Eron xaritasi o‘zgaradimi? Boshqariladigan parchalanish ssenariysi

S.Pinxasova, Strategic Focus eksperti

I. So‘ngi paytlarda tahlilchilar Eronda kuzatilayotgan jarayonlarni tobora ko‘proq “Liviya ssenariysi” bilan qiyoslamoqda. Eron rasmiylari vaziyat nazorat ostida ekanini ta’kidlashda davom etmoqda, biroq joylardagi manzara bundan murakkabroq. Ijtimoiy noroziliklar kuchayib borar ekan, xavfsizlik choralarining keskinlashuvi va tashqi omillar bir vaqtda ta’sir ko‘rsatmoqda.

II. Tahlilchilar voqealar rivojidagi muhim signallarni qayd etmoqda.

Birinchidan, ommaviy noroziliklar allaqachon ishga tushgan va ular markazdan chekka, etnik jihatdan sezgir hududlarga siljimoqda. Shimolda ozarbayjonlar yashaydigan mintaqalar, janubi-sharqda Belujiston va janubi-g‘arbda Xuziston hududlari jarayonning asosiy risk zonalariga aylanmoqda. Shunday qilib, norozilik faqat ijtimoiy emas, balki hududiy parchalanish omiliga ham ega.

Ikkinchidan, xavfsizlik ssenariysi bosqichma-bosqich kuchayishi kutilmoqda. Ommaviy repressiyalar ehtimoli oshib bormoqda, bu esa norozilikni bostirishdan ko‘ra, uni yanada radikallashtirishi mumkin. Amalda esa kuch ishlatish siyosiy muloqot o‘rnini bosa boshlaydi. Oxirgi ma’lumotlarga ko‘ra, 27 ta viloyatda tarqalgan ommaviy chiqishlarda 1200 dan ortiq kishi hibsg olingan.

Uchinchidan, harbiy-siyosiy eskalatsiya tashqi konturda shakllanmoqda. Isroil va AQSh aviatsiyasi tomonidan Eronning harbiy infratuzilmasiga zarbalar berilishi ehtimoli muhokama maydoniga chiqdi. Bu bosqichda havo hududini yopish va boshqaruv tizimlariga zarba berish rejimi parchalash jarayonini tezlashtiruvchi omil bo‘lishi mumkin.

To‘rtinchidan, ehtimoliy yakuniy manzara - hududiy fragmentatsiya. Shimolda Ozarbayjon hududi, janubi-g‘arbda neftga boy Arab mintaqasi, janubi-sharqda Belujiston va markazda Tehron atrofidagi hudud alohida siyosiy konfiguratsiyaga o‘tishi mumkin. Shu bilan birga, diniy-fundamentalist kuchlar Xurosonda (poytaxti Mashhad) konsolidatsiyalanishi ehtimoli saqlanib qolmoqda.

III. Mavjud dinamika shuni ko‘rsatadiki, Eron bo‘yicha asosiy strategik mantiq - “boshqariladigan parchalash” ssenariysiga yaqinlashmoqda. Qisqa muddatda tashqi bosim va ichki norozilik bir-birini kuchaytiradi, markaziy hokimiyatning manevr maydoni esa torayadi.

O‘rta va uzoq muddatda kim yutadi, kim yutqazadi degan savol ochiq qolmoqda. Turkiya va Ozarbayjon shimoliy yo‘nalishda ta’sirini kengaytirishi mumkin, AQSh Xuziston hududida yangi siyosiy loyiha qurishga (masalan, yangi arab davlati) urinadi. Shu bilan birga, Rossiya va Xitoy fundamentalist markazlar orqali mintaqaga kirish imkoniyatini saqlab qoladi.

IV. Asosiy xatar - Eron parchalanishining mintaqaviy zanjirli reaksiyaga aylanishi. Dominant narrativ “rejimni zaiflashtirish”ga qaratilgan bo‘lsa-da, amalda Turkiyaning kuchayishi, Janubiy Kavkaz va Markaziy Osiyoda beqarorlik xavfi yashirilmoqda. Noto‘g‘ri hisoblangan aralashuv yangi, nazoratdan chiqadigan xavfsizlik makonini yaratishi mumkin.

V. Eron bo‘yicha “Liviya ssenariysi” nazariy model emas, balki tobora real konturlarga ega jarayonga aylanmoqda. Bu jarayon rejimni emas, butun mintaqaviy muvozanatni o‘zgartirishi mumkin.

Strategic Focus: Central Asia

Qirgʻiziston Prezidenti haqidagi hujjatli filmda Sadir Japarov Markaziy Osiyodagi muhim diplomatik jarayonlarga toʻxtalib oʻtdi. Unda u Shavkat Mirziyoyevning Tojikiston va Qirgʻiziston oʻrtasidagi chegaraviy mojaroni hal etishda katta va muhim rol oʻynaganini ta’kidladi.

S.Japarovning aytishicha, aynan Sh.Mirziyoyev mojaro chuqurlashib ketmasligi uchun tojik va qirgʻiz rahbarlarini faol tarzda yuzma-yuz uchrashuvga chorlagan. Mirziyoyev bu kelishmovchilik butun mintaqani orqaga tortayotganini ochiq aytganini Japarov eslatib oʻtdi.

Filmda, shuningdek, Qirgʻiziston tashqi ishlar vaziri Jeenbek Kulubayev ham muhim faktlarni ochiqladi. Uning soʻzlariga koʻra, Prezident Mirziyoyev agar mojaro bartaraf etilmasa, mintaqaga xorijiy investitsiyalar kelmasligi, sayyohlar oqimi toʻxtashi va iqtisodiy rivojlanish izdan chiqishini qat’iy ogohlantirgan. Aks holda, Markaziy Osiyo hanuz “qoloq mintaqa” sifatida qabul qilinishini qayd etgan.

S.Japarov, shuningdek, nega aynan oʻzi birinchi boʻlib muloqotga chiqqanini ham tushuntirdi. U oʻzini siyosiy sahnaga endigina kelgan yetakchi ekanini, Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon esa qariyb 30 yildan beri mamlakatni boshqarib kelayotgan tajribali rahbar ekanini aytib, unga nisbatan hurmat saqlangan holda harakat qilganini aytgan.

Strategic Focus: Central Asia

Tramp signali va “Katta G‘arb”ning demontaji

A.Fayzullozoda, Strategic Focus eksperti

I. Ekspertlar hamjamiyati so‘nggi haftalarda AQSh tashqi siyosatidagi keskin ritorikaga jiddiy e’tibor qaratmoqda. Umumiy qaralganda, ittifoqchilik saqlanayotgandek tasavvur bo‘lsa-da, real jarayonlar mutlaqo boshqa manzarani ochib bermoqda. Xususan, D.Tramp tomonidan Grenlandiya va Kanada borasida yangragan signallar geosiyosiy fonning tubdan o‘zgarayotganini anglatadi.

II. Vashington endi ittifoqchilar bilan munosabatni deklarativ tamoyillar orqali emas, qudrat va foyda mantiqi asosida qayta belgilamoqda.

Birinchidan, Grenlandiya masalasi harbiy tahdid emas, balki siyosiy va iqtisodiy instrumentlar orqali ta’sir o‘tkazish modelidir. Rasmiy jihatdan Daniya hududi bo‘lsa-da, amalda AQShning harbiy va strategik infratuzilmasi bu hududga chuqur singib ketgan. Bu shuni anglatadiki, hududiy ta’sirni kengaytirish uchun kuch ishlatish shart emas.

Ikkinchidan, Grenlandiyaning demografik ko‘lami jarayonning qanchalik “texnik” ekanini ko‘rsatadi. 50 mingdan kam aholi, xususan inuitlar uchun moliyaviy imtiyozlar, kengroq avtonomiya va to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘lovlar yetarli instrument bo‘lishi mumkin. Amalda esa bu yondashuv Yevropaga qaratilgan namoyishkorona signal vazifasini bajaradi.

Uchinchidan, Kanada bo‘yicha ritorika butunlay boshqa mantiqqa ega. Uni sotib olish ham, kuch bilan bo‘ysundirish ham real emas. Zero, Kanada harbiy tajribaga ega, institutsional jihatdan mustahkam va Britaniya hamdo‘stligiga chuqur integratsiyalashgan. Shu sabab bu yerda gap real bosqin haqida emas, balki elitalarga yo‘llangan siyosiy ogohlantirish haqida bormoqda.

To‘rtinchidan, ushbu ikki holatning umumiy manzili — Yevropa. Grenlandiya va Kanada atrofidagi ritorika Yevropaga shuni ko‘rsatmoqda: ittifoqchilik maqomi endi avtomatik daxlsizlik kafolati emas. Xususan, Yevropaning strategik avtonomiya, mustaqil mudofaa va Ukrainani moliyalashtirishga intilishi Vashington tomonidan nazoratdan chiqish urinishidek qabul qilinmoqda.

III. AQSh ittifoqchilarni saqlab qolish bosqichidan ularni qayta formatlash bosqichiga o‘tdi.

Yaqin istiqbolda ushbu yondashuv harbiy kuch orqali emas, balki boshqaruv, moliya va siyosiy bosim mexanizmlari orqali davom etadi. Bu yerda ishlayotgan strategik mantiq oddiy: ittifoqchilar teng o‘yinchi sifatida emas, balki bo‘ysunuvchi makon sifatida ko‘rilmoqda.

Natijada, Yevropa bilan munosabatlarda ochiq qarama-qarshilik emas, balki bosqichma-bosqich cheklash strategiyasi kuchayadi. Rossiya savdolashish mumkin bo‘lgan kuch sifatida qabul qilinadi, Yevropa esa mustaqil markazga aylanish urinishlari uchun tizimli bosimga duch keladi.

IV. O‘rta muddatda bu yondashuv G‘arb ichidagi institutsional ishonchni yemiradi. Ittifoqlar shartli tus oladi, strategik rejalashtirish esa uzoq muddatli emas, vaziyatga moslashgan shaklga o‘tadi. Zero, xavfsizlik kafolatlari siyosiy irodaga bog‘lanib qoladi. Natijada, Yevropa xavfsizlik arxitekturasi fragmentatsiyalanadi va umumiy barqarorlik zaiflashadi.

V. Shu tarzda, Grenlandiya va Kanada atrofidagi ritorika hududiy masala emas, balki global ierarxiyani qayta belgilash urinishidir. Savol shuki: Yevropa bu signalni vaqtida anglab, mustaqil va tizimli strategik javob bera oladimi?

Strategic Focus: Central Asia

Futbol bo‘yicha jahon chempionati bu yil o‘tkazilmaydiganga o‘xshayapti.

Donald og‘a, hech bo‘lmasa muzqaymoq yeyishga borib kelaylik 🙂

Strategic Focus: Central Asia

Bosim ostidagi Islom Respublikasi: Eron qaysi tomon ketyapti?

M.Imomov, Strategic Focus eksperti

I. So‘nggi kunlarda ekspertlar hamjamiyati Eronda yuz berayotgan noroziliklarning yangi bosqichini faol muhokama qilmoqda. Xorijiy nashrlar bu jarayonni Islom Respublikasi uchun so‘nggi o‘n yilliklardagi eng jiddiy ichki chaqiriqlardan biri sifatida talqin qilmoqda. Chuqur iqtisodiy tanazzul sharoitida siyosiy legitimlik masalasi ochiq maydonga chiqmoqda, deydi ekspertlar.

II. Eron bo‘ylab kechayotgan noroziliklar markazlashmagan shaklda rivojlanayotgan bo‘lsa-da, ularning ko‘lami, ijtimoiy bazasi va tashqi rezonansi jarayonning tizimli bosqichga o‘tayotganini ko‘rsatmoqda.

Avvalo, namoyishlar qisqa vaqt ichida mamlakat miqyosida kengaydi. Tehron bilan birga Isfahon, Mashhad, Tabriz, Sheroz va boshqa yirik shaharlarda kuzatilgan chiqishlar yagona markazdan boshqarilmagan bo‘lsa-da, sinxron tus oldi. Norozilik periferik hodisa emas, balki siyosiy markazni ham bevosita qamrab olgan jarayonga aylandi.

Shu bilan birga, hukumatning butun mamlakat bo‘ylab internetni uzib qo‘yishi axborot oqimini nazorat ostiga olishga qaratilgan favqulodda choradir. Amalda esa bu qadam norozilikni to‘liq to‘xtatmadi, aksincha, tashqi axborot kanallari orqali voqealarning xalqaro rezonansini kuchaytirdi. Shunday qilib, raqamli izolyatsiya boshqaruv instrumentiga aylangan bo‘lsa-da, uning samaradorligi cheklangan bo‘lib chiqdi.

Bundan tashqari, norozilikning ijtimoiy bazasi kengayib bormoqda. Kurdiston va Kirmonshoh viloyatlaridagi ish tashlashlar, do‘kon va bozorlarning yopilishi iqtisodiy omil jarayonga faol qo‘shilganini ko‘rsatadi. Zero, milliy valyutaning rekord darajada qadrsizlanishi norozilikning asosiy katalizatoriga aylangan.

Nihoyat, tashqi omil jarayonning ajralmas qismiga aylanmoqda. D.Trampning keskin bayonotlari hamda muxolif diskursda R.Pahlaviy nomi va monarxik ramzlarning qayta paydo bo‘lishi rejim uchun siyosiy va ramziy xavfni kuchaytirmoqda. Natijada, ichki beqarorlik tashqi strategik hisob-kitoblar bilan tobora chambarchas bog‘lanib bormoqda.

III. Mavjud dinamikalar Eron ichidagi inqiroz qisqa muddatli norozilik bosqichidan chiqib, o‘rta va uzoq muddatli boshqaruv sinoviga aylanayotganini ko‘rsatadi.

Qisqa muddatda xavfsizlik apparati orqali bosimni kuchaytirish va axborot maydonini yopish asosiy vosita bo‘lib qoladi. Bu vaqtincha ko‘cha faolligini pasaytirishi mumkin, biroq amalda norozilik sabablarini bartaraf etmaydi.

Uzoq muddatda eng katta risk noto‘g‘ri strategik qarorlarda - ya’ni faqat kuch ishlatishga tayanishda mujassam. Qolaversa, bunday yondashuv norozilikni bostirish o‘rniga uni avlodlararo va hududiy tusga keltirishi mumkin. Shu tarzda, Eron atrofidagi xavfsizlik muhiti boshqa mintaqalarga ham ta’sir ko‘rsqtishi aniq.

IV. Eronda yuz berayotgan jarayonlar alohida norozilik emas, balki davlat boshqaruvi modelining chidamlilik chegarasini ko‘rsatmoqda. Kuch va izolyatsiyaga tayangan yondashuv vaqt yutishi mumkin, ammo tizimli muammolarni hal qilmaydi. Natijada, ichki beqarorlik mintaqaviy xavfsizlik risklariga ulanadi - savol shundaki, Tehron moslashuvni tanlaydimi yoki inqirozni chuqurlashtiruvchi yo‘ldan boradimi?

Strategic Focus: Central Asia

AQSh hukumat samolyoti Karakas xalqaro aeroportiga yetib keldi.

Ba’zi ma’lumotlarga ko‘ra, uning bortida AQSh davlat kotibi M.Rubio bo‘lishi mumkin.

Strategic Focus: Atlantic

I. So‘nggi kunlarda ekspertlar hamjamiyati Yevropa ichida siyosiy fragmentatsiya kuchayib borayotganiga jiddiy e’tibor qaratmoqda. Xorijiy nashrlar bu jarayonni Yevropa Ittifoqining ichki muvozanati zaiflashuvi bilan bog‘lamoqda. Geosiyosiy fon o‘zgarib bormoqda: tashqi bosimning kamayishi va Yevropa elitalarining tobora mustaqil qarorlar qabul qilishga intilishi mavjud tizimni qayta shakllantirmoqda.

II. Avvalo, so‘nggi yillarda Yevropada ikki asosiy siyosiy yo‘nalish shakllandi. Ulardan biri an’anaviy “yevroatlantik” model bo‘lib, u asosan Germaniya va Fransiya atrofida jamlangan. Ushbu yo‘nalish markazlashgan boshqaruvni, umumiy qoidalar va Brusselning muvofiqlashtiruvchi rolini saqlab qolishga intilmoqda.

Shu bilan birga, muqobil - “suveren” yondashuv kuchayib bormoqda. Vengriya va Slovakiya boshchiligidagi bu guruhga vaziyatga qarab Avstriya va Italiya ham yaqinlashmoqda. Bu davlatlar milliy manfaatlarni ustuvor deb biladi va Brussel siyosiy bosimini cheklash tarafdori hisoblanadi. Natijada, Yevropa ichida qarashlar tafovuti institutsional darajaga ko‘tarilmoqda.

Bundan tashqari, ilgari Yevropa ichidagi siyosiy intizomni ta’minlab kelgan tashqi omil - AQShning roli susaymoqda. Siyosiy, harbiy va iqtisodiy bosim orqali kelishmovchiliklarni jilovlash mexanizmi avvalgidek ishlamayapti. Bu shuni anglatadiki, Yevropa ichki qarama-qarshiliklari endi tashqi kuch orqali muvozanatlanmayapti.

Nihoyat, yangi siyosiy sharoitda D.Tramp Yevropani yagona blok sifatida emas, balki alohida davlatlar yig‘indisi sifatida ko‘rishga moyil. Ayniqsa konservativ va suveren qarashlarga ega mamlakatlar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqalar kuchaymoqda. Natijada, Yevropa Ittifoqining umumiy siyosiy vazni bosqichma-bosqich pasaymoqda.

III. Mavjud tahlillar shuni ko‘rsatadiki, Yevropa yaqin yillarda chuqurroq integratsiyadan ko‘ra boshqariladigan fragmentatsiya modeliga yaqinlashmoqda. Qisqa muddatda bu jarayon pragmatik qarorlar va mafkuraviy bosimning kamayishi bilan kechishi mumkin.

O‘rta muddatda esa o‘ng va suveren siyosiy kuchlarning kuchayishi institutsional beqarorlik xavfini oshiradi. Populistik bayonotlar, muvofiqlashtirilmagan tashqi siyosat va oldindan prognoz qilib bo‘lmaydigan qarorlar ehtimoli ortadi. Natijada, umumiy strategik yo‘nalish o‘rnini fragmentar tashabbuslar egallaydi.

IV. Yevropada yuz berayotgan jarayonlar yagona siyosiy loyiha mustahkamlanayotganini emas, balki uning chidamlilik chegarasiga yaqinlashayotganini ko‘rsatmoqda. Qarorlar tobora Brusselda emas, milliy poytaxtlarda qabul qilinadi. Savol shundaki, Yevropa bu holatda muvozanatli fragmentatsiyani boshqara oladimi yoki manfaatlar to‘qnashuvi ustuvor bo‘lgan maydonga aylanib boradimi?

Strategic Focus: Atlantic

Erondagi harbiy-siyosiy vaziyat bo‘yicha Strategic Focus ekspertlari munosabati

M.Imomov: Eronning tarixiy tajribasi shuni ko‘rsatadiki, tashqi bosimsiz va elitalar ichidagi boʻlinishsiz stixiyali ko‘cha noroziliklari rejim almashuviga olib kelmaydi. Repressiv apparat, mafkuraviy safarbarlik va resurslar ustidan nazorat hozircha Tehron qo‘lida saqlanib qolmoqda.

S.Pinxasova: “Emigratsiyadagi shoh” figurasi Eron ichida na tashkiliy, na ramziy kapitalga ega. Xorijdan uzatilayotgan siyosiy signallar joylarda boshqariladigan norozilik dinamikasiga aylana olmaydi.

A.Fayzullozoda: Turli shaharlardagi parokanda chiqishlar yagona shtab, aniq maqsad va taktikasiz tanqidiy massani shakllantirmaydi. Bunday noroziliklar kuch tuzilmalari tomonidan osonlikcha bostiriladi.

K.Akopyan: Strukturasiz ommaviylik ijtimoiy bezovtalik bo‘lib qoladi, biroq hokimiyatga muqobil siyosiy jarayonni yuzaga keltirmaydi. Transformatsiya uchun hissiy safarbarlik emas,real siyosiy yetakchilik zarur.

K.Ametov: Hozirgi bosqichda Eron rejimi qulash yoqasida emas, balki navbatdagi stress-testdan o‘tmoqda. Savol rejimning yashab qolishida emas, balki u bu bosimdan keyin qanday boshqaruv modelini tanlashida - ehtiyotkor moslashuvni yoki mavjud qat’iylikni yanada institutsionallashtirishni afzal ko‘radimi?

S.Zokirova: Aholining katta qismi uchun asosiy ustuvorlik - xavfsizlik, hududiy yaxlitlik va davlatning saqlanib qolishi. Shu sababli keskin ssenariylar keng ijtimoiy qo‘llab-quvvatlovga ega emas.

P.Alimjonov: Tashqi bosim ichki legitimlikni yemirish o‘rniga, aksincha, milliy suverenitet va xavfsizlik diskursini kuchaytirmoqda. Natijada, jamiyatda davlat atrofida birlashuv kayfiyati kuchayib, siyosiy konsolidatsiya uchun qulay muhit shakllanmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Erondagi harbiy-siyosiy vaziyat bo‘yicha Strategic Focus ekspertlari munosabati - 2 qism

A.Rahmonov: Erondagi ehtimoliy inqilob Markaziy Osiyo uchun bevosita siyosiy emas, balki xavfsizlik xatari sifatida namoyon bo‘ladi. Eng katta risk - beqarorlikning Afg‘oniston orqali mintaqaga yoyilishi. Agar Tehron markazlashgan nazoratni yo‘qotsa, noqonuniy savdo, radikal tarmoqlar va chegaraviy bosim kuchayishi ehtimoli ortadi.

D.Karimov: Markaziy Osiyo davlatlari uchun Eron muhim tranzit va logistika yo‘lagi hisoblanadi. Inqilobiy ssenariy amalga oshsa, Janubiy yo‘nalishlar - portlar, energetika va transport loyihalari vaqtincha izdan chiqishi mumkin. Natijada mintaqaning tashqi bozorlarga chiqish imkoniyatlari qisqaradi.

M.To‘xtayeva: Erondagi rejim almashuvi Markaziy Osiyo elitalari uchun ogohlantiruvchi signal bo‘ladi. Bu hodisa ommaviy noroziliklarga nisbatan ehtiyotkorlikni kuchaytiradi va ichki barqarorlikka urg‘u beruvchi siyosatni mustahkamlaydi. Shunday qilib, mintaqada xavfsizlik va nazorat masalalari ijtimoiy islohotlardan ustun qo‘yilishi mumkin.

R.Niyozov: Agar Eronda inqilob tashqi aralashuv bilan kechsa, bu Markaziy Osiyo davlatlarining geosiyosiy manevrlarini murakkablashtiradi. Katta kuchlar o‘rtasidagi raqobat keskinlashadi va mintaqa yana bilvosita bosim maydoniga aylanish xavfi yuzaga keladi. Shu sababli Markaziy Osiyo uchun eng maqbul ssenariy - Eronning keskin beqarorlashuvisiz, nazoratli evolyutsiyadir.

Strategic Focus: Central Asia

Kreml siyosatini targ‘ib qiluvchi asosiy propagandistlardan biri Vladimir Solovyov Rossiya rahbariyatini Markaziy Osiyo hamda “Rossiya ta’siri doirasiga kiruvchi” boshqa hududlarda “maxsus harbiy operatsiyalar” o‘tkazish masalasini ko‘rib chiqishga ochiqchasiga da’vat etdi.

Strategic Focus: Central Asia

Strategic Focus ekspertlarining V.Solovyev bayonoti bo‘yicha reaksiyasi

K.Ametov: “Maxsus harbiy operatsiya” atamasining Markaziy Osiyo kontekstida qo‘llanishi xavfli presedent yaratadi. Bu bayonot Moskvaning real strategiyasidan ko‘ra, ta’sir zonalari haqidagi eskirgan geosiyosiy tasavvurlarning ommaviy axborot vositalaridagi aksidir. Amalda esa Rossiyaning mintaqada bunday resurs va legitim imkoniyatlari tobora cheklanib bormoqda.

K.Akopyan: Solovyovning chiqishi harbiy reja emas, balki axborot makonida qo‘rquv tarqatishga qaratilgan tahdidli signal. Bunday ritorika Markaziy Osiyo davlatlarini beqarorlashtirishga qaratilgan psixologik bosimdan boshqa narsa emas va uni aynan shunday - dushmanona axborot faoliyati sifatida baholash kerak.

M.Imomov: Rossiya propagandistlari tomonidan bunday chiqishlarning ochiq efirda aytilishi Kreml diskursining qanchalik radikallashganini ko‘rsatadi. Bu holat Markaziy Osiyo uchun xulosa chiqarish va siyosiy illyuziyalardan voz kechish vaqti kelganini anglatadi.

A.Fayzullozoda: Solovyovning chiqishi Rossiyaning real qudratini emas, balki uning strategik asabiylashuvini namoyon qiladi. Resurslari cheklangan, tashqi maydonda bosim ostida qolgan davlat propagandasi aynan shunday agressiv ritorika orqali o‘z zaifligini yashirishga urinadi.

A.Qodirov: Bu bayonotlar Markaziy Osiyoda xavfsizlik arxitekturasini yemirishga qaratilgan axborot hujumining bir qismi sifatida ko‘rilishi kerak. Maqsad - qo‘rquv uyg‘otish, ishonchsizlikni kuchaytirish va mintaqa davlatlarini tashqi bosim ostida qaror qabul qilishga majbur qilish.

S.Zokirova: “Rossiya ta’siri ostidagi hududlar” degan iboraning o‘ziyoq mustamlakachi tafakkurdan voz kechilmaganini ko‘rsatadi. Markaziy Osiyo davlatlari bu kabi ritorikani e’tiborsiz qoldirishi emas, balki qat’iy va ochiq rad etishi lozim.

Strategic Focus: Central Asia

❗️Rossiyaning iflos propagandasi yana asl basharasini ko‘rsatdi: Solovyov Markaziy Osiyoda ham harbiy harakatlar olib borishga chaqirdi

Putin Rossiyasining asosiy tili va propagandachisi Vladimir Solovyov jonli efir paytida Ukrainaga qilingan bosqinchilik paytidagi bahona, ya’ni milliy xavfsizlikni himoya qilish niqobi ostida Markaziy Osiyo davlatlariga ham harbiy hujum (ularning tilida “maxsus harbiy amaliyot”) qilish kerakligini ta’kidlagan. Ta’sir doirasidagi hududlarga hujum qilishda xalqaro huquqqa hamda Yevropaning fikriga tupurib qo‘yish kerakligini aytgan. Bu esini yegan ahmoqning videosini kanalga joylab o‘tirmayman, bunaqa jirkanch gaplarni tarqatishni xohlamayman.

Bu kabi gaplarni birinchi marta ko‘rmayapmiz. Zaxar Prilepin O‘zbekistonni Rossiyaga qo‘shib olish haqida yoki Mixail Smolin 1917-yilgacha o‘zbek va qozoqlar millat sifatida mavjud bo‘lmagani, bular rus inqilobidan keyin sun’iy yaratilgan millatlar ekanligi haqida gapirganini eslasak kifoya.

Aslida-ku, Solovyov kabi esini yegan ahmoqlarning gapi e’tibor berishga ham arzimaydi. Lekin boshqa jihati bor.

Rossiya taktikasi shunaqa, Hukumat xohlayotgan gaplarni qo‘shtirnoq ichidagi jamoat faollari tilidan ayttirishadi. Ya’ni bu tasodifan aytilgan gaplar emas, Kremlda yopiq eshiklar ortida muhokama qilingan va keyin pastga tushirilgan tezislar bo‘lish ehtimoli katta. Bu orqali Rossiya Hukumati jamoatchilik reaksiyasini kuzatadi, jaa do‘ppi tor kelsa, bu o‘zining shaxsiy fikri, bizga aloqasi yo‘q, degan shablon gap bilan qutiladi.

Ukrainaga urush ochishdan avval ham shunaqa bo‘lgan edi, uzoq yillar davomida rus propagandasi Ukraina davlati qadimdan mavjud bo‘lmagani, bunaqa millat yo‘qligi, Ukrainani qo‘shib olish kerakligi haqida tinimsiz gapirgan va keng jamoatchilikka shu g‘oyalarni targ‘ib qilgan. Natijasini esa mana 4 yildan buyon ko‘ryapmiz. Xayriyatki, jasur ukrain xalqi o‘z davlatini bosqinchilar qo‘liga qo‘shqo‘llab tutqazib qo‘ymadi, oxirgi tomchi qoni qolgungacha himoya qilishyapti. Qahramonlarga sharaflar bo‘lsin!

❓Nima qilish kerak?

1️⃣ Eng avvalo o‘qish kerak, ta’limni va kasbga tayyorlashni kuchaytirish kerak. Ha, bu g‘alati tuyulishi mumkin, Solovyovning gapi qayerda-yu, o‘qish qayerda. Lekin bizning Rossiya ta’sir doirasidan chiqib ketishimiz uchun eng avvalo millionlab kadrlarimiz faqat Rossiya mehnat bozorida emas, eng avvalo o‘zimizda ish topa olishi, va undan keyin boshqa xorijiy mamlakatlarda mehnat qila oladigan malakaga ega bo‘lishlari kerak. Chunki Rossiya migrantlarimizdan “jonli asirlar” sifatida foydalanishi ahmoqqa ham ma’lum.

2️⃣ Ikkinchidan, iqtisodiyotimizni diversifikatsiya qilishda, xalqaro hamkorlikni kuchaytirib, O‘zbekiston uchun yangi bozorlar topishda davom etishimiz, biznesni rivojlantirish, erkin bozor iqtisodiyotini shakllantirish va iqtisodiyotimizdagi liberal qarorlarni ko‘paytirishimiz kerak.

3️⃣ Uchinchidan, Zaxar Prilepin, Mixail Smolin va esini yegan Vladimir Solovyovni “persona non grata” deya rasman e’lon qilish, ularning O‘zbekistonga kirishini taqiqlash kerak. Buning uchun allaqachon qonun ham qabul qilib qo‘yganmiz, huquqiy asosimiz bor.

Axir O‘zbekistonning Konstitutsiyaviy tuzumi va suverenitetiga qarshi gapirgan xorijliklarni nima uchun “persona non grata” deb e’lon qilmasligimiz kerak?

4️⃣ To‘rtinchidan, Tashqi ishlar vazirligi bu borada alohida bayonot berishi, Rossiya elchisini zudlik bilan chaqirtirishi va Solovyov fikrlariga izoh talab qilishi kerak. Faqat o‘tgan safar Zaxar Prilepinning gapidan keyin rus elchisini “taklif qilganimiz” kabi sharmanda bo‘lmaylik. Elchilar bunaqa holatda taklif qilinmaydi, chaqirtiriladi!

Hozircha shular.

So‘zim so‘ngida avvalgi gaplarimni yana takrorlayman:

‼️ Uyg‘onaylik, xaloyiq, uyg‘onaylik! Ko‘zimizni kattaroq ochaylik. Vatanimiz mustaqilligini himoya qilish uchun aqlimizni ishlataylik. Agar hozir aqlimizni ishlatmasak, ertaga Vatan himoyasi uchun qurol ishlatishga majbur bo‘lib qolamiz.


👉@xushnudbek👈

Siyosatshunos Shuxrat Rasul: Propogondist Solovyov Armaniston va Markaziy Osiyoni bosib olishimiz kerak dedi. U o‘zidan o‘ziga gapirmaydi. Bu rusning rejasi bo‘lishi mumkin. Oldin Qozog‘istonga keyin O‘zbekistonga bosqin qilinadi. O‘zbekiston TIV gi zudlik bilan bu bayonotni rus rasmiylari qanday baholashini so‘rab nota taqdim qilishi lozim. Buni jazoga tortishni taʼlab qilish kerak.

Strategic Focus: Central Asia