Belarus Ukrainadagi urush bo‘yicha muhim tanlov oldida

Tahlilchilarga ko‘ra, Aleksandr Lukashenkoning Vladimir Putin bilan uchrashuvi va undan so‘ng Xitoyga tashrif buyurishi Belarusning Ukrainadagi urushdagi keyingi roli yuzasidan muhim qarorlar arafasida ekanini ko‘rsatmoqda.

Ta'kidlanishicha, bugun Lukashenko oldida uchta asosiy yo‘l mavjud. Birinchi yo‘l - Ukrainaga nisbatan faolroq harbiy pozitsiyani egallash. Biroq bu Belarus uchun jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin. Mamlakat armiyasining haqiqiy jangovar salohiyati, havo mudofaasi imkoniyatlari va eng muhimi, aholining urushga munosabati haqida aniq ma'lumotlar yo‘q. Shu sababli bunday qaror ichki siyosiy barqarorlikka katta zarba berishi ehtimoli bor.

Ikkinchi yo‘l - Kiyev bosimiga yon berish. Biroq Minsk Ukrainaning bugungi talablarini qabul qilsa, keyinchalik undan Rossiya bilan harbiy, iqtisodiy va energetik hamkorlikni yanada cheklash kabi yangi talablar ham qo‘yilishi mumkin. Bu esa Lukashenkoning siyosiy obro‘si va hokimiyatdagi qat'iy imijiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin.

Uchinchi yo‘l - tomonlardan birini ochiq qo‘llamasdan, muvozanatli siyosat yuritishga urinish. Buning uchun Belarus AQSH bilan munosabatlarni yaxshilash, sanksiyalarni yumshatish va yana vositachi sifatida maydonga chiqishga harakat qilishi mumkin. Biroq Donald Trampning siyosiy istiqboli va AQSHning uzoq muddatli kafolatlariga ishonish o'zini oqlamasligi mumkin. Shu bois Lukashenkoning Xitoyga tashrifi Pekindan siyosiy yordam yoki diplomatik qo‘llab-quvvatlash olish istagi bilan izohlanadi.

Shunday qilib, Belarusning Ukrainadagi urushdagi roli yaqin haftalarda o‘zgarishi mumkin. Minsk qanday qaror qabul qilishi nafaqat Belarusning ichki barqarorligi, balki urushning keyingi rivoji va ehtimoliy muzokaralar istiqboliga ham sezilarli ta'sir ko‘rsatishi mumkin.

https://t.me/policylaab

Rossiya yoqilg‘i tanqisligini bartaraf etish maqsadida Hindistondan benzin import qilishni boshladi - Reuters

Rossiya dengiz yo‘li orqali Hindistondan benzin importini yo‘lga qo‘ydi. Bu qaror Ukrainaning Rossiya energetika infratuzilmasiga uyushtirayotgan hujumlari oqibatida yuzaga kelgan yoqilg‘i taqchilligini yumshatishga qaratilgan. Reuters suhbatlashgan soha vakillaridan birining ma’lum qilishicha, Hindistondan Rossiyaga kamida 60 ming tonna benzin jo‘natilgan. Yana bir manbaning aytishicha, har biri 30–40 ming tonnalik ikki tanker yo‘lga chiqarilgan.

Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, Belarus ham Rossiyaga temir yo‘l orqali benzin yetkazib berishni keskin oshirgan. Xususan, iyun oyining birinchi yarmida yetkazib berish hajmi may oyining birinchi yarmiga nisbatan qariyb uch baravar oshib, 70 ming tonnadan ortgan.

https://t.me/policylaab

🇺🇿🇬🇪Gruziya bilan hamkorlik O’zbekiston uchun nimasi bilan o’ta muhim?

Eng muhim jihat shuki, Gruziya biz uchun – “Yevropa darvozasi”. Ushbu qit’aga olib boradigan eng qisqa quruqlik va dengiz yo’li (O’rta koridor) aynan 🇦🇿Ozarbayjon va 🇬🇪Gruziya hududidan o’tadi.

Solishtirish uchun, “O’rta koridor” Qozog’iston, Rossiya va Belarus orqali o’tuvchi “Shimoliy koridor”dan 2 ming kilometrga qisqaroq.

Agar Yevropaga mahsulot eksport qilsak, “Shimoliy koridor” orqali 35-45 kunda, “O’rta koridor” orqali esa 13-21 kunda manzilga yetib boradi.

Shuningdek, O’zbekiston Gruziyaning Poti hamda Batumi portlaridan faol ravishda foydalanib kelmoqda. Poti portida 18,3 mln dollarga logistika terminali qurilyapti. Mazkur ombordan kelgusida O’zbekiston mahsulotlarini Yevropa bozorlariga, Yevropa tovarlarini esa Markaziy Osiyoga yetkazib berishda foydalaniladi.

Shu bois, Gruziya biz uchun alohida strategik ahamiyatga ega mamlakat. Davlatimiz rahbarining so’nggi 23 yil ichida ushbu mamlakatga amalga oshirayotgan ilk tashrifi ham shunchaki diplomatik protokol emas, geoiqtisodiy strategiyaning mantiqiy davomidir.

Ma’lumot uchun, Prezident Shavkat Mirziyoyev bugun va ertaga davlat tashrifi bilan Gruziyada bo’ladi. Tashrif davomida Tbilisi shahrida prezident Mixail Kavelashvili hamda bosh vazir Irakliy Kobaxidze bilan muzokaralar oʻtkazilishi koʻzda tutilgan. Sammit yakunida turli yoʻnalishlarda qator ikki tomonlama hujjatlar imzolanadi.


👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈

🇺🇿 2-июль — Ўзбекистон Республикаси Давлат герби қабул қилинган кун!

Strategic Focus: Central Asia

Foreign Affairs: Fukidid aslida nima demoqchi bo‘lgan?

Jon Kirshner fikriga ko‘ra, bugungi geosiyosatda ko‘p tilga olinadigan "Kuchlilar hoxlaganini qiladi, zaiflar esa bunga chidashga majbur" degan mashhur ibora ko‘pincha noto‘g‘ri talqin qilinadi. Qadimgi yunon tarixchisi Fukidid bu so‘zlar bilan kuch siyosatini oqlamagan, aksincha, cheklanmagan kuch va manmanlik oxir-oqibat eng qudratli davlatning o‘ziga ham qimmatga tushishini ko‘rsatmoqchi bo‘lgan.

Afina Melos orolini taslim qilib, erkaklarini qatl etadi, ayollar va bolalarni qullikka sotadi. Ko‘pchilik aynan shu voqeani "kuch huquqdan ustun" degan qarashning isboti sifatida keltiradi. Ammo Fukidid ushbu voqeadan keyin Afinaning Sitsiliyaga yurishini tasvirlaydi. Haddan tashqari o‘ziga ishonch va cheksiz ambitsiya oqibatida bu yurish falokat bilan yakunlanadi va aynan shu mag‘lubiyat keyinchalik Afina imperiyasining qulashiga zamin yaratadi

Kirshner ta'kidlashicha, Fukididning asl sabog‘i shundan iboratki, harbiy ustunlik davlatga istalgan ishni qilish huquqini bermaydi. Zo‘ravonlik va bosim qisqa muddatda natija berishi mumkin, biroq uzoq muddatda yangi dushmanlar paydo qiladi, ittifoqchilarni uzoqlashtiradi va kuchli davlatning o‘zini ham zaiflashtiradi. Shu bois tarixda ko‘plab imperiyalar tashqi dushmanlardan emas, balki o‘zining haddan tashqari ishonchi va manmanligi sabab tanazzulga yuz tutgan.

O’zbekistonning buyuk rahbari bor — Irakliy Kobaxidze

Aeroportga davlatimiz rahbarini kuzatish uchun chiqqan Gruziya bosh vaziridan intervyu olishga muvaffaq bo’ldik.

Kobaxidze Prezident Shavkat Mirziyoyev bilan bo’lib o’tgan muzokaralar va unda erishilgan natijalar xususida to’xtaldi. U, shuningdek, dunyoda siyosiy yetakchilar yetishmayotgan bir paytda O’zbekiston buyuk rahbarga ega ekanini ta’kidladi.

“Dunyoda rahbarlar tanqisligi bor, ammo O’zbekistonda buyuk bir yetakchi bor. U O’zbekistonni rivojlantirishga to’liq o’zini bag’ishlagan chinakam rahbar. Uning ulkan yutuqlari o’zining shaxsiy yetakchiligi samarasi”, - deydi u.

👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈

Yaqin Sharqdagi diplomatik manbalarimizga ko‘ra, Eron-Isroil mojarosidan keyingi vaziyat Fors ko‘rfazi davlatlari xavfsizlik siyosatida jiddiy o‘zgarishlarni boshlab berdi. Suhbatdoshlarimiz aytishicha, bugungi kunda Ko‘rfaz arab davlatlari hamkorlik kengashi (Kengash) doirasida yagona yondashuv shakllanmayapti. Aksincha, Saudiya Arabistoni, Qatar va BAA mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlash bo‘yicha turli strategiyalarni ilgari surmoqda.

Mavjud tendensiyalar tahlili quyidagi asosiy yo‘nalishlarni ajratib ko‘rsatishga imkon beradi:

Birinchidan, Saudiya Arabistoni Eron bilan munosabatlarni normallashtirish va mintaqadagi asosiy vositachi sifatidagi mavqeini mustahkamlashga intilmoqda. Ar-Riyod Turkiya, Pokiston va Misr bilan yaqin diplomatik koordinatsiyani yo‘lga qo‘ydi, keyinchalik ushbu formatga Qatar ham qo‘shildi. Natijada Saudiya yangi mintaqaviy diplomatik platforma markaziga aylanishni maqsad qilmoqda.

Ikkinchidan, Qatar asosiy e’tiborni Hormuz bo‘g‘ozi orqali xalqaro yuk tashuvlari xavfsizligini ta’minlashga qaratmoqda. Doha keng qamrovli siyosiy kelishuvdan ko‘ra, savdo yo‘llari barqarorligini ta’minlaydigan amaliy mexanizmlarni ustuvor deb hisoblamoqda.

Uchinchidan, BAA xavfsizlikka asoslangan ancha ehtiyotkor siyosatni tanlamoqda. Mojaro davomida eng katta raketa va dron hujumlariga duch kelgan Abu-Dabi hozircha Eron bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri yaqinlashishdan tiyilib, mudofaa salohiyatini mustahkamlashga urg‘u bermoqda.

To‘rtinchidan, Kengash ichida yagona havo va raketaga qarshi mudofaa tizimini yaratish istiqbollari hanuz pastligicha qolmoqda. Tahdidlarni turlicha baholash, o‘zaro ishonch darajasining yetarli emasligi hamda milliy manfaatlarning ustuvorligi sababli davlatlar kollektiv mudofaa modelidan ko‘ra individual xavfsizlik strategiyalarini afzal ko‘rmoqda.

Xulosa qilib aytganda, Fors ko‘rfazida yangi xavfsizlik arxitekturasi yagona blok shaklida emas, balki har bir davlatning siyosiy va strategik manfaatlariga moslashgan ko‘p qatlamli model asosida shakllanmoqda. Bu esa yaqin yillarda Kengash ichidagi geosiyosiy tafovutlar yanada yaqqol namoyon bo‘lishini anglatadi.

Strategic Focus: Central Asia

Rossiyadagi yoqilg‘i inqirozining Markaziy Osiyoga ta’siri

Rossiyada neftni qayta ishlash zavodlariga uyushtirilgan dron hujumlari natijasida qayta ishlash quvvatlarining sezilarli qismi vaqtincha ishdan chiqdi. Natijada mamlakat ichida benzin va dizel yoqilg‘isi taqchilligi yuzaga kelib, ayrim hududlarda yoqilg‘i sotuviga cheklovlar joriy etildi. Mavjud hisob-kitoblarga ko‘ra, Rossiyada benzin ishlab chiqarish 41 foizga, dizel ishlab chiqarish esa 44 foizga qisqargan, bu esa nafaqat ichki bozor, balki Rossiya eksportiga yuqori darajada bog‘liq bo‘lgan davlatlarga ham bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda.

Xususan, Tojikiston neft mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojining qariyb 85 foizini Rossiya hisobidan qoplaydi. Mamlakat har yili Rossiyadan 1,2 mln tonnadan ortiq neft mahsulotlari import qiladi va bunga qariyb 900 mln AQSh dollari sarflaydi. Rossiyadagi ishlab chiqarish qisqarishi oqibatida Tojikistonda benzin narxi o‘rtacha 10 foizga, dizel esa 8 foizga qimmatlashdi. Shu bilan birga, temiryo‘l orqali yoqilg‘i yetkazib berish muddati 45 kungacha cho‘zilib, logistika zanjirlaridagi muammolar yanada kuchaydi.

Vaziyat Qirg‘iziston uchun ham murakkab tus olmoqda. Mamlakat neft mahsulotlari importining 95 foizi Rossiyaga to‘g‘ri keladi. 2026-yil iyun oyidan boshlab Rossiya eksport jadvaliga o‘zgartirishlar kiritilishi ortidan Qirg‘izistonda yuqori oktanli benzin va dizel ta’minotida uzilishlar kuzatildi. Mavjud zaxiralar taxminan 45 kunga yetishi aytilmoqda. Agar Rossiya dizel eksportiga qo‘shimcha cheklovlar kiritsa, bu kuzgi qishloq xo‘jaligi ishlari va agrar sektor faoliyatiga jiddiy salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Shu sababli Bishkek allaqachon Qozog‘iston, Ozarbayjon va Belarus bilan muqobil yoqilg‘i yetkazib berish bo‘yicha muzokaralarni faollashtirdi hamda mamlakatdagi “Junda” neftni qayta ishlash zavodining qo‘shimcha quvvatlarini ishga tushirish bo‘yicha topshiriq berdi. Bu esa mintaqa davlatlari energiya xavfsizligini ta’minlash uchun ta’minot manbalarini diversifikatsiya qilish zaruratini tobora chuqurroq anglayotganini ko‘rsatmoqda.

Asosiy xulosa shuki, Rossiyadagi yoqilg‘i inqirozi faqat ichki iqtisodiy muammo emas, balki butun Markaziy Osiyodagi energetik xavfsizlikni sinovdan o‘tkazayotgan omilga aylanmoqda. Ushbu vaziyat mintaqa davlatlarining bitta yetkazib beruvchiga yuqori darajadagi qaramligi qanday strategik xatarlarni yuzaga keltirishini yana bir bor namoyish etdi. O‘rta va uzoq muddatli istiqbolda import geografiyasini kengaytirish, milliy qayta ishlash quvvatlarini rivojlantirish hamda strategik yoqilg‘i zaxiralarini shakllantirish Markaziy Osiyo davlatlari uchun ustuvor vazifalardan biriga aylanishi kutilmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

Tahlilchilar aytishicha, BAA Bashar Asad rejimi almashganidan so‘ng Suriyada investitsion va infratuzilmaviy ishtirokini keskin faollashtirmoqda. Abu-Dabi strategiyasining markaziy elementi Suriya O‘rta yer dengizi sohillarini Iroq hududi orqali Fors ko‘rfazi portlari bilan bog‘laydigan yangi transport-logistika koridorini shakllantirishdan iborat. Mazkur tashabbus so‘nggi Eron mojarosidan keyin an’anaviy dengiz yo‘llarining zaiflashuvi fonida Fors ko‘rfazi monarxiyalarining eksport yo‘nalishlarini diversifikatsiya qilishga qaratilgan uzoq muddatli geoiqtisodiy strategiyasining tarkibiy qismi sifatida baholanmoqda.

Ma’lumotlarga ko‘ra, 2026-yil 26-iyun kuni Suriya Quruqlik va dengiz portlari bosh boshqarmasi rahbari Qusay Badaviy boshchiligidagi delegatsiya BAA vakillari, jumladan, Amirliklarning Damashqdagi muvaqqat vakili Abdulhakim an-Nuaymiy hamda AD Ports Group kompaniyasining mintaqaviy direktori Muhammad al-Manhali bilan muzokaralar o‘tkazgan. Uchrashuv davomida Suriyaning O‘rta yer dengizi portlarini Iroqdagi Umm-Qasr va Abu-Dabidagi Khalifa Port bilan bog‘lovchi multimodal transport koridorini yaratish, shuningdek, Suriya dengiz va quruqlik portlari, erkin iqtisodiy zonalar hamda Al-Tanf chegara o‘tish punktida yirik logistika markazini barpo etish masalalari muhokama qilingan.

Mazkur loyiha BAAning Suriyadagi avvalgi investitsion faoliyatining mantiqiy davomi hisoblanadi. Xususan, 2025-yil iyul oyida DP World kompaniyasi Tartus portini modernizatsiya qilish va boshqarish bo‘yicha 30 yillik, 800 mln AQSH dollari qiymatidagi konsessiya shartnomasini imzolagan edi. Bu esa Abu-Dabiga Sharqiy O‘rta yer dengizi hududida strategik tayanch nuqtasini yaratish imkonini berdi.

Tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, BAAning ushbu tashabbusi nafaqat iqtisodiy, balki geosiyosiy zarurat bilan ham izohlanadi. Joriy yilda Eron bilan yuz bergan harbiy qarama-qarshilik Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tuvchi an’anaviy dengiz logistikasining qanchalik zaif ekanini yana bir bor namoyish etdi. AQSH va boshqa tashqi kuchlar bo‘g‘oz xavfsizligini to‘liq kafolatlay olmagan sharoitda Fors ko‘rfazi davlatlari Yevropa bozorlariga chiqish uchun muqobil transport yo‘laklarini yaratishga intilmoqda. Shu nuqtai nazardan, yangi siyosiy sharoitdagi Suriya geografik joylashuvi sababli Fors ko‘rfazi va O‘rta yer dengizi o‘rtasidagi eng qulay tranzit platformalaridan biri sifatida ko‘rilmoqda.

Biroq loyiha oldida qator tizimli xavf va cheklovlar ham saqlanib qolmoqda. Birinchidan, Suriyaning urushdan keyingi iqtisodiy va institutsional inqirozi loyihaning amaliy bosqichga o‘tishini murakkablashtiradi. Jahon banki baholariga ko‘ra, mamlakat iqtisodiyotiga yetkazilgan zarar $216 mlrddan oshgan bo‘lib, moliyaviy tizim, milliy valyuta va investitsion muhit hanuz zaifligicha qolmoqda. Ikkinchidan, rejalashtirilayotgan koridorning asosiy quruqlik bo‘g‘ini hisoblangan Iroq ichki siyosatidagi eronparast kuchlarning ta’siri Bag‘dodning yakuniy pozitsiyasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Uchinchidan, Isroilning Suriya hududidagi harbiy amaliyotlari xorijiy investorlar uchun xavfsizlik xatarlarini saqlab qolmoqda va kapital oqimini sekinlashtiruvchi omil bo‘lib qolmoqda.

Xulosa qilib aytganda, Abu-Dabi Suriyani kelajakdagi mintaqaviy logistika tizimining muhim bo‘g‘iniga aylantirish orqali Sharqiy O‘rta yer dengizida uzoq muddatli iqtisodiy va geosiyosiy ta’sirini mustahkamlashni maqsad qilgan. Shu bilan birga, loyihaning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan Damashqning iqtisodiy islohotlarni amalga oshirish qobiliyati, Iroqdagi siyosiy vaziyat hamda mintaqadagi xavfsizlik muhitining barqarorlashuviga bevosita bog‘liq bo‘ladi. Bundan tashqari, Eron bilan yaqinda yuz bergan urushning moliyaviy oqibatlari BAAning investitsion xarajatlarini qayta ko‘rib chiqishiga sabab bo‘lishi va Suriyadagi ayrim yirik infratuzilmaviy loyihalarning amalga oshirish muddatlarini kechiktirishi ehtimoldan xoli emas.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

O‘zbekistonning narkotrafikka qarshi siyosati o‘z samarasini bermoqda

Afg‘oniston bo‘yicha taniqli ekspert A.Serenko o‘zining so‘nggi tahlilida Tolibon narkotarmoqlari uchun eng muhim tranzit yo‘nalishlaridan biri sifatida O‘zbekiston tanlanayotganini, biroq Toshkent tomonidan amalga oshirilayotgan qat’iy siyosat ushbu rejalarni izdan chiqarayotganini tan oldi.

Xususan, 2026-yil 17-may kuni Termiz chegara bojxona postida Afg‘onistondan olib kirilayotgan ekskavator ichidan 593 kg gashish va 3 kg opiy - jami 596 kg giyohvand modda musodara qilindi. Bu so‘nggi yillardagi eng yirik ushlashlardan biri bo‘ldi.

2-iyun kuni esa Turkmaniston bilan chegaradagi “Oplot” postida Rossiyaga tranzit qilinayotgan yuk tarkibidan 13 kilogrammga yaqin geroin aniqlandi. Oradan ikki hafta o‘tib, 17-iyun kuni huquqni muhofaza qiluvchi organlar Surxondaryoda 25,4 kg opiy va 11 kg dan ortiq gashish, jami qariyb 38 kg giyohvand moddani musodara qilib, ushbu yukni qabul qilishi kerak bo‘lgan shaxslarni Samarqandda qo‘lga oldi.

A.Serenko qayd etishicha, Saida Mirziyoyeva tomonidan giyohvandlikka qarshi yangi qonun ijrosining shaxsiy nazoratga olinishi narkotrafikka qarshi kurashni yangi bosqichga olib chiqdi. Unga ko‘ra, qo‘lga olinayotgan yuklar hajmi Tolibon ortida turgan yirik transmilliy narkotarmoqlar faoliyat yuritayotganini ko‘rsatsa, ularning ketma-ket fosh etilishi O‘zbekistonning chegara xavfsizligi va tezkor xizmatlari samaradorligi sezilarli darajada oshganini tasdiqlaydi.

Keltirilgan faktlar shuni ko‘rsatadiki, Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekistonda narkotrafikka qarshi kurash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Chegara xavfsizligini mustahkamlash, zamonaviy nazorat mexanizmlarini joriy etish hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatining muvofiqlashtirilishi natijasida O‘zbekistonning bu boradagi sa’y-harakatlari xalqaro ekspertlar hamjamiyati tomonidan ham ijobiy baholanmoqda. Bugungi kunda mamlakat nafaqat o‘z xavfsizligini, balki butun Markaziy Osiyoda transmilliy narkotrafikka qarshi kurashning muhim tayanchlaridan biri sifatida e’tirof etilmoqda.

Strategic Focus: Central Asia