«Яшчэ нават пераапрануцца не паспелі, як нас па адным пачалі выклікаць у кабінет. Там вярзіла накінуўся на мяне: "Ды вы фашысты! Ды вас страляць трэба!". Ужо на другі дзень маёр Сазонаў склаў на мяне рапарт нібыта за мацюкі. У траўні мяне кінулі ў ШІЗА.

ШІЗА — гэта найперш катаванне холадам. Акно пастаянна адкрытае, нават у мароз, суцэльны скразняк. Спіш на голых дошках у майцы і тонкай куртцы з сінтэтычнага матэрыялу. Надыхаеш унутр курткі, сагрэешся на гадзіну, потым прачынаешся ад холаду, прысядаеш, зноў дыхаеш. Каб неяк спаць, я рабіў падушку: устаўляў адзін тапак у другі і засоўваў туды рулон туалетнай паперы. Лекі не давалі, і я лячыў раны звычайным гаспадарчым мылам».

«Людзі часта пытаюцца: “Як ты без дзяцей? Сумуеш?” Я не разумею, навошта задаваць такія пытанні. Мне неверагодна цяжка быць тут без іх. Сэрца літаральна крывёю абліваецца. Калі праходжу міма школы ці дзіцячага садка, кожны раз думаю пра тое, што мае сыны таксама маглі б хадзіць у гэтую школу, кожны дзень вяртацца дадому. Але я пазбаўленая гэтага. Яны растуць без мяне.

Гэта самае страшнае – разлука з дзецьмі. Таму не пытайцеся ў мам у эміграцыі, як ім без дзяцей. Ім настолькі цяжка, што вам не трэба гэтага ведаць».

«На ягонай бірцы напісана дата выхада з улікам новых тэрмінаў — 2032 год. Калі яго выклікалі да начальніка калоніі, то той запытваў, якая дата вызвалення. На гэта Іван адказаў, што афіцыйна — 2032 год, але ведае, што гэта можа быць ніколі».

«Вымушаная адаптацыя людзей да інфармацыйнага вакууму і схаванага ціску можа прывесці да глыбокага каштоўнаснага расколу паміж беларусамі ўнутры краіны і дэмакратычным светам, “нармалізацыі” рэпрэсій».

«Там я правяла 17 дзён, калі была самая спёка, але ў ШІЗА, як і заўсёды, было прахалодна. Але праз такое надвор'е прылятала вельмі шмат камароў. Гэта было вялікай складанасцю, бо там жа ты не можаш выкарыстаць нейкія сродкі супраць іх ці неяк па-іншаму абараніцца. Калі мяне выпусцілі з ШІЗА, то ў мяне як рэакцыя на спёку сталі апухаць ногі. Я не магла з гэтым нічога зрабіць, у тым ліку пайсці да лекара. А калі мяне адправілі ў памяшканне камернага тыпу (ПКТ), то гэта прайшло. Не ведаю, ці праз тое, што там было прахалодна, ці праз тое, што паветра на фабрыцы так на мяне ўплывала».

«14 траўня мяне ўпершыню закрылі ў ШІЗА. А ўжо на другі дзень раніцай да мяне заляцеў начальнік рэжымнага аддзелу Сяргей Уладзіміравіч Карчэўскі. А з ім яшчэ некалькі мянтоў. Калі я даваў яму даклад, я троху павярнуў галаву. "Чаго галаву паварочваеш?!" – ударыў маёй галавой аб сцяну так, што набіў шышку. Расцягнуў мне ногі і пачаў малаціць дубінкай. Я паваліўся на падлогу, але яны працягвалі збіваць.

Я сядзеў у суседняй камеры з Вітольдам. Я чуў нейкія грукат і рух, здавалася, што ён там не адзін, што яму кагосьці падсадзілі. Аднойчы чуў, як Сазонаў зайшоў да яго і збіваў. 19 траўня я чуў словы: "Памый морду, недаразвіты!". А 21 траўня ў абед Вітольд перастаў адгукацца. Радыё-кропку ўрубілі на ўсю гучнасць, каб заглушыць гукі, але я чуў, як бегалі мянты і казалі, што там "мора крыві". Потым прыйшоў опер і паведаміў, што Ашурак памёр».

«Гэта было трохі з гумарам. Іван казаў, што адзін з лепшых рамонтаў у ШІЗА быў у мазырскай калоніі № 20. Там жа нармалёвыя побытавыя ўмовы. А самыя кепскія ўмовы былі ў ШІЗА ў калоніі № 14 у Навасадах».

«Яму цяжка без падтрымкі. Калі раней была салідарнасць паміж вязнямі, то цяпер яе амаль няма, бо ўсе баяцца, а таксама праз збядненне людзей у Беларусі».