Таиланд ханшайымы "Gripen" истребителін жалғыз өзі аспанға көтеріп, тарихқа енді...
Ханшайым Сутхида Сураттханидегі "Wing 7" әуе базасынан ұшып шығып, әуеде 41 минуттай болған. Оның ұшу барысын жұбайы — Таиланд королі Маха Вачиралонгкорн бақылап тұрған.
Истребитель жерге қонғаннан кейін монарх жубайын гүл шоғымен қарсы алып, оған "Gripen Order Golden Patch" арнайы шевронын табыстаған.
Бұл жай ғана әдемі кадрлар үшін жасалған ұшу емес. Ханшайымның 1188 сағаттан астам ұшу тәжірибесі бар. Жеке өзі ұшпас бұрын ол теориялық дайындықтан, симулятордағы жаттығулардан және екі орындық "Gripen" истребителімен 10 сағаттан астам ұшу мектебінен өткен.
Сутхида әскери истребительді жалғыз өзі басқарған әлемдегі алғашқы тақтағы ханшайым, сондай-ақ Таиландта "Gripen-ді" тізгіндеген алғашқы әйел атанды.
Ханшайым Сутхида Сураттханидегі "Wing 7" әуе базасынан ұшып шығып, әуеде 41 минуттай болған. Оның ұшу барысын жұбайы — Таиланд королі Маха Вачиралонгкорн бақылап тұрған.
Истребитель жерге қонғаннан кейін монарх жубайын гүл шоғымен қарсы алып, оған "Gripen Order Golden Patch" арнайы шевронын табыстаған.
Бұл жай ғана әдемі кадрлар үшін жасалған ұшу емес. Ханшайымның 1188 сағаттан астам ұшу тәжірибесі бар. Жеке өзі ұшпас бұрын ол теориялық дайындықтан, симулятордағы жаттығулардан және екі орындық "Gripen" истребителімен 10 сағаттан астам ұшу мектебінен өткен.
Сутхида әскери истребительді жалғыз өзі басқарған әлемдегі алғашқы тақтағы ханшайым, сондай-ақ Таиландта "Gripen-ді" тізгіндеген алғашқы әйел атанды.
😁17👍14❤7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Украина дрондары Мәскеу аспанына жетті...
Мсәкеудің оңтүстігіндегі Капотни, Котельников, Люблино, Царицыно, Чертаново және басқа аудандарда жарылыс даусы естілгені айтылады.
Мәскеудің барлық әуежайлары жабылып, "Ковер" режимі жарияланған...
Мсәкеудің оңтүстігіндегі Капотни, Котельников, Люблино, Царицыно, Чертаново және басқа аудандарда жарылыс даусы естілгені айтылады.
Мәскеудің барлық әуежайлары жабылып, "Ковер" режимі жарияланған...
👍69🔥1🤔1
Мәскеу әуежайларында 370-тен астам рейс кейінге қалдырылып, 62 рейс тоқтатылды!
Внуковода 158 рейс кейінге қалдырылып, 38-і тоқтатылды. Шереметьевода 157 рейс кейінге қалдырылып, 11-і тоқтатылды. Домодедовода 58 рейс кейінге қалдырылып, 13-і тоқтатылды.
Мәскеу әуежайларында ұшақтардың ұшып шығуы мен қонуына шектеулер енгізілген.
Внуковода 158 рейс кейінге қалдырылып, 38-і тоқтатылды. Шереметьевода 157 рейс кейінге қалдырылып, 11-і тоқтатылды. Домодедовода 58 рейс кейінге қалдырылып, 13-і тоқтатылды.
Мәскеу әуежайларында ұшақтардың ұшып шығуы мен қонуына шектеулер енгізілген.
👍61❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Тығындалып тұрған Мәскеу әуежайларының бірі...
👏58👍1
Йеменнің үкіметтік күштері Баб-ел-Мандеб бұғазы мен Перим аралын толықтай өз бақылауына алды!
Сонымен қатар «Оңтүстік алыптар» бригадалары Дхубаб ауданында хуситтермен қақтығысқа түсіп, олардың бірнешеуін тұтқынға алды, деп хабарлайды Al Arabiya.
Йемендік дереккөздердің мәліметінше, бейсенбі кеште хуситтер Дхубабта қоршауда қалған сарбаздарына қолдау көрсету және осы аудандағы позицияларын нығайту үшін теңіз жолымен қосымша күш жіберген.
Сондай-ақ дереккөздер түн ішінде хуситтердің Баб-ел-Мандеб бұғазы бағытындағы зымыран мен дрон шабуылдарын үдеткенін хабарлады. Бұғаз маңындағы әскери операциялар әлі де жалғасуда.
Сонымен қатар «Йемен таңы» операциясы аясында Саада және Сана провинцияларындағы хуситтердің позицияларына әуеден соққы беру жалғасып жатыр.
Әскери дереккөздердің айтуынша, ұшақтар Йеменнің солтүстігіндегі хуситтердің негізгі бекінісі саналатын Саада провинциясының Китаф және Аль-Бука аудандарына соққы берген.
Сонымен қатар «Оңтүстік алыптар» бригадалары Дхубаб ауданында хуситтермен қақтығысқа түсіп, олардың бірнешеуін тұтқынға алды, деп хабарлайды Al Arabiya.
Йемендік дереккөздердің мәліметінше, бейсенбі кеште хуситтер Дхубабта қоршауда қалған сарбаздарына қолдау көрсету және осы аудандағы позицияларын нығайту үшін теңіз жолымен қосымша күш жіберген.
Сондай-ақ дереккөздер түн ішінде хуситтердің Баб-ел-Мандеб бұғазы бағытындағы зымыран мен дрон шабуылдарын үдеткенін хабарлады. Бұғаз маңындағы әскери операциялар әлі де жалғасуда.
Сонымен қатар «Йемен таңы» операциясы аясында Саада және Сана провинцияларындағы хуситтердің позицияларына әуеден соққы беру жалғасып жатыр.
Әскери дереккөздердің айтуынша, ұшақтар Йеменнің солтүстігіндегі хуситтердің негізгі бекінісі саналатын Саада провинциясының Китаф және Аль-Бука аудандарына соққы берген.
👏24❤8👍3
Ресейде дрон шабуылдары кесірінен әуе рейстерінің тоқтатылу жиілігі екі есе өсті...
2026 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында РФ-дағы тұрақты жолаушылар рейстерінің тоқтатылу жиілігі екі есе артып, ұзақ уақытқа кешігу көрсеткіші орта есеппен 2,2 есе өсті, деп жазады «Коммерсантъ» басылымы «АльфаСтрахование» деректеріне сүйеніп. Компания РФ-дағы жолаушылар ағынының шамамен 97%-ын қамтамасыз ететін 30 ірі отандық және 60-қа жуық шетелдік әуе компаниясының рейстерін бақылайды. 2026 жылы 7,6 миллионнан астам адам ұшуды үш сағаттан астам уақыт күтуге мәжбүр болды — бұл 2025 жылмен салыстырғанда 2,5 есе көп.
Қаңтар–қыркүйек айларында бір сағаттан астам уақытқа кешіккен рейстер саны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,7 есе артып, 128 000-ға жетті. Жолаушылар екі есе жиі немесе 77 000 жағдайда ұшуды кемінде екі сағат күткен. Тіпті ұзақтығы үш сағаттан асатын кешігулер саны 2,2 есе артып, 51 000-ды, ал төрт сағаттан асатыны — 2,4 есе өсіп, 36 000-ды құрады. 15 минуттан аспайтын кешігумен ұшқан рейстердің үлесі 57%-дан 52%-ға дейін төмендеді.
2026 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында РФ-дағы тұрақты жолаушылар рейстерінің тоқтатылу жиілігі екі есе артып, ұзақ уақытқа кешігу көрсеткіші орта есеппен 2,2 есе өсті, деп жазады «Коммерсантъ» басылымы «АльфаСтрахование» деректеріне сүйеніп. Компания РФ-дағы жолаушылар ағынының шамамен 97%-ын қамтамасыз ететін 30 ірі отандық және 60-қа жуық шетелдік әуе компаниясының рейстерін бақылайды. 2026 жылы 7,6 миллионнан астам адам ұшуды үш сағаттан астам уақыт күтуге мәжбүр болды — бұл 2025 жылмен салыстырғанда 2,5 есе көп.
Қаңтар–қыркүйек айларында бір сағаттан астам уақытқа кешіккен рейстер саны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,7 есе артып, 128 000-ға жетті. Жолаушылар екі есе жиі немесе 77 000 жағдайда ұшуды кемінде екі сағат күткен. Тіпті ұзақтығы үш сағаттан асатын кешігулер саны 2,2 есе артып, 51 000-ды, ал төрт сағаттан асатыны — 2,4 есе өсіп, 36 000-ды құрады. 15 минуттан аспайтын кешігумен ұшқан рейстердің үлесі 57%-дан 52%-ға дейін төмендеді.
👍43❤2🔥1
Мәскеу әуежайларынан бір көрініс...
🔥35😁6❤2
Forwarded from PARANOIA.KZ
Трамп Путинмен телефон арқылы сөйлесіп, келіссөз жүргізгенін айтты. Ресей жылдам арада АҚШ пен әлем нарығына 300 мың тонна дизель отынын жеткізеді дейді. Ал қарашада 500 мың тонна, артынша 1 млн тонна дизель отынын жеткізетінін мәлімдеді. Кейін бұл көрсеткіш 3 млн тоннаға ұлғаюы мүмкін екенін айтыпты.
🖕56🔥4❤1🤮1
Usbanov ARNASY
БАҚ: Мәскеудегі жағдайға байланысты Түркіменстаннан қайтып келген Путин ұшағы әуежайға қона алмай жүр...
БАҚ: Путин ұшағы Түркіменстаннан ұшып шығып, Мәскеуге қона алмай, ақыры Петерборға жетіп қонған!
😁51👍10
Трамп бүйдейді:
▪️Бұл жақсы келісім болды. Ірі көлемде мұнай біздің елге жеткізіледі. Бұл - дизель. Бізге керегі осы қазір. Сол үшін де Путинге алғыс айтамын, бізге керек дизельді ірі көлемде жеткізіп беретін болды;
▪️АҚШ Украинаның мықты серіктесі болып қала береді. Десе де, әлемге дизель керек, қазір. Сол үшін де дұрыс істедік;
▪️Біздің келісім бойынша - Ресей дереу арада 300 мың тонна дизель жеткізуі тиіс. Ал қарашада тағы 500 мың тонна жібереді. Онан әрі қарай көлем 4 млн тоннаға дейін жетеді;
▪️Келісімге келуіміз себепті Реаейдің дизеліне салынған санкциялар 2027 жылдың сәуіріне дейін тоқтатылады.
▪️Бұл жақсы келісім болды. Ірі көлемде мұнай біздің елге жеткізіледі. Бұл - дизель. Бізге керегі осы қазір. Сол үшін де Путинге алғыс айтамын, бізге керек дизельді ірі көлемде жеткізіп беретін болды;
▪️АҚШ Украинаның мықты серіктесі болып қала береді. Десе де, әлемге дизель керек, қазір. Сол үшін де дұрыс істедік;
▪️Біздің келісім бойынша - Ресей дереу арада 300 мың тонна дизель жеткізуі тиіс. Ал қарашада тағы 500 мың тонна жібереді. Онан әрі қарай көлем 4 млн тоннаға дейін жетеді;
▪️Келісімге келуіміз себепті Реаейдің дизеліне салынған санкциялар 2027 жылдың сәуіріне дейін тоқтатылады.
🖕48🤡18🤮8👎3❤2🤔2💩1
Қазақстанда ағза трансплантациясын күтіп жүрген 4 867 адамның арасында 126 бала бар…
Бірі бүйрекке, бірі бауырға, енді бірі жүрекке мұқтаж. Кейбірі кезекте он жылдан астам уақыт тұр. Ал жыл сайын 350-ден астам адам қажетті ағза табылмай, күту тізімінен өмірден өтуіне байланысты шығарылады. Бұл – жай ғана статистика емес. Бұл – біреудің әкесі, біреудің анасы, біреудің баласы.
9 қазан – Еуропалық ағза донорлығы және трансплантация күні. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында елімізде 208 трансплантация жасалған. Оның 42-сі қайтыс болған донорлардың ағзаларын пайдалану арқылы жүзеге асқан. Алайда мыңдаған адам ағза күтіп отырған ел үшін бұл көрсеткіш жеткіліксіз.
Мәселенің мәнін сандардың өзі көрсетеді. Биыл Қазақстанда 140-қа жуық әлеуетті қайтыс болған донор анықталған. Бірақ олардың тек 13-інің отбасы ағза алуға келісім берген. Қалғандары бас тартқан. Демек, мәселе тек медицинада емес. Донор табылған күннің өзінде, оның ағзасын пайдалануға туыстары келіспесе, науқастың өмірін сақтап қалу мүмкіндігі шектеледі.
Әрине, жақынынан айырылған отбасы үшін мұндай шешім қабылдау оңай емес. Қайғы үстінде адамнан келісім күтудің де салмағы бар. Бірақ ағза донорлығы туралы қоғамда ашық әңгіме болмаса, адамдар мұндай шешімнің маңызын қашан түсінеді? Бұл тақырыпты тек біреудің өмірі қыл үстінде тұрғанда ғана көтеру кеш емес пе?
41 жастағы Есен Байленов бүйрек ауруының соңғы сатысына жетіп, бес жыл бойы гемодиализ қабылдаған. Бүйрек қызметі толық тоқтаған соң, өмірі медициналық процедураларға тәуелді болды. Бес жыл бойы трансплантацияға қатысты хабар күткен.
«Шындығын айтсам, үмітімді үзе бастаған едім. Кейде “осы гемодиализде өмірім аяқталатын шығар” деп ойлайтын кездер де болды», – дейді ол.
Бір күні оған таңертең ерте қоңырау шалынған. Қайтыс болған адамның туыстары донорлыққа келісім берген. Сол келісім Есенге жаңа өмір сыйлады. Қазір ол өзін бұрынғыдай ауыр науқас ретінде емес, қалыпты өмір сүріп жүрген адам ретінде сезінеді. Өзімен бірге операция жасатқан тағы екі адамның да аман қалғанын айтады.
Есеннің оқиғасы – донорлықтың медициналық процедура ғана емес, бір адамның болашағын қайтаратын мүмкіндік екенін көрсететін нақты мысал.
46 жастағы Андрейге де бауыр трансплантациясы қажет болды. 2023 жылы дәрігерлер оған бауыр циррозының терминалдық сатысы деген диагноз қойған. Қазақстанда трансплантация кезегіне тұрғанымен, ағза табылуына қатысты күту ұзаққа созылуы мүмкін екенін естіген.
Жағдайы нашарлаған Андрей басқа елдердегі мүмкіндіктерді іздеп, Беларусьтің Минск қаласына хат жазған. Бірнеше айға созылған белгісіздік, операцияның кейінге шегерілуі мен психологиялық қысым оған оңай соқпаған. Ақыры трансплантация жасалып, қазан айының соңында үйіне оралған.
«Ауырған адам басқаша өмір сүреді. Трансплантация туралы тақырыпты Қазақстанда көтеру керек, бұл туралы айту маңызды. Бұл кез келген адамның басына келуі мүмкін», – дейді Андрей.
Оның сөзі ойландырмай қоймайды. Бүгін донорлықты қажет ететін адам болмасаңыз да, ертең өзіңіз немесе жақыныңыз сол кезекке тұруы мүмкін. Ауру адамның кім екеніне, қандай қызмет атқаратынына қарамайды.
Қазақстанда ағза донорлығы мәселесі заңмен ғана шешілмейді. Халықтың хабардарлығы, дәрігерлерге деген сенім, қайтыс болған адамның еркі мен отбасының шешімі де маңызды. Донорлықты талқылау үшін қоғамда қорқыныш пен күмәнге орын қалдырмайтын ашық ақпарат қажет.
2026 жылғы 1 қыркүйектегі мәлімет бойынша, eGov жүйесінде 184 191 ерік білдіру тіркелген. Оның 17 158-і – қайтыс болғаннан кейінгі донорлыққа берілген келісім. Бұл сандар донорлық мәселесіне қатысты азаматтардың ұстанымы әртүрлі екенін көрсетеді. Сондықтан адамдарға шешімді қалай тіркеуге болатынын ғана емес, трансплантацияның қалай жүргізілетінін, донордың өлімі қалай анықталатынын және ағзалардың қандай тәртіппен бөлінетінін де түсіндіру керек.
Денсаулық сақтау саласының өкілдері донорлыққа қатысты жағдай біртіндеп дамып келе жатқанын айтқанымен, күту тізіміндегі мыңдаған адамның мәселесі әлі шешілген жоқ.
Бірі бүйрекке, бірі бауырға, енді бірі жүрекке мұқтаж. Кейбірі кезекте он жылдан астам уақыт тұр. Ал жыл сайын 350-ден астам адам қажетті ағза табылмай, күту тізімінен өмірден өтуіне байланысты шығарылады. Бұл – жай ғана статистика емес. Бұл – біреудің әкесі, біреудің анасы, біреудің баласы.
9 қазан – Еуропалық ағза донорлығы және трансплантация күні. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында елімізде 208 трансплантация жасалған. Оның 42-сі қайтыс болған донорлардың ағзаларын пайдалану арқылы жүзеге асқан. Алайда мыңдаған адам ағза күтіп отырған ел үшін бұл көрсеткіш жеткіліксіз.
Мәселенің мәнін сандардың өзі көрсетеді. Биыл Қазақстанда 140-қа жуық әлеуетті қайтыс болған донор анықталған. Бірақ олардың тек 13-інің отбасы ағза алуға келісім берген. Қалғандары бас тартқан. Демек, мәселе тек медицинада емес. Донор табылған күннің өзінде, оның ағзасын пайдалануға туыстары келіспесе, науқастың өмірін сақтап қалу мүмкіндігі шектеледі.
Әрине, жақынынан айырылған отбасы үшін мұндай шешім қабылдау оңай емес. Қайғы үстінде адамнан келісім күтудің де салмағы бар. Бірақ ағза донорлығы туралы қоғамда ашық әңгіме болмаса, адамдар мұндай шешімнің маңызын қашан түсінеді? Бұл тақырыпты тек біреудің өмірі қыл үстінде тұрғанда ғана көтеру кеш емес пе?
41 жастағы Есен Байленов бүйрек ауруының соңғы сатысына жетіп, бес жыл бойы гемодиализ қабылдаған. Бүйрек қызметі толық тоқтаған соң, өмірі медициналық процедураларға тәуелді болды. Бес жыл бойы трансплантацияға қатысты хабар күткен.
«Шындығын айтсам, үмітімді үзе бастаған едім. Кейде “осы гемодиализде өмірім аяқталатын шығар” деп ойлайтын кездер де болды», – дейді ол.
Бір күні оған таңертең ерте қоңырау шалынған. Қайтыс болған адамның туыстары донорлыққа келісім берген. Сол келісім Есенге жаңа өмір сыйлады. Қазір ол өзін бұрынғыдай ауыр науқас ретінде емес, қалыпты өмір сүріп жүрген адам ретінде сезінеді. Өзімен бірге операция жасатқан тағы екі адамның да аман қалғанын айтады.
Есеннің оқиғасы – донорлықтың медициналық процедура ғана емес, бір адамның болашағын қайтаратын мүмкіндік екенін көрсететін нақты мысал.
46 жастағы Андрейге де бауыр трансплантациясы қажет болды. 2023 жылы дәрігерлер оған бауыр циррозының терминалдық сатысы деген диагноз қойған. Қазақстанда трансплантация кезегіне тұрғанымен, ағза табылуына қатысты күту ұзаққа созылуы мүмкін екенін естіген.
Жағдайы нашарлаған Андрей басқа елдердегі мүмкіндіктерді іздеп, Беларусьтің Минск қаласына хат жазған. Бірнеше айға созылған белгісіздік, операцияның кейінге шегерілуі мен психологиялық қысым оған оңай соқпаған. Ақыры трансплантация жасалып, қазан айының соңында үйіне оралған.
«Ауырған адам басқаша өмір сүреді. Трансплантация туралы тақырыпты Қазақстанда көтеру керек, бұл туралы айту маңызды. Бұл кез келген адамның басына келуі мүмкін», – дейді Андрей.
Оның сөзі ойландырмай қоймайды. Бүгін донорлықты қажет ететін адам болмасаңыз да, ертең өзіңіз немесе жақыныңыз сол кезекке тұруы мүмкін. Ауру адамның кім екеніне, қандай қызмет атқаратынына қарамайды.
Қазақстанда ағза донорлығы мәселесі заңмен ғана шешілмейді. Халықтың хабардарлығы, дәрігерлерге деген сенім, қайтыс болған адамның еркі мен отбасының шешімі де маңызды. Донорлықты талқылау үшін қоғамда қорқыныш пен күмәнге орын қалдырмайтын ашық ақпарат қажет.
2026 жылғы 1 қыркүйектегі мәлімет бойынша, eGov жүйесінде 184 191 ерік білдіру тіркелген. Оның 17 158-і – қайтыс болғаннан кейінгі донорлыққа берілген келісім. Бұл сандар донорлық мәселесіне қатысты азаматтардың ұстанымы әртүрлі екенін көрсетеді. Сондықтан адамдарға шешімді қалай тіркеуге болатынын ғана емес, трансплантацияның қалай жүргізілетінін, донордың өлімі қалай анықталатынын және ағзалардың қандай тәртіппен бөлінетінін де түсіндіру керек.
Денсаулық сақтау саласының өкілдері донорлыққа қатысты жағдай біртіндеп дамып келе жатқанын айтқанымен, күту тізіміндегі мыңдаған адамның мәселесі әлі шешілген жоқ.
👍16❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Трамп: “Ресей бізге миллиондаған тонна жанармай жібермек. Дизель отынын береді. Дәп қазір бізге керегі осы ғой. Сол үшін оларға алғыс айтамын”, - дейді.
👎55🤣16🤮9💩8🤡5👍3❤2
Маңызды әңгіме…
Бүгін– Еуропалық ағза донорлығы және трансплантация күні. Бұл күн ағза донорлығының маңызын түсіндіруге және трансплантацияға мұқтаж адамдардың мәселесіне назар аударуға арналған.
Ағза трансплантациясы – ауыр дертке шалдыққан науқастар үшін өмірге қайта оралудың мүмкіндігі. Кей жағдайда донор табылуы адамның өмірін сақтап қалудың жалғыз жолы болуы мүмкін.
ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында елімізде 208 трансплантация жасалған. Оның 42-сі қайтыс болған донорлардың ағзалары арқылы жүзеге асқан.
Қазір Қазақстанда 4 867 адам ағза ауыстыру кезегінде тұр. Оның 126-сы – бала. Жыл сайын 350-ден астам науқас қажетті ағза табылмай, өмірден өтеді.
Биыл 140-қа жуық әлеуетті донор анықталғанымен, тек 13 отбасы ғана келісім берген. Ал 1 қыркүйектегі мәлімет бойынша, 17 158 адам eGov жүйесінде қайтыс болғаннан кейінгі донорлыққа келісім білдірген.
Донорлықтың маңызын Есен Байленовтің оқиғасынан да көруге болады. Арнайы жасақта қызмет еткен оның қос бүйрегі істен шығып, бес жылға жуық гемодиализ қабылдауға мәжбүр болған. Уақыт өте келе донор табылатынына деген үміті де азайған. Алайда бір күні дәрігерлер қоңырау шалып, донор табылғанын хабарлайды. Оған өмірден өткен әйелдің бүйрегі салынған. Марқұмның туыстары ағзаларын пайдалануға ресми келісім берген. Соның арқасында Есеннің де, тағы бірнеше адамның да өмірін сақтап қалуға мүмкіндік туған.
Бұл – донорлықтың адам өміріне қаншалықты маңызды екенін көрсететін оқиғалардың бірі ғана. Бір отбасының келісімі өзге жандарға өмір сүруге, жақындарымен бірге болуға және болашаққа жоспар құруға мүмкіндік береді.
Ал сіз біреудің өмірін сақтап қалуға мүмкіндік беретін осындай шешімді қолдайсыз ба?
Бүгін– Еуропалық ағза донорлығы және трансплантация күні. Бұл күн ағза донорлығының маңызын түсіндіруге және трансплантацияға мұқтаж адамдардың мәселесіне назар аударуға арналған.
Ағза трансплантациясы – ауыр дертке шалдыққан науқастар үшін өмірге қайта оралудың мүмкіндігі. Кей жағдайда донор табылуы адамның өмірін сақтап қалудың жалғыз жолы болуы мүмкін.
ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында елімізде 208 трансплантация жасалған. Оның 42-сі қайтыс болған донорлардың ағзалары арқылы жүзеге асқан.
Қазір Қазақстанда 4 867 адам ағза ауыстыру кезегінде тұр. Оның 126-сы – бала. Жыл сайын 350-ден астам науқас қажетті ағза табылмай, өмірден өтеді.
Биыл 140-қа жуық әлеуетті донор анықталғанымен, тек 13 отбасы ғана келісім берген. Ал 1 қыркүйектегі мәлімет бойынша, 17 158 адам eGov жүйесінде қайтыс болғаннан кейінгі донорлыққа келісім білдірген.
Донорлықтың маңызын Есен Байленовтің оқиғасынан да көруге болады. Арнайы жасақта қызмет еткен оның қос бүйрегі істен шығып, бес жылға жуық гемодиализ қабылдауға мәжбүр болған. Уақыт өте келе донор табылатынына деген үміті де азайған. Алайда бір күні дәрігерлер қоңырау шалып, донор табылғанын хабарлайды. Оған өмірден өткен әйелдің бүйрегі салынған. Марқұмның туыстары ағзаларын пайдалануға ресми келісім берген. Соның арқасында Есеннің де, тағы бірнеше адамның да өмірін сақтап қалуға мүмкіндік туған.
Бұл – донорлықтың адам өміріне қаншалықты маңызды екенін көрсететін оқиғалардың бірі ғана. Бір отбасының келісімі өзге жандарға өмір сүруге, жақындарымен бірге болуға және болашаққа жоспар құруға мүмкіндік береді.
Ал сіз біреудің өмірін сақтап қалуға мүмкіндік беретін осындай шешімді қолдайсыз ба?
👍10