, harbiy harakatlarning vaqtincha to‘xtatilishi va G‘azo sektori aholisi uchun gumanitar yordam ko‘rsatishga qaratilgan.
Quyida birinchi bosqichning asosiy bandlari bilan yaqindan tanishsak bo‘ladi:
a) o‘t ochishni to‘xtatish: Isroil o‘z qo‘shinlarini G‘azo shaharlaridan olib chiqib, Misr chegarasi bo‘ylab va Isroil chegarasi yaqinida bufer zonasida nazoratni saqlab qoladi. Bu esa gumanitar yordamni yetkazish va Falastin aholisi uylariga qaytishiga imkon yaratadi.
b) garovga olinganlar va mahbuslarni almashish: Hamas 33 nafar garovdagilarni, jumladan ayollarni, bolalarni va kasallarni, Isroil esa 1000 nafar falastinlik mahbuslarni ozod qiladi. Qolgan 94 nafar garovdagilarning taqdiri hali ham ochiq masala bo‘lib qolmoqda.
c) gumanitar yordam: Tibbiyotga, kasalxonalarni ta’mirlashga va boshqa ijtimoiy xizmatlarga kirishni ta’minlash G‘azodagi gumanitar zo‘riqishni kamaytirishi mumkin.
d) noaniqliklar va muammolar: Kelishuv tafsilotlariga qaramay, u hanuz zaifdir. Birinchidan, keyingi bosqichlar birinchi bosqichning 16-kunidan boshlab kelishilishi kerak. Ushbu bosqichning muvaffaqiyati mintaqaning to‘liq barqarorlik istiqbolini belgilaydi. Ikkinchidan, AQSh, Qatar va Misr boshchiligidagi sulhni kuzatish mexanizmlari tomonlarning majburiyatlarni bajarishga tayyorligini sinovdan o‘tkazadi.
Umuman olganda, o‘t ochishni to‘xtatish “hal qiluvchi burilish nuqtasi” sifatida olqishlansa-da, tarixiy tajriba shuni ko‘rsatadiki, bunday kelishuvlar tomonlarning o‘zaro ishonchsizligi tufayli buzilishi mumkin. Barcha bosqichlarning to‘liq amalga oshirilishi nafaqat vositachilarning diplomatik mahoratini, balki Isroil va Hamasning tinchlikka erishishdagi siyosiy iroda darajasini ham talab qiladi. G‘azoni qayta tiklash va mojaroning mutlaq yechimi masalasi tomonlarning uzoq muddatli strategik manfaatlari nuqtai nazaridan ochiq qolmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍8❤5👎1
Isroil va Hamas o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha kelishuvga erishdi. Bu …
Anonymous Poll
26%
Isroil g’alabasi
43%
Hamas g’alabasi
31%
Bilmayman
👍4
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
Tel-Aviv g‘alabasi: tinchlik bitimi Isroil ekspansiyasiga yordam beradi
Karina Axmedova, mustaqil tadqiqotchi
Isroil va Hamas o‘rtasidagi kelishuv, shubhasiz, Tel-Aviv uchun Yaqin Sharq siyosatida muhim diplomatik g‘alaba bo‘lib, uning mintaqadagi yetakchi o‘rni yanada mustahkamlandi. Ammo bu “urushdagi tanaffus” Isroilning yangi ekspansiya bosqichining boshlanishi ekanligi ko‘rinib turibdi.
Bu bitimni arablarning g‘alabasi deb atayotganlar uchun eslatib o‘tish kerak: Falastin sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 46 000 dan ortiq falastinlik olamdan o‘tdi, ularning yarmidan ko‘pi ayollar, bolalar va keksalar edi. O‘z navabatida, Isroil o‘ldirilganlarning katta qismi Hamas jangchilari ekanligini ta’kidlamoqda, ammo Isroil armiyasi ham qurbonlarning ko‘pchiligi tinch aholi ekanligini tan oldi. Bu yo‘qotishlar kontekstida g‘alaba haqida gapirish mantiqqa zid.
Aksariyat ekspertlar aytishicha, Isroil uchun ushbu kelishuv urushning yakuni emas, balki uzoq muddatli strategiyaning bir qismi. Harbiy kampaniya davomida Tel-Aviv G‘azodagi asosiy hududlarni nazoratga olib, bufer zonalarini yaratdi. Isroil o‘z maqsadlarini diplomatik bosim, harbiy kuch va ittifoqchilar yordami bilan amalga oshirishni davom ettiradi.
Bu kontekstda Isroil va Hamas o‘rtasidagi kelishuv Tehron uchun kuchli zarba bo‘ladi. O‘zini Falastin himoyachisi sifatida ko‘rsatuvchi Eron katta geosiyosiy yo‘qotishlarga duch keldi. Isroil Eronni batamom tiz cho'ktirdi:
Bir tomondan, Livanda saudiyaparast kuchlar o‘z ta’sirini kuchaytirib, mullalar rejimi tarafdorlarini siqib chiqarishdi. Hizbulloh zaiflashib, avvalgi mavqeini yo‘qotdi.
Ikkinchi tomondan, Suriyada turkparast guruhlar o‘z pozitsiyasini mustahkamlab, Eronning bu mamlakatdagi ta’sir doirasini mutlaq tugatdi.
Shunday qilib, bu tanaffus uzoq muddatli tinchlikka olib kelishi ehtimoldan yiroq. Aksincha, mazkur kelishuv Isroilga o‘z kuchlarini qayta safarbar qilish va keyingi ekspansiya bosqichiga tayyorgarlik ko‘rish imkoniyatini beradi. Shu bilan birga, arab dunyosi ushbu o‘zgarishlarga qarshi samarali kurashish uchun o‘z strategiyasini qayta ko‘rib chiqishi kerak.
Tel-Aviv o‘z hukmronligini mustahkamlash uchun barcha imkoniyatlardan foydalanishga tayyor ekanini isbotladi. Uni to‘xtatish faqat mintaqaviy o‘yinchilarning birlashgan va kuchli harakatlari orqali mumkin, ammo ular hozircha tarqoq va zaif ko‘rinmoqda.
@erontahlili
Karina Axmedova, mustaqil tadqiqotchi
Isroil va Hamas o‘rtasidagi kelishuv, shubhasiz, Tel-Aviv uchun Yaqin Sharq siyosatida muhim diplomatik g‘alaba bo‘lib, uning mintaqadagi yetakchi o‘rni yanada mustahkamlandi. Ammo bu “urushdagi tanaffus” Isroilning yangi ekspansiya bosqichining boshlanishi ekanligi ko‘rinib turibdi.
Bu bitimni arablarning g‘alabasi deb atayotganlar uchun eslatib o‘tish kerak: Falastin sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 46 000 dan ortiq falastinlik olamdan o‘tdi, ularning yarmidan ko‘pi ayollar, bolalar va keksalar edi. O‘z navabatida, Isroil o‘ldirilganlarning katta qismi Hamas jangchilari ekanligini ta’kidlamoqda, ammo Isroil armiyasi ham qurbonlarning ko‘pchiligi tinch aholi ekanligini tan oldi. Bu yo‘qotishlar kontekstida g‘alaba haqida gapirish mantiqqa zid.
Aksariyat ekspertlar aytishicha, Isroil uchun ushbu kelishuv urushning yakuni emas, balki uzoq muddatli strategiyaning bir qismi. Harbiy kampaniya davomida Tel-Aviv G‘azodagi asosiy hududlarni nazoratga olib, bufer zonalarini yaratdi. Isroil o‘z maqsadlarini diplomatik bosim, harbiy kuch va ittifoqchilar yordami bilan amalga oshirishni davom ettiradi.
Bu kontekstda Isroil va Hamas o‘rtasidagi kelishuv Tehron uchun kuchli zarba bo‘ladi. O‘zini Falastin himoyachisi sifatida ko‘rsatuvchi Eron katta geosiyosiy yo‘qotishlarga duch keldi. Isroil Eronni batamom tiz cho'ktirdi:
Bir tomondan, Livanda saudiyaparast kuchlar o‘z ta’sirini kuchaytirib, mullalar rejimi tarafdorlarini siqib chiqarishdi. Hizbulloh zaiflashib, avvalgi mavqeini yo‘qotdi.
Ikkinchi tomondan, Suriyada turkparast guruhlar o‘z pozitsiyasini mustahkamlab, Eronning bu mamlakatdagi ta’sir doirasini mutlaq tugatdi.
Shunday qilib, bu tanaffus uzoq muddatli tinchlikka olib kelishi ehtimoldan yiroq. Aksincha, mazkur kelishuv Isroilga o‘z kuchlarini qayta safarbar qilish va keyingi ekspansiya bosqichiga tayyorgarlik ko‘rish imkoniyatini beradi. Shu bilan birga, arab dunyosi ushbu o‘zgarishlarga qarshi samarali kurashish uchun o‘z strategiyasini qayta ko‘rib chiqishi kerak.
Tel-Aviv o‘z hukmronligini mustahkamlash uchun barcha imkoniyatlardan foydalanishga tayyor ekanini isbotladi. Uni to‘xtatish faqat mintaqaviy o‘yinchilarning birlashgan va kuchli harakatlari orqali mumkin, ammo ular hozircha tarqoq va zaif ko‘rinmoqda.
@erontahlili
👎23👍17🖕8😢1🤨1
Strategic Focus: Central Asia
O‘zbekiston so‘nggi yillarda Afg‘onistonda faqat qo‘shni davlat sifatida emas, balki mintaqa tinchligi va barqarorligi uchun mas’uliyatni his qilgan yirik aktor sifatida o‘zini namoyon qilmoqda. Tolibon hokimiyatga kelganidan keyin xalqaro hamjamiyatning ikkilanishiga…
SFCA tomonidan 13-16 yanvar kunlari o‘tkazilgan so‘rovnomada 1000 ga yaqin respondent ishtirok etdi. Uning natijalari O‘zbekistonning Afg‘oniston yo‘nalishidagi tashqi siyosiy sa’y-harakatlari keng jamoatchilik tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotganini ko‘rsatdi. So‘rov natijalari rasmiy Toshkentning Tolibon harakati bilan muloqotni rivojlantirish, Afg‘oniston bilan iqtisodiy aloqalarni mustahkamlash va mintaqaviy barqarorlikni ta’minlashga qaratilgan siyosatiga nisbatan ijobiy munosabatni tasdiqlaydi.
Tolibonning Afg‘onistonda hokimiyatga kelishi qarama-qarshi, ammo asosan neytral reaksiyani ko’rsatmoqda. Respondentlarning 33% ushbu jarayonni ijobiy baholagan bo‘lsa, 48% betaraf qolgan va 19% salbiy fikr bildirgan. Ya’ni, o’zbekistonliklar mavjud vaziyatni ehtiyotkorona va istiqboldagi imkoniyatlarni hisobga olgan holda baholayotganini ko’rishimiz mumkin.
Tolibon harakatining O‘zbekiston uchun xavf tug‘dirish ehtimoli borasida fikrlar bo‘lingan: faqat 32% respondent buni tahdid sifatida ko‘rsa, 39% bunday xavf mavjud emasligini aytgan, 29% esa aniq javob berolmagan. Ushbu natijalar Toshkentning milliy xavfsizlikni ta’minlashdagi siyosati samaradorligini aks ettiradi.
Tolibon boshqaruvi ostidagi Afg‘oniston bilan iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish g‘oyasi respondentlar tomonidan keng miqyosda qo‘llab-quvvatlangan: 85% ishtirokchi bunday tashabbuslar mintaqaviy barqarorlik uchun muhimligini ta’kidlagan. Xususan, temir yo‘l qurilishi va boshqa infratuzilma loyihalari 82% so’rovnoma ishtirokchilari tomonidan ijobiy baholangan. Bu O’zbekiston hukumati tashabbuslarining ahamiyati keng jamoatchilik tomonidan yaxshi tushunilayotganidan dalolat beradi.
Tolibon bilan muloqotni yo‘lga qo‘yish siyosati ham keng e’tirofga sazovor bo‘lgan: 74% respondent bu siyosatning to‘g‘riligini tasdiqlagan. Aksariyat kuzatuvchilar rasmiy Toshkentning murosaviy va konstruktiv yondashuvini qo‘llab-quvvatlamoqda.
Afg‘onistonga gumanitar yordam ko‘rsatish muhimligni 68% ishtirokchi qayd etgan. O‘zbekistonning mintaqaviy insonparvarlik tashabbuslari ijobiy qabul qilinmoqda. Shuningdek, so‘rov ishtirokchilarining 78% Afg‘onistonni Toshkentning geosiyosiy manfaatlarining muhim qismi sifatida ko‘rmoqda. Bu esa qo‘shni davlat bilan hamkorlikning strategik ahamiyatini tasdiqlaydi.
Tolibon harakati bilan munosabatlarni qanday yo‘lga qo‘yish haqida berilgan savolga javoban, 72% respondent muloqotni davom ettirish tarafdori ekanini bildirgan. Aksariyat respondentlar Kobulga nisbatan tinch hamkorlik va muloqot siyosatini qo‘llab-quvvatlashini bildirganlar.
So‘rovnoma natijalari shuni aniq ko‘rsatadiki, O‘zbekiston aholisi rasmiy Toshkentning Afg‘oniston bo‘yicha tashabbuslarini keng qo‘llab-quvvatlamoqda. Gumanitar va infratuzilma loyihalari, iqtisodiy hamkorlik va ochiq muloqot mintaqaviy barqarorlik va xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan muhim qadamlar sifatida qabul qilinmoqda. Yuqoridagi natijalar tanlangan strategik yo‘nalishning to‘g‘riligini tasdiqlab, O‘zbekistonning mas’uliyatli va uzoqni ko‘ra oladigan mintaqaviy yetakchi imidjini kuchaytirmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍17❤7👎4🔥3
Forwarded from Strategic Focus: Central Asia
Trampning qaytishi Markaziy Osiyoga qanday ta’sir qiladi?
O.Abdurashitov, Eurasia Outpost konsalting kompaniyasi hammuassisi
AQShning Markaziy Osiyodagi siyosati haqidagi kutilmalar va tarixiy nuqtayi nazar o’rtasidagi farqlarni tushunish muhimdir. AQShning so’nggi o’n yillikdagi yondashuvida izchillik va uzluksizlik kuzatilmagan. Trampning birinchi prezidentlik davrida iqtisodiy hamkorlik e’tibordan chetda qolgan bo’lsa-da, xavfsizlik va mintaqaviy barqarorlik masalalari doimiy yo’nalish sifatida saqlanib qoldi. Bayden davrida esa C5+1 formatiga energetika, savdo va iqlim o’zgarishi masalalariga alohida urg’u berish orqali yangi sohalar qo’shildi.
Shu bilan birga, Markaziy Osiyo mamlakatlari oxirgi yillarda tranzit yo’laklari va yashil energetika infratuzilmasini rivojlantirishda sezilarli yutuqlarga erishdi. Ammo, bu loyihalarda AQShning roli cheklangan bo’lib, infratuzilmada Xitoy va Yevropa Ittifoqi, energetikada Ko’rfaz Arab davlatlari va Xitoy texnologiyalari yetakchilik qilmoqda. Turk Davlatlari Tashkiloti esa iqtisodiy va madaniy aloqalarda muhim rol o’ynamoqda, ayniqsa so’nggi davrda o’zaro tushunish va kooperatsiyada sezilarli progressga erishdi.
Trampning “kelishuv” siyosati mintaqa yetakchilari uchun ma’qul bo’lishi mumkin, lekin u davom etayotgan Xitoy bilan tarif kurashini kuchaytirishi ehtimoli bor. Bu esa Markaziy Osiyoning Yevropa va Osiyoni bog’laydigan transport yo’llariga tahdid solishi mumkin. Mintaqaning Xitoy bilan yaqin savdo aloqalari va qit’alararo neytralitet siyosati ham xavf ostida qoladi.
Strategic Focus: Central Asia
O.Abdurashitov, Eurasia Outpost konsalting kompaniyasi hammuassisi
AQShning Markaziy Osiyodagi siyosati haqidagi kutilmalar va tarixiy nuqtayi nazar o’rtasidagi farqlarni tushunish muhimdir. AQShning so’nggi o’n yillikdagi yondashuvida izchillik va uzluksizlik kuzatilmagan. Trampning birinchi prezidentlik davrida iqtisodiy hamkorlik e’tibordan chetda qolgan bo’lsa-da, xavfsizlik va mintaqaviy barqarorlik masalalari doimiy yo’nalish sifatida saqlanib qoldi. Bayden davrida esa C5+1 formatiga energetika, savdo va iqlim o’zgarishi masalalariga alohida urg’u berish orqali yangi sohalar qo’shildi.
Shu bilan birga, Markaziy Osiyo mamlakatlari oxirgi yillarda tranzit yo’laklari va yashil energetika infratuzilmasini rivojlantirishda sezilarli yutuqlarga erishdi. Ammo, bu loyihalarda AQShning roli cheklangan bo’lib, infratuzilmada Xitoy va Yevropa Ittifoqi, energetikada Ko’rfaz Arab davlatlari va Xitoy texnologiyalari yetakchilik qilmoqda. Turk Davlatlari Tashkiloti esa iqtisodiy va madaniy aloqalarda muhim rol o’ynamoqda, ayniqsa so’nggi davrda o’zaro tushunish va kooperatsiyada sezilarli progressga erishdi.
Trampning “kelishuv” siyosati mintaqa yetakchilari uchun ma’qul bo’lishi mumkin, lekin u davom etayotgan Xitoy bilan tarif kurashini kuchaytirishi ehtimoli bor. Bu esa Markaziy Osiyoning Yevropa va Osiyoni bog’laydigan transport yo’llariga tahdid solishi mumkin. Mintaqaning Xitoy bilan yaqin savdo aloqalari va qit’alararo neytralitet siyosati ham xavf ostida qoladi.
Strategic Focus: Central Asia
👍11❤3🔥3
Forwarded from Strategic Focus: Atlantic
Yevropa qo‘shinlarini Ukrainada joylashtirish: strategik zaruratmi yoki eskalatsiya yo‘li?
Ukraina hududiga urush tugagandan keyin Yevropa qo‘shinlarini joylashtirish g‘oyasi jiddiy bahs-munozaralarga sabab bo‘lmoqda. Garchi bu tashabbus Tramp ma'muriyati va Makron singari bir qator Yevropa yetakchilari tomonidan qo‘llab-quvvatlangan bo‘lsa-da, uning amalga oshirilishi strategik va siyosiy jihatdan qiyinchiliklarga duch keladi, deydi tahlilchilar.
Asosiy muammo shundaki, bunday qo‘shinlarning joylashtirilishidan ko‘zlangan maqsadlar aniq emas. Agar tinchlikparvar missiya modeli qo‘llanilsa, unda muvaffaqiyat uchun asosiy shart ishtirokchilarning neytralligidir. Ammo Yevropa davlatlarining Ukrainani faol qo‘llab-quvvatlashini inobatga olsak, ularning tinchlikparvar missiya tarkibida qatnashishi amaliy jihatdan qiyin. Bu esa bunday missiyaning legitimligi va samaradorligi haqida savollar tug‘diradi.
Muqobil model sifatida «signal kuchlari»ni joylashtirish taklif qilinmoqda. Bunday kuchlarning vazifasi tajovuzga qarshi davlatlarning qat'iy pozitsiyasini namoyish etishdan iborat. Biroq bunday modelni qo‘llashdan avval, ishtirokchi davlatlarning Rossiyaning qayta hujumiga qarshi urush boshlashga tayyor ekanligini kafolatlash kerak. Aniq reaksiya mexanizmisiz kuchlarni joylashtirish chala ishlangan reja bo‘lib ko‘rinadi.
Postkonflikt sharoitida Yevropa qo‘shinlarining mavjudligi bo‘yicha gap-so‘zlar tinchlik bitimi tuzish imkoniyatini susaytirishi mumkin. NATO infratuzilmasini Ukrainadan chiqarib tashlash Rossiyaning ko‘p yillik strategik maqsadi bo‘lib kelgan. Shuning uchun NATO harbiylarini joylashtirish rejalari Rossiya tomonidan provokatsiya sifatida baholanishi ehtimoldan xoli emas va bu Kremlni mojaroni uzaytirishga undashi mumkin.
Bundan tashqari, mojarodan keyingi har qanday kelishuvining asosiy parametrlari Rossiya va Ukraina o‘rtasida muhokama qilinishi lozim. Kelishuvlardan avval xorijiy kuchlarni joylashtirish rejalari muzokaralar jarayonini yanada murakkablashtiradi.
Tramp ma'muriyati ushbu tashabbusni Yevropa xavfsizligida AQSh rolini kamaytirish siyosati kontekstida qo‘llab-quvvatladi. Ammo bunday missiyani amalga oshirish Yevropa davlatlarining Amerika harbiy infratuzilmasiga qaramligini oshiradi. Logistika, razvedka va transport kabi asosiy jihatlar AQSh ishtirokisiz amalga oshirilishi qiyin.
Eng katta xavf Rossiya tomonidan Yevropa qo‘shinlariga hujum ehtimoli hisoblanadi. Bunday vaziyatda Vashington ikki yo‘ldan birini tanlashga majbur bo‘ladi: aralashish yoki o‘z ittifoqchilik majburiyatlariga sodiqligini shubha ostiga qo‘yish. Har ikkala variant NATO obro‘siga jiddiy zarar yetkazishi mumkin.
Yevropa qo‘shinlarini Ukraina hududida joylashtirishning NATO, Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi munosabatlarda xavfsizlik arxitekturasi va kuchlar muvozanatiga uzoq muddatli ta’siri qanday bo‘lishi mumkin?
G’arbiy alyans
Ukraina hududiga urush tugagandan keyin Yevropa qo‘shinlarini joylashtirish g‘oyasi jiddiy bahs-munozaralarga sabab bo‘lmoqda. Garchi bu tashabbus Tramp ma'muriyati va Makron singari bir qator Yevropa yetakchilari tomonidan qo‘llab-quvvatlangan bo‘lsa-da, uning amalga oshirilishi strategik va siyosiy jihatdan qiyinchiliklarga duch keladi, deydi tahlilchilar.
Asosiy muammo shundaki, bunday qo‘shinlarning joylashtirilishidan ko‘zlangan maqsadlar aniq emas. Agar tinchlikparvar missiya modeli qo‘llanilsa, unda muvaffaqiyat uchun asosiy shart ishtirokchilarning neytralligidir. Ammo Yevropa davlatlarining Ukrainani faol qo‘llab-quvvatlashini inobatga olsak, ularning tinchlikparvar missiya tarkibida qatnashishi amaliy jihatdan qiyin. Bu esa bunday missiyaning legitimligi va samaradorligi haqida savollar tug‘diradi.
Muqobil model sifatida «signal kuchlari»ni joylashtirish taklif qilinmoqda. Bunday kuchlarning vazifasi tajovuzga qarshi davlatlarning qat'iy pozitsiyasini namoyish etishdan iborat. Biroq bunday modelni qo‘llashdan avval, ishtirokchi davlatlarning Rossiyaning qayta hujumiga qarshi urush boshlashga tayyor ekanligini kafolatlash kerak. Aniq reaksiya mexanizmisiz kuchlarni joylashtirish chala ishlangan reja bo‘lib ko‘rinadi.
Postkonflikt sharoitida Yevropa qo‘shinlarining mavjudligi bo‘yicha gap-so‘zlar tinchlik bitimi tuzish imkoniyatini susaytirishi mumkin. NATO infratuzilmasini Ukrainadan chiqarib tashlash Rossiyaning ko‘p yillik strategik maqsadi bo‘lib kelgan. Shuning uchun NATO harbiylarini joylashtirish rejalari Rossiya tomonidan provokatsiya sifatida baholanishi ehtimoldan xoli emas va bu Kremlni mojaroni uzaytirishga undashi mumkin.
Bundan tashqari, mojarodan keyingi har qanday kelishuvining asosiy parametrlari Rossiya va Ukraina o‘rtasida muhokama qilinishi lozim. Kelishuvlardan avval xorijiy kuchlarni joylashtirish rejalari muzokaralar jarayonini yanada murakkablashtiradi.
Tramp ma'muriyati ushbu tashabbusni Yevropa xavfsizligida AQSh rolini kamaytirish siyosati kontekstida qo‘llab-quvvatladi. Ammo bunday missiyani amalga oshirish Yevropa davlatlarining Amerika harbiy infratuzilmasiga qaramligini oshiradi. Logistika, razvedka va transport kabi asosiy jihatlar AQSh ishtirokisiz amalga oshirilishi qiyin.
Eng katta xavf Rossiya tomonidan Yevropa qo‘shinlariga hujum ehtimoli hisoblanadi. Bunday vaziyatda Vashington ikki yo‘ldan birini tanlashga majbur bo‘ladi: aralashish yoki o‘z ittifoqchilik majburiyatlariga sodiqligini shubha ostiga qo‘yish. Har ikkala variant NATO obro‘siga jiddiy zarar yetkazishi mumkin.
Yevropa qo‘shinlarini Ukraina hududida joylashtirishning NATO, Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi munosabatlarda xavfsizlik arxitekturasi va kuchlar muvozanatiga uzoq muddatli ta’siri qanday bo‘lishi mumkin?
G’arbiy alyans
👍15❤4🔥2🌭1
Armanistonning geosiyosiy tanlovi: Rossiya yoki G‘arb?
Armanistonning G‘arbga tomon burilishi, AQSh va YI bilan aloqalarning mustahkamlanishi Janubiy Kavkazdagi geosiyosiy kuchlar muvozanatida sezilarli o‘zgarishlardan dalolat beradi. Bu jarayon Moskvaning mintaqadagi 30 yillik ta’siriga tahdid solib, Yerevanning Yevroosiyo Iqtisodiy Ittifoqi (YOII) va Kollektiv Xavfsizlik Shartnomasi Tashkiloti (KXShT) doirasidagi kelajagi bo‘yicha savollarni kun tartibiga qo‘yadi.
2025-yilning yanvar oyida AQSh va Armaniston o‘rtasida Strategik Hamkorlik Komissiyasining tashkil etilishi Vashingtonning Yerevan bilan munosabatlarni mustahkamlashga bo‘lgan intilishini namoyish etdi. AQShning mamlakatga investitsiyalari hajmi $3,3 mlrdni tashkil etib, mudofaa, texnologiyalar va boshqaruv islohotlari sohasidagi hamkorlikni kengaytirishga yordam berdi.
Ayni vaqtda Armanistonning Yevropa Ittifoqi a’zoligiga intilishi, iqtisodiy va institutsional aloqalarning ortishi bilan mustahkamlanib, uning G‘arbga burilishi va Rossiya tuzilmalaridan asta-sekin uzilib borayotganini aks etmoqda.
Garchi bu jarayon istiqbolli ko‘rinsa-da, Armanistonning G‘arb tomon burilishi qator xavflarni keltirib chiqaradi:
Birinchidan, iqtisodiy zaiflik: Armanistonning YaIMining katta qismi YOII savdosiga bog‘liq bo‘lib, ittifoqdan chiqish Moskva tomonidan iqtisodiy bosimni kuchaytirishi mumkin.
Ikkinchidan, xavfsizlikka qaramlik: G‘arbdan xavfsizlik kafolatlari noaniq bo‘lib qolmoqda, ayniqsa, Ozarbayjonning faoliyati va Turkiyaning mintaqaviy ambitsiyalari ortib borayotgan bir paytda.
Uchinchidan, geosiyosiy izolyatsiya: Armanistonning infratuzilma va savdo sohalaridagi asosiy hamkorlari – Eron va Xitoy – uning G‘arb bilan yaqinlashuvini o‘z manfaatlariga tahdid sifatida ko‘rishi va bu Yerevanning tashqi siyosatini murakkablashtirishi mumkin.
Bu kontekstda Moskva Armanistonning YIga a’zolik uchun arizasini YOIIdan chiqishga ilk qadam sifatida ko‘rmoqda. Rossiya bosh vaziri o‘rinbosari A.Overchuk allaqachon Yerevanning geosiyosiy yo‘nalishidan xavotir bildirgan.
Shu bilan birga, Rossiyaning xavfsizlik kafolatlari ta’minlovchi rolini bajara olmasligi – xususan, 2023-yilda Ozarbayjonning Tog‘li Qorabog‘ga hujumini oldini ololmaganligi – Kremlning Janubiy Kavkazdagi ta’sirining pasayishini ko‘rsatmoqda.
Hech shubhasiz, armanlarning tashqi siyosatining yangilanishi mintaqadagi kengroq o‘zgarishlarni aks ettiradi va postsovet makoniga ta’sir ko‘rsatadi. Moskva ta’siridan uzoqlashish qo‘shni davlatlar uchun o‘rnak bo‘lib, Rossiyaning an’anaviy ta’sir doirasiga qarshi qiyinchilik tug‘dirishi mumkin.
Strategic Focus: Central Asia
Armanistonning G‘arbga tomon burilishi, AQSh va YI bilan aloqalarning mustahkamlanishi Janubiy Kavkazdagi geosiyosiy kuchlar muvozanatida sezilarli o‘zgarishlardan dalolat beradi. Bu jarayon Moskvaning mintaqadagi 30 yillik ta’siriga tahdid solib, Yerevanning Yevroosiyo Iqtisodiy Ittifoqi (YOII) va Kollektiv Xavfsizlik Shartnomasi Tashkiloti (KXShT) doirasidagi kelajagi bo‘yicha savollarni kun tartibiga qo‘yadi.
2025-yilning yanvar oyida AQSh va Armaniston o‘rtasida Strategik Hamkorlik Komissiyasining tashkil etilishi Vashingtonning Yerevan bilan munosabatlarni mustahkamlashga bo‘lgan intilishini namoyish etdi. AQShning mamlakatga investitsiyalari hajmi $3,3 mlrdni tashkil etib, mudofaa, texnologiyalar va boshqaruv islohotlari sohasidagi hamkorlikni kengaytirishga yordam berdi.
Ayni vaqtda Armanistonning Yevropa Ittifoqi a’zoligiga intilishi, iqtisodiy va institutsional aloqalarning ortishi bilan mustahkamlanib, uning G‘arbga burilishi va Rossiya tuzilmalaridan asta-sekin uzilib borayotganini aks etmoqda.
Garchi bu jarayon istiqbolli ko‘rinsa-da, Armanistonning G‘arb tomon burilishi qator xavflarni keltirib chiqaradi:
Birinchidan, iqtisodiy zaiflik: Armanistonning YaIMining katta qismi YOII savdosiga bog‘liq bo‘lib, ittifoqdan chiqish Moskva tomonidan iqtisodiy bosimni kuchaytirishi mumkin.
Ikkinchidan, xavfsizlikka qaramlik: G‘arbdan xavfsizlik kafolatlari noaniq bo‘lib qolmoqda, ayniqsa, Ozarbayjonning faoliyati va Turkiyaning mintaqaviy ambitsiyalari ortib borayotgan bir paytda.
Uchinchidan, geosiyosiy izolyatsiya: Armanistonning infratuzilma va savdo sohalaridagi asosiy hamkorlari – Eron va Xitoy – uning G‘arb bilan yaqinlashuvini o‘z manfaatlariga tahdid sifatida ko‘rishi va bu Yerevanning tashqi siyosatini murakkablashtirishi mumkin.
Bu kontekstda Moskva Armanistonning YIga a’zolik uchun arizasini YOIIdan chiqishga ilk qadam sifatida ko‘rmoqda. Rossiya bosh vaziri o‘rinbosari A.Overchuk allaqachon Yerevanning geosiyosiy yo‘nalishidan xavotir bildirgan.
Shu bilan birga, Rossiyaning xavfsizlik kafolatlari ta’minlovchi rolini bajara olmasligi – xususan, 2023-yilda Ozarbayjonning Tog‘li Qorabog‘ga hujumini oldini ololmaganligi – Kremlning Janubiy Kavkazdagi ta’sirining pasayishini ko‘rsatmoqda.
Hech shubhasiz, armanlarning tashqi siyosatining yangilanishi mintaqadagi kengroq o‘zgarishlarni aks ettiradi va postsovet makoniga ta’sir ko‘rsatadi. Moskva ta’siridan uzoqlashish qo‘shni davlatlar uchun o‘rnak bo‘lib, Rossiyaning an’anaviy ta’sir doirasiga qarshi qiyinchilik tug‘dirishi mumkin.
Strategic Focus: Central Asia
👍13❤3👏2
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
Rossiya-Eron shartnomasi: harbiy ittifoqmi yoki odatiy strategik sheriklik?
A.Dubnov, siyosatshunos olim
Rossiya va Eron o‘rtasida keng qamrovli strategik sheriklik bo‘yicha shartnomaning imzolanishi Moskva va Tehron o‘rtasidagi ikki tomonlama aloqalarni mustahkamlash yo‘lida navbatdagi qadamlardan biri bo‘ldi. Ammo 47 moddadan iborat ushbu hujjatning tahlili shuni ko‘rsatadiki, u ko‘proq mintaqaviy va global masalalar bo‘yicha pozitsiyalarni muvofiqlashtirishga qaratilgan bo‘lib, to‘liq harbiy ittifoqni shakllantirishga yo‘naltirilmagan.
Shartnomaning asosiy jihatlari
Birinchi, tashqi tajovuzga nisbatan neytrallik. Shartnomaning 3-moddasiga ko‘ra, tomonlar bir-birlariga qarshi bo‘lishi mumkin bo‘lgan ehtimoliy raqiblarga yordam bermaslik majburiyatini olgan. Masalan, Rossiya AQSh yoki Isroilning Eron bilan ziddiyatida ularga yordam bermaydi, xuddi shuningdek, Eron ham Rossiya va Polsha yoki Finlandiya o‘rtasidagi ehtimoliy mojarolarda ularning tomonini olmaydi. Ushbu band tomonlarning strategik ehtiyotkorligini va to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy ittifoqlarga kirishish niyati yo‘qligini ko‘rsatadi.
Ikkinchi, tashqi ta’sirga qarshi kurash. 12-modda Moskva va Tehronning Kaspiy mintaqasi, Markaziy Osiyo, Janubiy Kavkaz va Yaqin Sharq mintaqalarida “beqarorlikka olib keluvchi” uchinchi davlatlarning ishtirokini oldini olishga qaratilgan hamkorligini ta’kidlaydi. Har qanday aniqlikdan yiroq bo‘lgan bu formulirovka, shunga qaramay, AQSh va Yevropa Ittifoqining strategik ta’sirini kengaytirishga qarshi qaratilgan harakatlarga ishora qilmoqda. Bu ayniqsa, hozirgi kunda G‘arb bilan yaqinlashishni faol ravishda maqsad qilayotgan Armaniston kabi mamlakatlar uchun dolzarbdir.
Uchinchi, axborot sohasida himoya. 33-moddada dezinformatsiya va salbiy targ‘ibotga qarshi kurashda birgalikdagi harakatlar nazarda tutilgan. Ushbu band Eronning obro‘siga oid mavjud muammolarni hisobga olgan holda, OAVlarda, jumladan, o‘lim jazosini yoki inson huquqlarining buzilishini yoritishga doir tanqidni kamaytirish uchun ishlatilishi mumkin.
Ritorikadagi o‘zgarishlar va yangi nuqtalar
Diqqatga sazovor tomoni shundaki, Eronga qarshi odatdagi ayblovlardan farqli o‘laroq, Eron prezidenti jurnalistlarning savollariga javob berayotib, Isroilga oid masalalarda an’anaviy keskin ritorikani chetlab o‘tdi. Aksincha, u Putin tomonidan falastinliklar uchun mustaqil davlat yaratish zarurati haqidagi bayonotga javoban ehtiyotkorona pozitsiyani tanladi. Bu kichik bo‘lsa-da, Eronning global izolyatsiya sharoitida diplomatik moslashuvchanligini ko‘rsatuvchi o‘zgarish sifatida qaralishi mumkin.
Xulosa qilib aytganda, Rossiya va Eron o‘rtasidagi strategik sheriklik ko‘proq siyosiy va iqtisodiy loyihaga o‘xshab, unda yaqqol harbiy tarkib mavjud emas. Tashqi aralashuvga qarshi umumiy ritorikaga qaramay, shartnomaning asosiy moddalari ikki tomonlama aloqalardagi ehtiyotkorlikni va to‘g‘ridan-to‘g‘ri mojarolarga aralashish xavfini minimallashtirish istagini aks ettiradi. Ushbu hujjat yangi harbiy blokni shakllantirishdan ko‘ra, muhim mintaqalarda manfaatlarni muvofiqlashtirish uchun platforma sifatida ko‘proq ahamiyat kasb etadi.
@erontahlili
A.Dubnov, siyosatshunos olim
Rossiya va Eron o‘rtasida keng qamrovli strategik sheriklik bo‘yicha shartnomaning imzolanishi Moskva va Tehron o‘rtasidagi ikki tomonlama aloqalarni mustahkamlash yo‘lida navbatdagi qadamlardan biri bo‘ldi. Ammo 47 moddadan iborat ushbu hujjatning tahlili shuni ko‘rsatadiki, u ko‘proq mintaqaviy va global masalalar bo‘yicha pozitsiyalarni muvofiqlashtirishga qaratilgan bo‘lib, to‘liq harbiy ittifoqni shakllantirishga yo‘naltirilmagan.
Shartnomaning asosiy jihatlari
Birinchi, tashqi tajovuzga nisbatan neytrallik. Shartnomaning 3-moddasiga ko‘ra, tomonlar bir-birlariga qarshi bo‘lishi mumkin bo‘lgan ehtimoliy raqiblarga yordam bermaslik majburiyatini olgan. Masalan, Rossiya AQSh yoki Isroilning Eron bilan ziddiyatida ularga yordam bermaydi, xuddi shuningdek, Eron ham Rossiya va Polsha yoki Finlandiya o‘rtasidagi ehtimoliy mojarolarda ularning tomonini olmaydi. Ushbu band tomonlarning strategik ehtiyotkorligini va to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy ittifoqlarga kirishish niyati yo‘qligini ko‘rsatadi.
Ikkinchi, tashqi ta’sirga qarshi kurash. 12-modda Moskva va Tehronning Kaspiy mintaqasi, Markaziy Osiyo, Janubiy Kavkaz va Yaqin Sharq mintaqalarida “beqarorlikka olib keluvchi” uchinchi davlatlarning ishtirokini oldini olishga qaratilgan hamkorligini ta’kidlaydi. Har qanday aniqlikdan yiroq bo‘lgan bu formulirovka, shunga qaramay, AQSh va Yevropa Ittifoqining strategik ta’sirini kengaytirishga qarshi qaratilgan harakatlarga ishora qilmoqda. Bu ayniqsa, hozirgi kunda G‘arb bilan yaqinlashishni faol ravishda maqsad qilayotgan Armaniston kabi mamlakatlar uchun dolzarbdir.
Uchinchi, axborot sohasida himoya. 33-moddada dezinformatsiya va salbiy targ‘ibotga qarshi kurashda birgalikdagi harakatlar nazarda tutilgan. Ushbu band Eronning obro‘siga oid mavjud muammolarni hisobga olgan holda, OAVlarda, jumladan, o‘lim jazosini yoki inson huquqlarining buzilishini yoritishga doir tanqidni kamaytirish uchun ishlatilishi mumkin.
Ritorikadagi o‘zgarishlar va yangi nuqtalar
Diqqatga sazovor tomoni shundaki, Eronga qarshi odatdagi ayblovlardan farqli o‘laroq, Eron prezidenti jurnalistlarning savollariga javob berayotib, Isroilga oid masalalarda an’anaviy keskin ritorikani chetlab o‘tdi. Aksincha, u Putin tomonidan falastinliklar uchun mustaqil davlat yaratish zarurati haqidagi bayonotga javoban ehtiyotkorona pozitsiyani tanladi. Bu kichik bo‘lsa-da, Eronning global izolyatsiya sharoitida diplomatik moslashuvchanligini ko‘rsatuvchi o‘zgarish sifatida qaralishi mumkin.
Xulosa qilib aytganda, Rossiya va Eron o‘rtasidagi strategik sheriklik ko‘proq siyosiy va iqtisodiy loyihaga o‘xshab, unda yaqqol harbiy tarkib mavjud emas. Tashqi aralashuvga qarshi umumiy ritorikaga qaramay, shartnomaning asosiy moddalari ikki tomonlama aloqalardagi ehtiyotkorlikni va to‘g‘ridan-to‘g‘ri mojarolarga aralashish xavfini minimallashtirish istagini aks ettiradi. Ushbu hujjat yangi harbiy blokni shakllantirishdan ko‘ra, muhim mintaqalarda manfaatlarni muvofiqlashtirish uchun platforma sifatida ko‘proq ahamiyat kasb etadi.
@erontahlili
👍8🔥5🤷♂3
Rossiya-Eron hamkorligi: o‘zaro yordam kafolatisiz strategik sheriklik
M.Imomov, mustaqil tadqiqotchi
Rossiya va Eron o‘rtasida strategik hamkorlikka oid shartnomaning imzolanishi kutilgan hodisa bo‘ldi, ammo bu ikki tomon uchun ehtiyotkorona qadam bo‘lib qoldi. O‘sib borayotgan xavf-xatarlar va murakkab geosiyosiy vaziyatga qaramasdan, Moskva va Tehron chuqur harbiy majburiyatlardan qochib, faqat deklarativ hamkorlik bilan cheklanmoqda.
Eronning shoshilinch harakatlari sabablari
Pezeshkian ma’muriyati xavfsizlikka bo‘lgan tahdidlarning kuchayishi fonida Rossiya bilan shartnoma imzoladi. Tramp ma’muriyatining qaytishi, Isroilning faollashuvi, Asad rejimining qulash xavfi va “Hizbulloh” pozitsiyalarining zaiflashishi Tehronni o‘zining mintaqaviy ta’sirini kuchaytiruvchi strategik sherik izlashga majbur qildi.
Shunga qaramay, Tehron bu munosabatlarni mustahkamlash uchun katta qurbonlik qilishga tayyor emas. Eron askarlari, hatto Yaqin Sharqda ham, mamlakat tashqarisida harbiy operatsiyalarda ishtirok etmayapti. Bunday sharoitda eronlik harbiylarning Rossiyani qo‘llab-quvvatlash uchun Ukraina frontlariga borishini kutish mantiqsiz.
Moskvaning ehtiyotkor pozitsiyasi
Rossiya ham o‘z navbatida ehtiyotkor siyosat yuritmoqda. Isroilning Eronga qarshi zarba berish xavfi ikki tomonlama o‘zaro yordam shartnomasini tuzish imkoniyatini yo‘qqa chiqaradi. Moskva Tehron bilan sheriklikni saqlash uchun Isroil bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘qnashuvga kirishga tayyor emas. Bu holat Rossiyaning mintaqaviy o‘yinchilar bilan munosabatlarni muvozanatlashga bo‘lgan intilishini va Yaqin Sharq geosiyosiy jarayonlarida taranglikdan qochishni aks ettiradi.
Shunday qilib, Rossiya-Eron shartnomasi Eronning siyosiy izolyatsiyaga tushib qolishiga va xalqaro bosim fonida Moskvaning asosiy sheriklari bilan aloqalarni mustahkamlashga bo‘lgan intilishining natijasi sifatida ko‘riladi. Ammo o‘zaro harbiy majburiyatlarning yo‘qligi ushbu munosabatlarning cheklanganligini ko‘rsatadi. Moskva va Tehron strategik sheriklik ritorikasiga qaramay, ehtiyotkor va pragmatik hamkorlik doirasida harakat qilib, bir-birlarining muammolariga asir bo‘lishni xohlamaydi.
Strategic Focus: Central Asia
M.Imomov, mustaqil tadqiqotchi
Rossiya va Eron o‘rtasida strategik hamkorlikka oid shartnomaning imzolanishi kutilgan hodisa bo‘ldi, ammo bu ikki tomon uchun ehtiyotkorona qadam bo‘lib qoldi. O‘sib borayotgan xavf-xatarlar va murakkab geosiyosiy vaziyatga qaramasdan, Moskva va Tehron chuqur harbiy majburiyatlardan qochib, faqat deklarativ hamkorlik bilan cheklanmoqda.
Eronning shoshilinch harakatlari sabablari
Pezeshkian ma’muriyati xavfsizlikka bo‘lgan tahdidlarning kuchayishi fonida Rossiya bilan shartnoma imzoladi. Tramp ma’muriyatining qaytishi, Isroilning faollashuvi, Asad rejimining qulash xavfi va “Hizbulloh” pozitsiyalarining zaiflashishi Tehronni o‘zining mintaqaviy ta’sirini kuchaytiruvchi strategik sherik izlashga majbur qildi.
Shunga qaramay, Tehron bu munosabatlarni mustahkamlash uchun katta qurbonlik qilishga tayyor emas. Eron askarlari, hatto Yaqin Sharqda ham, mamlakat tashqarisida harbiy operatsiyalarda ishtirok etmayapti. Bunday sharoitda eronlik harbiylarning Rossiyani qo‘llab-quvvatlash uchun Ukraina frontlariga borishini kutish mantiqsiz.
Moskvaning ehtiyotkor pozitsiyasi
Rossiya ham o‘z navbatida ehtiyotkor siyosat yuritmoqda. Isroilning Eronga qarshi zarba berish xavfi ikki tomonlama o‘zaro yordam shartnomasini tuzish imkoniyatini yo‘qqa chiqaradi. Moskva Tehron bilan sheriklikni saqlash uchun Isroil bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘qnashuvga kirishga tayyor emas. Bu holat Rossiyaning mintaqaviy o‘yinchilar bilan munosabatlarni muvozanatlashga bo‘lgan intilishini va Yaqin Sharq geosiyosiy jarayonlarida taranglikdan qochishni aks ettiradi.
Shunday qilib, Rossiya-Eron shartnomasi Eronning siyosiy izolyatsiyaga tushib qolishiga va xalqaro bosim fonida Moskvaning asosiy sheriklari bilan aloqalarni mustahkamlashga bo‘lgan intilishining natijasi sifatida ko‘riladi. Ammo o‘zaro harbiy majburiyatlarning yo‘qligi ushbu munosabatlarning cheklanganligini ko‘rsatadi. Moskva va Tehron strategik sheriklik ritorikasiga qaramay, ehtiyotkor va pragmatik hamkorlik doirasida harakat qilib, bir-birlarining muammolariga asir bo‘lishni xohlamaydi.
Strategic Focus: Central Asia
👍11🔥4💯2❤1
Trampning ikkinchi prezidentlik davrida Turkiya-Amerika munosabatlari: istiqbollar va prognozlar
M.Imomov, mustaqil tadqiqotchi
Trampning ikkinchi prezidentlik muddatiga saylanishi dunyo siyosatidagi sezilarli o‘zgarishlarni aks etmoqda. Milliy suverenitet va sivilizatsion qarama-qarshilik siyosatiga o‘tish yangi voqelikni yaratmoqda, bunda Turkiya kabi asosiy o‘yinchilar yangi tahdidlarga moslashishga harakat qilmoqda. Erdog‘an rahbarligidagi Turkiya, bir tomondan, Tramp jamoasining anti-globalistik pozitsiyalarini quvvatlasa, boshqa tomondan, geosiyosiy manfaatlar va mafkuraviy qarashlarda ziddiyatlarga boryapti.
Tarixiy nuqtai nazardan zamonaviy bosqichdagi Turkiya-Amerikaning munosabatlari uch bosqichdan iborat bo’lib, 2002–2012-yillardagi “liberal oltin davr”dan 2013–2023-yillardagi revizionizm davrlarini o’z ichiga qamrab oladi. 2023-yilda esa G‘arb bilan pragmatik yaqinlashish va keskin revizionistik ambitsiyalardan voz kechish bosqichi boshlandi. Ammo Trampning prezidentlikka qaytishi bu aloqalarning dinamikasini yana o‘zgartirishi mumkin.
Tahlillarga asoslansak, Tramp va Erdog‘anning pozitsiyalarida bir qator o‘xshashliklarni va farqlarni ko’rishimiz mumkin:
O‘xshashliklar: a) ikkala tomonda ham milliy suverenitet siyosati va ichki nazoratni kuchaytirishga intilish mavjud; b) globalistik tendensiyalarga qarshilik ko‘rsatish va xalqaro siyosatda harbiy qudratni qo‘llashda o‘xshashlik bor; c) Turkiya va AQSh Eronni zaiflashtirish, Suriya urushini tugatish va Sharqiy O‘rta Yer dengizida pozitsiyalarni mustahkamlash kabi masalalarda hamkorlik qilishi mumkin.
Farqlar: a) Turkiya musulmon dunyosida o‘z ta’sirini kuchaytirishni davom ettirishi AQShning xristian millatchilik siyosatiga ziddir; b) AQShning Isroil va Gretsiyani qo‘llab-quvvatlashi Anqara bilan keskinlikni kuchaytirishi mumkin; c) Trampning “Amerika birinchi navbatda” mafkurasi va Erdo‘g‘anning islomiy millatchilik pozitsiyalari uzoq muddatli xatarlarni keltirib chiqaradi.
Strategic Focus: Central Asia
M.Imomov, mustaqil tadqiqotchi
Trampning ikkinchi prezidentlik muddatiga saylanishi dunyo siyosatidagi sezilarli o‘zgarishlarni aks etmoqda. Milliy suverenitet va sivilizatsion qarama-qarshilik siyosatiga o‘tish yangi voqelikni yaratmoqda, bunda Turkiya kabi asosiy o‘yinchilar yangi tahdidlarga moslashishga harakat qilmoqda. Erdog‘an rahbarligidagi Turkiya, bir tomondan, Tramp jamoasining anti-globalistik pozitsiyalarini quvvatlasa, boshqa tomondan, geosiyosiy manfaatlar va mafkuraviy qarashlarda ziddiyatlarga boryapti.
Tarixiy nuqtai nazardan zamonaviy bosqichdagi Turkiya-Amerikaning munosabatlari uch bosqichdan iborat bo’lib, 2002–2012-yillardagi “liberal oltin davr”dan 2013–2023-yillardagi revizionizm davrlarini o’z ichiga qamrab oladi. 2023-yilda esa G‘arb bilan pragmatik yaqinlashish va keskin revizionistik ambitsiyalardan voz kechish bosqichi boshlandi. Ammo Trampning prezidentlikka qaytishi bu aloqalarning dinamikasini yana o‘zgartirishi mumkin.
Tahlillarga asoslansak, Tramp va Erdog‘anning pozitsiyalarida bir qator o‘xshashliklarni va farqlarni ko’rishimiz mumkin:
O‘xshashliklar: a) ikkala tomonda ham milliy suverenitet siyosati va ichki nazoratni kuchaytirishga intilish mavjud; b) globalistik tendensiyalarga qarshilik ko‘rsatish va xalqaro siyosatda harbiy qudratni qo‘llashda o‘xshashlik bor; c) Turkiya va AQSh Eronni zaiflashtirish, Suriya urushini tugatish va Sharqiy O‘rta Yer dengizida pozitsiyalarni mustahkamlash kabi masalalarda hamkorlik qilishi mumkin.
Farqlar: a) Turkiya musulmon dunyosida o‘z ta’sirini kuchaytirishni davom ettirishi AQShning xristian millatchilik siyosatiga ziddir; b) AQShning Isroil va Gretsiyani qo‘llab-quvvatlashi Anqara bilan keskinlikni kuchaytirishi mumkin; c) Trampning “Amerika birinchi navbatda” mafkurasi va Erdo‘g‘anning islomiy millatchilik pozitsiyalari uzoq muddatli xatarlarni keltirib chiqaradi.
Strategic Focus: Central Asia
👍6👏6🔥2❤1
Trampning ikkinchi prezidentlik davrida Turkiya-Amerika munosabatlari: istiqbollar va prognozlar - davomi
Yuqoridagilardan kelib chiqsak quyidagi ijobiy va salbiy taxminlarni ilgari surish mumkin:
Birinchidan, yaqinlashish imkoniyatlari. Tramp ma’muriyati Turkiyani Ukraina mojarosini hal qilish, Yaqin Sharqdagi nizolarni murosaga keltirish va Markaziy Osiyoga kirish uchun asosiy sherik sifatida ko‘rib chiqishi mumkin.
Ikkinchidan, iqtisodiy hamkorlik. Turkiyaning iqtisodiy siyosatiga ishonch tiklanar ekan, Anqara sanoat va mudofaa texnologiyalari sohasida Amerika investitsiyalarini jalb qilishga harakat qiladi. Turkiya, shuningdek, sanksiyalarni bekor qilish va F-35 dasturiga qaytishni rejalashtirmoqda.
Uchinchidan, Gretsiya va Kipr bilan nizolarning kuchayishi.
Tramp ma’muriyati Sharqiy O‘rta Yer dengizidagi dengiz chegaralari va energiya resurslari bo‘yicha Afinaning pozitsiyasini qo‘llashi mumkin, bu esa Anqara bilan keskinlikni kuchaytiradi.
To’rtinchidan, NATOdan bosim.
Turkiyaning Rossiyadan qurol xarid qilish siyosati AQShning yangi sanksiyalariga va G‘arbdagi tanqidlarga sabab bo‘lishi mumkin. Bundan tashqari, Anqara xavfsizlik masalalarida G‘arb va Rossiya o‘rtasida balans saqlash siyosatini davom ettirsa, Vashingtonda ishonchsizlik yuzaga keladi.
Uzoq muddatli prognozlar orasida ham bir qator trendlar mavjud:
1. Munosabatlarning polaryazatsiyasi. Agar Tramp ma’muriyati millatchilik kursini kuchaytirsa, Turkiya bilan aloqalar barqaror bo‘lmaydi. Turkiya o‘z mintaqaviy manfaatlarini himoya qilish uchun yangi sheriklarni izlashga majbur bo‘ladi.
2. Manfaatlar to‘qnashuvi ehtimoli. Turkiyaning musulmon dunyosidagi ta’sirini kuchaytirishi, jumladan, Falastin suverenitetini qo‘llab-quvvatlashi, AQShning Isroil bilan munosabatlari kontekstida salbiy reaksiyaga sabab bo‘lishi mumkin.
3. Turkiyaning yangi statusga o‘tishi. Anqara o‘z mustaqil tashqi siyosatini kuchaytirishni davom ettiradi, bu esa uni mintaqaviy o‘yinchi sifatida mustahkamlaydi, ammo an’anaviy ittifoqchilar bilan aloqalarni murakkablashtiradi.
💬 Fikr va munosabatingizni izohlarda qoldiring.
Strategic Focus: Central Asia
Yuqoridagilardan kelib chiqsak quyidagi ijobiy va salbiy taxminlarni ilgari surish mumkin:
Birinchidan, yaqinlashish imkoniyatlari. Tramp ma’muriyati Turkiyani Ukraina mojarosini hal qilish, Yaqin Sharqdagi nizolarni murosaga keltirish va Markaziy Osiyoga kirish uchun asosiy sherik sifatida ko‘rib chiqishi mumkin.
Ikkinchidan, iqtisodiy hamkorlik. Turkiyaning iqtisodiy siyosatiga ishonch tiklanar ekan, Anqara sanoat va mudofaa texnologiyalari sohasida Amerika investitsiyalarini jalb qilishga harakat qiladi. Turkiya, shuningdek, sanksiyalarni bekor qilish va F-35 dasturiga qaytishni rejalashtirmoqda.
Uchinchidan, Gretsiya va Kipr bilan nizolarning kuchayishi.
Tramp ma’muriyati Sharqiy O‘rta Yer dengizidagi dengiz chegaralari va energiya resurslari bo‘yicha Afinaning pozitsiyasini qo‘llashi mumkin, bu esa Anqara bilan keskinlikni kuchaytiradi.
To’rtinchidan, NATOdan bosim.
Turkiyaning Rossiyadan qurol xarid qilish siyosati AQShning yangi sanksiyalariga va G‘arbdagi tanqidlarga sabab bo‘lishi mumkin. Bundan tashqari, Anqara xavfsizlik masalalarida G‘arb va Rossiya o‘rtasida balans saqlash siyosatini davom ettirsa, Vashingtonda ishonchsizlik yuzaga keladi.
Uzoq muddatli prognozlar orasida ham bir qator trendlar mavjud:
1. Munosabatlarning polaryazatsiyasi. Agar Tramp ma’muriyati millatchilik kursini kuchaytirsa, Turkiya bilan aloqalar barqaror bo‘lmaydi. Turkiya o‘z mintaqaviy manfaatlarini himoya qilish uchun yangi sheriklarni izlashga majbur bo‘ladi.
2. Manfaatlar to‘qnashuvi ehtimoli. Turkiyaning musulmon dunyosidagi ta’sirini kuchaytirishi, jumladan, Falastin suverenitetini qo‘llab-quvvatlashi, AQShning Isroil bilan munosabatlari kontekstida salbiy reaksiyaga sabab bo‘lishi mumkin.
3. Turkiyaning yangi statusga o‘tishi. Anqara o‘z mustaqil tashqi siyosatini kuchaytirishni davom ettiradi, bu esa uni mintaqaviy o‘yinchi sifatida mustahkamlaydi, ammo an’anaviy ittifoqchilar bilan aloqalarni murakkablashtiradi.
Strategic Focus: Central Asia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍15💯4❤2
Strategic Focus: Central Asia kanali AQShning saylangan prezidenti Donald Trampning inauguratsiyasiga oid dolzarb voqealarni yoritish uchun kuzatuvni boshladi.
20-yanvarda bo‘lib o‘tadigan prezident qasamyodini qabul qilish marosimiga tayyorgarlik ishlari qizg‘in davom etmoqda. Vashingtonliklar ushbu muhim kunning tantanali marosimlariga puxta tayyorgarliklar ko’rishmoqda.
Strategic Focus: Central Asia kanali yaqin kunlarda Vashington va uning atrofida sodir bo‘ladigan voqealarni faol kuzatib boradi.
Eng so‘nggi va dolzarb yangiliklar uchun kanalimizga qo’shiling.
Strategic Focus: Central Asia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍8🔥5❤2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔥7❤4🤩3👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Rasmiy inauguratsion ballar Prezident Inauguratsion Qoʻmitasi tomonidan rejalashtiriladi va tasdiqlanadi. Ushbu tadbirlar Inuguratsiya kuni oqshomida Vashington, Kolumbiya okrugi hududida boʻlib oʻtadi.
Strategic Focus: Central Asia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍9🔥6⚡4❤1
Eron Prezidentining Moskvaga tashrifi vaqtidagi noxush hodisa
Mas’ud Pezeshkianning 17-yanvardagi Rossiyaga qilgan tashrifi davomida yuz bergan noqulay holat ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar xususiyatini ochib beruvchi muhim jihatlarni ko‘rsatadi. Ushbu hodisani oddiy tashkiliy kamchilik sifatida emas, balki strategik signallar doirasida tahlil qilish lozim.
Bir soatlik kutish: tasodifmi yoki siyosiy signal?
Eron Prezidentining Kreml eshigida deyarli bir soat kutib turishi ikki tomonlama munosabatlardagi assimetriyani ifodalaydi. Diplomatiyada bunday holatlar kamdan-kam hollarda tasodif bo‘ladi. Rossiya o‘zini ustunroq pozitsiyada ko‘rsatishga intildi, deb aytishmoqda tahlilchilar.
Eron delegatsiyasining reaksiyasi: obro‘ni saqlashga urinish
Pezeshkian va uning delegatsiyasining “namoz o‘qish” bahonasi bilan mehmonxonaga qaytishi — bu noqulay holatdan qochish va yuzini saqlab qolish uchun qilingan urinishdir. Tehron maksimal darajada diplomatik tarzda harakat qildi.
Matbuotga nisbatan munosabat
Iran International manbasining ta’kidlashicha, rossiyalik vakillar eronlik jurnalistlarga nisbatan “noo‘rin” munosabatda bo‘lgan. Bu voqea erkin matbuot tamoyillarining cheklanganini ko‘rsatib, ikki davlat o‘rtasidagi axborot aloqalarida ishonch yetishmasligini ifodalaydi.
Ayni vaqtda, Eron va Rossiya o‘rtasidagi iqtisodiy va harbiy hamkorlik mustahkamlanib borayotgan bir vaqtda, bu hodisa ikki tomonlama aloqalardagi zaif jihatlarni ochib beradi. Moskva o‘zini “katta sherik” sifatida ko‘rsatishda davom etmoqda, Tehron esa xalqaro sanksiyalar bosimi ostida qattiq moslashuvchanlikka majbur bo‘lmoqda.
Shu bilan birga, mazkur voqea diplomatik xatomi yoki qasddan harakatmi degan savol ochiq bo‘lib qolmoqda.
💬 Fikr va munosabatingizni izohlarda qoldiring.
Strategic Focus: Central Asia
Mas’ud Pezeshkianning 17-yanvardagi Rossiyaga qilgan tashrifi davomida yuz bergan noqulay holat ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar xususiyatini ochib beruvchi muhim jihatlarni ko‘rsatadi. Ushbu hodisani oddiy tashkiliy kamchilik sifatida emas, balki strategik signallar doirasida tahlil qilish lozim.
Bir soatlik kutish: tasodifmi yoki siyosiy signal?
Eron Prezidentining Kreml eshigida deyarli bir soat kutib turishi ikki tomonlama munosabatlardagi assimetriyani ifodalaydi. Diplomatiyada bunday holatlar kamdan-kam hollarda tasodif bo‘ladi. Rossiya o‘zini ustunroq pozitsiyada ko‘rsatishga intildi, deb aytishmoqda tahlilchilar.
Eron delegatsiyasining reaksiyasi: obro‘ni saqlashga urinish
Pezeshkian va uning delegatsiyasining “namoz o‘qish” bahonasi bilan mehmonxonaga qaytishi — bu noqulay holatdan qochish va yuzini saqlab qolish uchun qilingan urinishdir. Tehron maksimal darajada diplomatik tarzda harakat qildi.
Matbuotga nisbatan munosabat
Iran International manbasining ta’kidlashicha, rossiyalik vakillar eronlik jurnalistlarga nisbatan “noo‘rin” munosabatda bo‘lgan. Bu voqea erkin matbuot tamoyillarining cheklanganini ko‘rsatib, ikki davlat o‘rtasidagi axborot aloqalarida ishonch yetishmasligini ifodalaydi.
Ayni vaqtda, Eron va Rossiya o‘rtasidagi iqtisodiy va harbiy hamkorlik mustahkamlanib borayotgan bir vaqtda, bu hodisa ikki tomonlama aloqalardagi zaif jihatlarni ochib beradi. Moskva o‘zini “katta sherik” sifatida ko‘rsatishda davom etmoqda, Tehron esa xalqaro sanksiyalar bosimi ostida qattiq moslashuvchanlikka majbur bo‘lmoqda.
Shu bilan birga, mazkur voqea diplomatik xatomi yoki qasddan harakatmi degan savol ochiq bo‘lib qolmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍10👏3⚡2
13-asrda yashagan mashhur sayyoh Marko Polo bugungi Turkiyani “Turkomaniya” (Turkmaniya), Turkistonni esa “Magna Turchia” yoki “Buyuk Turkiya” deb atagan.
Hozirgi Rossiya hududlari esa Rosia va Zulmatiston deb atalgan.
Strategic Focus: Central Asia
Hozirgi Rossiya hududlari esa Rosia va Zulmatiston deb atalgan.
Strategic Focus: Central Asia
👍35😁23🔥4