Tehrondagi “Inqilob maydoni” vertolyotdan tasvirga olingan.

Tehronda Islom Respublikasini qo‘llab-quvvatlashga bag‘ishlangan ommaviy mitingda taxminan 1,2 million kishi ishtirok etdi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Propagandistik diskurs va mintaqaviy barqarorlik: Markaziy Osiyo konteksti

Jaxongir Xakimov, TIFT universiteti 2-bosqich xalqaro munosabatlar yo'nalishi talabasi

Markaziy Osiyo davlatlari o‘z suverenitetini nafaqat geografik chegaralar atrofida, balki axborot maydonida ham jiddiy himoya qilishi kerak. Bugungi sharoitda axborot makoni real harbiy urush maydonidan ham muhimroq ahamiyat kasb etmoqda. Shu bois, globallashgan dunyoda mintaqamizdagi har bir davlat propagandistik va radikal fikrlarga nisbatan o‘z vaqtida va oqilona javob qaytarishi lozim. Bu, avvalo, aholining davlatga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashga xizmat qiladi.

Biroq Vladimir Solovyov va unga o‘xshash propagandistlarning har bir provokatsiyasiga javob qaytarib yurish Rossiya va Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasida jiddiy axborot qarama-qarshiligini yuzaga keltirishi mumkin. Shu sababli Solovyov va unga o‘xshagan shaxslarning bayonotlarini haddan tashqari jiddiy qabul qilish strategik hamkor Rossiya davlatining rasmiy siyosatini to‘liq ifodalaydi, deb bo‘lmaydi.

Yana bir muhim jihat shundaki, Solovyov ochiq turkafob va g‘arbafob qarashlari bilan tanilgan. Shu bilan birga, uning farzandi LGBT tarafdori ekani ham ma’lum. Bunday oilaviy nosog'lom va axloqiy buzilish fonida undan sog‘lom, pragmatik fikrlar kutish qanchalik asosli? Shunday ekan, nega biz axloqli jamiyat vakillari sifatida uning bayonotlariga jiddiy e’tibor qaratishimiz kerak?

Propagandistlar tomonidan tez-tez qo‘llaniladigan “Можем повторить!” kabi shiorlar asosan XX asr tarixiy voqeligiga tayanadi. 1941–1945-yillarda SSSR butun Ikkinchi jahon urushi davomida (to‘rt yil davomida) ittifoqchilari bilan birga kurashib, g‘alabaga erishgan. Biroq 2022-yildan buyon davom etayotgan Rossiya–Ukraina urushi fonida bugungi Rossiya o‘zidan bir necha barobar kichik Ukrainaga qarshi urushni qariyb to‘rt yil davomida yakunlay olmaganining o‘ziyoq uning harbiy salohiyati va resurslari cheklanganini ko‘rsatmoqda.

Urush fonida Rossiya iqtisodiy tanazzulga yuz tutmoqda, global maydonda tobora izolyatsiyalanmoqda va ichki ziddiyatlar kuchayib bormoqda. Shu bilan birga, Markaziy Osiyo davlatlarining iqtisodiy rivoji, milliy identiklikning mustahkamlanishi va G‘arb mamlakatlari bilan balansli hamkorlik yo‘nalishida ilgarilayotgani Rossiya elitasining ayrim qatlamlarini jiddiy bezovta qilayotgani sir emas.

Masalan, Qozog‘iston bugun aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan yalpi ichki mahsulot bo‘yicha Rossiyani ortda qoldirdi. Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi (IMF)ning 2026-yil uchun prognozlariga ko‘ra, Markaziy Osiyo davlatlarining umumiy yalpi ichki mahsuloti (nominal YaIM) taxminan 0,6 trillion dollarni, aniqrog‘i 663,4 milliard dollarni tashkil etadi. Qozog‘istonning nominal YaIMi 386 mlrd dollarni, O‘zbekiston — 160 mlrd dollarni, Turkmaniston — 76,9 mlrd dollarni, Tojikiston — 18,9 mlrd dollarni va Qirg‘iziston — 21,6 mlrd dollarni tashkil etadi.

Strategic Focus: Central Asia

Davomi

Bundan tashqari, “Markaziy Osiyo + Ozarbayjon” formatidagi maslahatlashuv kengashi, Xitoy bilan “O‘rta koridor” tranzit yo‘lagining rivojlanishi, mintaqadagi demografik o‘sish va o‘zlikni anglash jarayonlarining kuchayishi, shuningdek, sobiq SSSRni sog‘inish, qullik mentaliteti va Rossiyaparastlik kayfiyatlarining kamayib borayotgani neokolonial qarashlarga moyil ayrim Rossiya doiralariga yoqmasligi tabiiy.

Aynan shunday “ichqoralik” natijasida propagandistlarning tajovuzkor bayonotlari, Markaziy Osiyo fuqarolariga nisbatan shovinistik kayfiyatning kuchayishi hamda Markaziy Osiyo davlatlaridan borgan mehnat migrantlariga nisbatan shafqatsiz munosabatlarning keskinlashib borayotganini kuzatish mumkin.

Shu bois, Markaziy Osiyo davlatlarining iqtisodiyoti, siyosiy ongi va aholisi o‘sib borayotgan hozirgi davrda harbiy xizmatni o‘tashni keng targ‘ib qilish va vatanparvarlik ruhini kuchaytirishga qaratilgan samarali mexanizmlarni ishlab chiqish dolzarb vazifa hisoblanadi.

Ommaviy axborot vositalari, xususan ayrim ziyolilar, blogerlar va psixologlar faoliyati maishiy mavzular bilan cheklanib qolmasdan, jamiyat manfaatlariga xizmat qiladigan, fuqarolik mas’uliyati va milliy ongni shakllantirishga qaratilgan chiqishlar hamda axborot resurslarini ko‘paytirishi maqsadga muvofiq.

Shuningdek, oliy ta’lim, maktab va maktabgacha ta’lim sohalariga mas’ul vazirliklarni strategik darajadagi idoralar sifatida kuchaytirish, ta’lim muassasalarida o‘qitiladigan barcha fanlar mazmuniga vatanparvarlik va milliy ruhni tizimli ravishda integratsiya qilish zarur. Bu jarayonda fan xususiyatidan kelib chiqqan holda, hatto matematika va fizika kabi aniq fanlarda ham milliy ramzlar va ma’naviy qadriyatlar bilan bog‘liq misollardan foydalanish mumkin.

Yana bir muhim masala — Markaziy Osiyo davlatlari uchun yagona harbiy va xavfsizlik doktrinasini tezkorlik bilan ishlab chiqish zaruratidir. Agar mintaqa davlatlari bugun birlashib, harbiy va xavfsizlik bo‘yicha umumiy strategiyani ishlab chiqmasa, kelajakda bu strategiya biz uchun tashqaridan yozib berilishi ehtimoli yuqori.

Xulosa o‘rnida shuni alohida ta’kidlash joizki, Markaziy Osiyo kimningdir “katta xolasi”ning mahriga tushgan hudud emas. Markaziy Osiyo bugun mustaqil rivojlanish yo‘lidan borayotgan va o‘z o‘rnini tobora mustahkamlab borayotgan submintaqadir.

Strategic Focus: Central Asia

"Бир миллионта дрончи" ёки "Бир миллионта ҳарбий робот" лойиҳасини истайдур бу кўнгул)

👉 @Zafarbek_Solijonov

Xavfsizlik kengashining kengaytirilgan yig‘ilishi bo‘yicha Strategic Focus ekspertlarining munosabati

M.Imomov: Shavkat Mirziyoyevning Xavfsizlik kengashidagi nutqi O‘zbekiston nihoyat xavfsizlik masalasida illuziyalardan voz kechayotganini ko‘rsatdi. Bugun dunyoda xalqaro huquq emas, kuch, texnologiya va tezkorlik ishlayapti. Shu sharoitda mudofaani mustahkamlash - tanlov emas, majburiyat.

S.Pinxasova: Proaktiv yondashuvga o‘tish haqidagi signal - real vaziyatni ochiq tan olishdir: tahdidlar endi nazariy emas, ular tizimli va doimiy tus oldi. Markaziy Osiyo bir vaqtning o‘zida transmilliy ekstremizm, yirik davlatlar o‘rtasidagi raqobat va axborot-gibrid bosimlar kesishgan hududga aylangan. Hozirgi vaqtda mintaqada passiv pozitsiyada turish strategik xatodir.

A.Fayzullozoda: Qurolli Kuchlarni modernizatsiya qilishda raqamlashtirish va texnologik ustunlikka urg‘u berilishi - O‘zbekistonning “son bilan emas, sifat bilan himoyalanish” yo‘lini tanlaganidan dalolat. Bugungi urushlar maydonda emas, sensorlar, dronlar, sun’iy intellekt va boshqaruv algoritmlari orqali yutilmoqda.

K.Ametov: Mudofaa sanoatini rivojlantirish masalasi eng nozik, ammo eng muhim nuqta. O‘z qurolini, o‘z texnologiyasini ishlab chiqarmagan davlat oxir-oqibat boshqalarga qaram bo‘lib qoladi. Haqiqiy suverenitet faqat ishlab chiqarish zanjiri, texnologiya va muhandislik maktabi mamlakat ichida bo‘lgandagina shakllanadi.

D.Olimova: 1997-yilda qabul qilingan Milliy xavfsizlik konsepsiyasi hamda amaldagi Mudofaa doktrinasi bugungi geosiyosiy muhitda deyarli tarixiy hujjatlar darajasida qolib ketdi. Ular bir qutbli dunyo, tashqi xavfsizlik kafolatlariga tayanish mumkin bo‘lgan va global tartib nisbatan barqaror bo‘lgan davrda ishlab chiqilgan edi. Bugun esa mutlaqo boshqa reallik yuzaga chiqdi - ko‘p qutbli, beqaror va ochiq raqobat hukmron bo‘lgan dunyo. Shu bois bu hujjatlarni qayta ko‘rib chiqish oddiy tahrir yoki texnik yangilanish emas, balki davlatning o‘zini qaysi strategik makonda yashayotganini anglab yetishi, ya’ni geosiyosiy tafakkurni tubdan yangilash masalasidir.

Strategic Focus: Central Asia

14-yanvar - Vatan himoyachilari kuni

Bugun tinch osmon ostida yashayotgan bo‘lsak, bu - Vatan himoyachilarining fidokorona xizmati samarasidir. Hozirgi murakkab va beqaror xalqaro sharoitda tinchlik o‘z-o‘zidan saqlanib qolmaydi - u doimiy hushyorlik, mas’uliyat va fidoyilik bilan ta’minlanadi. Aynan shu vazifani Vatan himoyachilari har kuni, jim va qat’iyat bilan bajarib kelmoqda.

Vatan himoyachisi bo‘lish bugun nafaqat kasb, balki katta strategik mas’uliyatdir. Mintaqada va dunyoda yuz berayotgan ziddiyatlar fonida ular davlat suvereniteti, jamiyat barqarorligi va xalq osoyishtaligini himoya qiluvchi asosiy tayanch hisoblanadi. Bu yo‘l matonat, sadoqat va Vatanga bo‘lgan chin muhabbatni talab qiladi.

Aynan shu fazilatlar jamiyatimizda ishonchni mustahkamlaydi, odamlarni birlashtiradi va ertangi kunga ishonch bilan qarashga undaydi. Zero, bugungi dunyoda eng katta boylik - bu tinchlik va uni asray oladigan mas’uliyatli insonlardir. Bugun yurt osoyishtaligi yo‘lida xizmat qilayotgan barchaga chuqur minnatdorlik bildiramiz.

Vatan himoyachilari kuni muborak! Sizlarga mustahkam sog‘lik, oilaviy baxt va ma’suliyatli faoliyatingizda ulkan zafarlar tilaymiz!

Strategic Focus: Central Asia

G‘arb ommaviy axborot vositalari va akademik muhitida hukmron bo‘lgan asosiy narrativ bugungi global qarama-qarshilikni “liberal demokratiyalar”ning Rossiya “avtoritarizmi”ga qarshi kurashi sifatida talqin qiladi. Biroq siyosiy tizimlarning real ishlash mexanizmlarini tahlil qilganda, bu sxema tobora sun’iy ko‘rina boshlaydi. Muammo qarama-qarshi tomonlarda emas, balki “demokratiya” tushunchasining o‘zida.

“Liberal demokratiya” modelida “liberal” komponent tarixan ozchiliklarni himoya qilish vazifasini bajargan. Ammo bugungi G‘arbda bu mexanizm ko‘pchilik manfaatlari hisobiga ishlay boshladi. Siyosiy qarorlar tobora keng ijtimoiy qatlamlar emas, balki tor iqtisodiy elita ehtiyojlariga moslashtirilmoqda. Natijada saylovlar saqlanib qolgan bo‘lsa-da, real hokimiyat jamiyatdan uzoqlashmoqda. Shu ma’noda G‘arb tizimi tobora “liberal oligarxiya” belgilari bilan tavsiflanmoqda.

Rossiya misolida esa vaziyat boshqa yo‘sinda shakllangan. Saylovlar va ommaviy legitimatsiya mavjud, biroq ozchiliklarning siyosiy ta’siri keskin cheklangan. Bu modelni klassik avtokratiya emas, balki “avtoritar demokratiya” sifatida ta’riflash mantiqiyroq. Demak, G‘arb va Rossiya o‘rtasidagi asosiy farq demokratiya va avtoritarizm o‘rtasida emas, balki liberal oligarxiya bilan avtoritar demokratiya o‘rtasidagi tizimli ziddiyatda namoyon bo‘lmoqda.

Shu nuqtadan boshlab urushning ideologik mazmuni ham o‘zgaradi. U endi “liberal demokratiyalar”ning “avtokratiya”ga qarshi kurashi emas, balki G‘arb liberal oligarxiyalari bilan Rossiya avtoritar demokratiyasi o‘rtasidagi to‘qnashuv sifatida ko‘rinadi. Bu yondashuv G‘arbning real strategik maqsadlarini, uning kuchli va ayniqsa zaif tomonlarini aniqroq tushunishga imkon beradi.

Past ijtimoiy qatlamlarni ifodalovchi siyosiy kuchlarning Rossiyaga nisbatan nisbatan iliq munosabati ham aynan shu kontekstda tushuntiriladi. G‘arb elitalari jamiyatning quyi qatlamlari Rossiya modelidagi “tartibli suverenitet” va populistik unsurlarga moyil bo‘lishidan xavfsiraydi. Shu sababli iqtisodiy sanksiyalar asosiy siyosiy qurolga aylandi - chunki inflyatsiya va turmush darajasining pasayishi eng avvalo aynan shu qatlamlarga zarba beradi.

Liberal oligarxiyalarning yana bir muammosi - chuqur institutsional disfunktsiya. Siyosiy elitalar doimiy saylov kampaniyalari va ichki siyosiy teatr bilan band bo‘lib, tashqi siyosat va geosiyosiy strategiyaga yetarli e’tibor ajrata olmayapti. Natijada Rossiya va Xitoy bilan munosabatlarda xatolar ko‘paymoqda, diplomatik salohiyat esa tizimli ravishda yemirilmoqda.

Shu fonda G‘arb yetakchilarining intellektual va boshqa zaifliklari tobora ravshanlashmoqda. D.Tramp yoki E.Makron kabi rahbarlar real geosiyosiy raqobatda V.Putin va Si Szinpin bilan yuzma-yuz kelganda, bu tafovut yanada aniq seziladi. Bu shaxsiy qobiliyat masalasi emas, balki ularni yetishtirayotgan siyosiy tizimlarning ustuvorliklari va ichki mantiqi bilan bog‘liq.

Xulosa shuki, bugungi global qarama-qarshilikni tushunish uchun an’anaviy “demokratiya–avtoritarizm” dixotomiyasidan chiqish zarur. Aks holda, G‘arbning o‘z ichidagi struktur muammolari va ularning xalqaro xavfsizlikka ko‘rsatayotgan real ta’siri ko‘r-ko‘rona e’tibordan chetda qolishda davom etadi.

Strategic Focus: Atlantic

Yevropa urushni tanladi va suverenitetdan voz kechdi!

NATO soyasida yo‘qolgan suverenitet, sanksiyalar ortidagi o‘zini-o‘zi yemirish va tashqi boshqaruvning ko‘rinmas mexanizmlari - bu materialda Yevropaning bugungi geosiyosiy holati ochiq va sovuqqon ko‘rib chiqiladi.

Batafsil: https://t.me/stratfocusatlantic/1985

Markaziy Osiyo uchun Yevropaning bugungi holati jiddiy ogohlantiruvchi misoldir. Strategik suverenitet shiorlar, integratsion formulalar yoki ittifoqlarga ko‘r-ko‘rona tayanish orqali emas, balki real manfaatlar, mustaqil qaror qabul qilish va manevr erkinligi orqali saqlanadi. Yevropa tajribasi shuni ko‘rsatdiki, geosiyosiy iroda zaiflashgan joyda hatto eng rivojlangan iqtisodiy hudud ham tashqi kun tartibining ijrochisiga aylanib qolishi mumkin.

Aynan shu nuqtada Markaziy Osiyoda shakllanayotgan yondashuv, xususan O‘zbekiston tanlagan yo‘l, muhim alternativ sifatida namoyon bo‘lmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev siyosiy qarashlarining markazida ideologik bloklashuv emas, balki pragmatizm, suverenitet va mintaqaviy barqarorlik turadi. Bu yondashuv tashqi siyosatda keskin tanlovlardan qochib, davlat manfaatlarini vaziyatga mos va moslashuvchan tarzda himoya qilishni nazarda tutadi.

Mintaqa davlatlari uchun asosiy saboq shundaki, yirik kuchlar o‘rtasidagi qarama-qarshilikda axloqiy ritorika emas, sovuqqon hisob-kitob ustun bo‘lishi kerak. Mojarolarning iqtisodiy, energetik va xavfsizlik oqibatlarini oldindan ko‘ra bilish - ideologik pozitsiyadan ko‘ra muhimroq. Yevropa sanksiyalar orqali o‘z sanoati va ijtimoiy barqarorligiga zarba berdi; Markaziy Osiyo esa aynan shunday o‘zini-o‘zi jazolovchi qarorlardan ehtiyot bo‘lishi lozim.

Shu ma’noda ko‘p vektorli tashqi siyosat mintaqa uchun diplomatik hiyla yoki vaqtinchalik taktika emas, balki omon qolish va rivojlanish strategiyasidir. Rossiya, Xitoy, G‘arb va Global Janub bilan munosabatlar ideologiya asosida emas, balki manfaatlar muvozanati asosida qurilgandagina Markaziy Osiyo subyekt bo‘lib qoladi, obyektga aylanmaydi. Bu aynan Mirziyoyev doktrinasining amaliy mohiyatidir.

Yevropa bugun tashqi mojaro orqali ichki bo‘shliqlarini yopishga urinmoqda. Markaziy Osiyo esa buning teskarisini qilishi kerak: ichki barqarorlikni mustahkamlash, iqtisodiy rivojlanishni jadallashtirish va xavfsizlikni bosqichma-bosqich kuchaytirish orqali tashqi bosimlarga bardoshli bo‘lish. Zamonaviy xalqaro tizim sharoitida eng jiddiy strategik xatolardan biri - begona geosiyosiy to‘qnashuvlarning mafkuraviy va siyosiy yukini o‘z zimmasiga olishdir. Barqaror va uzoq muddatli rivojlanish esa faqat milliy manfaatlarga tayangan holda, mustaqil qaror qabul qilish va o‘z taraqqiyot modelini ongli ravishda shakllantirish orqali ta’minlanadi.

Strategic Focus: Central Asia

Eronga qarshi axborot urushi

M.Imomov, Strategic Focus eksperti

I. Ekspertlar hamjamiyati Eron atrofida shakllanayotgan axborot foniga jiddiy e’tibor qaratmoqda. Rasmiy bayonotlar, mustaqil tuzilmalar va G‘arb OAVlari keltirayotgan ma’lumotlar o‘rtasidagi keskin tafovut real jarayonlar va ularning talqini o‘rtasidagi ziddiyatni ochib bermoqda.

II. Ekspertlar voqealar rivojidagi muhim signallarni qayd etmoqda.

Birinchidan, qurbonlar soni bo‘yicha tarqatilayotgan raqamlar o‘ta nomutanosib. Rasmiy manbalar yuzlab qurbonlar haqida gapirsa, ayrim huquqni himoya qiluvchi tuzilmalar bu ko‘rsatkichni bir necha baravar oshirmoqda, G‘arb OAVlari esa minglab va hatto o‘n minglab qurbonlar narrativini ilgari surmoqda. Ya’ni gap statistik aniqlikda emas, balki axborot eskalatsiyasida ketmoqda.

Ma’lumot uchun. Human Rights Activist News Agency hisob-kitoblariga ko‘ra, namoyishlarda 648 eronlik halok bo‘lgan; Reuters - 2 ming; The New York Times - 3 ming; Iran International - 12 ming; CBS News - 20 ming eronlik o‘ldirilgani haqida xabar bergan.

Ikkinchidan, bunday mexanizm ilgari ham qo‘llangan. Iroqdagi “kimyoviy qurol”, Liviyadagi Beng‘ozi voqealari yoki Suriyadagi “hisobsiz qurbonlar” haqidagi kampaniyalar bir xil mantiq asosida ishlagan: avval maksimal raqamlar, keyin hissiy bosim, so‘ng “tezkor choralar” talabi. Faktlar esa ko‘pincha vaqt o‘tgach va faqat cheklangan auditoriya e’tiboriga havola etilgan.

Uchinchidan, bugungi vaziyatda raqamlarning aynan hozir keskin oshirilishi tasodifiy emas. Tezkor ichki beqarorlashtirish ssenariysi ishlamagach, bosim axborot maydoniga ko‘chirilmoqda. Amalda esa maqsad voqealarni aniqlashtirish emas, balki tashqi auditoriyani bo‘lajak intervensiyaga psixologik jihatdan tayyorlashdir.

III. Ekspertlar mavjud dinamika yaqin muddatdagi ssenariyni belgilashini ta’kidlamoqda.

Yaqin istiqbolda axborot bosimi saqlanib qoladi va raqamlar siyosiy konyunkturaga mos ravishda o‘zgarishda davom etadi. Noaniqlik holati ataylab cho‘zilmoqda, bu esa siyosiy va diplomatik manevrlar uchun qulay fon yaratadi. Amalda esa vaziyatni aniqlashtirish emas, balki ta’sir o‘tkazish ustuvor bo‘lib qolmoqda.

Shu bilan birga, asosiy savol ochiq qolmoqda: harbiy eskalatsiya real ssenariymi yoki axborot bosimi bilan cheklanish rejalashtirilganmi. Bu noaniqlikning o‘zi jarayonning muhim tarkibiy qismiga aylanmoqda.

IV. Asosiy xavf - Eronni Iroq yoki Liviya bilan qiyoslashdir. G‘arbiy media tarqatayotgan narrativ mamlakatni tez parchalanadigan tizim sifatida ko‘rsatishga urinadi, biroq bu yondashuv Eron institutlarining saqlanib qolganini, uzoq yillik sanksiyalar sharoitida moslashuv shakllanganini va mintaqaviy ta’sir mexanizmlarini hisobga olmaydi.

V. Bugungi axborot manzarasi gumanitar vaziyatni xolis tahlil qilishdan ko‘ra, tashqi bosimni asoslashga qaratilgan axborot-psixologik tayyorgarlikni ko‘proq eslatmoqda. Raqamlar va sarlavhalar tez-tez almashadi, biroq strategik haqiqat o‘zgarmaydi: bu jarayonda hissiyotlar emas, balki sovuqqon hisob-kitob hal qiluvchi ahamiyatga ega. Savol shuki, axborot shovqini ortidan haqiqatan ham muvozanatli va oqilona qarorlar qabul qilinadimi?

Strategic Focus: Central Asia

Prezident Shavkat Mirziyoyevning Tashqi ishlar vazirligi faoliyatiga bag‘ishlangan majlisiga Strategic Focus ekspertlari munosabati

M.Imomov: O‘zbekiston hissiyot yoki bosimlarga berilmasdan, o‘z manfaatidan kelib chiqib, muvozanatli va ehtiyotkor siyosat yuritmoqda

Bugungi kunda dunyo aniq bir necha yirik geosiyosiy bloklarga bo‘linib bormoqda. Bir tomonda AQSh va Yevropa Ittifoqi atrofida shakllangan G‘arb bloki, ikkinchi tomonda Rossiya va Xitoy yetakchiligidagi alternativ markazlar, uchinchi tomonda esa o‘z manfaatini mustaqil himoya qilishga urinayotgan rivojlanayotgan davlatlar guruhi bor. Aynan shu bloklar o‘rtasidagi raqobat sanksiyalar, savdo urushlari va mintaqaviy mojarolarni kuchaytirmoqda.

Ana shunday murakkab vaziyatda O‘zbekistonning tashqi siyosati alohida ajralib turibdi. Prezident Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “jahonda keskin geosiyosiy o‘zgarishlar bo‘layotgan, davlatlarning suverenitetiga xavf-xatarlar kuchayib borayotgan murakkab payt”da mamlakatimiz biror blok tomoniga ko‘r-ko‘rona og‘mayapti. Aksincha, Shavkat Mirziyoyev boshchiligidagi O‘zbekiston hissiyot yoki bosimlarga berilmasdan, o‘z manfaatidan kelib chiqib, muvozanatli va ehtiyotkor siyosat yuritmoqda.

Bu yondashuv O‘zbekistonni yirik kuchlar o‘rtasidagi qarama-qarshilik maydoniga aylantirib yubormayapti. Aksincha, mamlakatga turli yo‘nalishlar bilan bir vaqtning o‘zida hamkorlik qilish, iqtisodiy aloqalarni kengaytirish va barqaror rivojlanish yo‘lini saqlab qolish imkonini bermoqda.

Strategic Focus: Central Asia

K.Ametov: O‘zbekistonning xalqaro maydondagi faolligi sezilarli darajada oshdi

So‘nggi yillarda O‘zbekistonning xalqaro maydondagi faolligi sezilarli darajada oshdi va bu jarayon tasodifiy emas. Faqatgina 2025-yilning o‘zida Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan 26 ta xorijiy davlatga oliy darajadagi tashriflar amalga oshirildi. Bundan tashqari, O‘zbekiston tarixida ilk bor Bolgariya, Finlyandiya, Slovakiya, Serbiya, Iordaniya va Paragvay rahbarlari mamlakatimizga rasmiy tashrif bilan keldi. Bu faktlarning o‘ziyoq O‘zbekiston bilan hamkorlikka bo‘lgan xalqaro qiziqish qanchalik oshganini ko‘rsatadi.

So‘nggi yillarda 11 ta davlat bilan strategik sheriklik munosabatlari o‘rnatilib, ularning umumiy soni 19 taga yetdi, Qozog‘iston, Ozarbayjon va Tojikiston bilan esa ittifoqchilik munosabatlari yo‘lga qo‘yildi. Bugun O‘zbekistonning diplomatik aloqalari 165 ta davlatni qamrab olgan, xorijdagi diplomatik va konsullik vakolatxonalari soni esa 60 taga yetgan. Bu ko‘rsatkichlar mamlakat tashqi siyosatining tizimli va uzoq muddatli strategiya asosida olib borilayotganidan dalolat beradi.

Bu natijalar, shubhasiz, Prezident Mirziyoyevning shaxsiy tashabbusi va faol diplomatik pozitsiyasi bilan chambarchas bog‘liq. Davlat rahbari o‘z nutqida bejiz ta’kidlamadi: “ochiq, pragmatik, puxta o‘ylangan va tashabbuskor tashqi siyosatimiz natijasida O‘zbekiston global tinchlik va diplomatiya markazlaridan biriga aylanib boryapti”. Bugun O‘zbekiston nafaqat mintaqaviy, balki kengroq xalqaro maydonda ham ishonchli hamkor, muloqot uchun ochiq va barqaror davlat sifatida qabul qilinmoqda.

Eng muhimi, bu faollik siyosiy uchrashuvlar bilangina cheklanib qolmayapti. Oliy darajadagi tashriflar natijasida 2025-yilda umumiy qiymati 160 milliard dollarlik investitsiya va savdo bitimlari imzolandi, tashqi savdo aylanmasi ilk bor 80 milliard dollardan oshdi, eksport hajmi esa 33,5 milliard dollarga yetdi. Bu raqamlar tashqi siyosatning real iqtisodiy samara berayotganini yaqqol ko‘rsatadi.

Shu ma’noda, O‘zbekistonning bugungi tashqi siyosiy faolligi - bu shunchaki diplomatik faollik emas, balki Prezident Mirziyoyev rahbarligida shakllangan, aniq natijaga yo‘naltirilgan va mamlakatning uzoq muddatli taraqqiyotiga xizmat qilayotgan ongli strategiyadir.

Strategic Focus: Central Asia

S.Zokirova: Iqtisodiy diplomatiyani tashqi siyosatning markaziga qo‘yish strategik jihatdan mutlaqo to‘g‘ri qaror

Bugungi kunda jahon iqtisodiyoti tobora parchalanib bormoqda: global savdo zanjirlari uzilmoqda, proteksionizm kuchaymoqda, sanksiyalar va mintaqaviy inqirozlar iqtisodiy aloqalarga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda. Ana shunday murakkab sharoitda O‘zbekistonning iqtisodiy diplomatiyani tashqi siyosatning markaziga qo‘yishi strategik jihatdan mutlaqo to‘g‘ri va o‘z vaqtida qabul qilingan qaror hisoblanadi.

Prezident Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “iqtisodiy xavfsizlik - davlat xavfsizligining asosiy poydevori”. Bu fikr tashqi siyosat endi faqat siyosiy muloqot emas, balki ichki barqarorlik, aholi bandligi va daromadlari bilan bevosita bog‘liq ekanini anglatadi. Ya’ni, tashqi siyosatdagi har bir qaror oxir-oqibat mamlakat ichidagi iqtisodiy holatga ta’sir qiladi.

Amaliy natijalar ham bu yondashuvning to‘g‘riligini tasdiqlamoqda. Masalan, 2025-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi ilk bor 80 milliard dollardan oshdi, eksport hajmi esa 33,5 milliard dollarga yetdi. Xorijiy investitsiyalar oqimi ham keskin ko‘payib, 43 milliard dollardan oshdi. Eng e’tiborlisi, o‘tgan yili 75 ta davlatga eksport hajmi qariyb 4,5 milliard dollarga oshgani, O‘zbekiston tashqi iqtisodiy aloqalarni keng geografiyada yo‘lga qo‘yayotganini ko‘rsatadi.

Bundan tashqari, Prezident rahbarligida olib borilgan iqtisodiy diplomatiya natijasida ikki va ko‘p tomonlama tashriflar doirasida umumiy qiymati 160 milliard dollarlik investitsiya loyihalari va savdo shartnomalari bo‘yicha bitimlar imzolandi. Bu shunchaki raqamlar emas - bu minglab yangi ish o‘rinlari, yangi texnologiyalar va sanoat tarmoqlarining rivojlanishi demakdir.

O‘zbekiston bugungi global iqtisodiy xatarlarni passiv tarzda qabul qilmayapti. Aksincha, eksportni kengaytirish, investitsiyalarni jalb qilish va yangi bozorlarni ochish orqali ularni ichki rivojlanish manbaiga aylantirmoqda. Bu esa iqtisodiy diplomatiya O‘zbekiston tashqi siyosatining eng muhim ustunlaridan biriga aylanganini yaqqol ko‘rsatadi.

Strategic Focus: Central Asia

A. Fayzullozoda: Tashqi savdoda bitta yoki ikki yo‘nalishga haddan tashqari bog‘lanib qolish xatarli

Bugungi global vaziyat shuni aniq ko‘rsatmoqdaki, tashqi savdoda bitta yoki ikki yo‘nalishga haddan tashqari bog‘lanib qolish katta xatar tug‘diradi. Sanksiyalar, transport yo‘laklarining uzilishi, yuk tashish narxlarining keskin oshishi ko‘plab davlatlar uchun og‘riqli saboq bo‘ldi. Shu ma’noda, O‘zbekiston tashqi siyosatida bozorlarni kengaytirish va diversifikatsiya qilish masalasi endi tanlov emas, balki zaruratga aylangan.

Prezident Mirziyoyev nutqida Shimoliy Yevropa, Afrika va Yaqin Sharq bozorlariga alohida urg‘u berilishi bejiz emas. Bu hududlar bugun tez o‘sayotgan, importga yuqori ehtiyoj sezayotgan va yangi hamkorlarga ochiq bo‘lgan bozorlardir. Ayniqsa, Afrika qit’asining 50 dan ortiq davlatni birlashtirgani, umumiy iqtisodiy hajmi 3 trillion dollardan oshishi, kelgusi yillarda esa iste’mol bozori yanada kengayishi kutilayotgani O‘zbekiston uchun katta imkoniyatlar ochadi.

Prezident keltirgan Iroq misoli esa bu siyosatning naqadar aniq hisob-kitoblarga asoslanayotganini ko‘rsatadi. Bugungi kunda Iroq ichki ishlab chiqarish yetarli bo‘lmagani sababli yiliga qariyb 100 milliard dollarlik mahsulotni import qiladi. Shu bois bu mamlakat O‘zbekiston ishlab chiqaruvchilari uchun nihoyatda istiqbolli bozor hisoblanadi. Bevosita olib borilgan muzokaralar natijasida Iroqdan 150 ta yirik kompaniya O‘zbekistonga olib kelindi, ular mahalliy korxonalar salohiyatini o‘rganib, o‘zbek mahsulotlarini Yaqin Sharq bozorlariga olib chiqish bo‘yicha aniq rejalarga kirishdi.

Natijada, allaqachon Iroqqa yuzlab million dollarlik mahsulot yetkazib berish bo‘yicha kelishuvlarga erishildi. Bu esa tashqi siyosatda “tasodifiy bozor qidirish” emas, balki oldindan puxta o‘ylangan, raqamlar va real ehtiyojlarga tayangan strategiya amalga oshirilayotganini ko‘rsatadi.

Shu ma’noda, Shimoliy Yevropa, Afrika va Yaqin Sharq yo‘nalishlariga chiqish O‘zbekiston uchun nafaqat yangi savdo imkoniyatlari, balki sanksiyalar va logistika xatarlarini kamaytirish, eksport barqarorligini ta’minlash va iqtisodiy xavfsizlikni mustahkamlash yo‘lidir. Bu yondashuv Prezident Mirziyoyev olib borayotgan tashqi siyosatning eng muhim va uzoqni ko‘zlagan jihatlaridan biridir.

Strategic Focus: Central Asia

A.Qodirov: Prezident Mirziyoyevning migratsiya bo‘yicha yondashuvi tashqi siyosatda inson omili birinchi o‘ringa qo‘yilayotganini ko‘rsatadi

Prezident Shavkat Mirziyoyev nutqida mehnat migratsiyasiga mutlaqo yangicha va tizimli qarash yaqqol namoyon bo‘ldi. Endi migratsiya faqat ijtimoiy muammo yoki majburiy choraga tenglashtirilmayapti. Aksincha, u davlat tomonidan boshqarilsa va qonuniy yo‘lga qo‘yilsa, katta iqtisodiy va ijtimoiy imkoniyat sifatida ko‘rilmoqda. Prezidentning “elchi bu - qonuniy mehnat migratsiyasi uchun sharoit yaratadigan davlat vakilidir” degan fikri aynan shu falsafani ifodalaydi.

Bugungi kunda O‘zbekiston fuqarolari tashkiliy mehnat migratsiyasi asosida 30 dan ortiq davlatda ishlayotgani qayd etildi. Avvallari bu ko‘rsatkich atigi 2–3 ta davlat bilan cheklangan edi. Masalan, Germaniya, Yaponiya va Janubiy Koreya kompaniyalari mutaxassislar yetishmasligi sababli bevosita O‘zbekistonda o‘quv markazlarini ochib, fuqarolarni ishga tayyorlashni boshladi. Yaponiya bilan hamkorlikda 10 ming nafar o‘zbek mutaxassisini jalb qilish loyihasi yo‘lga qo‘yilgani buning yaqqol misolidir. Buyuk Britaniyaga mavsumiy ishchilar yuborish amaliyoti ham tizimli tus oldi.

Bu yondashuv migratsiyani “tasodifiy ketish”dan yuqori daromadli, malakali va qonuniy bandlik modeliga aylantirishni ko‘zlaydi. Ya’ni, fuqarolarimiz xorijga ketib, hujjatsiz va himoyasiz qolmasdan, oldindan tayyorgarlik ko‘rib, til va kasb o‘rganib, aniq shartnoma asosida ishlashi kerak.

Shu bilan birga, Prezident nutqida migratsiyaning yana bir muhim jihati - fuqarolar huquqlarini himoya qilish masalasi keskin ko‘tarildi. Bugun ko‘plab davlatlarda migrantlarga nisbatan talablar kuchayib, reydlar va tekshiruvlar ko‘payib borayotgan bir paytda bu masala ayniqsa dolzarb. Prezident ochiq aytdi: “elchi va konsullar har bir holat yuzasidan malakali yuridik yordam ko‘rsatib, xorijdagi fuqarolarimizning huquq va manfaatlarini himoya qilishi shart”.

Bu talab shuni anglatadiki, davlat o‘z fuqarosini xorijda yolg‘iz qoldirmaydi. Endi elchilar “kabinet diplomatiyasi” bilan cheklanib qolmasdan, qurilish maydonlariga, yotoqxonalarga, talabalar auditoriyalariga borib, odamlarning real muammosini joyida o‘rganishi kerak. Bundan tashqari, xorijda og‘ir vaziyatga tushib qolgan fuqarolar uchun bepul koll-markazlar tashkil etilishi ham davlatning mas’uliyatini yanada kuchaytiradi.

Umuman olganda, Prezident Mirziyoyevning migratsiya bo‘yicha yondashuvi tashqi siyosatda inson omili birinchi o‘ringa qo‘yilayotganini ko‘rsatadi. Migratsiya endi faqat statistik raqam emas, balki fuqarolarning taqdiri, daromadi va kelajagi bilan bog‘liq masala sifatida ko‘rilmoqda. Bu esa O‘zbekiston tashqi siyosatining ijtimoiy va insonparvarlik qirrasini yaqqol namoyon etadi.

Strategic Focus: Central Asia

🇺🇸🇮🇷🇵🇰 Трамп Теҳронга АҚШ Эронга зарба бермаслиги ҳақида хабар берди, деб маълум қилди республиканинг Покистондаги элчиси

Эроннинг Покистондаги элчиси Трамп Теҳронни мамлакатга зарба беришдан бош тортгани ҳақида хабардор қилганини ва кескинликка жавобан Эронни ўзини тутишга чақирганини айтди. Дипломатнинг сўзларига кўра, Трамп шунингдек, ҳарбий можаролардан қочишга умид билдирган ва урушни хоҳламаслигини таъкидлаган.

Strategic Focus: LIVE

🇺🇸🇮🇷 Трампнинг Эронга зарба бериш режаси йўқлиги ҳақидаги хабарларга жавобан, АҚШ сенатори Линдси Грем шундай деди:

"Ёвуз Эрон режимига қарши қатъий чоралар кўриш қарори Президент Трампнинг шахсий иродаси ёки қатъиятига боғлиқ эмас. Воқеаларнинг бу версияси бутунлай ёлғон. Аслида, бунинг акси ҳақиқат. Бизни кузатиб боринг."

Strategic Focus: LIVE