Muallif bosh/oliy jazoning bunday kõrinishda saqlanib qolishi Amerika siyosiy institutlari va madaniyatlar õrtasidagi ziddiyat hosilasi degan nuqtai-nazarni bildirgan. Ya’ni Amerika radikal federalizmi hamda lokal demokratizmi, shuningdek, zõravonlik va irqchilik asoratlari Ğarbning boshqa mamlakatlarida bu jazo bekor qilinganiga qaramasdan ushbu mamlakatda uning saqlanib qolayotganini tushuntirib beradi.

Garchi Ğarb siyosatchilari jamoatchilik va ommaning fikridan qati nazar bu turdagi jazoni uzil-kesil bekor qilishiga qaramasdan, Amerika elitasi bunday qilishga qodir emas, aniqroği ommadagi bu jazoning saqlab qolinishiga bõlgan qõllab-quvvatlov sababli bunday qilishni xohlamaydi.

2/2

@CJandLP

Bugun Birlashgan Qirollik Labour partiyasi (rus manbalari orqali Õzbek tiliga Leyboristlar tarzida kirib kelgan Mehnatkashlar Partiyasi) õzining dastlabki hukumati tuzilganligining 100 yilligini nishonlamoqda.

1924-yilgi Parlament saylovlarida Ramse Makdonald (Ramsay McDonald minoritar ğalaba orqali hukumat tuzishga muvaffaq bõlgan. Ana shu davrdan boshlab jamoatchilik uchun notanish bõlgan, sinovdan õtmagan, siyosiy tajribaga ega bõlmagan, siyosiy tassavvuri aniq bõlmagan yangi partiya õzining faoliyatini boshlagan.

Britonlar Leybor partiyasini Milliy salomatlik tizimi (National Health system), Good Friday Agreement (Irland muammosidagi progress) orqali eslaydi. Partiya õzining eng yuqori chõqqisiga Toni Blayr va Gordon Braun boshchiligidagi Yangi Leybor hukumati davrida erishgan.

2024-yil yakunida Birlashgan Qirollikda Umumiy saylov bõlib õtadi. Biroq, tahlilchilar amaldagi partiya õzining 1924-yildagi holatida deb baholamoqda.

@CJandLP

Irlandiyadagi Gaulvey universitetining Irland Inson huquqlari markazi (University of Galway) magistratura talabalarini Xalqaro jinoyat huquqi bõyicha 10-13-iyun kunlari yozgi onlayn maktabga taklif qilmoqda.

Yozgi maktab uchun maxsus Megan Feyrli nomidagi moliyalashtirish ajratilgan hamda undan Global janub mintaqasidan (shu jumladan Õzbekiston) ishtirokchi magistratura talabalari uchun €75 miqdoridagi yozgi maktabda ishtirok etish badalini bekor qilishda foydalanish kõzda tutilgan.

Unda ishtirok etish uchun humanrights@universityofgalway.ie email manziliga bir betdan iborat motivatsiya xati va CV yuborish sõralgan.

@CJandLP

Adversarial v Inqusitorial modellar

Bugun @advokatnews’da advokatning Oliy sudga kassatsiya tartibida protest kiritish uchun protest kiritganligi, biroq bir necha oydan beri uning murojaatiga javob yõqiligi haqida post e’lon qilinibdi.

Advokat õziga ishonch bildirilgan shaxs nomidan ish kõrar ekan, uning ishini muayyan protsessual muddatlarda bajarishga harakat qilishi darkor. Odil sudlovni amalga oshirish jarayonida kõhna qit’aning Briton orollarida joylashgan xalqlar ayniqsa vaqt masalasiga juda jiddiy ahamiyat qaratadi. Ular bejiz kechiktirilgan adolat bu rad etilgan adolatdir (justice delayed, justice denied) tamoyili asosida odil sudlovning funksional faoliyatida vaqt bilan boğliq tõsiqlar bõlmasligi uchun turli huquqiy lobbi guruhlar tuzmaydi.

Bizdagi fundamental muammo jinoiy adliya tizimining Britaniyadagidek adversarial emas, balki kontenintal Yevropa orqali rus kolonial bosqini ta’siri ostida inkvizitorial modelga asoslanganligidadir. Adversarial tizimda sud jarayonida tomonlar teng vakolatlarga ega bõladi. Natijada, shaxslarning himoyadan foydalana olish imkoniyatlari juda keng. Inkvizitsion modelda va totalitar rejim sharoitidagi tarixiy rivojlanish merosi oqibatida post-kolonial mintaqada advokatning himoya imkoniyatlari cheklanganicha qolmoqda.

Garchi bu kõpchilik qõllab-quvvatlamaydigan nuqtai-nazar bõlsada, post-kolonial kontekstda sud huquq reformasi adversarial tizimga õtishdan boshlanishi kerak. Bunda prokurorning vakolatlari faqatgina jinoyat ishida ayblovning qanchalik tõğri e’lon qilinganini baholash, oğir va õta oğir jinoyatlarda tergov organlariga ayblov e’lon qilishda kõrsatmalar berish hamda jinoyat ishini sudda reprezentatsiya qilish bilan cheklanishi lozim. Ushbu modelda prokuror vakolatlari ayblovni qõllab-quvvatlash atrofida shakllanadi. Natijada, tizim professionallashadi, faqat õzining vazifalari bilan, ayniqsa, real bajarish imkoni bõlgan ish yuklamalarida ishlay oluvchi kompakt tizimga aylanadi.

Ushbu nuqtai-nazarni qõllab-quvvatlamaydigan, hattoki, uni absurd deb qrovchilar ehtimol 19-asr 60-yillardagi islohotlar natijasini e’tibordan chetda qoldirgan. U kompakt prokuratura va jury orqali sud mintaqaga begona emasligini kõrsatadi. 1864-yilning 20-noyabr kuni, uch yil ilgari qullikni bekor qilgan Aleksandr II farmoni bilan, Rossiya adversarial jinoiy adiliya tizimiga õtgan. Sudlarda jury ishtiroki majburiy qilib belgilangan. Sudya ikki teng tomon õrtasida arbitrlik vazifasini bajarish ortidan bir qadar mustaqillikka ega bõlgan. Prokuraturaning qonunlar ustidan umumiy nazorat vakolati tugatilib Ğarb modelidagi davlat prokurori sifatida faoliyat yurita boshlagan.

1864-1906-yillardagi Rossiyadagi unikal tarixiy davr demokratik prinsiplar asosida faoliyat yurituvchi sud hokimiyatining faoliyatiga guvoh bõlgan. Paradoksal ravishda, bu davrda mamlakatning qonun chiqaruvchi va ijro hokimiyati avtokratikligicha qolgan.

@CJandLP

Shtatlarning mustaqil ajralib chiqish huquqi: AQSh Oliy sudi pretsidenti bu haqida nima deydi?

Ommaviy axborot vositalarining Õzbek segmentida Texas shtati konfederatsiyadan ajralib chiqishi mumkin degan ommaviy mif kuzatilmoqda. Hattoki, UzA tomonidan tayyorlangan video-lavhada jurnalist Texas konstitutsiyasi unga ittifoqdan ajralib chiqish huquqini bergan degan fikrni ilgari surmoqda. UzA ushbu reportajini tayyorlashda qanchalik Qõshma Shtatlar konstitutsiyaviy ananalari va qonunchiligidan xabardor mutaxassis fikridan foydalanganligini bilmadim-u, oddiygina qidiruv platformalaridan foydalangan holda bu savolga javob olish mumkin. Albatta, õzim ham na konstitutsiyaviy huquq mutaxassisi va na AQSh konstitutsiyasi bilimdoni emasman. Biroq, ushbu mif qanchalik asosga ega ekanligi menga ham juda qiziq. Xõsh, chindan ham Texas bir tomonlama mustaqillikni e’lon qilishi mumkinmi? Qisqa javob yõq.

1861-1865-yillardagi Qõshma Shtatlar fuqarolik urushi yakuniga kõra Oliy sud 1869-yilda Texas v. White, 74 US 700 keysida na Texas va na boshqa shtatlar bir tomonlama Ittifoqdan chiqib ketish huquqiga ega emasligini sud pretsidenti qilib õrnatgan.

Uzunroq javob õz-õzidan bir necha paragrafni qamrab oladi. Muammoning õzagi 19-asr õrtalarida Janubiy shtatlarda agar federal qonunlar shtatlar manfaatlariga zid kelsa ularni bekor qilish (nullifikatsiyalash), va hattoki, Ittifoqni tark etishi mumkinligi haqidagi farazlarning paydo bõlishidan boshlanadi. Bunga sabab esa Shimolda keng quloch yoygan abolitsionizm harakatining qullikni bekor qilish hamda qul mehnatidan foydalanishni taqiqilashi bilan boğliq edi. Yakunda 11 ta Janubiy shtat bir tomonlama Ittifoqdan ajralib chiqqanligini e’lon qilgan va Amerika Konfederativ Shtatlariga birlashganligini ma’lum qilgan.

Texas’ning Vaytga qarshi keysida Oliy sud oldiga qõyilgan savol Texas hukumati tomonidan fuqarolik urushi davomida qabul qilingan qarorlar qonuniy kuchga (validlik masalasi) va ular ijro etilish imkoniga egami degan masalaga huquqiy yechim berishdan iborat bõlgan. Bu suddan Texasning mustaqillik e’lon qilib qolgan 10 ta shtat bilan Konfederatsiya tuzgani konstitutsiyaviyligini aniqlashni talab qilgan.

Oliy sud qarorining 725-bandida shtatlar ittifoqi sun’iy ravishda va bir tomonlama paydo bõlmaganligi ğoyasi asosiga qurilgan. Unda bu ittifoq koloniyalar õrtasidagi õzaro umumiy kelib chiqish, mushtarak manfaatlar, geografik joyalashuv kabi munosabatlar natijasida paydo bõlganligiga urğu berilgan. U urush zarurarati [Britaniya mustamlakasiga qarshi] tufayli yanada mustahkamlangan hamda Konfederatsiya moddalari yordamida aniqlashtirilgan, xartiyalashtirilgan va sanksiyalangan. Bu bilan Ittifoq tantanali ravishda doimiy deb e’lon qilingan. Agar bu moddalar zamon talablariga javob bermaydi deb topilsa konstitutsiyada yanada mustahkam ittifoq tuzish talabi õrnatilgan.

Texas Qõshma Shtatlarning biri bõlib Ittifoqqa kirganida u ajralmas ittifoqqa kirishgan. Bu ittifoq Shtatga doimiy ittifoqda bõlish va respublika hukumati shaklidagi kafolatlar sifatida õz ifodasini topgan. Uning Ittiffoqqa kirishi haqidagi hujjat bu shunchaki kelishuv emas, balki yangi a’zoning butun bir siyosiy tanaga inkorporatsiya qilinishidir. Uni inqilob yoki boshqa Shtatlarning umumiy roziligisiz bekor qilishning imkoni yõq. Shu sababli, Shtat konvensiyasi tomonidan qabul qilingan hamda kõpchilik Texas fuqarolar tomonidan ovoz berish orqali ratifikatsiyalangan ajralib chiqish haqidagi ordinans, qonun chiqaruvchi hokimiyatning usbu ordinansni harakatga keltirish uchun qabul qilgan barcha aktlari mutlaqo qonuniy kuchga ega emas (null & void) [726].

Umuman olganda, zamonaviy Qōshma Shtatlar sharoitida ham Texasning mustaqilligi yuqoridagi sud pretsidentida kõrsatilgan ikki shartdan biri bajarilmagunicha amalga oshmaydi. Masala atrofidagi qolgan xabarlarning aksariyati Shtatlar ichidagi madaniyatlar urushi va siyosiy partizanlik manifestatsiyasidir.

@CJandLP

Yangi qabul qilingan Pedagogning maqomi tõğrisidagi qonun kõpchilikni furustratsiya qilgani tabiiy. Soha mutaxassislari uning ‘kesib tashlangani’ yoki unda ‘pichoqqa ilingulik hech narsa yõq’ligi’ haqida yozishibdi.

Rivojlangan industrial demokratiyalardan farqli ravishda qonunchilik jarayonlarida pedagoglar ijtimoiy agentligining—shaxs yoki shaxslar guruhining muayyan harakatni qila olish qobiliyati— cheklanganligi kõpchilikning hafsalasi ana shunday pir bõlishiga olib keladi.

Pedagoglar faoliyatini regulyatsiya qiluvchi qonunda ularning reprezentatsiyasi yõqligi yohud bõlsada uning minimalligi ularning õz qiziqishlari doirasida va manfaatlarini himoya qiluvchi erkin treyd yunionlarning mavjud emasligi bilan izohlanishi mumkin.

Ideal sharoitda bunday treyd yunionlar õzlari manfaatlarini himoya qilayotgan guruh nomidan qonunchilik jarayonlarida õziga xos bosim guruhi (pressure group) vazifasini bajargan holda u yoki bu normani qonunchilikda aks etishiga muvaffaq bõlgan bõlardi.

Muzokaralarga kirisha olish qobiliyati (bargaining power) mavjud bõlmagan sharoitda biz hozir guvohi bõlgan kuch vakumi saqlanib qolaveradi.

@CJandLP

I consider it completely unimportant who in the party will vote, or how; but what is extraordinarily important is this—who will count the votes, and how.

~ Boris Bazhanov The Memoirs of Stalin's Former Secretary (1992)

@CJandLP

Guernica, now and then

I stand before Guernica, the
familiar canvas of dismembered
bodies, dead babies and
soldiers; a weeping mother, a
shrieking horse; once remembered
for its chronicle of carnage,
warnings of mass murder
to come, enough to move
the dial from tragedy
to statistic, now forgotten.
Silence has settled upon
the world, snuffed out by
apologists for the
sacred State’s need for
human sacrifice.

In Madrid and Cordoba
jasmine petals loose
their fragrance; the
oranges fall to
the ground.

In Gaza and Israel
combatants loose
their bombs and
bullets; the bodies
fall, broken petals.

Peace protests and beauty bloom
in the Spanish squares. I ask:
By what right
do I enjoy this now?
By what right
do I not?

The burden of
living is
to live
while others are
dying.

~ Trevor Harrison is a Professor of Sociology at the University of Lethbridge

Image: Wikimedia Commons

@CJandLP

Dekarseratsiya ya’ni qamoq shaklidagi jazoni ijro etish muassasalarining tugatilishi post-kolonial davrda sobiq ittifoqdosh mamlakatlar orasida u yoki bu darajada kõzga tashlanmoqda. Xususan, Õzbekistonda ham õtgan yillar ichida manzil koloniyalarning bosqichma-bosqish qisqartirib borlishi haqida siyosiy retorikalar yangradi.

Qozoğistonning Nazarboyev universitetida faoliyat yurituvchi kriminolog hamkasblar Gavin Slade va Aleksey Trochev mamlakatning shimoliy va markaziy qismlarida 3 ta tugatilgan muassasada dekarseratsiyaning mahalliy hamjamiyatga ta’sirini õrgangan. Qiziq tarafi shundaki, tadqiqot yakuniga kõra har uchala hudud respondentlarning bir ovozdan bunday muassasalar tugatilishiga qarshi ekanligini ma’lum bõlgan.

@CJandLP

Bristol universitetining professori David Miller 2021-yilda Zionist harakatining Islomofobiya tarqatishdagi roli haqidagi qarashlarini bayon etganligi sababli universitet tomonidan ishdan bõshatilgan.

Bunga javoban professor universitetni Tenglik Akti 2010 doirasida fikrlar va qarashlar uchun diskriminatsiyada ayblab Mehnat tribunaliga olib chiqqan.

Mehnat tribunali a’zolari bir ovozdan Millerning diskriminatsiyaga uchragani va Mehnat munosabatlari Akti 1996 98-bandiga asosan noqonuniy ishdan bõshatilganini e’tirof etgan.

Qaror matni: https://www.rllaw.co.uk/wp-content/uploads/2024/02/Judgment_Miller-v-Bristol-Uni_Rahman-Lowe-Solicitors.pdf

@CJandLP

Bristol shahridagi Mehnat tribunalida kõrib chiqilgan David Millerning Bristol universitetiga qarshi ishi Rahman Lowe Solicitors firmasi rahbari Zillur Rahman tomonidan yollangan 11 KBW yuridik firmasi barristeri Zak Sammur (Zac Sammour) vakilligida amalga oshirilgan.

Zak Bar assotsiatsiyasiga 2014-yilda chaqiruv olgan. U tijorat, mehnat, shaxsiy ma’lumotlar dahlsizligi, media, sport va ommaviy huquq sohalarida amaliyot bilan shuğillanadi.

@CJandLP

Mazkur ish kelgusida nafaqat Birlashgan Qirollik balki global shimol miqiyosida bahs-munozarali nuqtai-nazarlar hamda qarashlarni ish joyida himoya qilishda muhim pretsident bõlib xizmat qiladi. Qolaversa, bu keys anti-Zionizm hamda antisemitizm õrtasidagi chegaraning yuridik jihatdan belgilanishida yordam beradi.

Zak vakillik qilgan David Miller Birstol universiteti Sotsiologiya professori sifatida faoliyat yuritgan hamda siyosiy sotsiologiya doirasida ilmiy tadqiqotlar olib borgan. Uning ishdan bõshatilishiga sabab bõlgan izohi quyidagicha bõlgan:

‘Zionizm har doim irqchi, zõravon, imperialist mafkura bõlib etnik tozalash õzagiga qurilgan. U ich-ichidan anti-Arab hamda Islomofob mafkuradir. Unga hech bir jamiyatda õrin bõlmasligi kerak.’

Mehnat tribunali qarorining 224-bandida da’vogarning qarashlari uning Zionist harakatini ‘no-Yahudiy aholini Yahudiy aholi manfaatlarini kõzlab kõchirib yuborishi hamda saylash va saylanish huquqidan mahrum qilishi (disenfranchisement)… territorial nazorat va ekspansiya maqsadida apartied, etnik tozalash va genotsid amaliyotini shakllantiruvchi’ mafkura ustiga qurilganidan kelib chiqqanligi qayd etilgan.

Shu bilan birga Tribunal qarori 237-bandi Zionizm mafkurasiga qarshi bõlish Yahudiylarning õz taqdirini õzi belgilashi, Yahudiy davlatining mavjud bõlishiga qarshilik emas, balki ularning õz taqdirini õzi belgilash huquqi eksklyuziv ravishda substantiv miqdorda no-yahudiy aholi yashovchi mintaqada amalaga oshishi darkor degan qarashga yõnaltirilganligi urğu berilgan.

@CJandLP

Professor Fayzullayev õzi tashrif buyurgan Qõshma Shtatlar universitetida ishlatiladigan ikki eng muhim, shu bilan birga, u va boshqa shu kabi alma-materlarda ramziy jihatdan muqaddas deb qabul qilinuvchi ikki konsept haqida yozibdi.

Akademik erkinlik bu professor-õqituvchining akademik kurs dasturini mustaqil shakllantira olish, auditoriyada bahsli deb qaralgan mavzularni õrtaga tashlash hamda muayyan nuqtai-nazari uchun õzi faoliyat yurituvchi universitet administratsiyasi yoki tashqaridan kelishi mumkin bõlgan bosimlardan himoya qilinishi imkoniyatini õzida mujassamlashtiradi.

Akademik halollik bu ilmiy faoliyatda halollik, adolatlilik, ma’suliyat va hurmat kabi umum qabul qilingan qoidalar asosida ishlashni õzida ifoda etadi. Boshqacha qilib aytganda, talabalardan muayyan standardlar doirasida yozma ish tayyorlashda plagiat qilmaslik yoki iqtibos va havolalar keltirish qoidalariga rioya qilishni talab qilgan akademik doira vakilining tadqiqotlari ana shu qoidalarga tayanishi darkor.

@CJandLP

The Old Bailey: London Markaziy Jinoyat sudi

Londonda joylashgan kõcha nomi bilan ataluvchi London markaziy jinoyat sudi turli davrlarda turlicha: Adliya holli (Justice Hall) Sessiyalar uyi (Sessions House) va 1834-yildan e’tiboram Markaziy Jinoyat sudi deb nomlangan.

Uning sud zallari 1674—1913-yillarda umumiy bino dizayni saqlangan holda uning ichki tuzilishi sud protsessining mohiyati vaqtlar osha õzgarishiga qarab bir necha bora qayta qurilgan.

Adversarial sud tizimining shakllanishi, advokatlar va jury rolining õzgarishi hamda jamoatchilik rolining oshib borishi aynan mana shu õzgarishlarga ta’sir qiluvchi determinantlar bõlib xizmat qilgan.

Sur’at manbasi: https://flickr.com/photos/29057345@N04

@CJandLP

London Markaziy Jinoyat sudi binosiga kirish eshigi atrofida turli keyslarda himoya yoki ayblovni qõllab-quvvatlovchi sifatida ishtirok etuvchi barristerlar ananaviy dreskod talablari doirasida

@CJandLP

Anti-kolonial harakatlar kolonializm kabi uzoq tarixga ega.

Qayerda kolonial dominatsiya bõlsa, õsha yerda unga qarshilik mavjud.

H/t: @Jairo_I_Funez

@CJandLP

Niderlandiyaning Haga sharida joylashgan Xalqaro Adliya sudi 2024-yil 19-26-fevral kunlari sud joylashgan Tinchlik saroyida Isroilning okupatsiya qilingan Falastin yerlari, shu jumladan, Sharqiy Quddusdagi siyosati hamda amaliyoti oqibatida yuzaga keladigan huquqiy oqibatlar masalasida tavsiyaviy mulohaza qabul qilish yuzasidan ommaviy eshituv õtkazilishini ma’lum qildi.

@CJandLP

Oğzaki taqdimot va jury orqali odil sudlov

Huquq amaliyotining aksar qismida advokatlar va adliya jarayonlarining boshqa ishtirokchilari õz nuqtai-nazari va pozitsiyasini ilgari surish uchun asosan yozma shakldagi murojaatnoma/iltimosnoma/protest kabi yuridik ahamiyatga molik hujjatlarga tayangan holda ish yuritadi.

Huquq maktablarida ta’lim jarayonlarini tashkil etishda yozma nutq madaniyatiga alohida urğu berishga harakat qilinadi. Shubhasiz, huquqshunos uchun bunday kõnikmaning bõlishi juda muhim. Ammo, bayonotlar, tushuntirishlar va boshqa turdagi yozma materiallar, nazarimda, odil sudlov jarayonining samaradorligi bilan teskari proportsional.

Agar biz adliya tizimimizni qayta tassavvur qilisak va uni isloh qilishimiz lozim bõlsa, bunday islohotlar psevdo-fasad islohotlari emas, balki tizimning fundamental qoidalarini qayta kõrib chiqadigan, uni õzgartiradigan islohotlar dasturi bõlmoği darkor. Ana shunday reformalar õzagini odil sudlov jarayonida protsess ishtirokchilarining õz argumentini jury a’zolariga oğzaki taqdim etishi tashkil etishi lozim.

Odatda, yuqoridagi kabi reformalarga qarshi chiquvchi guruh vakillari Shotland uyğonish davri vakili David Hume falsafasidagi ratsionallik talablari asosida yozma argument orqali ham samarali kommunikatsiya qurish mumkin degan ğoyani ilgari surishi mumkin. Biroq, mashhur Yunon faylasufi Arestotel õzining Retorikasida nutqda ishontirishning uch uslubi yoki vositasi: etos, patos va logos mavjud bõlishi darkorligiga alohida urğu bergan. Xõsh, sizningcha 1960-yillarda Fuqarolik erkiniklari kurashchishi Martin Lyuter King õzining ‘Mening orzuyim bor’ sarlavhasidagi nutqini auditoriyaga yozma shaklda samarali yetkazib bera olarmidi? Katta ehtimol bilan uning nutqlari qoğozga kõchganida nutqning effektivligi susayib qolgan bõlar edi. Ingliz sudyasi Lord Pannik (Pannick) advokatlikning muhim tomoni bu unda kontr-intuitivlikning mavjud bõlishidir. Unda tomonlar bir-birining argumentlarini tinglashi va sudyani tinglash orqali uning nima talab qilayotganligini angalashi darkor.

Jury orqali odil sudlov bu, birinchi navbatda, sud hokimiyatining mustaqilligini ta’minlashda va sudni adolatsiz qarorlar chiqarish (miscarriages of justice) ehtimolligini kamaytirishga õz hissasini qõshadi. Odatda, mamlakatimizdagi huquq nazariyasi va amaliyoti bilan shuğillanuvchilarning bu institutga ishonchi pastligini kuzatish mumkin. Bu ularning qarshi-argumentini jury a’zolarini no-huquqshunos soha vakili ekanligi asosiga qurishida õz ifodasini topadi. Ammo, tadqiqotlar yakka tartibdagi professional sudya tomonidan kõrib chiqilgan muayyan toifadagi ishlar tahlilini amalga oshirganida, sudyalar qarorida doimiylik (consistency) kuzatilmagan ya’ni sudya bir-biriga yaqin keyslarda turlicha qarorlar qabul qilganligini kõrsatmoqda.

Jury orqali odil sudlov, avvallo, demokratik prinisplar asosida jamiyatning bahslashuvchi turli tuman guruhlarini õzida aks ettiradi. Shu orqali, sud qarorlariga jamoatchilik ishonchini shakllantiradi va umumiy legitimlik yaratadi. Qolaversa, har bir shaxs õzining aybli yoki aybsizlik masalasini yakka tartibda sudya tomonidan emas, random ravishda tanlangan õziga õxshagan oddiy 12 kishi tomonidan chiqarilishini ma’qul kõradi. Shunda, ehtimol, adolat yuoqridan õrnatilgan degan qarshlar kamayadi.

Yakunda kõzga kõringan Ingliz huquqshunosi Blakstoning jury tizimi haqida qarashiga havola keltirish (Blackstone) orqali postni tugataman:

‘[j]ury orqali sud qilish har doim Ingliz huquqining shon-sharafi sifatida qaralib kelingan va shunday bõlib qoladi deb ishonaman. Angliya erkinliklari mazkur palladium muqaddasligi va buzilmasligi ortidan uzoq yashab kelmoqda.’

@CJandLP

Til õrganish va uning mashaqqati haqida gap ketganida Engels’ning Marksga hazilomuz yozgan maktubi e’tiborga molik.

Unda Fredrix Fors tilini õrganmoqchi bõlgani haqida gapirib, agar uning bir necha õnlab harflari boshqa bir õnlab harflariga õxshamaganida va unli tovushlar tushirib qoldirilmaganida uning butun boshli grammatikasini 48 soatda õrgangan bõlishi (bolalar õyini qilib tashlaydigan darajada) haqida mubolağa qilib qõygan.

Engels bu unga eskirmas Hāfīzning she’rlarini asliyatida õqish zavqini berishiga ham urğu bergan.

@CJandLP

Kaliforniya Oliy sudi raisi Rojer Traynor (Chief Justice Roger Traynor) eng kõzga kõringan huquqshunos olimlardan biri bõlgan. Uning 1948-yildagi Perezning Sharpga qarshi ishi (Perez v Sharp) yuzasidan chiqargan qarori shtatning irqlararo nikohni taqiqlovchi qonunlarini nokonstitutsiyaviy deb topgan.

Rojer Berklidagi Kaliforniya universitetidan 1923-yilda BA, 1926-yilda PhD va 1927-yilda LLB darajalarini olgan.

@CJandLP