HTTP ya'ni internet brauzer protokolida, mijozlar tomonidan qilingan turli xatolargan quyidagi 3 raqamli kodlar bilan javob beriladi. Hozir shu kodlar va ularning ma'nolari bilan tanishamiz.
400 Bad Request («Noto'g'ri, aniq bo'lmagan so'rov»)
401 Unauthorized («Ruxsat berilmagan»)
402 Payment Required («To'lov talab qilinadi»)
403 Forbidden («Taqiqlangan»)
404 Not Found («Topilmadi»)
405 Method Not Allowed («Ruxsat berilmagan usul»)
406 Not Acceptable («qabul qilinmaydi»)
407 Proxy Authentication Required («Proksi id talab qilinadi»)
408 Request Timeout («so'rov muddati tugagan»)
409 Conflict («Mojaro»)
410 Gone («O'chirildi»)
411 Length Required («Uzunlik talab qilinadi»)
412 Precondition Failed («Noto'g'ri shart»)
413 Payload Too Large («Juda katta hajm»)
414 URI Too Long («URi judayam uzun»)
415 Unsupported Media Type («Nomutonosib Media turi»)
416 Range Not Satisfiable («Qoniqarsiz zona»)
417 Expectation Failed («Kutish amalga oshmadi»)
418 I’m a teapot («Men choynakman»)
419 Authentication Timeout («Vaqt tugadi»)
421 Misdirected Request («Noto'g'ri yo'naltirilgan talab»)
422 Unprocessable Entity («Ishlov berilmaydigan obyekt»)
423 Locked («Qulflangan»)
425 Too Early («Juda erta»)
426 Upgrade Required («Yangilash talab qilinadi»)
428 Precondition Required («Zaruriy shart»)
429 Too Many Requests («Juda ko'p so'rov»)
431 Request Header Fields Too Large («Sarlavha maydoni juda katta»)
449 Retry With («qayta urunib ko'ring»)
451 Unavailable For Legal Reasons («Yuridik sabablarga ko'ra mavjud emas»)
499 Client Closed Request («Mijoz talabni yopdi»)
wikiTarjima - Original tarjimalar
400 Bad Request («Noto'g'ri, aniq bo'lmagan so'rov»)
401 Unauthorized («Ruxsat berilmagan»)
402 Payment Required («To'lov talab qilinadi»)
403 Forbidden («Taqiqlangan»)
404 Not Found («Topilmadi»)
405 Method Not Allowed («Ruxsat berilmagan usul»)
406 Not Acceptable («qabul qilinmaydi»)
407 Proxy Authentication Required («Proksi id talab qilinadi»)
408 Request Timeout («so'rov muddati tugagan»)
409 Conflict («Mojaro»)
410 Gone («O'chirildi»)
411 Length Required («Uzunlik talab qilinadi»)
412 Precondition Failed («Noto'g'ri shart»)
413 Payload Too Large («Juda katta hajm»)
414 URI Too Long («URi judayam uzun»)
415 Unsupported Media Type («Nomutonosib Media turi»)
416 Range Not Satisfiable («Qoniqarsiz zona»)
417 Expectation Failed («Kutish amalga oshmadi»)
418 I’m a teapot («Men choynakman»)
419 Authentication Timeout («Vaqt tugadi»)
421 Misdirected Request («Noto'g'ri yo'naltirilgan talab»)
422 Unprocessable Entity («Ishlov berilmaydigan obyekt»)
423 Locked («Qulflangan»)
425 Too Early («Juda erta»)
426 Upgrade Required («Yangilash talab qilinadi»)
428 Precondition Required («Zaruriy shart»)
429 Too Many Requests («Juda ko'p so'rov»)
431 Request Header Fields Too Large («Sarlavha maydoni juda katta»)
449 Retry With («qayta urunib ko'ring»)
451 Unavailable For Legal Reasons («Yuridik sabablarga ko'ra mavjud emas»)
499 Client Closed Request («Mijoz talabni yopdi»)
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7
Scrabble - bu so'z o'yini bo'lib, unda 2-4 nafargacha o'yinchi 15x15 kvadratchalarga bo'lingan o'yin taxtasiga har biri bitta harfdan iborat plitkalarni qo'yib, ochko toplaydi.Plitkalar krossvord uslubida chapdan o'ngga satrlardan yoki ustunlar pastga qarab o'qiladigan va standart lug'atga kiritilgan so'zlarni yaratishi kerak.
O'yin 121 mamlakatda sotiladi va 30 dan ortiq tillarda mavjud. Butun dunyo bo'ylab taxminan 150 millon to'plam sotilgan va Amerika o'yinlarining 3dan 1 qismi va Britaniya o'yinlarining yarmida Scrabble to'plami mavjud. Duyno bo'ylab taxminan 4000 ta Scrabble klublari ochilgan.
O'yin 1938-yilda amerikalik arxitektor Alfred Mosher tomonidan o'ylab topilgan.
Nayjel Richards - Yangi Zelandiya-Malayziyalik Scrabble o'yinchisi bo'lib, u barcha davrlarining eng buyuk o'yinchisi sifatida tan olingan.2007-yilda Jahon chempioni bo'ldi va 2011, 2013, 2018 va 2019 yillarda bu chempionlikni yana takrorlaydi va hozirda u bu o'yinda bir necha bor chempion bo'lgan yagona shaxs.
wikiTarjima - Original tarjimalar
O'yin 121 mamlakatda sotiladi va 30 dan ortiq tillarda mavjud. Butun dunyo bo'ylab taxminan 150 millon to'plam sotilgan va Amerika o'yinlarining 3dan 1 qismi va Britaniya o'yinlarining yarmida Scrabble to'plami mavjud. Duyno bo'ylab taxminan 4000 ta Scrabble klublari ochilgan.
O'yin 1938-yilda amerikalik arxitektor Alfred Mosher tomonidan o'ylab topilgan.
Nayjel Richards - Yangi Zelandiya-Malayziyalik Scrabble o'yinchisi bo'lib, u barcha davrlarining eng buyuk o'yinchisi sifatida tan olingan.2007-yilda Jahon chempioni bo'ldi va 2011, 2013, 2018 va 2019 yillarda bu chempionlikni yana takrorlaydi va hozirda u bu o'yinda bir necha bor chempion bo'lgan yagona shaxs.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍9
#qiziqfakt
Blood bike (qonli mototsikl) - Angliya, Irlandiya va Shotlandiyada, mototsikllardan iborat, shoshilinch tibbiy yordam muassalar uchun xizmati mavjud. Ularning vazifasi, shifoxona va boshqa tibbiy muassalar uchun zudlik bilan zarur bo'lgan qon, inson organlari, rentgen tasvirlari yoki dori-darmonlarni yetkazib berishdir. Ko'pgina hollarda, ular ko'plab odamlarning jonini saqlab qolishadi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
Blood bike (qonli mototsikl) - Angliya, Irlandiya va Shotlandiyada, mototsikllardan iborat, shoshilinch tibbiy yordam muassalar uchun xizmati mavjud. Ularning vazifasi, shifoxona va boshqa tibbiy muassalar uchun zudlik bilan zarur bo'lgan qon, inson organlari, rentgen tasvirlari yoki dori-darmonlarni yetkazib berishdir. Ko'pgina hollarda, ular ko'plab odamlarning jonini saqlab qolishadi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍11
#qiziqfakt
Aka-uka Strugatskiylarning ''Peshin,XXII asr" hikoyasida, "Kasparo-Karpov" nomli tizim tili tilga olinadi. Bu usul miyaning "nusxasini'' va uning matematik modelini yaratish uchun ishlatilgan. Hikoya 1962 - yilda nashr etilgan. Eng qiziq tomoni, hikoya nashr etilgan payt Anatoliy Karpov atiga 11 yoshda, Garri Kasparov esa hali tug'ilmagan edi.
Ajoyib tasodif?)
wikiTarjima - Original tarjimalar
Aka-uka Strugatskiylarning ''Peshin,XXII asr" hikoyasida, "Kasparo-Karpov" nomli tizim tili tilga olinadi. Bu usul miyaning "nusxasini'' va uning matematik modelini yaratish uchun ishlatilgan. Hikoya 1962 - yilda nashr etilgan. Eng qiziq tomoni, hikoya nashr etilgan payt Anatoliy Karpov atiga 11 yoshda, Garri Kasparov esa hali tug'ilmagan edi.
Ajoyib tasodif?)
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍13
#qiziqfakt
AQSHning eng katta shtati Alyaska, eng kichigi Rod-Aylenddan deyarli 430 baravarga katta. Biroq, Rod-Aylenddagi aholi soni, Alyaskaga qaraganda 300 ming kishiga ko'proq.
wikiTarjima - Original tarjimalar
AQSHning eng katta shtati Alyaska, eng kichigi Rod-Aylenddan deyarli 430 baravarga katta. Biroq, Rod-Aylenddagi aholi soni, Alyaskaga qaraganda 300 ming kishiga ko'proq.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍13
▪️Glomar javob
Glomar javob, shuningdek Glomarizatsiya yoki Glomar inkor atamasi, Amerika Qo'shma Shtatlarida, so'ralgan ma'lumotlarning mavjudligini na tasdiqlaydigan va na inkor etadigan ma'lumot so'roviga javobni bildiradi. Misol uchun, ma'lum bir shaxsga tegishli ma'lumot, politsiyadan so'ralganda ular quyidagicha javob berishgan. ''Biz, sizning so'rovingizdagi ma'lumotlar mavjudligini na tasdiqlaymiz va na inkor eta olamiz''
Yana misol, 1911-yil, Boston va Meyn temir yo'llari haqidagi, ''Globe'' nashri chiqargan ma'lumotlarga, tashkilot, shunchaki glomor javob berib, ma'lumotlarni na tasdiqlaydi va na inkor etdi. 1916 - yil, Ford Kompaniyasi, o'zining mashhur ''Model-T'' avtomobilining narxi pasayishi haqidagi habarlarni, tasdiqlamagan ham va inkor ham etmagan.
Qo'shimcha ma'lumot, ''No comment'' iborasida bu iboraning alternativi hisoblanadi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
Glomar javob, shuningdek Glomarizatsiya yoki Glomar inkor atamasi, Amerika Qo'shma Shtatlarida, so'ralgan ma'lumotlarning mavjudligini na tasdiqlaydigan va na inkor etadigan ma'lumot so'roviga javobni bildiradi. Misol uchun, ma'lum bir shaxsga tegishli ma'lumot, politsiyadan so'ralganda ular quyidagicha javob berishgan. ''Biz, sizning so'rovingizdagi ma'lumotlar mavjudligini na tasdiqlaymiz va na inkor eta olamiz''
Yana misol, 1911-yil, Boston va Meyn temir yo'llari haqidagi, ''Globe'' nashri chiqargan ma'lumotlarga, tashkilot, shunchaki glomor javob berib, ma'lumotlarni na tasdiqlaydi va na inkor etdi. 1916 - yil, Ford Kompaniyasi, o'zining mashhur ''Model-T'' avtomobilining narxi pasayishi haqidagi habarlarni, tasdiqlamagan ham va inkor ham etmagan.
Qo'shimcha ma'lumot, ''No comment'' iborasida bu iboraning alternativi hisoblanadi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍10
🔹Nigina Faxriddinova
Nigina Timurovna (toʻliq ismi: Nigina Timurovna Faxriddinova) — oʻzbek modeli.
Nigina Faxriddinova 1999-yil 15-iyun kuni Oʻzbekistonning Navoiy shahrida tugʻilgan.
Nigina ilk bor „Miss International 2022“ xalqaro goʻzallik tanlovida Oʻzbekiston sharafini himoya qilgan hisoblanadi. 2019- va 2022-yillardagi „Oʻzbekiston goʻzali“ bo'lgan.
Modellik faoliyatini 2017 yil boshlagan va 2018-yilda u „MDH Top Modeli-2018“ tanlovida ishtirok etib, eng yaxshi 30 nafar ishtirokchi qatoriga kiradi.
2019-yilda u "Miss Intercontinental'' tanlovida ishtirok etib, Oʻzbekiston nomidan birinchi supermodelga aylandi.
Modelning instagram akkauniti.
To'liq maqolani o'qish uchun bosing
wikiTarjima - Original tarjimalar
Nigina Timurovna (toʻliq ismi: Nigina Timurovna Faxriddinova) — oʻzbek modeli.
Nigina Faxriddinova 1999-yil 15-iyun kuni Oʻzbekistonning Navoiy shahrida tugʻilgan.
Nigina ilk bor „Miss International 2022“ xalqaro goʻzallik tanlovida Oʻzbekiston sharafini himoya qilgan hisoblanadi. 2019- va 2022-yillardagi „Oʻzbekiston goʻzali“ bo'lgan.
Modellik faoliyatini 2017 yil boshlagan va 2018-yilda u „MDH Top Modeli-2018“ tanlovida ishtirok etib, eng yaxshi 30 nafar ishtirokchi qatoriga kiradi.
2019-yilda u "Miss Intercontinental'' tanlovida ishtirok etib, Oʻzbekiston nomidan birinchi supermodelga aylandi.
Modelning instagram akkauniti.
To'liq maqolani o'qish uchun bosing
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍11
▪️Bambuk parda
''Bambuk parda'' Sharqiy Osiyodagi kommunistik davlatlar, hususan Xitoy Xalq Respublikasi va sharqiy, janubiy va janubiy-sharqiy Osiyodagi kapitalistik va nokommunistik davlatlar o'rtasidagi Sovuq urush davridagi siyosiy chegara hisoblanadi. Shimol va Shimoliy-g'arbda Xitoy, Sovet Ittifoqi, Shimoliy Vetnam, Shimoliy Korea va Mo'g'uliston Xalq Respublikasi kommunistik davlatlari joylashgan. Janub va sharqda Bharast(Hindiston), Pokiston, Yaponiya, kapitalistik va nokommunistik mamlakatlar joylashgan.
"Bambuk parda'' termini ''Temir parda'' dan olingan bo'lib bu atam 1940-yillarning o'rtalaridan 1980-yillarning oxirigacha ushbu mintaqaning kommunistik chegaralarini ifodalash uchun ishlatilgan.
wikiTarjima - Original tarjimalar
''Bambuk parda'' Sharqiy Osiyodagi kommunistik davlatlar, hususan Xitoy Xalq Respublikasi va sharqiy, janubiy va janubiy-sharqiy Osiyodagi kapitalistik va nokommunistik davlatlar o'rtasidagi Sovuq urush davridagi siyosiy chegara hisoblanadi. Shimol va Shimoliy-g'arbda Xitoy, Sovet Ittifoqi, Shimoliy Vetnam, Shimoliy Korea va Mo'g'uliston Xalq Respublikasi kommunistik davlatlari joylashgan. Janub va sharqda Bharast(Hindiston), Pokiston, Yaponiya, kapitalistik va nokommunistik mamlakatlar joylashgan.
"Bambuk parda'' termini ''Temir parda'' dan olingan bo'lib bu atam 1940-yillarning o'rtalaridan 1980-yillarning oxirigacha ushbu mintaqaning kommunistik chegaralarini ifodalash uchun ishlatilgan.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍9
''Jang Klubi'' qoidalarini buzamiz.
''Jang Klubi'' Amerikalik rejissor Devid Fincher tomonidan 1999 yili Chak Palanikning ''Fight club'' (1996) romani asosida suratga olingan.
Filmda bosh rollarni Bred Pit, Edvard Norton va Helena Carter ijro etishgan. Filmda janglar dastlab haftaning har shanba kuni keyin esa boshqa kunlari kechasi bo'lib o'tadi.
Muallif ''Jang klubi''ni yozishga sabab bo'lgan voqea, Chak Palanik do'stlari bilan dam olishga borganida, musiqa baland eshitayotgani uchun boshqa dam olayotgan insonlar tomonidan shikoyat tushadi va janjal boshlanadi natijada Chak Palanik va do'stlari yuzidan jarohat oladi va ular dam olishdan qaytgandan so'ng jarohatlar va jang haqida hech kimga aytishmaydi.
''Jang klubi''ning 8 qoidasi bor bular:
1. Jang klubi haqida gapirmaysiz.
2. Jang klubi haqida gapirmaysiz.
3.Kimdir "to'xta" desa, qimirlamasa yoki taslim bo'lsa, jang tugaydi.
4.Har bir jangda faqat ikki kishi qatnashadi.
5.Bir vaqtning o'zida faqat bitta jang.
6.Ko'ylaksiz, oyoq kiyimlarsiz (boshqacha qilib aytganda, yalangoyoq jang qilinadi).
7. Jang qancha davom etishi kerak bo‘lsa, shuncha davom etadi.
8. Agar bu sizning birinchi kechangiz bo'lsa, jang qilishingiz shart.
wikiTarjima - Original tarjimalar
''Jang Klubi'' Amerikalik rejissor Devid Fincher tomonidan 1999 yili Chak Palanikning ''Fight club'' (1996) romani asosida suratga olingan.
Filmda bosh rollarni Bred Pit, Edvard Norton va Helena Carter ijro etishgan. Filmda janglar dastlab haftaning har shanba kuni keyin esa boshqa kunlari kechasi bo'lib o'tadi.
Muallif ''Jang klubi''ni yozishga sabab bo'lgan voqea, Chak Palanik do'stlari bilan dam olishga borganida, musiqa baland eshitayotgani uchun boshqa dam olayotgan insonlar tomonidan shikoyat tushadi va janjal boshlanadi natijada Chak Palanik va do'stlari yuzidan jarohat oladi va ular dam olishdan qaytgandan so'ng jarohatlar va jang haqida hech kimga aytishmaydi.
''Jang klubi''ning 8 qoidasi bor bular:
1. Jang klubi haqida gapirmaysiz.
2. Jang klubi haqida gapirmaysiz.
3.Kimdir "to'xta" desa, qimirlamasa yoki taslim bo'lsa, jang tugaydi.
4.Har bir jangda faqat ikki kishi qatnashadi.
5.Bir vaqtning o'zida faqat bitta jang.
6.Ko'ylaksiz, oyoq kiyimlarsiz (boshqacha qilib aytganda, yalangoyoq jang qilinadi).
7. Jang qancha davom etishi kerak bo‘lsa, shuncha davom etadi.
8. Agar bu sizning birinchi kechangiz bo'lsa, jang qilishingiz shart.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍11
🔷Svetlana Savitskaya
Svetlana Evgenievna Savitskaya (8-avgust 1948-yil,Moskvada tugʻilgan) – Sovet kosmonavti, sinovchi-uchuvchi, oʻqituvchi va jamoat arbobi, texnika fanlari nomzodi, SSSR Harbiy-havo kuchlari polkovnigi. Valentina Tereshkovadan keyin dunyodagi ikkinchi ayol kosmonavt.
Ikki karra Sovet Ittifoqi Qahramoni (1982, 1984). SSSR uchuvchi-kosmonavti (1982). SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1970). 1975-yildan beri KPSS / KPRF aʼzosi.
SSSR Oliy Kengashi deputati (1989—1991). Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasidan II, III, IV, V, VI, VII, VIII chaqiriqlar Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisining Davlat Dumasi deputati (1995-yil 17-dekabrdan1).
Ikka marta Sovet ittifoqi Qahramoni boʻlgan yagona ayol.
1975—1978-yillarda u MiG-25PU jangovar mashgʻulotlarida ayollar oʻrtasida balandlik va parvoz tezligi boʻyicha 4 ta rekord oʻrnatadi :
🔻jahon tezlik rekordi (2683,44 km/soat, 1975-yil 22-iyun);
🔻parvoz balandligi rekordi (21209,9 m, 1977-yil 31-avgust);
🔻500 km masofada tezlik rekordi (2466,1 km / soat, 1977-yil 21-oktabr);
🔻1000 km (2333 km / soat, 1978-yil 12-aprel) yopiq marshrutda tezlik rekordi
To'liq maqolani o'qish uchun bosing
wikiTarjima - Original tarjimalar
Svetlana Evgenievna Savitskaya (8-avgust 1948-yil,Moskvada tugʻilgan) – Sovet kosmonavti, sinovchi-uchuvchi, oʻqituvchi va jamoat arbobi, texnika fanlari nomzodi, SSSR Harbiy-havo kuchlari polkovnigi. Valentina Tereshkovadan keyin dunyodagi ikkinchi ayol kosmonavt.
Ikki karra Sovet Ittifoqi Qahramoni (1982, 1984). SSSR uchuvchi-kosmonavti (1982). SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1970). 1975-yildan beri KPSS / KPRF aʼzosi.
SSSR Oliy Kengashi deputati (1989—1991). Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasidan II, III, IV, V, VI, VII, VIII chaqiriqlar Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisining Davlat Dumasi deputati (1995-yil 17-dekabrdan1).
Ikka marta Sovet ittifoqi Qahramoni boʻlgan yagona ayol.
1975—1978-yillarda u MiG-25PU jangovar mashgʻulotlarida ayollar oʻrtasida balandlik va parvoz tezligi boʻyicha 4 ta rekord oʻrnatadi :
🔻jahon tezlik rekordi (2683,44 km/soat, 1975-yil 22-iyun);
🔻parvoz balandligi rekordi (21209,9 m, 1977-yil 31-avgust);
🔻500 km masofada tezlik rekordi (2466,1 km / soat, 1977-yil 21-oktabr);
🔻1000 km (2333 km / soat, 1978-yil 12-aprel) yopiq marshrutda tezlik rekordi
To'liq maqolani o'qish uchun bosing
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍9
#qiziqfakt
"Tsudzigiri" - tarjima qilinganda “chorraxadagi qotillik” degan ma’noni anglatadi. Tsudzigiri bu, yapon samuraylari, yangi katana olishganida yoki yangi jang uslubini o’rganganda, ko’chadagi o’zi istagan himoyasiz insonda buni sinab ko’rishini anglatadi.Bu ish asosan tunda amalga oshiriladi va ko’p hollarda sinalgan odamning o’limi bilan tugaydi. Bora-bora bu Yaponiyada ko’plab qotilliklarni olib kelgan.Keyinchalik Tsudsigiriga ta’qiq qo’yilgan.
wikiTarjima - Original tarjimalar
"Tsudzigiri" - tarjima qilinganda “chorraxadagi qotillik” degan ma’noni anglatadi. Tsudzigiri bu, yapon samuraylari, yangi katana olishganida yoki yangi jang uslubini o’rganganda, ko’chadagi o’zi istagan himoyasiz insonda buni sinab ko’rishini anglatadi.Bu ish asosan tunda amalga oshiriladi va ko’p hollarda sinalgan odamning o’limi bilan tugaydi. Bora-bora bu Yaponiyada ko’plab qotilliklarni olib kelgan.Keyinchalik Tsudsigiriga ta’qiq qo’yilgan.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍8
▪️Chumoli doirasi
Chumoli doirasi (Chumolilar aylanishi, o’lim doirasi, o’lim karuseli) – kichik guruhi, o’zi-o’zidan doira shaklida yurishini boshlaydi. Ularga ergashib boshqa chumolilar ham doirani kengaytiradi.Bu jarayon, to chumolilar o’limga bormaguncha qadar yoki biror chumoli, adashib doiradan chiqib ketmaguncha qadar davom etadi. Doirada ohirigacha qolgan chumolilarning bari halok bo’ladi.
Ushbu jarayonni ilk bor, amerikalik mirmekolog Uilyam Morton Uiler, 1910 – yilda , o’z labaratoriyasida chumolilarning doira hosil qilib, yurishni kuzatadi. Bu hodisa 46 soat davom etib, yakunda barcha chumolilar halok bo’ladi. Amerikalik sayohatchi Uilyam Bib, o’zining “Djungli chekkasi” (edge of the Jungle) kitobida, Gayanada uchratgan hodisalar haqida yozar ekan, diametri 365 metr bo’lgan chumolilar doirasini uchratganini va bu jarayon 2 kun davom etib, barcha chumolilarning o’limi bilan yakunlangani yozadi. Hozircha bu hodisaning sababi to’liq aniqlamagan.
wikiTarjima - Original tarjimalar
Chumoli doirasi (Chumolilar aylanishi, o’lim doirasi, o’lim karuseli) – kichik guruhi, o’zi-o’zidan doira shaklida yurishini boshlaydi. Ularga ergashib boshqa chumolilar ham doirani kengaytiradi.Bu jarayon, to chumolilar o’limga bormaguncha qadar yoki biror chumoli, adashib doiradan chiqib ketmaguncha qadar davom etadi. Doirada ohirigacha qolgan chumolilarning bari halok bo’ladi.
Ushbu jarayonni ilk bor, amerikalik mirmekolog Uilyam Morton Uiler, 1910 – yilda , o’z labaratoriyasida chumolilarning doira hosil qilib, yurishni kuzatadi. Bu hodisa 46 soat davom etib, yakunda barcha chumolilar halok bo’ladi. Amerikalik sayohatchi Uilyam Bib, o’zining “Djungli chekkasi” (edge of the Jungle) kitobida, Gayanada uchratgan hodisalar haqida yozar ekan, diametri 365 metr bo’lgan chumolilar doirasini uchratganini va bu jarayon 2 kun davom etib, barcha chumolilarning o’limi bilan yakunlangani yozadi. Hozircha bu hodisaning sababi to’liq aniqlamagan.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍10❤1
▪️Adabiyot bo'yicha nobel
Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti, shved adabiyoti boʻyicha mukofot boʻlib, 1901-yildan beri har yili shved sanoatchisi Alfred Nobelning "adabiyot sohasida idealistik yo'nalishdagi eng ajoyib asarini yaratdi" (asl shvedcha: den som inom litteraturen har productionrat det utmärktaste i idealisk riktning) vasiyatnomasiga koʻra, har qanday mamlakatdan boʻlgan muallifga beriladi. Ayrim asarlar ba'zan alohida e'tiborga loyiq deb hisoblansa-da, mukofot muallifning butun asariga asoslanadi va Shvetsiya akademiyasi mukofotni kim olishini hal qiladi.
Akademiya laureat(g'olib) nomini oktyabr oyi boshida e'lon qiladi. Bu 1895 yilda Alfred Nobel vasiyatiga ko'ra ta'sis etilgan beshta Nobel mukofotlaridan biridir. Adabiyot an'anaviy tarzda Nobel mukofotini topshirish marosimida topshiriladigan yakuniy mukofotdir ya'ni fizika,kimyo,iqtisod,tinchlik va tibbiyot uchun beriladigan mukofotlardan so'ng oxirgi bo'lib adabiyot bo'yicha nobel topshiriladi, Ba'zi hollarda mukofot keyingi yilga qoldirildi, oxirgi marta bunday holat 2018 yilda sodir bo'lgan.
Demak bizda yangi rubrika, endi kanalimizda #adabiyotnobel hashtagi ostida adabiyot bo'yicha barcha so'vrindorlar haqida qisqa va ma'lumotlarga boy postlar joylanadi.
Do'stingizga ulashing - wikiTarjima - Original tarjimalar
Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti, shved adabiyoti boʻyicha mukofot boʻlib, 1901-yildan beri har yili shved sanoatchisi Alfred Nobelning "adabiyot sohasida idealistik yo'nalishdagi eng ajoyib asarini yaratdi" (asl shvedcha: den som inom litteraturen har productionrat det utmärktaste i idealisk riktning) vasiyatnomasiga koʻra, har qanday mamlakatdan boʻlgan muallifga beriladi. Ayrim asarlar ba'zan alohida e'tiborga loyiq deb hisoblansa-da, mukofot muallifning butun asariga asoslanadi va Shvetsiya akademiyasi mukofotni kim olishini hal qiladi.
Akademiya laureat(g'olib) nomini oktyabr oyi boshida e'lon qiladi. Bu 1895 yilda Alfred Nobel vasiyatiga ko'ra ta'sis etilgan beshta Nobel mukofotlaridan biridir. Adabiyot an'anaviy tarzda Nobel mukofotini topshirish marosimida topshiriladigan yakuniy mukofotdir ya'ni fizika,kimyo,iqtisod,tinchlik va tibbiyot uchun beriladigan mukofotlardan so'ng oxirgi bo'lib adabiyot bo'yicha nobel topshiriladi, Ba'zi hollarda mukofot keyingi yilga qoldirildi, oxirgi marta bunday holat 2018 yilda sodir bo'lgan.
Demak bizda yangi rubrika, endi kanalimizda #adabiyotnobel hashtagi ostida adabiyot bo'yicha barcha so'vrindorlar haqida qisqa va ma'lumotlarga boy postlar joylanadi.
Do'stingizga ulashing - wikiTarjima - Original tarjimalar
👍12👎1
#adabiyotnobel
🟡 Rene Syulli - Pryudom - 1 nobel sovrindori
Birinchi boʻlib adabiyot sohasidagi Nobel mukofotiga munosib koʻrilgan inson.1839 - yil 16 - mart kuni Parijda tavallud topgan. Uning ilk she'riy toʻplami 1865 - yilda olam yuzini koʻrgan. Toʻplamga nufuzli tanqidchi Sharl Ogyusten Sent - Bev yuqori baho bergan.Uch yil davomida shoirning antik afsonalar yoʻlidagi "Avgiy otxonasi", "Italiya lavhalari", "Yolgʻizlik" kitoblari bosmadan chiqdi.
Parijning Pruss qoʻshinlari tomonidan qamal qilingan davrida shoirning salomatligi ogʻirlashadi. Qamaldan keyin esa u oyogʻidan ayriladi. Davolanish yillarida shoir vatanparvarlik mavzularida she'rlar yozadi va 1870 - yilda ularni "Harbiydagi xotiralar" nomi bilan nashr ettiradi.
1888 - yilda shoir "Baxt" nomli toʻrt ming satrdan iborat epik dostonni yozib tugatadi.
1901 - yilda adib adabiyot yoʻnalishida birinchi Nobel mukofoti bilan taqdirlandi.
Jiddiy xasta boʻlgan shoir "Erkin tanlash psixologiyasi" nomli soʻnggi asarida tanlash erkinligi tabiatga jo boʻlgan va shunday boʻlgani maʼqul, degan xulosani ilgari suradi.
Syulli - Pryudom 1907 - yil 7 - sentabr kuni Parij yaqinidagi Shatn - Malabri shahrida joylashgan villasida vafot etadi.
Syulli - Pryudomni koʻproq Nobel mukofotidan qolgan mablagʻlari hisobidan Fransiyadagi yosh shoirlarga ta'sis etgan adabiy mukofotning asoschisi sifatida tanishadi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
🟡 Rene Syulli - Pryudom - 1 nobel sovrindori
Birinchi boʻlib adabiyot sohasidagi Nobel mukofotiga munosib koʻrilgan inson.1839 - yil 16 - mart kuni Parijda tavallud topgan. Uning ilk she'riy toʻplami 1865 - yilda olam yuzini koʻrgan. Toʻplamga nufuzli tanqidchi Sharl Ogyusten Sent - Bev yuqori baho bergan.Uch yil davomida shoirning antik afsonalar yoʻlidagi "Avgiy otxonasi", "Italiya lavhalari", "Yolgʻizlik" kitoblari bosmadan chiqdi.
Parijning Pruss qoʻshinlari tomonidan qamal qilingan davrida shoirning salomatligi ogʻirlashadi. Qamaldan keyin esa u oyogʻidan ayriladi. Davolanish yillarida shoir vatanparvarlik mavzularida she'rlar yozadi va 1870 - yilda ularni "Harbiydagi xotiralar" nomi bilan nashr ettiradi.
1888 - yilda shoir "Baxt" nomli toʻrt ming satrdan iborat epik dostonni yozib tugatadi.
1901 - yilda adib adabiyot yoʻnalishida birinchi Nobel mukofoti bilan taqdirlandi.
Jiddiy xasta boʻlgan shoir "Erkin tanlash psixologiyasi" nomli soʻnggi asarida tanlash erkinligi tabiatga jo boʻlgan va shunday boʻlgani maʼqul, degan xulosani ilgari suradi.
Syulli - Pryudom 1907 - yil 7 - sentabr kuni Parij yaqinidagi Shatn - Malabri shahrida joylashgan villasida vafot etadi.
Syulli - Pryudomni koʻproq Nobel mukofotidan qolgan mablagʻlari hisobidan Fransiyadagi yosh shoirlarga ta'sis etgan adabiy mukofotning asoschisi sifatida tanishadi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7👎1
#adabiyotnobel
🟡 Teodor Mommzen - 2 nobel sovrindori
Teodor Mommzen nemis olimi,arxeologi, siyosatchisi, jurnalisti va tarixchisi bo'lib 1817- yilda Daniyaga tegishli boʻlgan Shlezvig shahrida tugʻilgan
Mommzenning merosida eng birinchi ahamiyat kasb etuvchi soha bu epigrafiya yoʻnalishidagi ishlardir. Jumladan, uning 1850 - yilda nashr etilgan "Die unterialischen Dialekte" asarida, hali bu sohani oʻrganishning kurtaklari nishona berayotgan davrda u juda koʻp italyan lahjalarini yiqqan va ular boʻyicha tushuntirishlar bergan. Mommzenning "Rim tarixi" asari dunyoning koʻplab tillariga tarjima qilingan va 7 marta qayta nashr qilingan.Mommzenda Rim tarixini yaratish borasida juda katta ilmiy salohiyati boʻlganini uning "Rim tadqiqotlari" asaridan ham anglash mumkin. Diagestning matnlarini tanqidiy tahlil qilgan Mommzen Berlin akademiyasining e'tirofiga koʻra, yurisprudensiyaga poydevor qoʻygan.
1902- yilda Shvetsiya akademiyasi "ulkan ilmiy va adabiy asarlari uchun" Teodor Mommzenga adabiyot sohasidagi Nobel mukofotini berishga qaror qiladi. Buyuk olim 1903 - yil 1-noyabrda vafot etgan.
wikiTarjima - Original tarjimalar
🟡 Teodor Mommzen - 2 nobel sovrindori
Teodor Mommzen nemis olimi,arxeologi, siyosatchisi, jurnalisti va tarixchisi bo'lib 1817- yilda Daniyaga tegishli boʻlgan Shlezvig shahrida tugʻilgan
Mommzenning merosida eng birinchi ahamiyat kasb etuvchi soha bu epigrafiya yoʻnalishidagi ishlardir. Jumladan, uning 1850 - yilda nashr etilgan "Die unterialischen Dialekte" asarida, hali bu sohani oʻrganishning kurtaklari nishona berayotgan davrda u juda koʻp italyan lahjalarini yiqqan va ular boʻyicha tushuntirishlar bergan. Mommzenning "Rim tarixi" asari dunyoning koʻplab tillariga tarjima qilingan va 7 marta qayta nashr qilingan.Mommzenda Rim tarixini yaratish borasida juda katta ilmiy salohiyati boʻlganini uning "Rim tadqiqotlari" asaridan ham anglash mumkin. Diagestning matnlarini tanqidiy tahlil qilgan Mommzen Berlin akademiyasining e'tirofiga koʻra, yurisprudensiyaga poydevor qoʻygan.
1902- yilda Shvetsiya akademiyasi "ulkan ilmiy va adabiy asarlari uchun" Teodor Mommzenga adabiyot sohasidagi Nobel mukofotini berishga qaror qiladi. Buyuk olim 1903 - yil 1-noyabrda vafot etgan.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍11👎1
#adabiyotnobel
🟡 Byornsterne Byornson - 3 nobel sovrindori
Byornsterne Byornson (1832-1910) shoir, yozuvchi, dramaturg, jurnalist Byornsterne Martinius Byornson oltita oʻgʻilning birinchisi boʻlib dunyoga kelgan.
Adib to 1873- yilgacha asosan she'rlar, qoʻshiqlar, ertaklar, qissa va pyesalar yaratgan. Ularning aksariyati tarixiy mavzularda edi. Ularning asosiy qahramonlari dehqonlar va oʻrta asrlardan hikoya qiluvchi Norvegiya dostonlarining qahramonlari edi. Adibning 1859- yildagi "Arne"va 1860 - yilda chiqqan "Shoʻx yigit" kabi lirik qissalari uslub jihatdan xalq ogʻzaki ijodiga oʻxshash boʻlib, zamonaviy jamiyatda dehqonlarning turmush tarzi haqida hikoya qiladi va ijobiy ruhda yakun topadi.
Muallifning ilk sahna asari sifatida "Janglar orasida" pyesasi tan olinadi. Oʻn ikkinchi asrda Norvegiyada boʻlib oʻtgan dramatik voqealarni tasvirlagan ushbu asardan keyin "Oqsoqol Guda", "Qirol Sverre", "Zolim Sigurd", "Mariya Styuart Shotlandiyada" dramalari paydo boʻldi.
🔻1860 - yillar oxiriga kelib, adibning nazm bobidagi ijodi oʻz choʻqqisiga erishdi. Uning "She'rlar va qoʻshiqlar" toʻplamiga kiritilgan asarlarining koʻpchiligiga kuy bastalangan.
🔻1903 - yilda Shvetsiya akademiyasi Byornsonni adabiyot sohasidagi Nobel mukofoti bilan taqdirlashga qaror qildi.
🔻1910 - yilda dramaturg oʻzining soʻnggi "Uzum gullaganda" asarini e'lon qiladi. Adib oradan 1 yil oʻtib, Parij shahrida, 77 yoshida olamdan oʻtadi. 1919 - yilda muallifning toʻqqiz tomlik asarlar toʻplami nashr etiladi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
🟡 Byornsterne Byornson - 3 nobel sovrindori
Byornsterne Byornson (1832-1910) shoir, yozuvchi, dramaturg, jurnalist Byornsterne Martinius Byornson oltita oʻgʻilning birinchisi boʻlib dunyoga kelgan.
Adib to 1873- yilgacha asosan she'rlar, qoʻshiqlar, ertaklar, qissa va pyesalar yaratgan. Ularning aksariyati tarixiy mavzularda edi. Ularning asosiy qahramonlari dehqonlar va oʻrta asrlardan hikoya qiluvchi Norvegiya dostonlarining qahramonlari edi. Adibning 1859- yildagi "Arne"va 1860 - yilda chiqqan "Shoʻx yigit" kabi lirik qissalari uslub jihatdan xalq ogʻzaki ijodiga oʻxshash boʻlib, zamonaviy jamiyatda dehqonlarning turmush tarzi haqida hikoya qiladi va ijobiy ruhda yakun topadi.
Muallifning ilk sahna asari sifatida "Janglar orasida" pyesasi tan olinadi. Oʻn ikkinchi asrda Norvegiyada boʻlib oʻtgan dramatik voqealarni tasvirlagan ushbu asardan keyin "Oqsoqol Guda", "Qirol Sverre", "Zolim Sigurd", "Mariya Styuart Shotlandiyada" dramalari paydo boʻldi.
🔻1860 - yillar oxiriga kelib, adibning nazm bobidagi ijodi oʻz choʻqqisiga erishdi. Uning "She'rlar va qoʻshiqlar" toʻplamiga kiritilgan asarlarining koʻpchiligiga kuy bastalangan.
🔻1903 - yilda Shvetsiya akademiyasi Byornsonni adabiyot sohasidagi Nobel mukofoti bilan taqdirlashga qaror qildi.
🔻1910 - yilda dramaturg oʻzining soʻnggi "Uzum gullaganda" asarini e'lon qiladi. Adib oradan 1 yil oʻtib, Parij shahrida, 77 yoshida olamdan oʻtadi. 1919 - yilda muallifning toʻqqiz tomlik asarlar toʻplami nashr etiladi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍11👎1
#adabiyotnobel
🟡 Frederik Mistral - 4 nobel sovrindori
Fransiyalik shoir Frederik Mistral 1830 - yil 8 - sentabrda Rona vodiysida joylashgan Meyan qishlogʻida tavallud topgan.
1859 - yilda olam yuzini koʻrgan "Mireyo" poemasi Mistralning provansal adabiyotiga qoʻshgan ilk hissasi boʻldi.1864 - yilda Sharl Guno tomonidan sahnalashtirilgan "Mireyl" operasiga Mistralning asari asos qilib olinadi. 1875 - yilda uning "Oltin orollar" she'riy toʻplami dunyoga keladi.U 1880 - yildan 1886 - yilgacha boʻlgan davrda "Felibr boyliklari" deb nomlangan fransuz - provansal lugʻatini yaratadi.1884 - yilda shoirning Avinonda papa boshqaruvining soʻnggi kunlari haqidagi "Nerto" dostoni nashrdan chiqdi. Mistral yagona dramasi — "Qirol Jano" ni 1890 - yilda eʼlon qilgan. 1897 - yilda chiqqan "Rona haqidagi doston" ida muallif Rona daryosi va uning qirgʻoqlari boʻylab joylashgan shaharlarni madh etadi.
1904 - yilda "xalq ruhiyatini haqqoniy koʻrsatib bergan she'riy asarlaridagi musaffolik va originallik uchun" adabiyot sohasidagi Nobel mukofoti bilan taqdirlandi.
Yozuvchining soʻnggi ikki asari — "Mistral esdaliklari" va "Zaytun yigʻimi" she'riy toʻplami 1906 - yilda kitobxonlarga taqdim etiladi.
Adib 1914 - yilning 25 - mart kuni, 83 yoshida vafot etadi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
🟡 Frederik Mistral - 4 nobel sovrindori
Fransiyalik shoir Frederik Mistral 1830 - yil 8 - sentabrda Rona vodiysida joylashgan Meyan qishlogʻida tavallud topgan.
1859 - yilda olam yuzini koʻrgan "Mireyo" poemasi Mistralning provansal adabiyotiga qoʻshgan ilk hissasi boʻldi.1864 - yilda Sharl Guno tomonidan sahnalashtirilgan "Mireyl" operasiga Mistralning asari asos qilib olinadi. 1875 - yilda uning "Oltin orollar" she'riy toʻplami dunyoga keladi.U 1880 - yildan 1886 - yilgacha boʻlgan davrda "Felibr boyliklari" deb nomlangan fransuz - provansal lugʻatini yaratadi.1884 - yilda shoirning Avinonda papa boshqaruvining soʻnggi kunlari haqidagi "Nerto" dostoni nashrdan chiqdi. Mistral yagona dramasi — "Qirol Jano" ni 1890 - yilda eʼlon qilgan. 1897 - yilda chiqqan "Rona haqidagi doston" ida muallif Rona daryosi va uning qirgʻoqlari boʻylab joylashgan shaharlarni madh etadi.
1904 - yilda "xalq ruhiyatini haqqoniy koʻrsatib bergan she'riy asarlaridagi musaffolik va originallik uchun" adabiyot sohasidagi Nobel mukofoti bilan taqdirlandi.
Yozuvchining soʻnggi ikki asari — "Mistral esdaliklari" va "Zaytun yigʻimi" she'riy toʻplami 1906 - yilda kitobxonlarga taqdim etiladi.
Adib 1914 - yilning 25 - mart kuni, 83 yoshida vafot etadi.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍13👎1
#adabiyotnobel
🟡 Genrik Senkevich - 5 nobel sovrindori
Polyak adibi Genrik Adam Aleksandr Piy Senkevich 1846 - yil 7- may kuni Polshaning Okjey shaharchasida dunyoga kelgan.
1872 - yilda uning talabalik yillarida yozilgan "Behuda urinish" romani nashrdan chiqariladi va polyak adabiyotida yetakchi yozuvchilardan biri hisoblangan Yuzef Ignatsiy Krashevskiy tomonidan ijobiy baholanadi.
Yozuvchi 1 yil davomida AQSH da boʻladi. Tayyorlagan turkum reportajlari va keyin alohida toʻplam holida nashr etilgan "Yoʻldan maktublar" asari katta shuhrat qozonadi.
🔻1884 - yilda adibning "Olov va shamshir" romani chop etildi.
🔻1886 - 1888 - yillarda ketma - ket nashr etilgan "Toshqin" va "Pan Volodiyevskiy" romanlari "Olov va shamshir" bilan birga trilogiyani tashkil etadi. Endi u tarixiy romanlar ustasi sifatida e'tirof qozonadi."Aqidalarsiz", "Polanetskiylar oilasi" romanlarida voqealar asr oxirida Polshada roʻy bergan boʻlib, asar muallifning ilgarigi novellalari bilan uygʻunlikni kasb etadi. "Yoʻl boʻlsin" asari imperator Neron davrida xristian diniga mansub aholiga qilingan zulmlar haqida, "Salb yurishi qahramonlari" asarida polyaklarning XIV - XV asrlar oraligʻida Tevton ritsarlariga qarshi kurah haqida hikoya qiladi,1905- yilda "Shon - shuhrat maydonida" nomli romanni yozib tugatadi. Bu uning ilk tarixiy trilogiyasining davomi edi.
🔻1905- yilda Shvetsiya akademiyasi a'zolarining koʻpchilik qismining ovozi bilan Senkevich "epos sohasida ulkan xizmatlari uchun" adabiyot sohasidagi Nobel mukofoti sovrindori boʻladi.
Adib 1916 - yil Vena shahrida vafot etadi. Oradan sakkiz yil oʻtib vatandoshlari uning hokini Polshaga olib keladilar.
wikiTarjima - Original tarjimalar
🟡 Genrik Senkevich - 5 nobel sovrindori
Polyak adibi Genrik Adam Aleksandr Piy Senkevich 1846 - yil 7- may kuni Polshaning Okjey shaharchasida dunyoga kelgan.
1872 - yilda uning talabalik yillarida yozilgan "Behuda urinish" romani nashrdan chiqariladi va polyak adabiyotida yetakchi yozuvchilardan biri hisoblangan Yuzef Ignatsiy Krashevskiy tomonidan ijobiy baholanadi.
Yozuvchi 1 yil davomida AQSH da boʻladi. Tayyorlagan turkum reportajlari va keyin alohida toʻplam holida nashr etilgan "Yoʻldan maktublar" asari katta shuhrat qozonadi.
🔻1884 - yilda adibning "Olov va shamshir" romani chop etildi.
🔻1886 - 1888 - yillarda ketma - ket nashr etilgan "Toshqin" va "Pan Volodiyevskiy" romanlari "Olov va shamshir" bilan birga trilogiyani tashkil etadi. Endi u tarixiy romanlar ustasi sifatida e'tirof qozonadi."Aqidalarsiz", "Polanetskiylar oilasi" romanlarida voqealar asr oxirida Polshada roʻy bergan boʻlib, asar muallifning ilgarigi novellalari bilan uygʻunlikni kasb etadi. "Yoʻl boʻlsin" asari imperator Neron davrida xristian diniga mansub aholiga qilingan zulmlar haqida, "Salb yurishi qahramonlari" asarida polyaklarning XIV - XV asrlar oraligʻida Tevton ritsarlariga qarshi kurah haqida hikoya qiladi,1905- yilda "Shon - shuhrat maydonida" nomli romanni yozib tugatadi. Bu uning ilk tarixiy trilogiyasining davomi edi.
🔻1905- yilda Shvetsiya akademiyasi a'zolarining koʻpchilik qismining ovozi bilan Senkevich "epos sohasida ulkan xizmatlari uchun" adabiyot sohasidagi Nobel mukofoti sovrindori boʻladi.
Adib 1916 - yil Vena shahrida vafot etadi. Oradan sakkiz yil oʻtib vatandoshlari uning hokini Polshaga olib keladilar.
wikiTarjima - Original tarjimalar
👍12👎2