Strategic Focus: Central Asia
8-apreldagi o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvidan so‘ng AQSh ilk bor Erondagi yirik fuqarolik infratuzilmasiga keng ko‘lamli zarbalar berdi. Bu safargi operatsiya faqat an’anaviy harbiy nishonlar bilan cheklanmay, Vashingtonning Tehronga nisbatan strategiyasida…
Davomi
Hech shubhasiz, Vashington va Tehron o‘rtasidagi qarama-qarshilik yana eng yuqori keskinlik bosqichiga chiqdi. Tramp 17-iyunda imzolangan va Eron bilan o‘t ochishni to‘xtatish rejimini avgust oyigacha uzaytirgan vaqtinchalik kelishuvni amalda yakunlangan deb e’lon qildi. AQSh Eron neftining eksportiga nisbatan joriy etilgan sanksiyalardan vaqtinchalik ozod qilish rejimini ham bekor qildi. Keyingi bosqichda Vashington Eronning dengiz blokadasini qayta tiklashga urinishi ehtimoldan xoli emas.
28-fevral kuni AQSh va Isroil tashabbusi bilan boshlangan harbiy qarama-qarshilik endilikda to‘liq miqyosli mintaqaviy mojaroning yangi bosqichiga aylanib bormoqda. Vashington infratuzilmaga bosim o‘tkazish orqali Tehronni o‘zi uchun maqbul kelishuvga majbur etishga intilmoqda. Biroq Eronning javob zarbalari hamda IIQKning Hormuz bo‘g‘ozini to‘liq falaj qilish haqidagi tahdidlari yaqin kunlarda yirik harbiy to‘qnashuvlar xavfini yanada oshirmoqda.
M.Imomov, Strategic Focus eksperti
Strategic Focus: Central Asia
Hech shubhasiz, Vashington va Tehron o‘rtasidagi qarama-qarshilik yana eng yuqori keskinlik bosqichiga chiqdi. Tramp 17-iyunda imzolangan va Eron bilan o‘t ochishni to‘xtatish rejimini avgust oyigacha uzaytirgan vaqtinchalik kelishuvni amalda yakunlangan deb e’lon qildi. AQSh Eron neftining eksportiga nisbatan joriy etilgan sanksiyalardan vaqtinchalik ozod qilish rejimini ham bekor qildi. Keyingi bosqichda Vashington Eronning dengiz blokadasini qayta tiklashga urinishi ehtimoldan xoli emas.
28-fevral kuni AQSh va Isroil tashabbusi bilan boshlangan harbiy qarama-qarshilik endilikda to‘liq miqyosli mintaqaviy mojaroning yangi bosqichiga aylanib bormoqda. Vashington infratuzilmaga bosim o‘tkazish orqali Tehronni o‘zi uchun maqbul kelishuvga majbur etishga intilmoqda. Biroq Eronning javob zarbalari hamda IIQKning Hormuz bo‘g‘ozini to‘liq falaj qilish haqidagi tahdidlari yaqin kunlarda yirik harbiy to‘qnashuvlar xavfini yanada oshirmoqda.
M.Imomov, Strategic Focus eksperti
Strategic Focus: Central Asia
👍6🔥6❤2
AQSH va Eron o‘rtasidagi muvaqqat sulhning barbod bo‘lishi ortidan Yaqin Sharqdagi harbiy keskinlik yangi va yanada xavfli bosqichga kirdi. AQSH harbiy kuchlari tomonidan Eronning Goliston viloyatidagi strategik ahamiyatga ega Oq Taqeh Xon temir yo‘l ko‘prigiga berilgan raketa zarbasi nafaqat harbiy, balki geoiqtisodiy maqsadlarni ham ko‘zlagan operatsiya sifatida baholanmoqda. Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi (IIQK) hujumni AQSH amalga oshirganini tasdiqladi. Insoniy talofatlar qayd etilmagan bo‘lsa-da, zarba mintaqadagi muhim logistika zanjirlarining uzilishiga olib keldi.
Hujum vaqti tasodifiy tanlanmagan. Ko‘prikning ishdan chiqishi Tehron hamda Eron janubidan Mashhad shahriga qatnovchi yo‘lovchi va yuk poyezdlarini to‘liq to‘xtatdi. Aynan shu kuni Mashhadda joriy yil fevral oyi oxirida AQSH - Isroil qo‘shma zarbalari oqibatida halok bo‘lgan Eron Oliy rahnamosi Oyatulloh Ali Xomanaiyning vidolashuv va kechiktirilgan dafn marosimi bo‘lib o‘tayotgan edi. Shu sababli Eron davlat temir yo‘llari yo‘lovchilarni avtomobil transporti orqali tashishga majbur bo‘ldi.
Mazkur voqea 2-iyul kuni Xatam al-Anbiya markaziy shtabi qo‘mondoni Ali Abdollohiy tomonidan AQSH va Isroilga nisbatan yangragan keskin ogohlantirishlardan so‘ng sodir bo‘lgani ham e’tiborga loyiq.
Oq Taqeh Xon ko‘prigi Oq Qal’a – Inche Burun temir yo‘l yo‘nalishining ajralmas qismi bo‘lib, Eronni Xitoy, Qozog‘iston, Turkmaniston va Rossiya bilan bog‘lovchi strategik transport koridorida joylashgan.
Ushbu yo‘nalish Xitoyning Sian va Ivu shaharlaridan boshlanib, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, O‘zbekiston, Turkmaniston orqali Tehron yaqinidagi Aprin quruqlik portigacha 10 400 kilometrdan ortiq masofani qamrab oladi. “Tehran Times” ma’lumotlariga ko‘ra, koridorning yillik tranzit quvvati 1 million tonnadan ortiq yukni tashkil etadi va haftasiga 5 tagacha yuk poyezdi qatnovini ta’minlaydi.
WANA agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi 9 oy davomida ushbu yo‘nalish orqali Xitoydan Eronga 43 ta yuk poyezdi yetib kelgan bo‘lib, bu avvalgi davrga nisbatan qariyb 6 baravar ko‘pdir. Mazkur poyezdlar asosan quyosh panellari, elektr stansiyalari uskunalari hamda sanoat ehtiyot qismlarini (katta ehtimol bilan, harbiy texnika ham) tashigan.
2025-yil oxiridan boshlab Rossiya ham Eronga yuk tashish uchun ushbu temir yo‘l marshrutidan faol foydalana boshlagan edi. Hormuz bo‘g‘ozidagi xavfsizlik tahdidlari ortib borayotgan bir paytda mazkur quruqlik koridori Xitoy, Eron va Markaziy Osiyo uchun muqobil strategik yo‘nalishga aylangan edi.
Mazkur zarbalar 17-iyun kuni Pokiston vositachiligida AQSH va Eron o‘rtasida imzolangan o‘zaro anglashuv memorandumining amalda barbod bo‘lganini ko‘rsatmoqda. Hujjat 28-fevralda boshlangan urushni to‘xtatish, Eron yadroviy dasturini cheklash hamda Hormuz bo‘g‘ozi orqali kemalar harakatini xavfsiz ta’minlash maqsadida 60 kunlik muzokaralar davrini nazarda tutgan edi.
Biroq Hormuz bo‘g‘ozida uchta kemaga hujum uyushtirilganidan so‘ng AQSH prezidenti Donald Tramp kelishuv “yakunlandi” deya e’lon qildi. Shundan keyin AQSH Eronning boshqa infratuzilma obyektlariga ham zarbalar berdi. Eron esa javoban Bahrayn va Kuvaytdagi AQSH obyektlariga hujum qildi, keyinchalik Iordaniya, Kuvayt va Iroqdagi obyektlarga qo‘shimcha zarbalar yo‘lladi.
Umuman olganda, Oq Taqeh Xon ko‘prigiga berilgan zarba AQSH strategiyasining yangi bosqichini anglatadi. Endilikda asosiy nishon faqat harbiy obyektlar emas, balki Eronni Xitoy, Rossiya va Markaziy Osiyo bilan bog‘lovchi transport hamda logistika infratuzilmasidir.
Bu holat Markaziy Osiyo davlatlari uchun ham yangi xavflarni yuzaga chiqarmoqda. Ayniqsa, O‘zbekiston ishtirok etayotgan xalqaro transport yo‘laklari faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi, mintaqaviy tranzit barqarorligini zaiflashtirishi va logistika xavfsizligi bo‘yicha yangi geosiyosiy tahdidlarni kuchaytirishi mumkin.
G.Komilova, mustaqil ekspert
Strategic Focus: Central Asia
Hujum vaqti tasodifiy tanlanmagan. Ko‘prikning ishdan chiqishi Tehron hamda Eron janubidan Mashhad shahriga qatnovchi yo‘lovchi va yuk poyezdlarini to‘liq to‘xtatdi. Aynan shu kuni Mashhadda joriy yil fevral oyi oxirida AQSH - Isroil qo‘shma zarbalari oqibatida halok bo‘lgan Eron Oliy rahnamosi Oyatulloh Ali Xomanaiyning vidolashuv va kechiktirilgan dafn marosimi bo‘lib o‘tayotgan edi. Shu sababli Eron davlat temir yo‘llari yo‘lovchilarni avtomobil transporti orqali tashishga majbur bo‘ldi.
Mazkur voqea 2-iyul kuni Xatam al-Anbiya markaziy shtabi qo‘mondoni Ali Abdollohiy tomonidan AQSH va Isroilga nisbatan yangragan keskin ogohlantirishlardan so‘ng sodir bo‘lgani ham e’tiborga loyiq.
Oq Taqeh Xon ko‘prigi Oq Qal’a – Inche Burun temir yo‘l yo‘nalishining ajralmas qismi bo‘lib, Eronni Xitoy, Qozog‘iston, Turkmaniston va Rossiya bilan bog‘lovchi strategik transport koridorida joylashgan.
Ushbu yo‘nalish Xitoyning Sian va Ivu shaharlaridan boshlanib, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, O‘zbekiston, Turkmaniston orqali Tehron yaqinidagi Aprin quruqlik portigacha 10 400 kilometrdan ortiq masofani qamrab oladi. “Tehran Times” ma’lumotlariga ko‘ra, koridorning yillik tranzit quvvati 1 million tonnadan ortiq yukni tashkil etadi va haftasiga 5 tagacha yuk poyezdi qatnovini ta’minlaydi.
WANA agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi 9 oy davomida ushbu yo‘nalish orqali Xitoydan Eronga 43 ta yuk poyezdi yetib kelgan bo‘lib, bu avvalgi davrga nisbatan qariyb 6 baravar ko‘pdir. Mazkur poyezdlar asosan quyosh panellari, elektr stansiyalari uskunalari hamda sanoat ehtiyot qismlarini (katta ehtimol bilan, harbiy texnika ham) tashigan.
2025-yil oxiridan boshlab Rossiya ham Eronga yuk tashish uchun ushbu temir yo‘l marshrutidan faol foydalana boshlagan edi. Hormuz bo‘g‘ozidagi xavfsizlik tahdidlari ortib borayotgan bir paytda mazkur quruqlik koridori Xitoy, Eron va Markaziy Osiyo uchun muqobil strategik yo‘nalishga aylangan edi.
Mazkur zarbalar 17-iyun kuni Pokiston vositachiligida AQSH va Eron o‘rtasida imzolangan o‘zaro anglashuv memorandumining amalda barbod bo‘lganini ko‘rsatmoqda. Hujjat 28-fevralda boshlangan urushni to‘xtatish, Eron yadroviy dasturini cheklash hamda Hormuz bo‘g‘ozi orqali kemalar harakatini xavfsiz ta’minlash maqsadida 60 kunlik muzokaralar davrini nazarda tutgan edi.
Biroq Hormuz bo‘g‘ozida uchta kemaga hujum uyushtirilganidan so‘ng AQSH prezidenti Donald Tramp kelishuv “yakunlandi” deya e’lon qildi. Shundan keyin AQSH Eronning boshqa infratuzilma obyektlariga ham zarbalar berdi. Eron esa javoban Bahrayn va Kuvaytdagi AQSH obyektlariga hujum qildi, keyinchalik Iordaniya, Kuvayt va Iroqdagi obyektlarga qo‘shimcha zarbalar yo‘lladi.
Umuman olganda, Oq Taqeh Xon ko‘prigiga berilgan zarba AQSH strategiyasining yangi bosqichini anglatadi. Endilikda asosiy nishon faqat harbiy obyektlar emas, balki Eronni Xitoy, Rossiya va Markaziy Osiyo bilan bog‘lovchi transport hamda logistika infratuzilmasidir.
Bu holat Markaziy Osiyo davlatlari uchun ham yangi xavflarni yuzaga chiqarmoqda. Ayniqsa, O‘zbekiston ishtirok etayotgan xalqaro transport yo‘laklari faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi, mintaqaviy tranzit barqarorligini zaiflashtirishi va logistika xavfsizligi bo‘yicha yangi geosiyosiy tahdidlarni kuchaytirishi mumkin.
G.Komilova, mustaqil ekspert
Strategic Focus: Central Asia
❤8👍6👎1
Forwarded from PolicyLab.UZ
Foreign Policy: Netanyaxu nega Turkiyani yangi asosiy tahdid sifatida ko‘rsatmoqda?
Foreign Policy yozishicha, AQSH va Eron o‘rtasidagi qarama-qarshilik yana kuchaygan bir paytda Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu asosiy e’tiborni Eronga emas, tobora ko‘proq Turkiyaga qaratmoqda. Nashrga ko‘ra, bu faqat xavfsizlik masalasi emas, unda ichki siyosiy hisob-kitob ham bor.
Maqolada qayd etilishicha, Netanyaxu Rajab Toyyib Erdo‘g‘an boshchiligidagi Turkiyani Isroil uchun uzoq muddatli strategik raqib sifatida ko‘rsatishga urinmoqda. Anqaraning Suriya va mintaqadagi ta’siri kuchayishi, harbiy salohiyati hamda Falastin masalasidagi keskin pozitsiyasi Isroilda xavotir uyg‘otmoqda.
Biroq nashrning asosiy fikri shuki, Netanyaxu Turkiya tahdidini bo‘rttirayotgan bo‘lishi mumkin. Isroilda 2026-yil oktabrida saylovlar kutilayotgan bir paytda, tashqi dushman obrazini kuchaytirish Netanyaxuga o‘zini mamlakat xavfsizligining asosiy kafolati sifatida ko‘rsatishga yordam beradi.
Shu sababli Isroil-Turkiya ziddiyati endi faqat ikki davlat o‘rtasidagi geosiyosiy raqobat emas. U Netanyaxuning ichki siyosiy kurashi va hokimiyatni saqlab qolish strategiyasining ham bir qismiga aylanmoqda.
Foreign Policy yozishicha, AQSH va Eron o‘rtasidagi qarama-qarshilik yana kuchaygan bir paytda Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu asosiy e’tiborni Eronga emas, tobora ko‘proq Turkiyaga qaratmoqda. Nashrga ko‘ra, bu faqat xavfsizlik masalasi emas, unda ichki siyosiy hisob-kitob ham bor.
Maqolada qayd etilishicha, Netanyaxu Rajab Toyyib Erdo‘g‘an boshchiligidagi Turkiyani Isroil uchun uzoq muddatli strategik raqib sifatida ko‘rsatishga urinmoqda. Anqaraning Suriya va mintaqadagi ta’siri kuchayishi, harbiy salohiyati hamda Falastin masalasidagi keskin pozitsiyasi Isroilda xavotir uyg‘otmoqda.
Biroq nashrning asosiy fikri shuki, Netanyaxu Turkiya tahdidini bo‘rttirayotgan bo‘lishi mumkin. Isroilda 2026-yil oktabrida saylovlar kutilayotgan bir paytda, tashqi dushman obrazini kuchaytirish Netanyaxuga o‘zini mamlakat xavfsizligining asosiy kafolati sifatida ko‘rsatishga yordam beradi.
Shu sababli Isroil-Turkiya ziddiyati endi faqat ikki davlat o‘rtasidagi geosiyosiy raqobat emas. U Netanyaxuning ichki siyosiy kurashi va hokimiyatni saqlab qolish strategiyasining ham bir qismiga aylanmoqda.
❤9💯9🔥3
Netanyaxu davri yakunlanmoqdami? Isroil siyosatida kuchlar muvozanati o‘zgarmoqda
Isroilda o‘tkazilgan so‘nggi ijtimoiy so‘rov natijalari mamlakat siyosiy hayotida jiddiy burilish yuz berayotganini ko‘rsatmoqda. “Channel 13”telekanali e’lon qilgan ma’lumotlarga ko‘ra, 2025-yil sentabrida tashkil etilgan va sobiq Bosh shtab boshlig‘i Gadi Ayzenkot boshqarayotgan “Yashar” partiyasi ilk bor hukmron “Likud”ni ortda qoldirdi. So‘rov natijalarida “Yashar” 23 ta, “Likud” esa 22 ta parlament o‘rniga ega bo‘lishi prognoz qilinmoqda. Bu esa ko‘p yillardan buyon Isroil siyosatining markaziy figurasi bo‘lib kelgan Binyamin Netanyaxu uchun jiddiy siyosiy signal hisoblanadi.
Bundan ham muhim jihat shundaki, bosh vazir lavozimiga munosib nomzod sifatida respondentlarning 46 foizi Gadi Ayzenkotni, 36 foizi esa Netanyaxuni qo‘llab-quvvatlagan. Bu ko‘rsatkichlar Isroil jamiyatida xavfsizlik masalalarida tajribaga ega, biroq urushni cheksiz davom ettirish tarafdori bo‘lmagan yangi yetakchiga talab ortayotganini anglatadi. Ayzenkot G‘azodagi urush vaqtida o‘g‘li va ikki jiyanini yo‘qotganiga qaramay, harbiy operatsiyalarni siyosiy maqsadlarga aylantirishga qarshi chiqdi, otashkesim zarurligini ilgari surdi va shu sababli harbiy kabinetni tark etdi. Ushbu pozitsiya uni urushdan charchagan elektorat uchun muqobil siyosiy figura sifatida shakllantirdi.
So‘rov natijalari parlamentdagi kuchlar nisbatida ham tub o‘zgarishlarni ko‘rsatmoqda. Agar saylovlar bugun o‘tkazilsa, Netanyaxu boshchiligidagi hukmron koalitsiya atigi 51 ta o‘rin, muxolifat esa 69 ta o‘rin qo‘lga kiritishi mumkin. Bundan tashqari, hukumatning ultrao‘ng qanotdagi asosiy ittifoqchilaridan biri bo‘lgan Smotrich partiyasi hatto parlamentga kirish uchun zarur bo‘lgan saylov to‘sig‘idan ham o‘ta olmayotgani qayd etilmoqda. Bu esa Netanyaxuning siyosiy tayanchi tobora zaiflashayotganidan dalolat beradi.
Shu bilan birga, yaqin kunlarda Knessetni tarqatib yuborish masalasi kun tartibiga chiqishi kutilmoqda, navbatdagi parlament saylovlari esa joriy yilning oktyabr oyida o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Demak, Isroil siyosati hal qiluvchi bosqichga kirib bormoqda.
Agar mavjud tendensiyalar saqlanib qolsa, bu nafaqat hukumat almashinuvi, balki Isroilning G‘azo mojarosi, Falastin masalasi va umuman Yaqin Sharqdagi strategiyasini qayta ko‘rib chiqish ehtimolini ham oshiradi. Ayzenkotning hokimiyatga kelishi xavfsizlik masalalarida qat’iy pozitsiyani saqlab qolgan holda, diplomatik vositalarga ko‘proq urg‘u beruvchi siyosatga yo‘l ochishi mumkin.
Bugungi so‘rovlar hali saylov natijasi emas. Biroq ular bir narsani aniq ko‘rsatmoqda: Isroilda Netanyaxuning siyosiy monopoliyasi ilk bor jiddiy sinovga duch kelmoqda va mamlakat yangi siyosiy davr ostonasida turibdi.
Strategic Focus: Central Asia
Isroilda o‘tkazilgan so‘nggi ijtimoiy so‘rov natijalari mamlakat siyosiy hayotida jiddiy burilish yuz berayotganini ko‘rsatmoqda. “Channel 13”telekanali e’lon qilgan ma’lumotlarga ko‘ra, 2025-yil sentabrida tashkil etilgan va sobiq Bosh shtab boshlig‘i Gadi Ayzenkot boshqarayotgan “Yashar” partiyasi ilk bor hukmron “Likud”ni ortda qoldirdi. So‘rov natijalarida “Yashar” 23 ta, “Likud” esa 22 ta parlament o‘rniga ega bo‘lishi prognoz qilinmoqda. Bu esa ko‘p yillardan buyon Isroil siyosatining markaziy figurasi bo‘lib kelgan Binyamin Netanyaxu uchun jiddiy siyosiy signal hisoblanadi.
Bundan ham muhim jihat shundaki, bosh vazir lavozimiga munosib nomzod sifatida respondentlarning 46 foizi Gadi Ayzenkotni, 36 foizi esa Netanyaxuni qo‘llab-quvvatlagan. Bu ko‘rsatkichlar Isroil jamiyatida xavfsizlik masalalarida tajribaga ega, biroq urushni cheksiz davom ettirish tarafdori bo‘lmagan yangi yetakchiga talab ortayotganini anglatadi. Ayzenkot G‘azodagi urush vaqtida o‘g‘li va ikki jiyanini yo‘qotganiga qaramay, harbiy operatsiyalarni siyosiy maqsadlarga aylantirishga qarshi chiqdi, otashkesim zarurligini ilgari surdi va shu sababli harbiy kabinetni tark etdi. Ushbu pozitsiya uni urushdan charchagan elektorat uchun muqobil siyosiy figura sifatida shakllantirdi.
So‘rov natijalari parlamentdagi kuchlar nisbatida ham tub o‘zgarishlarni ko‘rsatmoqda. Agar saylovlar bugun o‘tkazilsa, Netanyaxu boshchiligidagi hukmron koalitsiya atigi 51 ta o‘rin, muxolifat esa 69 ta o‘rin qo‘lga kiritishi mumkin. Bundan tashqari, hukumatning ultrao‘ng qanotdagi asosiy ittifoqchilaridan biri bo‘lgan Smotrich partiyasi hatto parlamentga kirish uchun zarur bo‘lgan saylov to‘sig‘idan ham o‘ta olmayotgani qayd etilmoqda. Bu esa Netanyaxuning siyosiy tayanchi tobora zaiflashayotganidan dalolat beradi.
Shu bilan birga, yaqin kunlarda Knessetni tarqatib yuborish masalasi kun tartibiga chiqishi kutilmoqda, navbatdagi parlament saylovlari esa joriy yilning oktyabr oyida o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Demak, Isroil siyosati hal qiluvchi bosqichga kirib bormoqda.
Agar mavjud tendensiyalar saqlanib qolsa, bu nafaqat hukumat almashinuvi, balki Isroilning G‘azo mojarosi, Falastin masalasi va umuman Yaqin Sharqdagi strategiyasini qayta ko‘rib chiqish ehtimolini ham oshiradi. Ayzenkotning hokimiyatga kelishi xavfsizlik masalalarida qat’iy pozitsiyani saqlab qolgan holda, diplomatik vositalarga ko‘proq urg‘u beruvchi siyosatga yo‘l ochishi mumkin.
Bugungi so‘rovlar hali saylov natijasi emas. Biroq ular bir narsani aniq ko‘rsatmoqda: Isroilda Netanyaxuning siyosiy monopoliyasi ilk bor jiddiy sinovga duch kelmoqda va mamlakat yangi siyosiy davr ostonasida turibdi.
Strategic Focus: Central Asia
👍7❤6🔥3
Forwarded from G‘ayratxo‘ja G‘afforxo‘ja o‘g‘li
Ўзбекистон ва Озарбайжон Каспийда қўшма флот ташкил этишни режалаштирмоқда
Ўзбекистон ва Озарбайжон Каспий денгизида қўшма транспорт флотини ташкил этиш ҳамда денгиз логистикаси соҳасида қўшма корхона тузиш имкониятларини фаол муҳокама қилмоқда. Лойиҳа Хитой ва Марказий Осиёни Европа билан боғлайдиган энг йирик муқобил йўналиш – Транскаспий халқаро транспорт йўлаги, яъни “Ўрта коридор” (Middle Corridor)ни ривожлантиришга қаратилган муҳим стратегик ташаббуслардан бири сифатида баҳоланмоқда. Ўзбекистон инвестициялар, саноат ва савдо вазирининг ўринбосари Хуррам Тешабаевнинг Озарбайжоннинг “Report” агентлигига берган интервьюсида маълум қилишича, мазкур режа доирасида “Ўзтемирйўлкарго” АЖ ҳамда Озарбайжоннинг “ASCO” (Azerbaijan Caspian Shipping Company) миллий денгиз кемачилиги ширкати ўртасида қўшма корхона ташкил этиш, шунингдек, Каспий денгизида умумий юк флотини шакллантириш бўйича амалий музокаралар олиб борилмоқда.
Дунё харитасида икки карра қуруқлик билан ўралган (очиқ денгизга чиқиш учун камида икки давлат чегарасини кесиб ўтиши шарт бўлган) Ўзбекистон учун ушбу ташаббус денгиз логистикаси имкониятларини кенгайтириш ва транспорт харажатларини сезиларли даражада қисқартириш йўлида тарихий аҳамиятга эга. Ташкил этилажак қўшма флот Каспий денгизи орқали юк ташиш тезлиги ва самарадорлигини кескин ошириб, “Ўрта коридор”нинг умумий ўтказувчанлик қобилиятини кенгайтиради. Бу эса Марказий Осиё минтақасидан Кавказ ва Европа бозорларига чиқувчи мултимодал транспорт занжирининг рақобатбардошлигини кучайтириш баробарида, Тошкент ва Боку ўртасидаги савдо-иқтисодий алоқаларни янада чуқурлаштиришга хизмат қилади.
Сўнгги йилларда дунёдаги геосиёсий ўзгаришлар ва Евроосиё қитъасидаги янги логистика эҳтиёжлари туфайли Қозоғистон ва Ўзбекистондан Каспий денгизи орқали Озарбайжонга, у ердан эса Грузия ва Туркия орқали Европага чиқадиган ушбу йўлакнинг аҳамияти геометрик суръатда ортиб бормоқда. Мазкур транспорт тизимининг энг марказий ва нозик бўғини ҳисобланган Каспий денгизида янги лойиҳанинг ишга туширилиши денгиз орқали қатнайдиган паром ва юк кемалари имкониятларини кенгайтиради. Натижада товарларни якуний манзилга етказиб бериш муддатлари қисқариб, маҳаллий экспортчиларнинг харажатлари камаяди ва ҳар икки республиканинг транзит салоҳияти янада мустаҳкамланади.
@gayratkhodjasaydaliev
Ўзбекистон ва Озарбайжон Каспий денгизида қўшма транспорт флотини ташкил этиш ҳамда денгиз логистикаси соҳасида қўшма корхона тузиш имкониятларини фаол муҳокама қилмоқда. Лойиҳа Хитой ва Марказий Осиёни Европа билан боғлайдиган энг йирик муқобил йўналиш – Транскаспий халқаро транспорт йўлаги, яъни “Ўрта коридор” (Middle Corridor)ни ривожлантиришга қаратилган муҳим стратегик ташаббуслардан бири сифатида баҳоланмоқда. Ўзбекистон инвестициялар, саноат ва савдо вазирининг ўринбосари Хуррам Тешабаевнинг Озарбайжоннинг “Report” агентлигига берган интервьюсида маълум қилишича, мазкур режа доирасида “Ўзтемирйўлкарго” АЖ ҳамда Озарбайжоннинг “ASCO” (Azerbaijan Caspian Shipping Company) миллий денгиз кемачилиги ширкати ўртасида қўшма корхона ташкил этиш, шунингдек, Каспий денгизида умумий юк флотини шакллантириш бўйича амалий музокаралар олиб борилмоқда.
Дунё харитасида икки карра қуруқлик билан ўралган (очиқ денгизга чиқиш учун камида икки давлат чегарасини кесиб ўтиши шарт бўлган) Ўзбекистон учун ушбу ташаббус денгиз логистикаси имкониятларини кенгайтириш ва транспорт харажатларини сезиларли даражада қисқартириш йўлида тарихий аҳамиятга эга. Ташкил этилажак қўшма флот Каспий денгизи орқали юк ташиш тезлиги ва самарадорлигини кескин ошириб, “Ўрта коридор”нинг умумий ўтказувчанлик қобилиятини кенгайтиради. Бу эса Марказий Осиё минтақасидан Кавказ ва Европа бозорларига чиқувчи мултимодал транспорт занжирининг рақобатбардошлигини кучайтириш баробарида, Тошкент ва Боку ўртасидаги савдо-иқтисодий алоқаларни янада чуқурлаштиришга хизмат қилади.
Сўнгги йилларда дунёдаги геосиёсий ўзгаришлар ва Евроосиё қитъасидаги янги логистика эҳтиёжлари туфайли Қозоғистон ва Ўзбекистондан Каспий денгизи орқали Озарбайжонга, у ердан эса Грузия ва Туркия орқали Европага чиқадиган ушбу йўлакнинг аҳамияти геометрик суръатда ортиб бормоқда. Мазкур транспорт тизимининг энг марказий ва нозик бўғини ҳисобланган Каспий денгизида янги лойиҳанинг ишга туширилиши денгиз орқали қатнайдиган паром ва юк кемалари имкониятларини кенгайтиради. Натижада товарларни якуний манзилга етказиб бериш муддатлари қисқариб, маҳаллий экспортчиларнинг харажатлари камаяди ва ҳар икки республиканинг транзит салоҳияти янада мустаҳкамланади.
@gayratkhodjasaydaliev
👍21❤3👎3✍2
Hormuz bo‘g‘ozi yana global qarama-qarshilik markaziga aylandi: Eron bosimni kuchaytirmoqda, AQSh esa harbiy javobni kengaytirmoqda
So‘nggi voqealar tahlili shuni ko‘rsatadiki, AQSh va Eron o‘rtasidagi qarama-qarshilik yangi, yanada xavfli bosqichga kirib bormoqda. Mojaro endi faqat ikki davlat o‘rtasidagi harbiy to‘qnashuv bilan cheklanmay, Fors ko‘rfazidagi deyarli barcha asosiy davlatlarni qamrab olayotgan mintaqaviy xavfsizlik inqiroziga aylanmoqda. Eng muhimi, ushbu vaziyat jahon energetika bozori va xalqaro dengiz savdosiga bevosita ta'sir ko‘rsatmoqda.
Eron yakshanba kuni AQShning Fors ko‘rfazi davlatlaridagi harbiy obyektlariga raketa va dron zarbalarini yo‘lladi hamda Hormuz bo‘g‘ozi yana yopilganini e'lon qildi. Bu nafaqat harbiy eskalatsiya, balki Tehronning dunyodagi eng muhim dengiz yo‘laklaridan biri ustidan amaliy nazorat o‘rnatishga urinayotganini ham anglatadi.
Mojaroning geografiyasi ham sezilarli darajada kengaydi. Zarbalar Qatar, BAA, Bahrayn, Iordaniya va Oʻmon hududlariga ta'sir ko‘rsatdi. Qatar va BAA havo hujumidan mudofaa tizimlari Eron raketa va dronlarini tutib qolganini ma'lum qildi. Qatarda uch kishi, jumladan bir bola, raketa bo‘laklari tushishi oqibatida jarohat oldi. Oʻmon esa Eronning dron hujumlari yuzasidan Tehron elchisini norozilik notasi topshirish uchun chaqirdi.
Shu bilan birga, AQSh harbiy kampaniyasini ham sezilarli darajada kengaytirdi. AQSh Markaziy qo‘mondonligi ma'lumotiga ko‘ra, faqat shanba kunining o‘zida 140 ta Eron harbiy obyekti, oxirgi uch kun davomida esa 300 dan ortiq nishon zarba ostiga olingan. Vashington ushbu operatsiyalarni Eronning xalqaro dengiz qatnoviga tahdid solish imkoniyatlarini cheklashga qaratilgan choralar sifatida izohlamoqda.
Strategic Focus: Central Asia
So‘nggi voqealar tahlili shuni ko‘rsatadiki, AQSh va Eron o‘rtasidagi qarama-qarshilik yangi, yanada xavfli bosqichga kirib bormoqda. Mojaro endi faqat ikki davlat o‘rtasidagi harbiy to‘qnashuv bilan cheklanmay, Fors ko‘rfazidagi deyarli barcha asosiy davlatlarni qamrab olayotgan mintaqaviy xavfsizlik inqiroziga aylanmoqda. Eng muhimi, ushbu vaziyat jahon energetika bozori va xalqaro dengiz savdosiga bevosita ta'sir ko‘rsatmoqda.
Eron yakshanba kuni AQShning Fors ko‘rfazi davlatlaridagi harbiy obyektlariga raketa va dron zarbalarini yo‘lladi hamda Hormuz bo‘g‘ozi yana yopilganini e'lon qildi. Bu nafaqat harbiy eskalatsiya, balki Tehronning dunyodagi eng muhim dengiz yo‘laklaridan biri ustidan amaliy nazorat o‘rnatishga urinayotganini ham anglatadi.
Mojaroning geografiyasi ham sezilarli darajada kengaydi. Zarbalar Qatar, BAA, Bahrayn, Iordaniya va Oʻmon hududlariga ta'sir ko‘rsatdi. Qatar va BAA havo hujumidan mudofaa tizimlari Eron raketa va dronlarini tutib qolganini ma'lum qildi. Qatarda uch kishi, jumladan bir bola, raketa bo‘laklari tushishi oqibatida jarohat oldi. Oʻmon esa Eronning dron hujumlari yuzasidan Tehron elchisini norozilik notasi topshirish uchun chaqirdi.
Shu bilan birga, AQSh harbiy kampaniyasini ham sezilarli darajada kengaytirdi. AQSh Markaziy qo‘mondonligi ma'lumotiga ko‘ra, faqat shanba kunining o‘zida 140 ta Eron harbiy obyekti, oxirgi uch kun davomida esa 300 dan ortiq nishon zarba ostiga olingan. Vashington ushbu operatsiyalarni Eronning xalqaro dengiz qatnoviga tahdid solish imkoniyatlarini cheklashga qaratilgan choralar sifatida izohlamoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍5❤4
Davomi
Eron esa bunga javoban AQSh va uning ittifoqchilariga tegishli infratuzilmalarni nishonga olganini bildirdi. Tehron bayonotiga ko‘ra, Iordaniyadagi qo‘mondonlik markazi va dron angarlari, Quvaytdagi AQSh radar tizimi, Oʻmondagi aviatsiyani ta'minlash platformalari hamda Qatardagi harbiy texnik xizmat va boshqaruv markazlari zarba ostida qolgan.
Hormuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyat alohida e'tiborga loyiq. Urush boshlanishidan avval jahondagi neft va suyultirilgan gaz eksportining qariyb 20 foizi aynan ushbu yo‘lak orqali tashilgan. Endilikda Eron bu hudud orqali harakatlanayotgan kemalardan ruxsatnoma talab qilmoqda va ruxsatsiz harakatlangan kemalarga qarshi kuch ishlatayotganini ochiq e'lon qilmoqda. Bir kema ogohlantiruvchi o‘q ostida qolgan bo‘lsa, yana bir kemaning harakati to‘xtatilgani ma'lum qilindi. Hindiston fuqarolaridan biri bedarak yo‘qolgani, Oʻmon esa 23 nafar ekipaj a'zosi qutqarilganini tasdiqladi.
Bunga javoban AQSh esa Hormuz bo‘g‘ozi yopilmaganini, xalqaro dengiz qatnovi davom etayotganini va kemalar uchun Oʻmon yaqinidagi janubiy yo‘nalish orqali harakatlanish imkoniyati saqlanib qolayotganini bildirdi. Demak, bugungi kunda Hormuz bo‘g‘ozi nafaqat harbiy, balki axborot va siyosiy kurash maydoniga ham aylangan. Har ikki tomon vaziyatni o‘z talqinida namoyish etishga urinmoqda.
Mazkur voqealar iyun oyida imzolangan AQSh–Eron vaqtinchalik kelishuvining amalda izdan chiqayotganini ko‘rsatmoqda. Ushbu kelishuv 60 kunlik muzokaralar davomida Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish va harbiy harakatlarni to‘xtatishni nazarda tutgan edi. Biroq AQSh Prezidenti Donald Tramp yaqinda sulh amalda yakunlanganini bildirgan bo‘lsa-da, diplomatik muzokaralar uchun eshik hali to‘liq yopilmaganini ham qayd etdi.
Shu bilan birga, Oʻmonda Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi va Oʻmon tashqi ishlar vaziri Badr al-Busaidiy o‘rtasida muzokaralar o‘tkazildi. Tehron ushbu uchrashuvlarni Hormuz bo‘g‘ozidagi vaziyatni muvofiqlashtirishga qaratilgan deb baholamoqda va keyingi bosqichda Qatar ham muzokaralarga qo‘shilishi kutilmoqda. Aroqchi, shuningdek, Pokiston tashqi ishlar vaziri Ishoq Dar bilan ham telefon orqali mintaqadagi vaziyatni muhokama qildi. Bu esa diplomatik kanal hali to‘liq uzilmaganini anglatadi.
Biroq umumiy tendensiya shundan dalolat bermoqdaki, Tehron Hormuz bo‘g‘ozini tobora kuchliroq geosiyosiy bosim vositasiga aylantirmoqda. Dengiz qatnovini nazorat qilish, kemalar harakatiga ruxsat berish tizimini joriy etish va harbiy bosimni muzokaralar bilan parallel olib borish Eronning yangi strategiyasining asosiy elementlariga aylanmoqda.
Agar ushbu eskalatsiya davom etsa, eng katta zarba nafaqat mintaqa xavfsizligiga, balki global energetika bozori, xalqaro logistika zanjirlari va jahon inflyatsiyasiga ham berilishi mumkin. Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat uchun kurash tobora XXI asr geosiyosatining eng muhim strategik qarama-qarshiliklaridan biri sifatida shakllanmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
Eron esa bunga javoban AQSh va uning ittifoqchilariga tegishli infratuzilmalarni nishonga olganini bildirdi. Tehron bayonotiga ko‘ra, Iordaniyadagi qo‘mondonlik markazi va dron angarlari, Quvaytdagi AQSh radar tizimi, Oʻmondagi aviatsiyani ta'minlash platformalari hamda Qatardagi harbiy texnik xizmat va boshqaruv markazlari zarba ostida qolgan.
Hormuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyat alohida e'tiborga loyiq. Urush boshlanishidan avval jahondagi neft va suyultirilgan gaz eksportining qariyb 20 foizi aynan ushbu yo‘lak orqali tashilgan. Endilikda Eron bu hudud orqali harakatlanayotgan kemalardan ruxsatnoma talab qilmoqda va ruxsatsiz harakatlangan kemalarga qarshi kuch ishlatayotganini ochiq e'lon qilmoqda. Bir kema ogohlantiruvchi o‘q ostida qolgan bo‘lsa, yana bir kemaning harakati to‘xtatilgani ma'lum qilindi. Hindiston fuqarolaridan biri bedarak yo‘qolgani, Oʻmon esa 23 nafar ekipaj a'zosi qutqarilganini tasdiqladi.
Bunga javoban AQSh esa Hormuz bo‘g‘ozi yopilmaganini, xalqaro dengiz qatnovi davom etayotganini va kemalar uchun Oʻmon yaqinidagi janubiy yo‘nalish orqali harakatlanish imkoniyati saqlanib qolayotganini bildirdi. Demak, bugungi kunda Hormuz bo‘g‘ozi nafaqat harbiy, balki axborot va siyosiy kurash maydoniga ham aylangan. Har ikki tomon vaziyatni o‘z talqinida namoyish etishga urinmoqda.
Mazkur voqealar iyun oyida imzolangan AQSh–Eron vaqtinchalik kelishuvining amalda izdan chiqayotganini ko‘rsatmoqda. Ushbu kelishuv 60 kunlik muzokaralar davomida Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish va harbiy harakatlarni to‘xtatishni nazarda tutgan edi. Biroq AQSh Prezidenti Donald Tramp yaqinda sulh amalda yakunlanganini bildirgan bo‘lsa-da, diplomatik muzokaralar uchun eshik hali to‘liq yopilmaganini ham qayd etdi.
Shu bilan birga, Oʻmonda Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi va Oʻmon tashqi ishlar vaziri Badr al-Busaidiy o‘rtasida muzokaralar o‘tkazildi. Tehron ushbu uchrashuvlarni Hormuz bo‘g‘ozidagi vaziyatni muvofiqlashtirishga qaratilgan deb baholamoqda va keyingi bosqichda Qatar ham muzokaralarga qo‘shilishi kutilmoqda. Aroqchi, shuningdek, Pokiston tashqi ishlar vaziri Ishoq Dar bilan ham telefon orqali mintaqadagi vaziyatni muhokama qildi. Bu esa diplomatik kanal hali to‘liq uzilmaganini anglatadi.
Biroq umumiy tendensiya shundan dalolat bermoqdaki, Tehron Hormuz bo‘g‘ozini tobora kuchliroq geosiyosiy bosim vositasiga aylantirmoqda. Dengiz qatnovini nazorat qilish, kemalar harakatiga ruxsat berish tizimini joriy etish va harbiy bosimni muzokaralar bilan parallel olib borish Eronning yangi strategiyasining asosiy elementlariga aylanmoqda.
Agar ushbu eskalatsiya davom etsa, eng katta zarba nafaqat mintaqa xavfsizligiga, balki global energetika bozori, xalqaro logistika zanjirlari va jahon inflyatsiyasiga ham berilishi mumkin. Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat uchun kurash tobora XXI asr geosiyosatining eng muhim strategik qarama-qarshiliklaridan biri sifatida shakllanmoqda.
Strategic Focus: Central Asia
👍6❤5😐3
Forwarded from Strategic Focus: LIVE
🇺🇿🇧🇾 Кеча бир гуруҳ андижонлик юртдошларимиз Беларусга йўл олишган эди. Улар бу ерда барқарор ва тинч муҳитда ишлаб ва яшаётганлиги хақида хабар юбормоқдалар
Беларус халқи ўзбекларни очиқкўнгил ва меҳмондўстлик билан қарши олиб, кундалик ҳаётда қўллаб-қувватламоқда. Бу эса юртдошларимизга хавфсизлик ва ишонч ҳисси бериб, келажак режаларини эркин қуришга ёрдам бермоқда.
Strategic Focus: LIVE
Беларус халқи ўзбекларни очиқкўнгил ва меҳмондўстлик билан қарши олиб, кундалик ҳаётда қўллаб-қувватламоқда. Бу эса юртдошларимизга хавфсизлик ва ишонч ҳисси бериб, келажак режаларини эркин қуришга ёрдам бермоқда.
Strategic Focus: LIVE
😁19👍8😴1
Strategic Focus ekspertlarining munosabati: Yaqin Sharqda kuchlar muvozanati qanday o‘zgarmoqda?
M.Imomov: Aprel oyidagi keskinlikdan so‘ng Vashington va Tehronni urush yoqasidan qaytargan mo‘rt kelishuv bugunga kelib amalda barbod bo‘ldi. Bugungi vaziyat Yaqin Sharqdagi kuchlar muvozanatini tubdan o‘zgartirayotgan yangi geosiyosiy bosqichdir. Tomonlarning hech biri endi urushdan oldingi status-kvoni tiklash mumkinligiga ishonmayapti. Aksincha, AQSh ham, Eron ham harbiy eskalatsiyani muzokara stolida qulayroq pozitsiyani egallash vositasi sifatida ko‘rmoqda.
S.Pinxasova: Mojaroning eng muhim elementlaridan biri Hormuz bo‘g‘ozi atrofida shakllanayotgan yangi tartibdir. D.Trampning Truth Social platformasidagi bayonotlari Vashingtonning mintaqadagi strategiyasi keskin o‘zgarganini ko‘rsatmoqda. AQSh o‘zini “Hormuz Posboni” sifatida taqdim etib, tranzit yuklardan 20 foizlik to‘lov undirish g‘oyasini ilgari surmoqda. Shu bilan birga, Eron kemalari va ular bilan ishlaydigan kompaniyalarga nisbatan blokadaning qayta tiklanishi bosimning harbiy emas, iqtisodiy ko‘rinishdagi yangi bosqichga o‘tayotganini anglatadi.
Strategic Focus: Central Asia
M.Imomov: Aprel oyidagi keskinlikdan so‘ng Vashington va Tehronni urush yoqasidan qaytargan mo‘rt kelishuv bugunga kelib amalda barbod bo‘ldi. Bugungi vaziyat Yaqin Sharqdagi kuchlar muvozanatini tubdan o‘zgartirayotgan yangi geosiyosiy bosqichdir. Tomonlarning hech biri endi urushdan oldingi status-kvoni tiklash mumkinligiga ishonmayapti. Aksincha, AQSh ham, Eron ham harbiy eskalatsiyani muzokara stolida qulayroq pozitsiyani egallash vositasi sifatida ko‘rmoqda.
S.Pinxasova: Mojaroning eng muhim elementlaridan biri Hormuz bo‘g‘ozi atrofida shakllanayotgan yangi tartibdir. D.Trampning Truth Social platformasidagi bayonotlari Vashingtonning mintaqadagi strategiyasi keskin o‘zgarganini ko‘rsatmoqda. AQSh o‘zini “Hormuz Posboni” sifatida taqdim etib, tranzit yuklardan 20 foizlik to‘lov undirish g‘oyasini ilgari surmoqda. Shu bilan birga, Eron kemalari va ular bilan ishlaydigan kompaniyalarga nisbatan blokadaning qayta tiklanishi bosimning harbiy emas, iqtisodiy ko‘rinishdagi yangi bosqichga o‘tayotganini anglatadi.
Strategic Focus: Central Asia
🔥5👍2
Davomi
K.Ametov: Yaqin Sharq harbiy xaritasida yangi “qizil chiziqlar” shakllanmoqda. AQSh 11-iyul kuni Eron hududidagi 140 ta harbiy obyektga, jumladan raketa omborlari, dron infratuzilmasi va radar tizimlariga zarba berdi. Uch kun davomida nishonga olingan obyektlar soni 300 tadan oshdi. Bunga javoban Eron IIQK orqali GFS Galaxy konteyner kemasiga zarba berganini e’lon qildi hamda Hormuz bo‘g‘ozi yopilganini ma’lum qildi. Qarama-qarshilik endi faqat harbiy bazalar uchun emas, balki dunyo dengiz savdosining qariyb 20 foizi va global neft tashuvlarining taxminan 30 foizi o‘tadigan strategik dengiz yo‘laklari ustidan nazorat uchun ham kechmoqda.
A.Fayzullozoda: Tehron urushdan oldingi geosiyosiy formulaga qaytish niyatida emas. Eron rahbariyati harbiy yo‘qotishlar va siyosiy silkinishlardan so‘ng mintaqada shakllangan yangi kuchlar muvozanatini xalqaro hamjamiyat tomonidan tan oldirish strategiyasini ilgari surmoqda. Oyatulloh Xomanaiyning olti kun davom etgan dafn marosimlari nafaqat ichki siyosiy birdamlikni namoyish etdi, balki hokimiyat vertikalining saqlanib qolganini va davlat institutlarining barqaror ishlayotganini ham ko‘rsatdi. Shu bois Tehron o‘zini bosim ostidagi davlat emas, balki mintaqaviy kuch markazi va teng huquqli muzokarachi sifatida namoyon etishga intilmoqda. Eron uchun endi asosiy maqsad urushni yakunlash emas, balki urushdan keyingi siyosiy arxitekturani o‘z manfaatlari asosida shakllantirishdir.
Strategic Focus: Central Asia
K.Ametov: Yaqin Sharq harbiy xaritasida yangi “qizil chiziqlar” shakllanmoqda. AQSh 11-iyul kuni Eron hududidagi 140 ta harbiy obyektga, jumladan raketa omborlari, dron infratuzilmasi va radar tizimlariga zarba berdi. Uch kun davomida nishonga olingan obyektlar soni 300 tadan oshdi. Bunga javoban Eron IIQK orqali GFS Galaxy konteyner kemasiga zarba berganini e’lon qildi hamda Hormuz bo‘g‘ozi yopilganini ma’lum qildi. Qarama-qarshilik endi faqat harbiy bazalar uchun emas, balki dunyo dengiz savdosining qariyb 20 foizi va global neft tashuvlarining taxminan 30 foizi o‘tadigan strategik dengiz yo‘laklari ustidan nazorat uchun ham kechmoqda.
A.Fayzullozoda: Tehron urushdan oldingi geosiyosiy formulaga qaytish niyatida emas. Eron rahbariyati harbiy yo‘qotishlar va siyosiy silkinishlardan so‘ng mintaqada shakllangan yangi kuchlar muvozanatini xalqaro hamjamiyat tomonidan tan oldirish strategiyasini ilgari surmoqda. Oyatulloh Xomanaiyning olti kun davom etgan dafn marosimlari nafaqat ichki siyosiy birdamlikni namoyish etdi, balki hokimiyat vertikalining saqlanib qolganini va davlat institutlarining barqaror ishlayotganini ham ko‘rsatdi. Shu bois Tehron o‘zini bosim ostidagi davlat emas, balki mintaqaviy kuch markazi va teng huquqli muzokarachi sifatida namoyon etishga intilmoqda. Eron uchun endi asosiy maqsad urushni yakunlash emas, balki urushdan keyingi siyosiy arxitekturani o‘z manfaatlari asosida shakllantirishdir.
Strategic Focus: Central Asia
👍5😁5🔥2
Forwarded from Suhrob Bo‘ronov | Rasmiy kanal
Afg‘oniston demografiyasi: So‘nggi statistik ko‘rsatkichlar e’lon qilindi
Butunjahon aholishunoslik kuni munosabati bilan Afg‘oniston Milliy statistika va axborot boshqarmasi (GSIA) 1405 hijriy-shamsiy yil holatiga ko‘ra mamlakat demografiyasiga oid so‘nggi ma’lumotlarni taqdim etdi.
Yangilangan hisob-kitoblarga ko‘ra, Afg‘oniston aholisi 37,2 million kishini tashkil etmoqda. Ushbu ko‘rsatkich o‘tgan yilgi 36,4 millionlik natijaga nisbatan 2,2 foizga, ya’ni 800 ming kishiga ko‘payganini ko‘rsatadi. Jinsiy taqsimot nuqtai nazaridan aholining 51 foizini erkaklar, 49 foizini esa ayollar tashkil etadi.
Boshqarma ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakat aholisining mutlaq ko‘pchiligi, aniqrog‘i 70 foizi (qariyb 26 million kishi) qishloq hududlarida istiqomat qiladi. Shahar aholisi ulushi 26 foiz (9,8 million) bo‘lsa, qolgan 4 foiz (1,5 million) aholi ko‘chmanchi hayot tarzini kechiradi.
Hududlar kesimida Kobul eng ko‘p aholi yashaydigan viloyat maqomini saqlab qolgan.
Poytaxt hududida jami 6,4 million kishi yashab, shundan 3,3 millioni erkaklar va 3,1 millioni ayollardan iboratdir. Aholi soni bo‘yicha keyingi o‘rinni band etgan Hirot viloyatida esa 2,4 million nafar fuqaro (1,23 mln erkak va 1,2 mln ayol) istiqomat qiladi.
👉@suhrob_buranov👈
Butunjahon aholishunoslik kuni munosabati bilan Afg‘oniston Milliy statistika va axborot boshqarmasi (GSIA) 1405 hijriy-shamsiy yil holatiga ko‘ra mamlakat demografiyasiga oid so‘nggi ma’lumotlarni taqdim etdi.
Yangilangan hisob-kitoblarga ko‘ra, Afg‘oniston aholisi 37,2 million kishini tashkil etmoqda. Ushbu ko‘rsatkich o‘tgan yilgi 36,4 millionlik natijaga nisbatan 2,2 foizga, ya’ni 800 ming kishiga ko‘payganini ko‘rsatadi. Jinsiy taqsimot nuqtai nazaridan aholining 51 foizini erkaklar, 49 foizini esa ayollar tashkil etadi.
Boshqarma ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakat aholisining mutlaq ko‘pchiligi, aniqrog‘i 70 foizi (qariyb 26 million kishi) qishloq hududlarida istiqomat qiladi. Shahar aholisi ulushi 26 foiz (9,8 million) bo‘lsa, qolgan 4 foiz (1,5 million) aholi ko‘chmanchi hayot tarzini kechiradi.
Hududlar kesimida Kobul eng ko‘p aholi yashaydigan viloyat maqomini saqlab qolgan.
Poytaxt hududida jami 6,4 million kishi yashab, shundan 3,3 millioni erkaklar va 3,1 millioni ayollardan iboratdir. Aholi soni bo‘yicha keyingi o‘rinni band etgan Hirot viloyatida esa 2,4 million nafar fuqaro (1,23 mln erkak va 1,2 mln ayol) istiqomat qiladi.
👉@suhrob_buranov👈
❤7🤷♂5
Forwarded from Advokat Abdullayev | Rasmiy
231-модда: судьяни ҳимоя қиладими ёки қўрқитадими?
Тўғриси, Тошкент шаҳар судининг собиқ судьяси Муҳтарама Турғунова ва бошқа судьяларга нисбатан юритилаётган жиноят иши ҳужжатлари билан танишар эканмиз, Жиноят кодексининг 231-моддаси - адолатсиз ҳукм, ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарор чиқарганлик учун судьяларни жиноий жавобгарликка тортиш амалиётини ҳам жиддий ўрганишга тўғри келмоқда.
Сўнгги кунларда бизга мазкур модда асосида жиноий жавобгарликка тортилган судьяларга оид суд қарорлари бирин-кетин тақдим этилмоқда. Уларни ўрганиш эса бир жиддий саволни ўртага қўймоқда: Жиноят кодексининг 231-моддаси ҳақиқатан ҳам қасддан адолатсиз қарор чиқарган судьяни жавобгарликка тортиш учун хизмат қилаяптими ёки амалиётда судьяни чиқарган қарори учун жавобгарликка тортиш, шу орқали унга босим ўтказиш воситасига айланиб қолиш хавфи мавжудми?
Ахир, суд қарорининг юқори инстанция суди томонидан бекор қилиниши ёки ўзгартирилиши ўз-ўзидан судья жиноят содир этганини англатмайди. Агар ҳар бир бекор қилинган қарор ортидан судья жиноий таъқиб қилиниши мумкин бўлса, у энди қарорини қонун ва ички ишончи асосида эмас, балки кейинчалик ўзига нисбатан қандай чора кўрилиши мумкинлигини ўйлаб қабул қилади.
Бундай шароитда ҳақиқий суд мустақиллиги ҳақида гапириш қийин. Бежизга Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 24 ноябрдаги ПФ–227-сонли “Судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятининг самарадорлиги ва очиқлигини ошириш ҳамда суд мустақиллиги кафолатларини янада кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони қабул қилинмаган.
Мазкур Фармоннинг IV бўлими 13-банди "а" кичик банди билан Судьялар олий кенгаши, Олий суд ва Бош прокуратурага уч ой муддатда адолатсиз ҳукм, ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарор чиқарганлик учун жавобгарликни белгиловчи қонунчилик нормаларини суд мустақиллигига оид халқаро стандартлар асосида қайта кўриб чиқиш юзасидан таҳлилий маълумотнома киритиш вазифаси юклатилган.
Бу жуда муҳим топшириқ эди. Чунки давлатнинг ўзи ҳам мазкур нормани суд мустақиллиги нуқтаи назаридан қайта баҳолаш зарурлигини тан олган эди.
Белгиланган уч ойлик муддат ҳам аллақачон тугади.
Шу муносабат билан қуйидаги саволлар туғилади:
— Жиноят кодексининг 231-моддаси бўйича қандай таҳлил ўтказилди?
— Судьялар олий кенгаши, Олий суд ва Бош прокуратура қандай хулосага келди?
— Суд мустақиллигига оид халқаро стандартлар асосида қандай таклифлар ишлаб чиқилди?
— Нега бу таҳлил натижалари ҳуқуқшунослар ва кенг жамоатчиликка очиқ эълон қилинмади?
Яна бир муҳим ҳолат. Ҳозирда Ўзбекистонда Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти (ИҲТТ)нинг Шарқий Европа ва Марказий Осиё мамлакатлари учун Аксилкоррупция тармоғи доирасидаги Истанбул ҳаракатлар режасининг 5-давра мониторинги амалга оширилмоқда.
Маълумки, ушбу мониторинг доирасида суд мустақиллиги масалалари ҳам баҳоланади. Шундай экан, табиий савол туғилади. Мазкур мониторинг доирасида Жиноят кодексининг 231-моддаси амалиёти ва унинг суд мустақиллигига таъсири ҳақида ҳам тўлиқ ва холис ахборот тақдим этилганми?
Агар шундай бўлган бўлса, нега бу ҳақда Олий суд, Судьялар олий кенгаши ёки одил судловга ихтисослашган расмий ахборот ресурсларида бирор марта ҳам батафсил маълумот берилмади?
Ахир, суд мустақиллигига дахлдор бундай муҳим масала фақат халқаро экспертлар учун эмас, аввало мамлакатимиз судьялари, адвокатлари, прокурорлари, олимлари ва бутун жамият учун ҳам очиқ муҳокама қилиниши лозим эмасми?
Биз судья умуман жавобгар бўлмаслиги керак, деган фикрдан йироқмиз. Судья ҳам қонун олдида барча каби жавобгар. Лекин у қасддан қонунни бузгани учун жавоб бериши керак, мустақил ҳуқуқий позиция билдиргани, далилларга бошқача баҳо бергани ёки кейинчалик юқори суд бошқача хулосага келгани учун эмас. Чунки судья қарор чиқараётганда қонунга эмас, қўрқувга қараб иш тутадиган бўлса, бу энди суд мустақиллиги эмас.
Шунинг учун ҳам жамоатчилик битта саволга аниқ жавоб кутаяпти: Жиноят кодексининг 231-моддаси суд мустақиллигини мустаҳкамлаяптими ёки амалиётда судьяни чиқарган қарори учун қўрқитиш воситасига айланиб қоляптими?
@Advokat_Abdullayev
Тўғриси, Тошкент шаҳар судининг собиқ судьяси Муҳтарама Турғунова ва бошқа судьяларга нисбатан юритилаётган жиноят иши ҳужжатлари билан танишар эканмиз, Жиноят кодексининг 231-моддаси - адолатсиз ҳукм, ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарор чиқарганлик учун судьяларни жиноий жавобгарликка тортиш амалиётини ҳам жиддий ўрганишга тўғри келмоқда.
Сўнгги кунларда бизга мазкур модда асосида жиноий жавобгарликка тортилган судьяларга оид суд қарорлари бирин-кетин тақдим этилмоқда. Уларни ўрганиш эса бир жиддий саволни ўртага қўймоқда: Жиноят кодексининг 231-моддаси ҳақиқатан ҳам қасддан адолатсиз қарор чиқарган судьяни жавобгарликка тортиш учун хизмат қилаяптими ёки амалиётда судьяни чиқарган қарори учун жавобгарликка тортиш, шу орқали унга босим ўтказиш воситасига айланиб қолиш хавфи мавжудми?
Ахир, суд қарорининг юқори инстанция суди томонидан бекор қилиниши ёки ўзгартирилиши ўз-ўзидан судья жиноят содир этганини англатмайди. Агар ҳар бир бекор қилинган қарор ортидан судья жиноий таъқиб қилиниши мумкин бўлса, у энди қарорини қонун ва ички ишончи асосида эмас, балки кейинчалик ўзига нисбатан қандай чора кўрилиши мумкинлигини ўйлаб қабул қилади.
Бундай шароитда ҳақиқий суд мустақиллиги ҳақида гапириш қийин. Бежизга Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 24 ноябрдаги ПФ–227-сонли “Судьялар ҳамжамияти органлари фаолиятининг самарадорлиги ва очиқлигини ошириш ҳамда суд мустақиллиги кафолатларини янада кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони қабул қилинмаган.
Мазкур Фармоннинг IV бўлими 13-банди "а" кичик банди билан Судьялар олий кенгаши, Олий суд ва Бош прокуратурага уч ой муддатда адолатсиз ҳукм, ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарор чиқарганлик учун жавобгарликни белгиловчи қонунчилик нормаларини суд мустақиллигига оид халқаро стандартлар асосида қайта кўриб чиқиш юзасидан таҳлилий маълумотнома киритиш вазифаси юклатилган.
Бу жуда муҳим топшириқ эди. Чунки давлатнинг ўзи ҳам мазкур нормани суд мустақиллиги нуқтаи назаридан қайта баҳолаш зарурлигини тан олган эди.
Белгиланган уч ойлик муддат ҳам аллақачон тугади.
Шу муносабат билан қуйидаги саволлар туғилади:
— Жиноят кодексининг 231-моддаси бўйича қандай таҳлил ўтказилди?
— Судьялар олий кенгаши, Олий суд ва Бош прокуратура қандай хулосага келди?
— Суд мустақиллигига оид халқаро стандартлар асосида қандай таклифлар ишлаб чиқилди?
— Нега бу таҳлил натижалари ҳуқуқшунослар ва кенг жамоатчиликка очиқ эълон қилинмади?
Яна бир муҳим ҳолат. Ҳозирда Ўзбекистонда Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти (ИҲТТ)нинг Шарқий Европа ва Марказий Осиё мамлакатлари учун Аксилкоррупция тармоғи доирасидаги Истанбул ҳаракатлар режасининг 5-давра мониторинги амалга оширилмоқда.
Маълумки, ушбу мониторинг доирасида суд мустақиллиги масалалари ҳам баҳоланади. Шундай экан, табиий савол туғилади. Мазкур мониторинг доирасида Жиноят кодексининг 231-моддаси амалиёти ва унинг суд мустақиллигига таъсири ҳақида ҳам тўлиқ ва холис ахборот тақдим этилганми?
Агар шундай бўлган бўлса, нега бу ҳақда Олий суд, Судьялар олий кенгаши ёки одил судловга ихтисослашган расмий ахборот ресурсларида бирор марта ҳам батафсил маълумот берилмади?
Ахир, суд мустақиллигига дахлдор бундай муҳим масала фақат халқаро экспертлар учун эмас, аввало мамлакатимиз судьялари, адвокатлари, прокурорлари, олимлари ва бутун жамият учун ҳам очиқ муҳокама қилиниши лозим эмасми?
Биз судья умуман жавобгар бўлмаслиги керак, деган фикрдан йироқмиз. Судья ҳам қонун олдида барча каби жавобгар. Лекин у қасддан қонунни бузгани учун жавоб бериши керак, мустақил ҳуқуқий позиция билдиргани, далилларга бошқача баҳо бергани ёки кейинчалик юқори суд бошқача хулосага келгани учун эмас. Чунки судья қарор чиқараётганда қонунга эмас, қўрқувга қараб иш тутадиган бўлса, бу энди суд мустақиллиги эмас.
Шунинг учун ҳам жамоатчилик битта саволга аниқ жавоб кутаяпти: Жиноят кодексининг 231-моддаси суд мустақиллигини мустаҳкамлаяптими ёки амалиётда судьяни чиқарган қарори учун қўрқитиш воситасига айланиб қоляптими?
@Advokat_Abdullayev
👍7❤6🔥6🤔1
Forwarded from Strategic Focus: Middle East and North Africa
Diplomatik manbalarga koʻra, Suriya xavfsizlik kuchlari mamlakat hududida hamda Livan bilan chegara zonalarida Hizbullohning faoliyatiga chek qo‘yish bo‘yicha faol bosqichga o‘tdi.
Isroildagi manbalar aytishicha,
Suriya muvaqqat hukumati rahbari Ahmad ash-Shara AQSh prezidenti D.Tramp tomonidan ilgari surilgan bir qator takliflarni rasman rad etgan bo‘lsada, parda ortida eronparast ushbu guruhga qarshi qat'iy va tizimli choralar ishlab chiqilmoqda hamda amaliyotga tatbiq etilmoqda.
Amaldagi xavfsizlik buyruqlariga ko‘ra, Suriya kuchlariga Hizbullohning har qanday harbiy mavjudligini tugatish va uning logistik imkoniyatlarini falaj qilish vazifasi yuklatilgan. Bu jarayon shunchaki nazariy rejalardan iborat bo‘lib qolmay, allaqachon real natijalarni bermoqda. Xususan, so‘nggi kunlarda Suriya hududi orqali Livanga, Hizbulloh ehtiyojlari uchun olib o‘tilayotgan bir nechta qurol-yarog‘ va harbiy yuk karvonlari suriyalik harbiylar tomonidan to‘xtatilib, qo‘lga olindi.
Ushbu o‘zgarishlar Suriyadagi yangi hokimiyatning mintaqaviy siyosatda tutgan o‘rnini tubdan qayta ko‘rib chiqayotganidan dalolat beradi. Rasmiy Damashq xalqaro maydonda tashqi bosimlardan mustaqil ko‘rinishga intilayotgan bo‘lsada, amalda Hizbullohning mamlakatni tranzit va tayanch bazasi sifatida ishlatishiga chek qo‘yishni o‘zining milliy xavfsizlik manfaatlari deb bilmoqda. Bu esa harakatning mintaqaviy logistika zanjiriga jiddiy zarba berishi va Eronning Livanga ta'sir o‘tkazish yo‘laklarini sezilarli darajada toraytirishi mumkin.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
Isroildagi manbalar aytishicha,
Suriya muvaqqat hukumati rahbari Ahmad ash-Shara AQSh prezidenti D.Tramp tomonidan ilgari surilgan bir qator takliflarni rasman rad etgan bo‘lsada, parda ortida eronparast ushbu guruhga qarshi qat'iy va tizimli choralar ishlab chiqilmoqda hamda amaliyotga tatbiq etilmoqda.
Amaldagi xavfsizlik buyruqlariga ko‘ra, Suriya kuchlariga Hizbullohning har qanday harbiy mavjudligini tugatish va uning logistik imkoniyatlarini falaj qilish vazifasi yuklatilgan. Bu jarayon shunchaki nazariy rejalardan iborat bo‘lib qolmay, allaqachon real natijalarni bermoqda. Xususan, so‘nggi kunlarda Suriya hududi orqali Livanga, Hizbulloh ehtiyojlari uchun olib o‘tilayotgan bir nechta qurol-yarog‘ va harbiy yuk karvonlari suriyalik harbiylar tomonidan to‘xtatilib, qo‘lga olindi.
Ushbu o‘zgarishlar Suriyadagi yangi hokimiyatning mintaqaviy siyosatda tutgan o‘rnini tubdan qayta ko‘rib chiqayotganidan dalolat beradi. Rasmiy Damashq xalqaro maydonda tashqi bosimlardan mustaqil ko‘rinishga intilayotgan bo‘lsada, amalda Hizbullohning mamlakatni tranzit va tayanch bazasi sifatida ishlatishiga chek qo‘yishni o‘zining milliy xavfsizlik manfaatlari deb bilmoqda. Bu esa harakatning mintaqaviy logistika zanjiriga jiddiy zarba berishi va Eronning Livanga ta'sir o‘tkazish yo‘laklarini sezilarli darajada toraytirishi mumkin.
Strategic Focus: Middle East and North Africa
❤6👍6👎3🗿2🤣1
Strategic Focus: Middle East and North Africa
Diplomatik manbalarga koʻra, Suriya xavfsizlik kuchlari mamlakat hududida hamda Livan bilan chegara zonalarida Hizbullohning faoliyatiga chek qo‘yish bo‘yicha faol bosqichga o‘tdi. Isroildagi manbalar aytishicha, Suriya muvaqqat hukumati rahbari Ahmad ash…
Rasman Trampga “yo‘q” deb javob berishdi, lekin negadir Hizbullohning tashuvchilari aynan chegarada to‘xtatilmoqda... Xoʻsh, bu buyruqni suriyaliklarga aslida kim beryapti va ash-Sharaga buning evaziga nima va’da qilingan?
Strategic Focus: Central Asia
Strategic Focus: Central Asia
Forwarded from ISLOMXON GAFAROV
Дўстлар,
Афғонистон бўйлаб яна бир саёҳатимиз бошланди! Агар сизни ушбу давлатнинг сир-синоатларга бой тарихи, ёрқин маданияти ва ташқи сиёсий устуворликлари қизиқтирса, бизни ушбу каналда кузатиб боринг.
P.S. Дарвоқе, бу сафар чегарани Термиз орқали пиёда кесиб ўтдик. Йўлда Дўстлик кўприги, улуғвор Амударё ва Ҳайратон порт-шаҳрини кўриш имконига эга бўлдик.
Афғонистон бўйлаб яна бир саёҳатимиз бошланди! Агар сизни ушбу давлатнинг сир-синоатларга бой тарихи, ёрқин маданияти ва ташқи сиёсий устуворликлари қизиқтирса, бизни ушбу каналда кузатиб боринг.
P.S. Дарвоқе, бу сафар чегарани Термиз орқали пиёда кесиб ўтдик. Йўлда Дўстлик кўприги, улуғвор Амударё ва Ҳайратон порт-шаҳрини кўриш имконига эга бўлдик.
👍18🙏6💯4❤1⚡1👏1