Компьютер ўйинлари ўйнайдиган жарроҳлар (хирурглар) операцияда хатога камроқ йўл қўяди.

Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳафтасига камида 3 соат видео ўйин (айниқса, қотиб ўйналадиган action ёки отишма ўйинлари) ўйнайдиган жарроҳлар операция вақтида 37% камроқ хато қилади ва бошқаларга нисбатан 27% тезроқ ишлайди. Сабаби, динамик ўйинлар инсоннинг кўз ва қўл координациясини (бир-бирига мос ва тез ишлашини) ҳамда майда моторикасини фавқулодда кучайтиради.

TAVSIYA: Компьютер ўйинлари фақатгина вақт сарфлаш эмас. Меъёрида (кунига 1 соатгача) ўйналган ўйинлар мияни тезкор қарор қабул қилишга ва юқори аниқликка ўргатувчи энг зўр виртуал тренажер ҳисобланади.

TAVSIYA обўна бўлинг

"Мен кўчада чекиб кираман, оиламга зарари йўқ" дейдиганлар қаттиқ адашади.

Илм-фанда яқинда кашф қилинган "Учинчи қўл тутуни" (Third-hand smoke) деган хавфли тушунча бор. Сиз ташқарида чекиб келганингизда, заҳарли моддалар кийимингиз толалари, сочингиз ва терингизга қаттиқ ёпишиб қолади. Уйга кирганингизда бу моддалар хонадаги иссиқ ҳаво билан реакцияга киришиб, янада кучли токсинларга айланади. Сиз кўчада чекиб келиб, кейин фарзандингизни бағрингизга босганингизда, бола сизнинг кийимингиз ва терингиз орқали тўғридан-тўғри заҳар ютишни бошлайди (айниқса эмаклайдиган болалар учун бу ўта хавфли).

TAVSIYA обўна бўлинг

Мунтазам жинсий яқинлик - аёллар ёшлигини сақловчи энг кучли восита.

Соғлом жинсий ҳаёт вақтида аёл организмида қон айланиши тезлашади ва энг муҳими - Эстроген (гўзаллик ва ёшлик гормони) ишлаб чиқарилиши кескин ортади. Бу гормон теридаги коллаген миқдорини кўпайтиради, юз терисини тиниқлаштириб, ажинлар тушишини секинлаштиради. Тадқиқотларга кўра, мунтазам ва қониқарли ягинликда бўлган аёллар ўз тенгдошларига нисбатан ўртача 5-7 ёшга ёшроқ кўринади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Аёллар эркакларга қараганда кўпроқ ухлаши керак. Нега?

Англиядаги Лафборо университети (Loughborough University) олимлари аниқлашича, аёллар мияси бир вақтнинг ўзида бир нечта вазифаларни бажаришга (multitasking) мослашган. Бу дегани аёллар мияси кун давомида эркакларникига қараганда анча кўпроқ ва қизғинроқ ишлайди. Шу сарфланган энергияни тиклаш учун аёлларга ўртача 20-30 дақиқа кўпроқ уйқу талаб этилади. Агар бу уйқу берилмаса, аёлларда стресс, жиззакилик ва юрак касалликлари хавфи эркакларга нисбатан кескин ошиб кетади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Калифорния университети олимлари аниқлашича, бир-бирини чиндан севувчи жуфтликлар 3 дақиқа давомида бир-бирининг кўзига қараб турганда, уларнинг юрак уриш тезлиги онгсиз равишда бир хил маромга (синхрон ҳолатга) тушади. Уларнинг нафас олиши ва қон айланиш ритми бир-бирига мослашиб, худди битта организмдек ишлай бошлайди.

"Юрагимнинг бир парчаси" деган гап шунчаки чиройли ибора эмас, балки биологик исботланган ҳақиқатдир. Ҳақиқий севги икки инсонни жисмонан ҳам бир бутунга айлантиради.

TAVSIYA обўна бўлинг

Плимут университети (Буюк Британия) нейробиологлари аниқлашича, зерикарли маъруза вақтида қоғозга турли шаклларни (doodle) онгсиз равишда чизиб ўтириш мияни ухлаб қолишдан сақлаб қолади. Бу механик ҳаракат эшитилаётган маълумотни мияда сақлаб қолиш даражасини 29% га оширади.

Агар дарсда ўзингизни мудраб қолаётгандек ҳис қилсангиз ёки миянгиз маълумотни қабул қилишдан тўхтаса, шунчаки варақ четига нақшлар чизишни бошланг.

TAVSIYA обўна бўлинг

Салқин ёмғирда сайр қилиш — танадаги ёғларни тезроқ эритади.

Ёмғир ёғиши билан атрофда ҳаво ҳарорати сезиларли пасаяди. Инсон салқин ёмғирли об-ҳавода кўчага чиққанида, тана ўзининг ички иссиқлигини йўқотмаслик учун моддалар алмашинуви (метаболизм) тезлигини автоматик равишда 20% гача оширади. Бунинг учун тана захирадаги ёғларни фаол равишда "ёқилғи" сифатида ёқишни бошлайди. Яъни, сиз иссиқ кунда сайр қилганингиздан кўра, салқин ёмғирли ҳавода юрганда кўпроқ калория сарфлайсиз!

TAVSIYA обўна бўлинг

Ҳозирги кунда ўқувчилар маърузани қоғозга ёзиш ўрнига телефон камерасига тушириб олишни маъқул кўришади. Лекин илм-фан исботлашича, инсон маълумотни ручка билан қоғозга ёзганда миянинг "RAS" (Reticular Activating System) деб аталувчи махсус филтри ишга тушади ва ёзилаётган нарса мияга чуқур муҳрланади. Клавиатура ёки экранда терганда, ёхуд расмга олганда эса бу тизим умуман ишламайди ва маълумот тез унутилади.

Энг муҳим қоидалар, чет тили сўзлари ёки формулаларни фақат ўз қўлингиз билан қоғозга ёзинг. Сизнинг миянгиз бармоқлар ҳаракати орқали ўрганади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Газли ичимликлар суякларни қандай қилиб "еб битиради"?

Газли сувлар (айниқса қора ранглилари) таркибига унинг узоқ сақланиши учун "Фосфор кислотаси" (E338) қўшилади. Қонга тезлик билан катта миқдорда фосфор тушганда, тана биологик мувозанатни сақлаш учун калций талаб қилади. Буни қаердан олади? Албатта, ўз суякларингиздан ва тишларингиздан! Қонга сўриб олинган суяклардаги калций пешоб орқали танадан ювилиб чиқиб кетади. Натижада суяклар ғоваклашиб, ёш бўлишингизга қарамай ўта мўрт (остеопороз) бўлиб қолади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Эркаклар телефонни шим чўнтагига солиб юриши — бепуштликка олиб борувчи энг қисқа йўл

Битта гап билан тушунтирганда: Чўнтакдаги телефон уруғларни "қиздириб юборади". Гап шундаки, соғлом фарзанд кўриш учун эркакнинг уруғлари доим тана ҳароратидан салқинроқ жойда бўлиши шарт. Шимнинг олд чўнтагидаги телефон эса батареяси орқали доим ўзидан иссиқлик чиқариб туради.
Доимий иссиқлик таъсирида уруғлар заифлашади, ҳаракатдан қолади ва вақт ўтиши билан бу ҳолат бепуштликка (фарзандсизликка) сабаб бўлиши мумкин.

TAVSIYA обўна бўлинг

Угри чиқдими — лимон олинг!

Лимон кислотаси угрини илдизи билан қуритади, ёғни эритади ва микробни ўлдиради

Қўллаш усули:
Лимондан кичик бўлак кесинг
Угри устига 5 дақиқа босиб туринг
Ювинг — холос!

Лимон угрини эмас, пораларни ҳам йўқотади. Юзингиз шиша каби ялтилдайди

Эҳтиёт бўлинг. Яра ёки ёриққа сурманг — қичишиши мумкин.

TAVSIYA обўна бўлинг

Эрталаб бир нечта будилник ўрнатиш юрак билан муаммоларга ва депрессияга олиб келади – тадқиқот

Ҳар бир будилник тана учун стрессдир ва баъзилар буни ҳар куни эрталаб бир неча марта бошдан кечиришади. Бундай уйғониш уйқу фазасини бузади ва чарчоқ, кайфият бузилиши ва хавотирга олиб келади.

Бу доимий давом этаверса соғлиқ билан жиддий муаммолар юзага келиши мумкин.

TAVSIYA обўна бўлинг

Иссиқ хонада ухлаш нимаси билан хавф туғдиради?

Ухлаш учун энг қулай ҳаво ҳарорати 23 С дан ошмаслиги керак. Пастки чегара эса 16-19 С дан паст бўлмаслиги зарур. Бу тананинг иссиқлик тақсимлаш тизими (терморегуляция) билан боғлиқ.

Дам олиш пайтида тана ҳарорати пасаяди ва иссиқлик қайта тақсимланади. Агар хона жуда иссиқ бўлса, ундаги ҳаво қуруқ бўлади ва бурун шиллиқ қаватни безовта қила бошлайди.

Жуда иссиқ хонада ухлашни яхши кўрадиган одамларда сурункали чарчоқ, асабийлашиш ва стресс кузатилади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Невролог олим Метю Уолкер ўзининг машҳур "Нега биз ухлаймиз?" (Why We Sleep) китобида шундай ёзади:

Эрталаб кўзимизга тушган табиий қуёш нури миядаги мелатонин (уйқу гормони) ишлаб чиқаришни кескин тўхтатади. Натижада кортизол (тетиклик гормони) кўтарилиб, ўзимизни сергак ҳис қиламиз. Агар уйғонишингиз билан қоронғи хонада сунъий телефон экранига тикилсангиз, мия чалғийди ва кун бўйи ўзингизни ҳолсиз ҳис қиласиз.

Бугунги тонг учун энг зўр одат:

Ўрнингиздан туришингиз билан 1-2 стакан илиқ сув ичинг.

Деразани очиб, хонани шамоллатинг ва камида 5 дақиқа кўчадан келаётган табиий ёруғликка қараб туринг.

TAVSIYA обўна бўлинг

Никотин қонга тушгандан сўнг 7 сония ичида мияга етиб боради ва дарҳол қон томирларини кескин торайтиради (спазм). Бу жараёнда юрак қонни ҳайдаш учун икки баробар кўпроқ куч билан ишлашга мажбур бўлади. Энг ёмони, сигарет тутунидаги ис гази (угарний газ) қондаги кислороднинг ўрнини эгаллаб олади. Натижада ҳужайралар ҳам "бўғилади", ҳам озуқасиз қолади. Бу вақт ўтиши билан инфаркт ва оёқ томирларининг чиришига (гангрена) олиб келади.

Ҳар бир тортган тутунингиз қон томирларингизни "бўғиб", юрагингизни муддатидан олдин чарчатиб қўядиган кимёвий занжирдир.

TAVSIYA обўна бўлинг

Стресс ва Кортизол — "Қувват ўғриси"

Эркак киши кучли стресс ёки хавотир ҳолатида бўлганда, танада Кортизол гормони ажралади. Биологик нуқтаи назардан, мия стрессни "хавф" деб қабул қилади ва кўпайиш (репродуктив) функциясини вақтинча ўчириб қўяди. Шу сабабли, ҳар қандай кучли чарчоқ ёки руҳий сиқилиш жинсий қувватни нолга тушириб юбориши мумкин.

Жинсий қувватни ошириш учун нафақат танани, балки мияни ҳам дам олдириш керак. Тўлиқ уйқу ва руҳий хотиржамлик ҳар қандай "афродизиак" дан кучлироқ таъсир қилади.

TAVSIYA обўна бўлинг

Нон таркибидаги оддий углеводлар танада сувни ушлаб туриш хусусиятига эга. Нондан воз кечганингизнинг биринчи ҳафтасидаёқ 2-3 кг вазн ташлашингиз мумкин — бу асосан танадаги шишлар ва ортиқча сувнинг чиқиб кетишидир. Шунингдек, нон емаганда инсон организми энергия олиш учун захирадаги ёғларни эритишга мажбур бўлади.

30 кунлик "нонсиз парҳез" — бу нафақат озиш, балки танани ортиқча шишлардан тозалаш ва метаболизмни уйғотишнинг энг тезкор йўлидир.

TAVSIYA обўна бўлинг

Инсон компьютерга ёки телефонга тикилиб турганда, одатдагидан 3 баробар камроқ кўз пирпиратади. Бу кўзнинг шохпардаси қуришига ва кўриш қобилиятининг хиралашишига олиб келади. 20-20-20 қоидаси кўз мушакларини дам олдириш учун ўйлаб топилган: Ҳар 20 дақиқада, 20 сония давомида, 20 фут (тахминан 6 метр) узоқликдаги масофага қаранг.

Бу оддий машқ кўз мушакларининг доимий бир нуқтага (яқинга) зўриқиб туришини тўхтатади ва кўриш ўткирлигини сақлаб қолишга ёрдам беради.

TAVSIYA обўна бўлинг