Forwarded from PolicyLab.UZ
Foreign Affairs: Fukidid aslida nima demoqchi bo‘lgan?
Jon Kirshner fikriga ko‘ra, bugungi geosiyosatda ko‘p tilga olinadigan "Kuchlilar hoxlaganini qiladi, zaiflar esa bunga chidashga majbur" degan mashhur ibora ko‘pincha noto‘g‘ri talqin qilinadi. Qadimgi yunon tarixchisi Fukidid bu so‘zlar bilan kuch siyosatini oqlamagan, aksincha, cheklanmagan kuch va manmanlik oxir-oqibat eng qudratli davlatning o‘ziga ham qimmatga tushishini ko‘rsatmoqchi bo‘lgan.
Afina Melos orolini taslim qilib, erkaklarini qatl etadi, ayollar va bolalarni qullikka sotadi. Ko‘pchilik aynan shu voqeani "kuch huquqdan ustun" degan qarashning isboti sifatida keltiradi. Ammo Fukidid ushbu voqeadan keyin Afinaning Sitsiliyaga yurishini tasvirlaydi. Haddan tashqari o‘ziga ishonch va cheksiz ambitsiya oqibatida bu yurish falokat bilan yakunlanadi va aynan shu mag‘lubiyat keyinchalik Afina imperiyasining qulashiga zamin yaratadi
Kirshner ta'kidlashicha, Fukididning asl sabog‘i shundan iboratki, harbiy ustunlik davlatga istalgan ishni qilish huquqini bermaydi. Zo‘ravonlik va bosim qisqa muddatda natija berishi mumkin, biroq uzoq muddatda yangi dushmanlar paydo qiladi, ittifoqchilarni uzoqlashtiradi va kuchli davlatning o‘zini ham zaiflashtiradi. Shu bois tarixda ko‘plab imperiyalar tashqi dushmanlardan emas, balki o‘zining haddan tashqari ishonchi va manmanligi sabab tanazzulga yuz tutgan.
Jon Kirshner fikriga ko‘ra, bugungi geosiyosatda ko‘p tilga olinadigan "Kuchlilar hoxlaganini qiladi, zaiflar esa bunga chidashga majbur" degan mashhur ibora ko‘pincha noto‘g‘ri talqin qilinadi. Qadimgi yunon tarixchisi Fukidid bu so‘zlar bilan kuch siyosatini oqlamagan, aksincha, cheklanmagan kuch va manmanlik oxir-oqibat eng qudratli davlatning o‘ziga ham qimmatga tushishini ko‘rsatmoqchi bo‘lgan.
Afina Melos orolini taslim qilib, erkaklarini qatl etadi, ayollar va bolalarni qullikka sotadi. Ko‘pchilik aynan shu voqeani "kuch huquqdan ustun" degan qarashning isboti sifatida keltiradi. Ammo Fukidid ushbu voqeadan keyin Afinaning Sitsiliyaga yurishini tasvirlaydi. Haddan tashqari o‘ziga ishonch va cheksiz ambitsiya oqibatida bu yurish falokat bilan yakunlanadi va aynan shu mag‘lubiyat keyinchalik Afina imperiyasining qulashiga zamin yaratadi
Kirshner ta'kidlashicha, Fukididning asl sabog‘i shundan iboratki, harbiy ustunlik davlatga istalgan ishni qilish huquqini bermaydi. Zo‘ravonlik va bosim qisqa muddatda natija berishi mumkin, biroq uzoq muddatda yangi dushmanlar paydo qiladi, ittifoqchilarni uzoqlashtiradi va kuchli davlatning o‘zini ham zaiflashtiradi. Shu bois tarixda ko‘plab imperiyalar tashqi dushmanlardan emas, balki o‘zining haddan tashqari ishonchi va manmanligi sabab tanazzulga yuz tutgan.
👏10❤5
Forwarded from Jahongir Olimov | Rasmiy
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
O’zbekistonning buyuk rahbari bor — Irakliy Kobaxidze
Aeroportga davlatimiz rahbarini kuzatish uchun chiqqan Gruziya bosh vaziridan intervyu olishga muvaffaq bo’ldik.
Kobaxidze Prezident Shavkat Mirziyoyev bilan bo’lib o’tgan muzokaralar va unda erishilgan natijalar xususida to’xtaldi. U, shuningdek, dunyoda siyosiy yetakchilar yetishmayotgan bir paytda O’zbekiston buyuk rahbarga ega ekanini ta’kidladi.
👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈
Aeroportga davlatimiz rahbarini kuzatish uchun chiqqan Gruziya bosh vaziridan intervyu olishga muvaffaq bo’ldik.
Kobaxidze Prezident Shavkat Mirziyoyev bilan bo’lib o’tgan muzokaralar va unda erishilgan natijalar xususida to’xtaldi. U, shuningdek, dunyoda siyosiy yetakchilar yetishmayotgan bir paytda O’zbekiston buyuk rahbarga ega ekanini ta’kidladi.
“Dunyoda rahbarlar tanqisligi bor, ammo O’zbekistonda buyuk bir yetakchi bor. U O’zbekistonni rivojlantirishga to’liq o’zini bag’ishlagan chinakam rahbar. Uning ulkan yutuqlari o’zining shaxsiy yetakchiligi samarasi”, - deydi u.
👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈
👍78🔥30❤15😁4🤝4🥱3🕊1
Yaqin Sharqdagi diplomatik manbalarimizga ko‘ra, Eron-Isroil mojarosidan keyingi vaziyat Fors ko‘rfazi davlatlari xavfsizlik siyosatida jiddiy o‘zgarishlarni boshlab berdi. Suhbatdoshlarimiz aytishicha, bugungi kunda Ko‘rfaz arab davlatlari hamkorlik kengashi (Kengash) doirasida yagona yondashuv shakllanmayapti. Aksincha, Saudiya Arabistoni, Qatar va BAA mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlash bo‘yicha turli strategiyalarni ilgari surmoqda.
Mavjud tendensiyalar tahlili quyidagi asosiy yo‘nalishlarni ajratib ko‘rsatishga imkon beradi:
Birinchidan, Saudiya Arabistoni Eron bilan munosabatlarni normallashtirish va mintaqadagi asosiy vositachi sifatidagi mavqeini mustahkamlashga intilmoqda. Ar-Riyod Turkiya, Pokiston va Misr bilan yaqin diplomatik koordinatsiyani yo‘lga qo‘ydi, keyinchalik ushbu formatga Qatar ham qo‘shildi. Natijada Saudiya yangi mintaqaviy diplomatik platforma markaziga aylanishni maqsad qilmoqda.
Ikkinchidan, Qatar asosiy e’tiborni Hormuz bo‘g‘ozi orqali xalqaro yuk tashuvlari xavfsizligini ta’minlashga qaratmoqda. Doha keng qamrovli siyosiy kelishuvdan ko‘ra, savdo yo‘llari barqarorligini ta’minlaydigan amaliy mexanizmlarni ustuvor deb hisoblamoqda.
Uchinchidan, BAA xavfsizlikka asoslangan ancha ehtiyotkor siyosatni tanlamoqda. Mojaro davomida eng katta raketa va dron hujumlariga duch kelgan Abu-Dabi hozircha Eron bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri yaqinlashishdan tiyilib, mudofaa salohiyatini mustahkamlashga urg‘u bermoqda.
To‘rtinchidan, Kengash ichida yagona havo va raketaga qarshi mudofaa tizimini yaratish istiqbollari hanuz pastligicha qolmoqda. Tahdidlarni turlicha baholash, o‘zaro ishonch darajasining yetarli emasligi hamda milliy manfaatlarning ustuvorligi sababli davlatlar kollektiv mudofaa modelidan ko‘ra individual xavfsizlik strategiyalarini afzal ko‘rmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Fors ko‘rfazida yangi xavfsizlik arxitekturasi yagona blok shaklida emas, balki har bir davlatning siyosiy va strategik manfaatlariga moslashgan ko‘p qatlamli model asosida shakllanmoqda. Bu esa yaqin yillarda Kengash ichidagi geosiyosiy tafovutlar yanada yaqqol namoyon bo‘lishini anglatadi.
Strategic Focus: Central Asia
Mavjud tendensiyalar tahlili quyidagi asosiy yo‘nalishlarni ajratib ko‘rsatishga imkon beradi:
Birinchidan, Saudiya Arabistoni Eron bilan munosabatlarni normallashtirish va mintaqadagi asosiy vositachi sifatidagi mavqeini mustahkamlashga intilmoqda. Ar-Riyod Turkiya, Pokiston va Misr bilan yaqin diplomatik koordinatsiyani yo‘lga qo‘ydi, keyinchalik ushbu formatga Qatar ham qo‘shildi. Natijada Saudiya yangi mintaqaviy diplomatik platforma markaziga aylanishni maqsad qilmoqda.
Ikkinchidan, Qatar asosiy e’tiborni Hormuz bo‘g‘ozi orqali xalqaro yuk tashuvlari xavfsizligini ta’minlashga qaratmoqda. Doha keng qamrovli siyosiy kelishuvdan ko‘ra, savdo yo‘llari barqarorligini ta’minlaydigan amaliy mexanizmlarni ustuvor deb hisoblamoqda.
Uchinchidan, BAA xavfsizlikka asoslangan ancha ehtiyotkor siyosatni tanlamoqda. Mojaro davomida eng katta raketa va dron hujumlariga duch kelgan Abu-Dabi hozircha Eron bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri yaqinlashishdan tiyilib, mudofaa salohiyatini mustahkamlashga urg‘u bermoqda.
To‘rtinchidan, Kengash ichida yagona havo va raketaga qarshi mudofaa tizimini yaratish istiqbollari hanuz pastligicha qolmoqda. Tahdidlarni turlicha baholash, o‘zaro ishonch darajasining yetarli emasligi hamda milliy manfaatlarning ustuvorligi sababli davlatlar kollektiv mudofaa modelidan ko‘ra individual xavfsizlik strategiyalarini afzal ko‘rmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Fors ko‘rfazida yangi xavfsizlik arxitekturasi yagona blok shaklida emas, balki har bir davlatning siyosiy va strategik manfaatlariga moslashgan ko‘p qatlamli model asosida shakllanmoqda. Bu esa yaqin yillarda Kengash ichidagi geosiyosiy tafovutlar yanada yaqqol namoyon bo‘lishini anglatadi.
Strategic Focus: Central Asia
✍5👍5❤3
Rossiyadagi yoqilg‘i inqirozining Markaziy Osiyoga ta’siri
Rossiyada neftni qayta ishlash zavodlariga uyushtirilgan dron hujumlari natijasida qayta ishlash quvvatlarining sezilarli qismi vaqtincha ishdan chiqdi. Natijada mamlakat ichida benzin va dizel yoqilg‘isi taqchilligi yuzaga kelib, ayrim hududlarda yoqilg‘i sotuviga cheklovlar joriy etildi. Mavjud hisob-kitoblarga ko‘ra, Rossiyada benzin ishlab chiqarish 41 foizga, dizel ishlab chiqarish esa 44 foizga qisqargan, bu esa nafaqat ichki bozor, balki Rossiya eksportiga yuqori darajada bog‘liq bo‘lgan davlatlarga ham bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda.
Xususan, Tojikiston neft mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojining qariyb 85 foizini Rossiya hisobidan qoplaydi. Mamlakat har yili Rossiyadan 1,2 mln tonnadan ortiq neft mahsulotlari import qiladi va bunga qariyb 900 mln AQSh dollari sarflaydi. Rossiyadagi ishlab chiqarish qisqarishi oqibatida Tojikistonda benzin narxi o‘rtacha 10 foizga, dizel esa 8 foizga qimmatlashdi. Shu bilan birga, temiryo‘l orqali yoqilg‘i yetkazib berish muddati 45 kungacha cho‘zilib, logistika zanjirlaridagi muammolar yanada kuchaydi.
Vaziyat Qirg‘iziston uchun ham murakkab tus olmoqda. Mamlakat neft mahsulotlari importining 95 foizi Rossiyaga to‘g‘ri keladi. 2026-yil iyun oyidan boshlab Rossiya eksport jadvaliga o‘zgartirishlar kiritilishi ortidan Qirg‘izistonda yuqori oktanli benzin va dizel ta’minotida uzilishlar kuzatildi. Mavjud zaxiralar taxminan 45 kunga yetishi aytilmoqda. Agar Rossiya dizel eksportiga qo‘shimcha cheklovlar kiritsa, bu kuzgi qishloq xo‘jaligi ishlari va agrar sektor faoliyatiga jiddiy salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Shu sababli Bishkek allaqachon Qozog‘iston, Ozarbayjon va Belarus bilan muqobil yoqilg‘i yetkazib berish bo‘yicha muzokaralarni faollashtirdi hamda mamlakatdagi “Junda” neftni qayta ishlash zavodining qo‘shimcha quvvatlarini ishga tushirish bo‘yicha topshiriq berdi. Bu esa mintaqa davlatlari energiya xavfsizligini ta’minlash uchun ta’minot manbalarini diversifikatsiya qilish zaruratini tobora chuqurroq anglayotganini ko‘rsatmoqda.
Asosiy xulosa shuki, Rossiyadagi yoqilg‘i inqirozi faqat ichki iqtisodiy muammo emas, balki butun Markaziy Osiyodagi energetik xavfsizlikni sinovdan o‘tkazayotgan omilga aylanmoqda. Ushbu vaziyat mintaqa davlatlarining bitta yetkazib beruvchiga yuqori darajadagi qaramligi qanday strategik xatarlarni yuzaga keltirishini yana bir bor namoyish etdi. O‘rta va uzoq muddatli istiqbolda import geografiyasini kengaytirish, milliy qayta ishlash quvvatlarini rivojlantirish hamda strategik yoqilg‘i zaxiralarini shakllantirish Markaziy Osiyo davlatlari uchun ustuvor vazifalardan biriga aylanishi kutilmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Rossiyada neftni qayta ishlash zavodlariga uyushtirilgan dron hujumlari natijasida qayta ishlash quvvatlarining sezilarli qismi vaqtincha ishdan chiqdi. Natijada mamlakat ichida benzin va dizel yoqilg‘isi taqchilligi yuzaga kelib, ayrim hududlarda yoqilg‘i sotuviga cheklovlar joriy etildi. Mavjud hisob-kitoblarga ko‘ra, Rossiyada benzin ishlab chiqarish 41 foizga, dizel ishlab chiqarish esa 44 foizga qisqargan, bu esa nafaqat ichki bozor, balki Rossiya eksportiga yuqori darajada bog‘liq bo‘lgan davlatlarga ham bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda.
Xususan, Tojikiston neft mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojining qariyb 85 foizini Rossiya hisobidan qoplaydi. Mamlakat har yili Rossiyadan 1,2 mln tonnadan ortiq neft mahsulotlari import qiladi va bunga qariyb 900 mln AQSh dollari sarflaydi. Rossiyadagi ishlab chiqarish qisqarishi oqibatida Tojikistonda benzin narxi o‘rtacha 10 foizga, dizel esa 8 foizga qimmatlashdi. Shu bilan birga, temiryo‘l orqali yoqilg‘i yetkazib berish muddati 45 kungacha cho‘zilib, logistika zanjirlaridagi muammolar yanada kuchaydi.
Vaziyat Qirg‘iziston uchun ham murakkab tus olmoqda. Mamlakat neft mahsulotlari importining 95 foizi Rossiyaga to‘g‘ri keladi. 2026-yil iyun oyidan boshlab Rossiya eksport jadvaliga o‘zgartirishlar kiritilishi ortidan Qirg‘izistonda yuqori oktanli benzin va dizel ta’minotida uzilishlar kuzatildi. Mavjud zaxiralar taxminan 45 kunga yetishi aytilmoqda. Agar Rossiya dizel eksportiga qo‘shimcha cheklovlar kiritsa, bu kuzgi qishloq xo‘jaligi ishlari va agrar sektor faoliyatiga jiddiy salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Shu sababli Bishkek allaqachon Qozog‘iston, Ozarbayjon va Belarus bilan muqobil yoqilg‘i yetkazib berish bo‘yicha muzokaralarni faollashtirdi hamda mamlakatdagi “Junda” neftni qayta ishlash zavodining qo‘shimcha quvvatlarini ishga tushirish bo‘yicha topshiriq berdi. Bu esa mintaqa davlatlari energiya xavfsizligini ta’minlash uchun ta’minot manbalarini diversifikatsiya qilish zaruratini tobora chuqurroq anglayotganini ko‘rsatmoqda.
Asosiy xulosa shuki, Rossiyadagi yoqilg‘i inqirozi faqat ichki iqtisodiy muammo emas, balki butun Markaziy Osiyodagi energetik xavfsizlikni sinovdan o‘tkazayotgan omilga aylanmoqda. Ushbu vaziyat mintaqa davlatlarining bitta yetkazib beruvchiga yuqori darajadagi qaramligi qanday strategik xatarlarni yuzaga keltirishini yana bir bor namoyish etdi. O‘rta va uzoq muddatli istiqbolda import geografiyasini kengaytirish, milliy qayta ishlash quvvatlarini rivojlantirish hamda strategik yoqilg‘i zaxiralarini shakllantirish Markaziy Osiyo davlatlari uchun ustuvor vazifalardan biriga aylanishi kutilmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
🔥6❤5👍3
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
Tahlilchilar aytishicha, BAA Bashar Asad rejimi almashganidan so‘ng Suriyada investitsion va infratuzilmaviy ishtirokini keskin faollashtirmoqda. Abu-Dabi strategiyasining markaziy elementi Suriya O‘rta yer dengizi sohillarini Iroq hududi orqali Fors ko‘rfazi portlari bilan bog‘laydigan yangi transport-logistika koridorini shakllantirishdan iborat. Mazkur tashabbus so‘nggi Eron mojarosidan keyin an’anaviy dengiz yo‘llarining zaiflashuvi fonida Fors ko‘rfazi monarxiyalarining eksport yo‘nalishlarini diversifikatsiya qilishga qaratilgan uzoq muddatli geoiqtisodiy strategiyasining tarkibiy qismi sifatida baholanmoqda.
Ma’lumotlarga ko‘ra, 2026-yil 26-iyun kuni Suriya Quruqlik va dengiz portlari bosh boshqarmasi rahbari Qusay Badaviy boshchiligidagi delegatsiya BAA vakillari, jumladan, Amirliklarning Damashqdagi muvaqqat vakili Abdulhakim an-Nuaymiy hamda AD Ports Group kompaniyasining mintaqaviy direktori Muhammad al-Manhali bilan muzokaralar o‘tkazgan. Uchrashuv davomida Suriyaning O‘rta yer dengizi portlarini Iroqdagi Umm-Qasr va Abu-Dabidagi Khalifa Port bilan bog‘lovchi multimodal transport koridorini yaratish, shuningdek, Suriya dengiz va quruqlik portlari, erkin iqtisodiy zonalar hamda Al-Tanf chegara o‘tish punktida yirik logistika markazini barpo etish masalalari muhokama qilingan.
Mazkur loyiha BAAning Suriyadagi avvalgi investitsion faoliyatining mantiqiy davomi hisoblanadi. Xususan, 2025-yil iyul oyida DP World kompaniyasi Tartus portini modernizatsiya qilish va boshqarish bo‘yicha 30 yillik, 800 mln AQSH dollari qiymatidagi konsessiya shartnomasini imzolagan edi. Bu esa Abu-Dabiga Sharqiy O‘rta yer dengizi hududida strategik tayanch nuqtasini yaratish imkonini berdi.
Tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, BAAning ushbu tashabbusi nafaqat iqtisodiy, balki geosiyosiy zarurat bilan ham izohlanadi. Joriy yilda Eron bilan yuz bergan harbiy qarama-qarshilik Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tuvchi an’anaviy dengiz logistikasining qanchalik zaif ekanini yana bir bor namoyish etdi. AQSH va boshqa tashqi kuchlar bo‘g‘oz xavfsizligini to‘liq kafolatlay olmagan sharoitda Fors ko‘rfazi davlatlari Yevropa bozorlariga chiqish uchun muqobil transport yo‘laklarini yaratishga intilmoqda. Shu nuqtai nazardan, yangi siyosiy sharoitdagi Suriya geografik joylashuvi sababli Fors ko‘rfazi va O‘rta yer dengizi o‘rtasidagi eng qulay tranzit platformalaridan biri sifatida ko‘rilmoqda.
Biroq loyiha oldida qator tizimli xavf va cheklovlar ham saqlanib qolmoqda. Birinchidan, Suriyaning urushdan keyingi iqtisodiy va institutsional inqirozi loyihaning amaliy bosqichga o‘tishini murakkablashtiradi. Jahon banki baholariga ko‘ra, mamlakat iqtisodiyotiga yetkazilgan zarar $216 mlrddan oshgan bo‘lib, moliyaviy tizim, milliy valyuta va investitsion muhit hanuz zaifligicha qolmoqda. Ikkinchidan, rejalashtirilayotgan koridorning asosiy quruqlik bo‘g‘ini hisoblangan Iroq ichki siyosatidagi eronparast kuchlarning ta’siri Bag‘dodning yakuniy pozitsiyasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Uchinchidan, Isroilning Suriya hududidagi harbiy amaliyotlari xorijiy investorlar uchun xavfsizlik xatarlarini saqlab qolmoqda va kapital oqimini sekinlashtiruvchi omil bo‘lib qolmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Abu-Dabi Suriyani kelajakdagi mintaqaviy logistika tizimining muhim bo‘g‘iniga aylantirish orqali Sharqiy O‘rta yer dengizida uzoq muddatli iqtisodiy va geosiyosiy ta’sirini mustahkamlashni maqsad qilgan. Shu bilan birga, loyihaning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan Damashqning iqtisodiy islohotlarni amalga oshirish qobiliyati, Iroqdagi siyosiy vaziyat hamda mintaqadagi xavfsizlik muhitining barqarorlashuviga bevosita bog‘liq bo‘ladi. Bundan tashqari, Eron bilan yaqinda yuz bergan urushning moliyaviy oqibatlari BAAning investitsion xarajatlarini qayta ko‘rib chiqishiga sabab bo‘lishi va Suriyadagi ayrim yirik infratuzilmaviy loyihalarning amalga oshirish muddatlarini kechiktirishi ehtimoldan xoli emas.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
Ma’lumotlarga ko‘ra, 2026-yil 26-iyun kuni Suriya Quruqlik va dengiz portlari bosh boshqarmasi rahbari Qusay Badaviy boshchiligidagi delegatsiya BAA vakillari, jumladan, Amirliklarning Damashqdagi muvaqqat vakili Abdulhakim an-Nuaymiy hamda AD Ports Group kompaniyasining mintaqaviy direktori Muhammad al-Manhali bilan muzokaralar o‘tkazgan. Uchrashuv davomida Suriyaning O‘rta yer dengizi portlarini Iroqdagi Umm-Qasr va Abu-Dabidagi Khalifa Port bilan bog‘lovchi multimodal transport koridorini yaratish, shuningdek, Suriya dengiz va quruqlik portlari, erkin iqtisodiy zonalar hamda Al-Tanf chegara o‘tish punktida yirik logistika markazini barpo etish masalalari muhokama qilingan.
Mazkur loyiha BAAning Suriyadagi avvalgi investitsion faoliyatining mantiqiy davomi hisoblanadi. Xususan, 2025-yil iyul oyida DP World kompaniyasi Tartus portini modernizatsiya qilish va boshqarish bo‘yicha 30 yillik, 800 mln AQSH dollari qiymatidagi konsessiya shartnomasini imzolagan edi. Bu esa Abu-Dabiga Sharqiy O‘rta yer dengizi hududida strategik tayanch nuqtasini yaratish imkonini berdi.
Tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, BAAning ushbu tashabbusi nafaqat iqtisodiy, balki geosiyosiy zarurat bilan ham izohlanadi. Joriy yilda Eron bilan yuz bergan harbiy qarama-qarshilik Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tuvchi an’anaviy dengiz logistikasining qanchalik zaif ekanini yana bir bor namoyish etdi. AQSH va boshqa tashqi kuchlar bo‘g‘oz xavfsizligini to‘liq kafolatlay olmagan sharoitda Fors ko‘rfazi davlatlari Yevropa bozorlariga chiqish uchun muqobil transport yo‘laklarini yaratishga intilmoqda. Shu nuqtai nazardan, yangi siyosiy sharoitdagi Suriya geografik joylashuvi sababli Fors ko‘rfazi va O‘rta yer dengizi o‘rtasidagi eng qulay tranzit platformalaridan biri sifatida ko‘rilmoqda.
Biroq loyiha oldida qator tizimli xavf va cheklovlar ham saqlanib qolmoqda. Birinchidan, Suriyaning urushdan keyingi iqtisodiy va institutsional inqirozi loyihaning amaliy bosqichga o‘tishini murakkablashtiradi. Jahon banki baholariga ko‘ra, mamlakat iqtisodiyotiga yetkazilgan zarar $216 mlrddan oshgan bo‘lib, moliyaviy tizim, milliy valyuta va investitsion muhit hanuz zaifligicha qolmoqda. Ikkinchidan, rejalashtirilayotgan koridorning asosiy quruqlik bo‘g‘ini hisoblangan Iroq ichki siyosatidagi eronparast kuchlarning ta’siri Bag‘dodning yakuniy pozitsiyasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Uchinchidan, Isroilning Suriya hududidagi harbiy amaliyotlari xorijiy investorlar uchun xavfsizlik xatarlarini saqlab qolmoqda va kapital oqimini sekinlashtiruvchi omil bo‘lib qolmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Abu-Dabi Suriyani kelajakdagi mintaqaviy logistika tizimining muhim bo‘g‘iniga aylantirish orqali Sharqiy O‘rta yer dengizida uzoq muddatli iqtisodiy va geosiyosiy ta’sirini mustahkamlashni maqsad qilgan. Shu bilan birga, loyihaning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan Damashqning iqtisodiy islohotlarni amalga oshirish qobiliyati, Iroqdagi siyosiy vaziyat hamda mintaqadagi xavfsizlik muhitining barqarorlashuviga bevosita bog‘liq bo‘ladi. Bundan tashqari, Eron bilan yaqinda yuz bergan urushning moliyaviy oqibatlari BAAning investitsion xarajatlarini qayta ko‘rib chiqishiga sabab bo‘lishi va Suriyadagi ayrim yirik infratuzilmaviy loyihalarning amalga oshirish muddatlarini kechiktirishi ehtimoldan xoli emas.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
👍4👌4❤2🔥1
O‘zbekistonning narkotrafikka qarshi siyosati o‘z samarasini bermoqda
Afg‘oniston bo‘yicha taniqli ekspert A.Serenko o‘zining so‘nggi tahlilida Tolibon narkotarmoqlari uchun eng muhim tranzit yo‘nalishlaridan biri sifatida O‘zbekiston tanlanayotganini, biroq Toshkent tomonidan amalga oshirilayotgan qat’iy siyosat ushbu rejalarni izdan chiqarayotganini tan oldi.
Xususan, 2026-yil 17-may kuni Termiz chegara bojxona postida Afg‘onistondan olib kirilayotgan ekskavator ichidan 593 kg gashish va 3 kg opiy - jami 596 kg giyohvand modda musodara qilindi. Bu so‘nggi yillardagi eng yirik ushlashlardan biri bo‘ldi.
2-iyun kuni esa Turkmaniston bilan chegaradagi “Oplot” postida Rossiyaga tranzit qilinayotgan yuk tarkibidan 13 kilogrammga yaqin geroin aniqlandi. Oradan ikki hafta o‘tib, 17-iyun kuni huquqni muhofaza qiluvchi organlar Surxondaryoda 25,4 kg opiy va 11 kg dan ortiq gashish, jami qariyb 38 kg giyohvand moddani musodara qilib, ushbu yukni qabul qilishi kerak bo‘lgan shaxslarni Samarqandda qo‘lga oldi.
A.Serenko qayd etishicha, Saida Mirziyoyeva tomonidan giyohvandlikka qarshi yangi qonun ijrosining shaxsiy nazoratga olinishi narkotrafikka qarshi kurashni yangi bosqichga olib chiqdi. Unga ko‘ra, qo‘lga olinayotgan yuklar hajmi Tolibon ortida turgan yirik transmilliy narkotarmoqlar faoliyat yuritayotganini ko‘rsatsa, ularning ketma-ket fosh etilishi O‘zbekistonning chegara xavfsizligi va tezkor xizmatlari samaradorligi sezilarli darajada oshganini tasdiqlaydi.
Keltirilgan faktlar shuni ko‘rsatadiki, Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekistonda narkotrafikka qarshi kurash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Chegara xavfsizligini mustahkamlash, zamonaviy nazorat mexanizmlarini joriy etish hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatining muvofiqlashtirilishi natijasida O‘zbekistonning bu boradagi sa’y-harakatlari xalqaro ekspertlar hamjamiyati tomonidan ham ijobiy baholanmoqda. Bugungi kunda mamlakat nafaqat o‘z xavfsizligini, balki butun Markaziy Osiyoda transmilliy narkotrafikka qarshi kurashning muhim tayanchlaridan biri sifatida e’tirof etilmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Afg‘oniston bo‘yicha taniqli ekspert A.Serenko o‘zining so‘nggi tahlilida Tolibon narkotarmoqlari uchun eng muhim tranzit yo‘nalishlaridan biri sifatida O‘zbekiston tanlanayotganini, biroq Toshkent tomonidan amalga oshirilayotgan qat’iy siyosat ushbu rejalarni izdan chiqarayotganini tan oldi.
Xususan, 2026-yil 17-may kuni Termiz chegara bojxona postida Afg‘onistondan olib kirilayotgan ekskavator ichidan 593 kg gashish va 3 kg opiy - jami 596 kg giyohvand modda musodara qilindi. Bu so‘nggi yillardagi eng yirik ushlashlardan biri bo‘ldi.
2-iyun kuni esa Turkmaniston bilan chegaradagi “Oplot” postida Rossiyaga tranzit qilinayotgan yuk tarkibidan 13 kilogrammga yaqin geroin aniqlandi. Oradan ikki hafta o‘tib, 17-iyun kuni huquqni muhofaza qiluvchi organlar Surxondaryoda 25,4 kg opiy va 11 kg dan ortiq gashish, jami qariyb 38 kg giyohvand moddani musodara qilib, ushbu yukni qabul qilishi kerak bo‘lgan shaxslarni Samarqandda qo‘lga oldi.
A.Serenko qayd etishicha, Saida Mirziyoyeva tomonidan giyohvandlikka qarshi yangi qonun ijrosining shaxsiy nazoratga olinishi narkotrafikka qarshi kurashni yangi bosqichga olib chiqdi. Unga ko‘ra, qo‘lga olinayotgan yuklar hajmi Tolibon ortida turgan yirik transmilliy narkotarmoqlar faoliyat yuritayotganini ko‘rsatsa, ularning ketma-ket fosh etilishi O‘zbekistonning chegara xavfsizligi va tezkor xizmatlari samaradorligi sezilarli darajada oshganini tasdiqlaydi.
Keltirilgan faktlar shuni ko‘rsatadiki, Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekistonda narkotrafikka qarshi kurash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Chegara xavfsizligini mustahkamlash, zamonaviy nazorat mexanizmlarini joriy etish hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatining muvofiqlashtirilishi natijasida O‘zbekistonning bu boradagi sa’y-harakatlari xalqaro ekspertlar hamjamiyati tomonidan ham ijobiy baholanmoqda. Bugungi kunda mamlakat nafaqat o‘z xavfsizligini, balki butun Markaziy Osiyoda transmilliy narkotrafikka qarshi kurashning muhim tayanchlaridan biri sifatida e’tirof etilmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍8❤5✍3👎1🔥1
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
3-iyul kuni Saudiya Arabistoni tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari boshchiligidagi rasmiy delegatsiyaning Eron oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomanaiyning dafn marosimida ishtirok etishi mintaqaviy diplomatiyada muhim siyosiy signal bo‘ldi. Mazkur tashrif Ar-Riyod va Tehron o‘rtasidagi munosabatlarning tiklanishi davom etayotganini hamda Saudiya Arabistoni hozircha Eron tomonidan “nodo‘st davlat” sifatida ko‘rilmayotganini namoyish etdi.
Muhimi, bunday darajadagi tashrif oldindan rasmiy taklif va ikki tomonlama kelishuvsiz amalga oshirilmaydi. Eronning Saudiya delegatsiyasini dafn marosimiga taklif qilgani Tehronning ongli ravishda Ar-Riyod bilan muloqotni saqlab qolish va qo‘shnichilik siyosatini davom ettirish niyatini ko‘rsatadi. Eron TIV vakili Ismoil Baqoiyning bayonotiga ko‘ra, AQSh va Isroil hujumlariga nisbatan “nomaqbul pozitsiya” tutgan davlatlar marosimga taklif etilmagan.
Shu nuqtai nazardan, Saudiya Arabistoni delegatsiyasining ishtiroki so‘nggi oylardagi harbiy keskinlik va o‘zaro ishonchsizlikka qaramay, ikki davlat qarama-qarshilikni chuqurlashtirishdan ko‘ra siyosiy muloqotni afzal ko‘rayotganini anglatadi.
Biroq ushbu tashrif Isroil axborot maydonida turli talqinlarga sabab bo‘ldi. Ayrim sharhlarda marosim davomida o‘qilgan Qur’on oyatlari yoki delegatsiya kiyimlari orqali yashirin siyosiy ramzlar izlashga urinishlar kuzatildi. Bunday narrativlarning asosiy maqsadi Saudiya Arabistoni va Eron o‘rtasidagi yaqinlashuvning siyosiy ahamiyatini pasaytirish hamda tashrifni qarama-qarshilik belgisi sifatida talqin qilishdan iborat edi. Bu esa Tel-Avivning Eron-Isroil qarama-qarshiligi natijasida Tehron va Ar-Riyod o‘rtasida chuqur uzilish yuz beradi, degan kutgan natijasi amalga oshmaganini ko‘rsatmoqda.
Dafn marosimi Fors ko‘rfazi davlatlari o‘rtasidagi yangi siyosiy konfiguratsiyani ham namoyon etdi. Saudiya Arabistoni, Qatar va Ummon rasmiy delegatsiyalar yuborgan bo‘lsa, BAA, Bahrayn va Quvayt vakillari marosimda ishtirok etmadi. Bu holat Fors ko‘rfazi arab davlatlari hamkorlik kengashi (Kengash) ichidagi kuchlar muvozanati o‘zgarayotganidan dalolat beradi.
Shu bilan birga, mintaqadagi jarayonlarni qat’iy ikki lagerga bo‘lish ham to‘liq to‘g‘ri emas. Xususan, Quvaytning Eron bo‘yicha pozitsiyasi BAA yoki Bahraynnikiga nisbatan ancha ehtiyotkor bo‘lib qolmoqda. Mamlakat Falastin masalasida avvalgi siyosatini saqlab kelmoqda va Ibrohim kelishuvlarini qo‘llab-quvvatlamaydi. Shu sababli Kengash doirasida Eronga qarshi yagona front shakllanishi ehtimoli hozircha past baholanmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Saudiya Arabistoni delegatsiyasining Tehronga tashrifi nafaqat diplomatik protokol, balki Fors ko‘rfazida urushdan keyingi xavfsizlik arxitekturasi va yangi geosiyosiy muvozanat shakllanayotganining muhim indikatoridir. Kengash davlatlari Eron tahdidini turlicha baholayotgani sababli, kelajakdagi mintaqaviy xavfsizlik tizimi ham yagona blok emas, balki pragmatik va ko‘p qutbli manfaatlar muvozanati asosida shakllanishi kutilmoqda.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
Muhimi, bunday darajadagi tashrif oldindan rasmiy taklif va ikki tomonlama kelishuvsiz amalga oshirilmaydi. Eronning Saudiya delegatsiyasini dafn marosimiga taklif qilgani Tehronning ongli ravishda Ar-Riyod bilan muloqotni saqlab qolish va qo‘shnichilik siyosatini davom ettirish niyatini ko‘rsatadi. Eron TIV vakili Ismoil Baqoiyning bayonotiga ko‘ra, AQSh va Isroil hujumlariga nisbatan “nomaqbul pozitsiya” tutgan davlatlar marosimga taklif etilmagan.
Shu nuqtai nazardan, Saudiya Arabistoni delegatsiyasining ishtiroki so‘nggi oylardagi harbiy keskinlik va o‘zaro ishonchsizlikka qaramay, ikki davlat qarama-qarshilikni chuqurlashtirishdan ko‘ra siyosiy muloqotni afzal ko‘rayotganini anglatadi.
Biroq ushbu tashrif Isroil axborot maydonida turli talqinlarga sabab bo‘ldi. Ayrim sharhlarda marosim davomida o‘qilgan Qur’on oyatlari yoki delegatsiya kiyimlari orqali yashirin siyosiy ramzlar izlashga urinishlar kuzatildi. Bunday narrativlarning asosiy maqsadi Saudiya Arabistoni va Eron o‘rtasidagi yaqinlashuvning siyosiy ahamiyatini pasaytirish hamda tashrifni qarama-qarshilik belgisi sifatida talqin qilishdan iborat edi. Bu esa Tel-Avivning Eron-Isroil qarama-qarshiligi natijasida Tehron va Ar-Riyod o‘rtasida chuqur uzilish yuz beradi, degan kutgan natijasi amalga oshmaganini ko‘rsatmoqda.
Dafn marosimi Fors ko‘rfazi davlatlari o‘rtasidagi yangi siyosiy konfiguratsiyani ham namoyon etdi. Saudiya Arabistoni, Qatar va Ummon rasmiy delegatsiyalar yuborgan bo‘lsa, BAA, Bahrayn va Quvayt vakillari marosimda ishtirok etmadi. Bu holat Fors ko‘rfazi arab davlatlari hamkorlik kengashi (Kengash) ichidagi kuchlar muvozanati o‘zgarayotganidan dalolat beradi.
Shu bilan birga, mintaqadagi jarayonlarni qat’iy ikki lagerga bo‘lish ham to‘liq to‘g‘ri emas. Xususan, Quvaytning Eron bo‘yicha pozitsiyasi BAA yoki Bahraynnikiga nisbatan ancha ehtiyotkor bo‘lib qolmoqda. Mamlakat Falastin masalasida avvalgi siyosatini saqlab kelmoqda va Ibrohim kelishuvlarini qo‘llab-quvvatlamaydi. Shu sababli Kengash doirasida Eronga qarshi yagona front shakllanishi ehtimoli hozircha past baholanmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Saudiya Arabistoni delegatsiyasining Tehronga tashrifi nafaqat diplomatik protokol, balki Fors ko‘rfazida urushdan keyingi xavfsizlik arxitekturasi va yangi geosiyosiy muvozanat shakllanayotganining muhim indikatoridir. Kengash davlatlari Eron tahdidini turlicha baholayotgani sababli, kelajakdagi mintaqaviy xavfsizlik tizimi ham yagona blok emas, balki pragmatik va ko‘p qutbli manfaatlar muvozanati asosida shakllanishi kutilmoqda.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
❤5👏5
Forwarded from Strategic Focus: Atlantic
Moskvadagi manbalarga ko‘ra, Kremlda A.Lukashenkoning so‘nggi siyosatidan norozilik tobora kuchaymoqda. Asosiy sabab - Belarus Rossiyadagi yoqilg‘i inqirozidan iqtisodiy foyda ko‘rayotgani va avvalroq V.Putinga berilgan “inqirozdan spekulyativ maqsadlarda foydalanmaslik” haqidagi va’dalarga amal qilmayotganidir.
Rossiyada chuqurlashib borayotgan yoqilg‘i taqchilligi fonida Belarus Rossiyaga eksport qilinayotgan AI-92 benzini narxini so‘nggi bir hafta ichida yana 6 foizga oshirdi (1 tonna uchun 127 ming rubl). May oyidan buyon esa narx deyarli 1,8 baravar qimmatlashgan.
E’tiborlisi, Belarusning ishlab chiqarish xarajatlari amalda o‘zgarmagan. Mamlakat hamon Rossiyadan imtiyozli narxlarda neft olmoqda, logistika xarajatlari va yoqilg‘i sifati ham avvalgidek qolmoqda. Shunga qaramay, Minsk Rossiyadagi taqchillik va vahimadan foydalanib, eksport narxlarini muntazam oshirib bormoqda.
Iyun oyida Belarus neftni qayta ishlash zavodlari Rossiya bozoriga qariyb 80 ming tonna benzin yetkazib bergan bo‘lsa-da, bu narxlarni pasaytirish o‘rniga ularning yanada oshishiga to‘sqinlik qilmadi. Aksincha, Minsk Rossiya bozoridagi og‘ir vaziyatni o‘zining tijoriy manfaatlari yo‘lida maksimal darajada ishlatmoqda.
Mazkur holat Kremlning ittifoqchilik tizimi tobora pragmatik tus olayotganini ko‘rsatmoqda. Rossiyaning eng yaqin hamkori hisoblangan Belarus ham siyosiy birdamlikdan ko‘ra iqtisodiy manfaatni ustun qo‘ymoqda. Bu esa Vladimir Putinning nafaqat G‘arb bilan, balki eng yaqin ittifoqchilari orasida ham siyosiy tayanchi zaiflashib borayotganini anglatadi.
Agar hatto Belarus ham Rossiyaning inqirozidan foyda olishni afzal ko‘rayotgan bo‘lsa, bu Kremlning geosiyosiy ta’siri va ittifoqchilik modelida jiddiy yemirilish boshlanganidan dalolat beradi.
Strategic Focus: Atlantic
Rossiyada chuqurlashib borayotgan yoqilg‘i taqchilligi fonida Belarus Rossiyaga eksport qilinayotgan AI-92 benzini narxini so‘nggi bir hafta ichida yana 6 foizga oshirdi (1 tonna uchun 127 ming rubl). May oyidan buyon esa narx deyarli 1,8 baravar qimmatlashgan.
E’tiborlisi, Belarusning ishlab chiqarish xarajatlari amalda o‘zgarmagan. Mamlakat hamon Rossiyadan imtiyozli narxlarda neft olmoqda, logistika xarajatlari va yoqilg‘i sifati ham avvalgidek qolmoqda. Shunga qaramay, Minsk Rossiyadagi taqchillik va vahimadan foydalanib, eksport narxlarini muntazam oshirib bormoqda.
Iyun oyida Belarus neftni qayta ishlash zavodlari Rossiya bozoriga qariyb 80 ming tonna benzin yetkazib bergan bo‘lsa-da, bu narxlarni pasaytirish o‘rniga ularning yanada oshishiga to‘sqinlik qilmadi. Aksincha, Minsk Rossiya bozoridagi og‘ir vaziyatni o‘zining tijoriy manfaatlari yo‘lida maksimal darajada ishlatmoqda.
Mazkur holat Kremlning ittifoqchilik tizimi tobora pragmatik tus olayotganini ko‘rsatmoqda. Rossiyaning eng yaqin hamkori hisoblangan Belarus ham siyosiy birdamlikdan ko‘ra iqtisodiy manfaatni ustun qo‘ymoqda. Bu esa Vladimir Putinning nafaqat G‘arb bilan, balki eng yaqin ittifoqchilari orasida ham siyosiy tayanchi zaiflashib borayotganini anglatadi.
Agar hatto Belarus ham Rossiyaning inqirozidan foyda olishni afzal ko‘rayotgan bo‘lsa, bu Kremlning geosiyosiy ta’siri va ittifoqchilik modelida jiddiy yemirilish boshlanganidan dalolat beradi.
Strategic Focus: Atlantic
😁15🔥10❤6
Forwarded from Farxod Karimov | Shaxsiy kanal
AQSh Fors koʻrfazidagi harbiy bazalarini yana qurol-yarogʻ bilan toʻldirib tashlamoqda. Tinchlikni xohlasang urushga tayyorlan deganimikin bu, yoki tinchlik bahona yangi urushga zahiramikin? Xullas, urush hali tugamadi, bunisi aniq. 60 kundan keyin barcha muammolar hal boʻlmasligini har ikki tomon qaytarib turganda, ijobiy tendensiyalarni kutish befoydaga oʻxshaydi.
👍6🔥6❤1
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
Afsuski, bildirilgan fikrlar geosiyosiy voqelikka juda mos keladi va bugungi manzara buni toʻliq tasdiqlamoqda. Vashingtonning Fors koʻrfazidagi harbiy infratuzilmani shoshilinch ravishda modernizatsiya qilishi va logistik zaxiralarni kuchaytirishi - shunchaki "tiyilish strategiyasi" (deterrence) doirasidagi profilaktika emas, balki mintaqada yirik eskalatsiyaning navbatdagi bosqichiga jiddiy tayyorgarlikdan dalolat beradi.
Tarix va harbiy tahlil shuni koʻrsatadiki, bu kabi keng koʻlamli moddiy-texnik safarbarlik hech qachon shunchaki "zaxira" sifatida qolib ketmaydi. Ayniqsa, har ikki qarama-qarshi tomon 60 kunlik muddatni yakuniy yechim emas, balki faqat vaqtinchalik taktik tanaffus (re-grouping) deb baholayotgan bir paytda.
Diplomatik bayonotlar ortiga yashiringan bu harbiy harakatlar yaqin istiqbolda mintaqada "gibrid urush" formatidan toʻgʻridan-toʻgʻri kinetik toʻqnashuvgacha boʻlgan stsenariylarning ehtimoli yuqoriligini koʻrsatadi.
Farxod aka haq, urush tugagani yoʻq, u shunchaki yangi, yanada shafqatsizroq bosqich oldidan kuch toʻplamoqda. Bugungi vaziyatda ijobiy tendensiyalarga umid qilish - geosiyosiy realizmdan yiroq boʻlgan optimizmdir.
M.Imomov, Strategic Focus eksperti
Strategic Focus: Middle East and North Africa
Tarix va harbiy tahlil shuni koʻrsatadiki, bu kabi keng koʻlamli moddiy-texnik safarbarlik hech qachon shunchaki "zaxira" sifatida qolib ketmaydi. Ayniqsa, har ikki qarama-qarshi tomon 60 kunlik muddatni yakuniy yechim emas, balki faqat vaqtinchalik taktik tanaffus (re-grouping) deb baholayotgan bir paytda.
Diplomatik bayonotlar ortiga yashiringan bu harbiy harakatlar yaqin istiqbolda mintaqada "gibrid urush" formatidan toʻgʻridan-toʻgʻri kinetik toʻqnashuvgacha boʻlgan stsenariylarning ehtimoli yuqoriligini koʻrsatadi.
Farxod aka haq, urush tugagani yoʻq, u shunchaki yangi, yanada shafqatsizroq bosqich oldidan kuch toʻplamoqda. Bugungi vaziyatda ijobiy tendensiyalarga umid qilish - geosiyosiy realizmdan yiroq boʻlgan optimizmdir.
M.Imomov, Strategic Focus eksperti
Strategic Focus: Middle East and North Africa
❤6😢6💯3
Forwarded from Shavkat Mirziyoyev_press-service
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
O‘zbekiston va Belarus Prezidentlari norasmiy uchrashuv o‘tkazdilar.
—
Президенты Узбекистана и Беларуси провели неформальную встречу.
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
—
Президенты Узбекистана и Беларуси провели неформальную встречу.
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
❤4👍4
Shavkat Mirziyoyev_press-service
O‘zbekiston va Belarus Prezidentlari norasmiy uchrashuv o‘tkazdilar. — Президенты Узбекистана и Беларуси провели неформальную встречу. Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
2026-yil 8–9-iyul kunlari Toshkent va Minsk o‘rtasidagi muzokaralar global siyosatdagi jiddiy o‘zgarishlar fonida bo‘lib o‘tmoqda. Manbalarga ko‘ra, ushbu uchrashuvning tashabbuskori va undan eng ko‘p manfaatdor tomon aynan Belarusdir.
Strategic Focus: Central Asia
Strategic Focus: Central Asia
❤5🔥5👍2
M.Imomov: Minsk bugun xalqaro legitimlikka muhtoj, Toshkent esa aynan shu siyosiy kapitalni taqdim eta oladigan kam sonli hamkorlardan biridir. Shavkat Mirziyoyevning Minskka tashrifi, avvalo, A.Lukashenko uchun muhim diplomatik yutuqdir. 2020-yildan keyin Belarus G‘arbning keng ko‘lamli sanksiyalariga duch keldi, Yevropa davlatlari bilan oliy darajadagi siyosiy muloqot keskin qisqardi. Moskva bosimi kuchaygan va manevr imkoniyatlari toraygan bir paytda Belarus rahbariga mustaqil tashqi siyosat yuritayotgan nufuzli sherik zarur edi. Mirziyoyevning ikki kunlik rasmiy tashrifi Minsk uchun Belarusning xalqaro maydonda hanuz ishonchli hamkorlari borligini ko‘rsatadigan muhim diplomatik signalga aylandi. Bu Kremlga ham aniq ishora bo‘ldi: Minsk hali ham muqobil diplomatik aloqalarga ega va butunlay yolg‘iz emas.
Strategic Focus: Central Asia
Strategic Focus: Central Asia
❤6🔥6👍2
S.Pinxasova: Toshkent Belarusga siyosiy tayanch berar ekan, buning evaziga sanoat texnologiyalari, ishlab chiqarish kompetensiyalari va yangi investitsiyalarni O‘zbekistonga jalb qilmoqda. Ya’ni, Shavkat Mirziyoyev Minskda nafaqat siyosatchi, balki uzoqni ko‘ra oladigan investor sifatida harakat qilmoqda. Belarusning murakkab geosiyosiy vaziyatini hisobga olib, Toshkent siyosiy ishonchni iqtisodiy dividendlarga aylantirmoqda. Bugungi kunda O‘zbekistonda Belarus kapitali ishtirokidagi 100 dan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda. Toshkent viloyatida “BELARUS” traktorlarini yig‘ish, “Enco Group” bilan kabel mahsulotlari ishlab chiqarish hamda “UzShoes” loyihasi doirasidagi poyabzal sanoati shular jumlasidandir. Eng muhimi, Belarus o‘z sanoati uchun yangi buyurtmalar va eksport bozorini saqlab qolayotgan bo‘lsa, qo‘shilgan qiymat, yangi ish o‘rinlari va zamonaviy texnologiyalar aynan O‘zbekiston iqtisodiyotida shakllanmoqda. Shu ma’noda, Toshkent geosiyosiy vaziyatni o‘zining uzoq muddatli sanoat modernizatsiyasi manfaatlariga xizmat qildirmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Strategic Focus: Central Asia
❤8👍8🔥3
K.Ametov: 2025-yilda O‘zbekiston va Belarus o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 965 mln dollarga yetdi, shundan Belarusning ijobiy savdo saldosi 517 mln dollardan oshdi. 2026-yilning dastlabki oylarida esa o‘zaro savdo hajmi qariyb 50 foizga oshdi. Bu Belarus iqtisodiyoti uchun O‘zbekiston bozori tobora strategik ahamiyat kasb etayotganini ko‘rsatadi. Tashrif doirasida Minskda O‘zbekiston Savdo uyining ochilishi, 100 dan ortiq qo‘shma korxonaning faoliyati hamda traktorsozlik, elektrotexnika, qishloq xo‘jaligi texnikasi va oziq-ovqat sanoatidagi investitsiya loyihalari ikki davlat iqtisodiy hamkorligini yangi bosqichga olib chiqdi. Eng muhim jihati shundaki, Toshkent ushbu hamkorlikni hech qanday mafkuraviy yoki siyosiy shartlar bilan bog‘lamayapti. Natijada Belarus nafaqat barqaror eksport bozori va valyuta tushumiga ega bo‘lmoqda, balki G‘arb sanksiyalari sharoitida o‘z sanoat mahsulotlari uchun ishonchli xaridor va uzoq muddatli iqtisodiy sherikni ham saqlab qolmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Strategic Focus: Central Asia
🔥6❤5🤗2
O‘zbekistonning ortib borayotgan geosiyosiy salohiyati Kreml nigohida
Moskvadagi siyosiy va ekspert doiralari Shavkat Mirziyoyevning Minskka tashrifini ikki tomonlama baholamoqda. Bir tomondan, Kreml ushbu tashrifni Rossiya manfaatlariga zid hodisa sifatida qabul qilmaydi, ikkinchi tomondan esa O‘zbekistonning ortib borayotgan geosiyosiy salohiyatini diqqat bilan kuzatmoqda.
Rossiya uchun eng muhim jihatlardan biri - Belarus iqtisodiyotining barqarorligini saqlab qolishdir. 2025-yilda O‘zbekiston va Belarus o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 965 mln dollarga, Belarusning ijobiy savdo hajmi esa 517 mln dollardan ortiq ko‘rsatkichga yetdi. Kreml buni pragmatik nuqtayi nazardan ijobiy baholaydi, chunki Belarus iqtisodiyotining O‘zbekiston bozori hisobiga qo‘llab-quvvatlanishi Rossiyaning Minskni doimiy subsidiyalash yukini qisman kamaytiradi. Ayrim tahlilchilar fikricha, O‘zbekiston - Belarus yo‘nalishida shakllanayotgan yangi logistika va savdo zanjirlari ham Moskva manfaatlariga qisman mos keladi.
Shu bilan birga, Kreml Shavkat Mirziyoyevning “aqlli neytralitet” siyosatini yaxshi tushunadi. O‘zbekiston G‘arb sanksiyalariga qo‘shilmagan, Rossiya bilan strategik aloqalarni saqlab qolgan va bir vaqtning o‘zida boshqa geosiyosiy markazlar bilan ham faol hamkorlikni rivojlantirib kelmoqda. Shu sababli Mirziyoyevning Minskka tashrifi Rossiyaga qarshi qadam sifatida emas, balki ittifoqchi davlatlar o‘rtasidagi tabiiy muloqot sifatida qabul qilinmoqda.
Biroq parda ortida boshqa tendensiya ham kuzatilmoqda. Toshkentning Belarusga yangi iqtisodiy, investitsiyaviy va logistika imkoniyatlarini taqdim etayotgani Rossiya ekspertlari orasida O‘zbekistonning tobora mustaqil geosiyosiy markazga aylanayotgani haqidagi qarashlarni kuchaytirmoqda. Bu esa Kremlni ehtiyotkorlik bilan vaziyatni kuzatishga majbur qilmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Moskva ushbu tashrifga ochiq e’tiroz bildirmaydi va rasmiy bayonotlarda uni MDH doirasidagi tabiiy integratsiya jarayoni sifatida talqin qiladi. Ammo parda ortida Kreml hushyorlikni saqlab qolmoqda. Sababi, Toshkent tomonidan Belarusga berilayotgan iqtisodiy va logistika imkoniyatlari Aleksandr Lukashenkoning muzokaralardagi pozitsiyasini mustahkamlashi hamda Minskning kelajakda Kreml bilan munosabatlarda yanada mustaqilroq siyosat yuritishiga xizmat qilishi mumkin. Shu bilan birga, Rossiyada O‘zbekistonning nafaqat Markaziy Osiyoda, balki butun Yevrosiyo makonida mustaqil strategik o‘yinchi sifatidagi mavqei tobora mustahkamlanayotgani haqidagi qarashlar ham kuchayib bormoqda.
B.Karimov, mustaqil ekspert
Strategic Focus: Central Asia
Moskvadagi siyosiy va ekspert doiralari Shavkat Mirziyoyevning Minskka tashrifini ikki tomonlama baholamoqda. Bir tomondan, Kreml ushbu tashrifni Rossiya manfaatlariga zid hodisa sifatida qabul qilmaydi, ikkinchi tomondan esa O‘zbekistonning ortib borayotgan geosiyosiy salohiyatini diqqat bilan kuzatmoqda.
Rossiya uchun eng muhim jihatlardan biri - Belarus iqtisodiyotining barqarorligini saqlab qolishdir. 2025-yilda O‘zbekiston va Belarus o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 965 mln dollarga, Belarusning ijobiy savdo hajmi esa 517 mln dollardan ortiq ko‘rsatkichga yetdi. Kreml buni pragmatik nuqtayi nazardan ijobiy baholaydi, chunki Belarus iqtisodiyotining O‘zbekiston bozori hisobiga qo‘llab-quvvatlanishi Rossiyaning Minskni doimiy subsidiyalash yukini qisman kamaytiradi. Ayrim tahlilchilar fikricha, O‘zbekiston - Belarus yo‘nalishida shakllanayotgan yangi logistika va savdo zanjirlari ham Moskva manfaatlariga qisman mos keladi.
Shu bilan birga, Kreml Shavkat Mirziyoyevning “aqlli neytralitet” siyosatini yaxshi tushunadi. O‘zbekiston G‘arb sanksiyalariga qo‘shilmagan, Rossiya bilan strategik aloqalarni saqlab qolgan va bir vaqtning o‘zida boshqa geosiyosiy markazlar bilan ham faol hamkorlikni rivojlantirib kelmoqda. Shu sababli Mirziyoyevning Minskka tashrifi Rossiyaga qarshi qadam sifatida emas, balki ittifoqchi davlatlar o‘rtasidagi tabiiy muloqot sifatida qabul qilinmoqda.
Biroq parda ortida boshqa tendensiya ham kuzatilmoqda. Toshkentning Belarusga yangi iqtisodiy, investitsiyaviy va logistika imkoniyatlarini taqdim etayotgani Rossiya ekspertlari orasida O‘zbekistonning tobora mustaqil geosiyosiy markazga aylanayotgani haqidagi qarashlarni kuchaytirmoqda. Bu esa Kremlni ehtiyotkorlik bilan vaziyatni kuzatishga majbur qilmoqda.
Xulosa qilib aytganda, Moskva ushbu tashrifga ochiq e’tiroz bildirmaydi va rasmiy bayonotlarda uni MDH doirasidagi tabiiy integratsiya jarayoni sifatida talqin qiladi. Ammo parda ortida Kreml hushyorlikni saqlab qolmoqda. Sababi, Toshkent tomonidan Belarusga berilayotgan iqtisodiy va logistika imkoniyatlari Aleksandr Lukashenkoning muzokaralardagi pozitsiyasini mustahkamlashi hamda Minskning kelajakda Kreml bilan munosabatlarda yanada mustaqilroq siyosat yuritishiga xizmat qilishi mumkin. Shu bilan birga, Rossiyada O‘zbekistonning nafaqat Markaziy Osiyoda, balki butun Yevrosiyo makonida mustaqil strategik o‘yinchi sifatidagi mavqei tobora mustahkamlanayotgani haqidagi qarashlar ham kuchayib bormoqda.
B.Karimov, mustaqil ekspert
Strategic Focus: Central Asia
❤17👍9🔥6👏2
Lukashenko Mirziyoyevdan nimani kutmoqda?
Diplomatik protokol ortida kechadigan yopiq muzokaralar tahlili shuni ko‘rsatadiki, A.Lukashenko uchun Sh.Mirziyoyev bilan uchrashuv nafaqat siyosiy ramz, balki Belarusning geosiyosiy va iqtisodiy barqarorligi bilan bog‘liq masalalarni muhokama qilish imkoniyati hamdir. Ayrim ekspertlar fikricha, Minsk bugungi murakkab xalqaro vaziyatda Toshkentni ishonchli va pragmatik hamkor sifatida ko‘rmoqda.
Avvalo, Belarus O‘zbekistonni G‘arb va Xitoy bilan muloqot qilish imkoniyatiga ega bo‘lgan kam sonli neytral davlatlardan biri sifatida baholaydi. Shu bois Lukashenko Mirziyoyevdan O‘zbekistonning Pekin, Vashington va Yevropa davlatlari bilan shakllangan ishonchli aloqalaridan foydalanib, ayrim gumanitar yoki iqtisodiy masalalar bo‘yicha norasmiy muloqot kanallarini saqlab qolishda ko‘mak so‘rashi mumkin. Toshkent Minsk uchun xalqaro maydonga ochiladigan neytral diplomatik ko‘prik vazifasini bajarishi ehtimoldan xoli emas.
Bundan tashqari, Belarus sanoati G‘arb sanksiyalari tufayli mikroelektronika, yuqori texnologiyalar va ayrim sanoat komponentlari taqchilligini boshdan kechirmoqda. Shu sababli Minsk O‘zbekiston bilan mavjud sanoat kooperatsiyasini yanada kengaytirish, qo‘shma korxonalar orqali yangi logistika va ta’minot zanjirlarini rivojlantirish masalasini ham ilgari surishi mumkin. Bunday hamkorlik Belarus uchun ishlab chiqarish barqarorligini saqlash, O‘zbekiston uchun esa zamonaviy texnologiyalar va investitsiyalarni jalb etish imkoniyatini yaratadi.
Yana bir muhim masala Janubiy Osiyo bozorlariga chiqish bilan bog‘liq. Yevropa yo‘nalishlaridagi cheklovlar va Rossiya portlari orqali tranzit xarajatlarining ortishi Belarusni yangi logistika yo‘laklarini izlashga majbur qilmoqda. Shu nuqtai nazardan, Termiz xalqaro savdo markazi, Transafg‘on transport yo‘lagi va Pokiston portlariga chiqish imkoniyatlari Minsk uchun strategik ahamiyat kasb etadi. Lukashenko O‘zbekistonning ushbu transport salohiyatidan foydalanish orqali Belarus mahsulotlarini Afg‘oniston, Pokiston va Janubiy Osiyo bozorlariga yetkazish imkoniyatlarini muhokama qilishi ehtimol qilinadi.
Xulosa qilib aytganda, rasmiy uchrashuvlarda sanoat kooperatsiyasi, savdo va investitsiyalar asosiy mavzu sifatida tilga olinayotgan bo‘lsa-da, yopiq muzokaralarda Belarus uchun geosiyosiy manevr imkoniyatlarini kengaytirish, yangi logistika yo‘laklarini ochish va xalqaro iqtisodiy aloqalarni diversifikatsiya qilish masalalari ustuvor bo‘lishi mumkin. Shu bilan birga, Shavkat Mirziyoyev bunday takliflarni faqat O‘zbekistonning milliy manfaatlariga mos keladigan va mamlakatni ikkilamchi sanksiyalar xavfi ostiga qo‘ymaydigan doirada ko‘rib chiqishi ehtimoli yuqori.
S.Pinxasova, Strategic Focus eksperti
Strategic Focus: Central Asia
Diplomatik protokol ortida kechadigan yopiq muzokaralar tahlili shuni ko‘rsatadiki, A.Lukashenko uchun Sh.Mirziyoyev bilan uchrashuv nafaqat siyosiy ramz, balki Belarusning geosiyosiy va iqtisodiy barqarorligi bilan bog‘liq masalalarni muhokama qilish imkoniyati hamdir. Ayrim ekspertlar fikricha, Minsk bugungi murakkab xalqaro vaziyatda Toshkentni ishonchli va pragmatik hamkor sifatida ko‘rmoqda.
Avvalo, Belarus O‘zbekistonni G‘arb va Xitoy bilan muloqot qilish imkoniyatiga ega bo‘lgan kam sonli neytral davlatlardan biri sifatida baholaydi. Shu bois Lukashenko Mirziyoyevdan O‘zbekistonning Pekin, Vashington va Yevropa davlatlari bilan shakllangan ishonchli aloqalaridan foydalanib, ayrim gumanitar yoki iqtisodiy masalalar bo‘yicha norasmiy muloqot kanallarini saqlab qolishda ko‘mak so‘rashi mumkin. Toshkent Minsk uchun xalqaro maydonga ochiladigan neytral diplomatik ko‘prik vazifasini bajarishi ehtimoldan xoli emas.
Bundan tashqari, Belarus sanoati G‘arb sanksiyalari tufayli mikroelektronika, yuqori texnologiyalar va ayrim sanoat komponentlari taqchilligini boshdan kechirmoqda. Shu sababli Minsk O‘zbekiston bilan mavjud sanoat kooperatsiyasini yanada kengaytirish, qo‘shma korxonalar orqali yangi logistika va ta’minot zanjirlarini rivojlantirish masalasini ham ilgari surishi mumkin. Bunday hamkorlik Belarus uchun ishlab chiqarish barqarorligini saqlash, O‘zbekiston uchun esa zamonaviy texnologiyalar va investitsiyalarni jalb etish imkoniyatini yaratadi.
Yana bir muhim masala Janubiy Osiyo bozorlariga chiqish bilan bog‘liq. Yevropa yo‘nalishlaridagi cheklovlar va Rossiya portlari orqali tranzit xarajatlarining ortishi Belarusni yangi logistika yo‘laklarini izlashga majbur qilmoqda. Shu nuqtai nazardan, Termiz xalqaro savdo markazi, Transafg‘on transport yo‘lagi va Pokiston portlariga chiqish imkoniyatlari Minsk uchun strategik ahamiyat kasb etadi. Lukashenko O‘zbekistonning ushbu transport salohiyatidan foydalanish orqali Belarus mahsulotlarini Afg‘oniston, Pokiston va Janubiy Osiyo bozorlariga yetkazish imkoniyatlarini muhokama qilishi ehtimol qilinadi.
Xulosa qilib aytganda, rasmiy uchrashuvlarda sanoat kooperatsiyasi, savdo va investitsiyalar asosiy mavzu sifatida tilga olinayotgan bo‘lsa-da, yopiq muzokaralarda Belarus uchun geosiyosiy manevr imkoniyatlarini kengaytirish, yangi logistika yo‘laklarini ochish va xalqaro iqtisodiy aloqalarni diversifikatsiya qilish masalalari ustuvor bo‘lishi mumkin. Shu bilan birga, Shavkat Mirziyoyev bunday takliflarni faqat O‘zbekistonning milliy manfaatlariga mos keladigan va mamlakatni ikkilamchi sanksiyalar xavfi ostiga qo‘ymaydigan doirada ko‘rib chiqishi ehtimoli yuqori.
S.Pinxasova, Strategic Focus eksperti
Strategic Focus: Central Asia
👍10❤9
Forwarded from Shavkat Mirziyoyev_press-service
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Belarusga rasmiy tashrifini yakunlagan Prezident Shavkat Mirziyoyevni Prezident Aleksandr Lukashenko kuzatib qo‘ydi.
—
Президента Шавката Мирзиёева, завершившего официальный визит в Беларусь, проводил Президент Александр Лукашенко.
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
—
Президента Шавката Мирзиёева, завершившего официальный визит в Беларусь, проводил Президент Александр Лукашенко.
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
👍75🔥37❤17🤝4
Forwarded from Jahongir Olimov | Rasmiy
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
O’zbekiston madhiyasini qo’lini ko’ksiga qo’ygancha tinglagan Lukashenko
Davlatimiz rahbarining Belarusga amalga oshirgan rasmiy tashrifi juda sermahsul o’tdi.
O’zbekiston Prezidenti va delegatsiyasiga katta ehtirom ko’rsatildi. Bu ko’plab detallarda namoyon bo’ldi.
Ulardan biri Minskdagi Mustaqillik saroyida davlatimiz rahbarini kutib olish marosimida, vatanimiz madhiyasi yangrayotgan paytda Belarus rahbari Aleksandr Lukashenko ham qo’lini ko’ksiga qo’yib turgani bo’ldi.
Bu Aleksandr Lukashenko tomonidan Prezident Shavkat Mirziyoyev va o’zbek xalqiga ko’rsatilgan yuksak hurmat-ehtirom belgisi, desak, adashmaymiz.
👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈
Davlatimiz rahbarining Belarusga amalga oshirgan rasmiy tashrifi juda sermahsul o’tdi.
O’zbekiston Prezidenti va delegatsiyasiga katta ehtirom ko’rsatildi. Bu ko’plab detallarda namoyon bo’ldi.
Ulardan biri Minskdagi Mustaqillik saroyida davlatimiz rahbarini kutib olish marosimida, vatanimiz madhiyasi yangrayotgan paytda Belarus rahbari Aleksandr Lukashenko ham qo’lini ko’ksiga qo’yib turgani bo’ldi.
Bu Aleksandr Lukashenko tomonidan Prezident Shavkat Mirziyoyev va o’zbek xalqiga ko’rsatilgan yuksak hurmat-ehtirom belgisi, desak, adashmaymiz.
👉 @jahongirolimov_rasmiy 👈
👍91🔥41❤23🤣2🕊1🤝1
8-apreldagi o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvidan so‘ng AQSh ilk bor Erondagi yirik fuqarolik infratuzilmasiga keng ko‘lamli zarbalar berdi. Bu safargi operatsiya faqat an’anaviy harbiy nishonlar bilan cheklanmay, Vashingtonning Tehronga nisbatan strategiyasida tub burilish yuz berganini ko‘rsatmoqda. AQSh Harbiy-dengiz kuchlari kemalari va qiruvchi samolyotlari bir kecha ichida 90 dan ortiq nishonni yakson qildi. Bu joriy yil boshidagi harbiy harakatlar avj olgan davrdan buyon eng yirik zarbalar seriyasi hisoblanadi.
Hujumlar Eronning 1 100 kilometrdan ortiq qirg‘oq hududini qamrab oldi. Eron OAVlariga ko‘ra, portlashlar Fors ko‘rfazidagi Bushehr viloyatidan Hind okeani sohilidagi, Pokiston chegarasi yaqinida joylashgan Chobahor portigacha bo‘lgan hududlarda kuzatilgan. Shuningdek, Bandar-Abbos, Sirik, Xarg va Lavan orollaridagi qirg‘oq infratuzilmasi ham nishonga olingan. Eron Sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, ikki kunlik hujumlar oqibatida 14 kishi halok bo‘lgan, 78 kishi esa yaralangan.
Eng muhim jihatlardan biri shundaki, AQSh qanotli raketalari Mashhad yo‘nalishidagi temir yo‘l ko‘priklarini, jumladan Oq Taqeh Xon ko‘prigini nishonga oldi. Ushbu ko‘prik Eronni Turkmaniston va Qozog‘iston orqali Rossiya hamda Xitoy bilan bog‘lovchi xalqaro strategik transport yo‘lagining muhim bo‘g‘ini hisoblanadi. AQSh rasmiylari mazkur yo‘nalish harbiy texnika tashishda qo‘llanilganini da’vo qilmoqda. Biroq bunday zarba transchegaraviy savdo yo‘laklariga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi va Tehronning strategik hamkorlariga ham siyosiy signal sifatida qabul qilinishi mumkin.
AQSh Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) operatsiya Hormuz bo‘g‘ozida tijorat kemalariga uyushtirilgan dron hujumlariga javob ekanini hamda uning asosiy maqsadi Eronning dengiz qatnoviga tahdid solish salohiyatini zaiflashtirishdan iboratligini bildirdi. Eron Tashqi ishlar vazirligi esa fuqarolik infratuzilmasiga qilingan zarbalarni “og‘ir urush jinoyati” deb baholadi. Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi (IIQK) bunga javoban Bahrayn, Kuvayt va Qatardagi AQSh harbiy obyektlariga raketa zarbalari berganini ma’lum qildi.
Ekspertlar aytishicha, Tramp ma’muriyati Tehronga nisbatan “kuch diplomatiyasi” strategiyasiga qaytmoqda. Aprel oyining boshida D.Tramp Eron urushni yakunlash bo‘yicha taklif bermasa, mamlakatning ko‘priklari va energetika infratuzilmasi tizimli ravishda yo‘q qilinishidan ogohlantirgan edi. O‘sha paytda Karaj yaqinida qurilayotgan yirik B1 osma ko‘prigiga berilgan zarba Tehronni muzokaralar stoliga qaytishga majbur qilgan. Biroq iyun oyida imzolangan vaqtinchalik kelishuvdan keyingi ikki bosqichli muzokaralar ham asosiy kelishmovchiliklarni bartaraf eta olmadi.
Bugungi asosiy qarama-qarshilik Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat masalasiga borib taqalmoqda. AQSh Eronni o‘tgan hafta Oʻmon sohili yaqinida muqobil yo‘nalishlarda harakatlangan kemalarga uyushtirilgan 3 ta hujum uchun javobgar deb hisoblamoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Hujumlar Eronning 1 100 kilometrdan ortiq qirg‘oq hududini qamrab oldi. Eron OAVlariga ko‘ra, portlashlar Fors ko‘rfazidagi Bushehr viloyatidan Hind okeani sohilidagi, Pokiston chegarasi yaqinida joylashgan Chobahor portigacha bo‘lgan hududlarda kuzatilgan. Shuningdek, Bandar-Abbos, Sirik, Xarg va Lavan orollaridagi qirg‘oq infratuzilmasi ham nishonga olingan. Eron Sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, ikki kunlik hujumlar oqibatida 14 kishi halok bo‘lgan, 78 kishi esa yaralangan.
Eng muhim jihatlardan biri shundaki, AQSh qanotli raketalari Mashhad yo‘nalishidagi temir yo‘l ko‘priklarini, jumladan Oq Taqeh Xon ko‘prigini nishonga oldi. Ushbu ko‘prik Eronni Turkmaniston va Qozog‘iston orqali Rossiya hamda Xitoy bilan bog‘lovchi xalqaro strategik transport yo‘lagining muhim bo‘g‘ini hisoblanadi. AQSh rasmiylari mazkur yo‘nalish harbiy texnika tashishda qo‘llanilganini da’vo qilmoqda. Biroq bunday zarba transchegaraviy savdo yo‘laklariga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi va Tehronning strategik hamkorlariga ham siyosiy signal sifatida qabul qilinishi mumkin.
AQSh Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) operatsiya Hormuz bo‘g‘ozida tijorat kemalariga uyushtirilgan dron hujumlariga javob ekanini hamda uning asosiy maqsadi Eronning dengiz qatnoviga tahdid solish salohiyatini zaiflashtirishdan iboratligini bildirdi. Eron Tashqi ishlar vazirligi esa fuqarolik infratuzilmasiga qilingan zarbalarni “og‘ir urush jinoyati” deb baholadi. Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi (IIQK) bunga javoban Bahrayn, Kuvayt va Qatardagi AQSh harbiy obyektlariga raketa zarbalari berganini ma’lum qildi.
Ekspertlar aytishicha, Tramp ma’muriyati Tehronga nisbatan “kuch diplomatiyasi” strategiyasiga qaytmoqda. Aprel oyining boshida D.Tramp Eron urushni yakunlash bo‘yicha taklif bermasa, mamlakatning ko‘priklari va energetika infratuzilmasi tizimli ravishda yo‘q qilinishidan ogohlantirgan edi. O‘sha paytda Karaj yaqinida qurilayotgan yirik B1 osma ko‘prigiga berilgan zarba Tehronni muzokaralar stoliga qaytishga majbur qilgan. Biroq iyun oyida imzolangan vaqtinchalik kelishuvdan keyingi ikki bosqichli muzokaralar ham asosiy kelishmovchiliklarni bartaraf eta olmadi.
Bugungi asosiy qarama-qarshilik Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat masalasiga borib taqalmoqda. AQSh Eronni o‘tgan hafta Oʻmon sohili yaqinida muqobil yo‘nalishlarda harakatlangan kemalarga uyushtirilgan 3 ta hujum uchun javobgar deb hisoblamoqda.
Strategic Focus: Central Asia
❤4👍4