Kobuldan kelgan ma’lumotlarga ko‘ra, afg‘on qurolli kuchlari Pokiston armiyasiga qarshi “keng ko‘lamli javob operatsiyasi”ni boshlagan. Harbiy harakatlar “Dyurand chizig‘i” deb ataluvchi Afg‘oniston - Pokiston chegarasi bo‘ylab olib borilmoqda.

To‘qnashuvlar chegara hududlaridagi kamida olti viloyatda avj olgan. Afg‘oniston Mudofaa vazirligi vakillari zarbalar va quruqlikdagi amaliyotlar Xost, Paktiya, Nuriston hamda boshqa sharqiy hududlarda boshlanganini tasdiqladi. Tolibonning “Xolid ibn Valid” nomli 201-korpusi vakiliga ko‘ra, harakatlar “javob choralari” sifatida olib borilmoqda. Unga ko‘ra, bir nechta Pokiston chegara postlari ayni vaqtda nazoratga olingan.

Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, Nangarhor va Kunar viloyatlarida Pokiston armiyasining 15 dan ortiq chegara blok-postlari egallangan. Operatsiyalarda Pokiston Toliboni jangarilari ham faol ishtirok etayotgani aytilmoqda - ular amalda afg‘on kuchlari tarkibida diversiya guruhlari sifatida harakat qilmoqda.

Amirlik rasmiy vakili Z.Mujohid zarbalar Pokistonning harbiy obyektlari va markazlariga yo‘naltirilganini bildirib, bu harakatlarni “Pokiston harbiy doiralarining jinoyatlari va doimiy provokatsiyalariga javob” deya izohlagan.

Hozircha janglar intensivligi oshib borayotgani qayd etilmoqda. Agar janglar kengayishda davom etsa, bu nafaqat Kobul va Islomobod o‘rtasidagi keskinlikni chuqurlashtiradi, balki transchegaraviy qurolli guruhlar faollashuvi, radikal tarmoqlarning konsolidatsiyasi va qo‘shni davlatlarga beqarorlik eksport qilinishi xavfini ham oshiradi. Ayniqsa, “Dyurand chizig‘i” atrofidagi nazoratning zaiflashuvi mintaqada terrorchilik va kontrabanda yo‘llarining kengayishiga olib kelishi mumkin. Shu bois, yuzaga kelayotgan vaziyat Janubiy va Markaziy Osiyo xavfsizlik muvozanati uchun strategik tahdid sifatida baholanmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

“Tolibon” hokimiyatda qolmoqda va ichki legitimligini saqlab turibdi. Qarshilik zaif, mintaqadagi birorta davlat Afg‘onistonda hokimiyat almashuvini ma’qul ssenariy deb hisoblamaydi — hech kim toliblarni ag‘darish uchun zarur bo‘ladigan yuqori xarajatlarni o‘z zimmasiga olishga tayyor emas… Barcha omillar yaqin istiqbolda hukumat katta ehtimol bilan hokimiyatni saqlab qolishini ko‘rsatmoqda. Ko‘plab tahlilchilar iqtisodiy inqiroz, harakat ichidagi parchalanish yoki qurolli muxolifat provokatsiyalari sabab rejim qulaydi, deb bashorat qilgan edi. Ammo to‘rt yil o‘tib, bu kutilmalar o‘zini oqlamadi. Aksincha, toliblar hududiy nazoratni kuchaytirdi, muxolifatni neytrallashtirdi va qo‘shni davlatlar bilan pragmatik aloqalar o‘rnatdi.

“Tolibon” harakatining barqarorligi o‘zaro bog‘liq bir qator omillar bilan izohlanadi.

Birinchidan, yirik davlatlar va mintaqaviy o‘yinchilar tobora ko‘proq Afg‘onistondagi siyosiy islohotlardan ko‘ra barqarorlikni ustuvor deb bilmoqda. Ular uchun mojarolarning qayta boshlanishi toliblarning hokimiyatda qolishidan ko‘ra kattaroq tahdid sifatida ko‘rilmoqda.

Ikkinchidan, “Tolibon”ning mafkuraviy asoslari tashqi bosim va shartli tan olish mexanizmlarining samaradorligini cheklaydi. Bundan tashqari, afg‘on jamiyatining tuzilishi, tarixan keskin islohotlarga qarshiligi hamda mamlakatni samarali boshqara oladigan ishonchli muqobil siyosiy kuchning yo‘qligi hokimiyatning konsolidatsiyasiga xizmat qilmoqda.

Mavjud sharoitda “Tolibon”ning hokimiyatda qolishi mamlakat uchun eng kam travmatik ssenariy sifatida namoyon bo‘lmoqda.

L.Shashok, siyosiy ekspert

Strategic Focus: Central Asia

Inna lillahi va inna ilayhi rojiʼun

Nukus ko‘chasida voyaga yetmagan shaxs boshqargan BMW urib yuborgan YPX inspektori, kichik serjant Hosilbek Eshnazarov olgan jarohatlari oqibatida vafot etdi. 33 yosh. Uch nafar farzand. Eng kattasi hali 6 yoshga ham to‘lmagan.

Bir oilaning tayanchi, uch bolaning otasi, ota-onaning farzandi - bir zumlik “shou”, tezlik va mas’uliyatsizlik qurboniga aylandi.

Rulni o‘yinchoq deb bilganlar, tezlikni obro‘ deb o‘ylaganlar, ijtimoiy tarmoqlarda ko‘z-ko‘z qilishni hayotdan ustun qo‘yganlar - bular tasodifiy bezorilar emas. Bu - jamiyat uchun real xavf.

Avtoterrorchilarning joyi panjara ortida! Voyaga yetmagan degan tamg‘a javobgarlikdan qutqaruvchi qalqon bo‘la olmaydi. Mashina bilan odam urib yuborish - jinoyat. Nuqta.

Har safar “hali yosh”, “xato qilib qo‘ydi” deya yumshatsak, ertaga yana bir ota yer ostida, yana bir oila parokanda bo‘ladi.

Ta’ziya so‘zlari og‘riqni kamaytirmaydi. Adolat esa kechiktirilmasligi kerak. Qonun ishlashi shart. Qat’iy va murosasiz.

Strategic Focus: Central Asia

Isroil Eronga hujum qildi

Isroil mudofaa vaziri davlatga tahdidlarni bartaraf etish maqsadida Isroil Eron hududiga oldindan zarba berganini ma’lum qildi.

Mamlakatda favqulodda holat e’lon qilindi.

Yaqin vaqt ichida Isroilga qarshi raketa va dron hujumlari kutilmoqda.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Isroil Tehronga bergan zarbasi chog‘ida Eron prezidenti Masud Pezeshkiyonni yo‘q qilishga uringani haqida xabar qilinmoqda.

Shuningdek, Eron oliy rahbari Oyatulloh Xomanaiyning uyiga hujum qilingan.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Isroil Eronga qarshi operatsiyaning asosiy maqsadi “rejimni ag‘darish va hokimiyatni almashtirish” ekanini ma’lum qildi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Eronga qarshi agressiya boshlanganiga bir necha soat bo‘ldi. Zarbalarning ko‘lami kengaymoqda, mintaqa alangaga tortilmoqda. Ammo shu paytgacha birorta musulmon davlati ochiq va qat’iy pozitsiya bildirmadi.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Erondagi vaziyat bo‘yicha

Isroil va Eron o‘rtasida davom etayotgan urush fonida Eron janubidagi mamlakat iqtisodiyoti uchun strategik ahamiyatga ega bo‘lgan muhim obyektlar zarbaga uchradi. 28-fevral tongida Isroil “preventiv hujum”ni boshladi, keyinchalik unga AQSH ham qo‘shildi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, nishonlardan biri Bushehr viloyatidagi Asaluye porti bo‘lgan. Bu yerda dunyodagi eng yirik “Janubiy Pars” gaz konidan gazni qayta ishlash va eksport qilish markazi, shuningdek yirik sanoat klasteri joylashgan. Hududda Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi harbiy infratuzilmasi ham mavjud bo‘lishi mumkin. Shu bois iqtisodiy komponentga berilgan zarba butun Eron iqtisodiyotida og‘ir inqirozni keltirib chiqarishi ehtimoli bor.

Shu bilan birga, Siston va Balujiston viloyatidagi Chobahor portiga ham zarbalar berilgan. Bu port Eron va uning hamkorlariga Ho‘rmuz bo‘g‘ozini chetlab o‘tib savdo qilish imkonini beruvchi muhim tranzit tuguni hisoblanadi hamda Markaziy Osiyo, Xitoy va Afg‘onistonni jahon bozorlariga bog‘laydi. Mazkur hududda Eron harbiy-dengiz kuchlari, jumladan Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Harbiy-dengiz kuchlariga qarashli “Imom Aliya” bazasi joylashgan.

Kona­rek aeroporti hududida ham portlashlar qayd etilgani aytilmoqda. U Harbiy-havo kuchlari va Harbiy-dengiz kuchlari tomonidan qo‘shma harbiy aerodrom sifatida foydalaniladi va Arab dengizi zonasiga mas’ul hisoblanadi. Ijtimoiy tarmoqlarda voqea joyidan videokadrlar tarqalgan.

Portlashlar poytaxt Tehron, shuningdek Isfahon, Qum, Karaj va Kermonshoh shaharlarida ham qayd etilgan. Eron oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomanaiy xavfsiz joyga ko‘chirilgan. Isroil va AQSH harakatlarni muvofiqlashtirganini tasdiqlagan, Isroilda esa javob zarbalari kutilayotgani sabab favqulodda holat rejimi joriy etilgan.

Batafsil: Strategic Focus: Middle East and North Africa

Strategic Focus eksperti M.Imomovning fikricha, Shavkat Mirziyoyev so‘nggi yillarda O‘zbekiston tashqi siyosatida tinchlik va barqarorlikni ta'minlashga qaratilgan izchil yulni tanladi

Bugungi murakkab geosiyosiy vaziyat fonida O‘zbekistonning oxirgi yillardagi tashqi siyosati yanada tushunarliroq ko‘rinadi. Prezident Mirziyoyev xalqaro hamkorlikni kuchaytirish, yirik investitsiyalarni jalb etish va global iqtisodiy tizim bilan yaqin integratsiyalashuv orqali mamlakat xavfsizligini mustahkamlashga harakat qilmoqda.

Jumladan, AQSh bilan erishilgan kelishuvlar doirasida 100 milliard dollarlik investisiya majburiyatlarini ilgari surish tashqi siyosatning iqtisodiy poydevorini kuchaytirishga xizmat qilmoqda. Bu yondashuv xavfsizlikni faqat harbiy yoki siyosiy vositalar orqali emas, balki iqtisodiy barqarorlik va o‘zaro manfaatli aloqalar orqali ta'minlash g‘oyasiga asoslanadi.

Shu nuqtai nazardan qaraganda, G‘arb davlatlariga amalga oshirilgan tashriflar, muvozanatli siyosat va pragmatik yondashuv tasodifiy emas. Bularning barchasi O‘zbekistonning uzoq muddatli manfaatlarini ko‘zlab, oldindan puxta o‘ylangan strategiyaning bir qismi sifatida namoyon bo‘lmoqda.

Zamonaviy dunyoda suverenitet balandparvoz shiorlar bilangina emas, balki puxta o‘ylangan hamkorlik, iqtisodiy salohiyat va geosiyosiy vazn bilan mustahkamlanadi. O‘zbekiston tanlagan yul ham aynan shunday — hissiyotlardan ko‘ra hisob-kitob va barqarorlikka tayanadigan yul.

Strategic Focus: Central Asia

K.Ametov: Kecha Iroq, Liviya, Suriya edi. Bugun Eron. Ertaga kim?

Tarix takrorlanadi. Bugun biz yana bir bor AQSH tomonidan suveren davlatga nisbatan amalga oshirilayotgan agressiyani ko‘ryapmiz. Ssenariy o‘zgarmadi: avval “tahdid” deb e’lon qilindi, keyin “himoya” degan niqob taqildi, endi esa bombalar tushyapti.

Kecha Iroq, Liviya, Suriya edi. Bugun Eron. Ertaga kim?

“Ular bizga tahdid solmoqda” - klassik bahona. Tahdidni kim belgilaydi? O‘zi hukm chiqarib, o‘zi jazolaydigan davlat - bu xalqaro tartib emas, bu kuch siyosati.

Tarix yana takrorlanyapti, chunki jazolanmagan agressiya doimo qaytadi.

Strategic Focus: Central Asia

Strategic Focus eksperti S.Pinxasova: AQSH va Isroildagi rejimlar yana o‘zini “dunyo hakami” sifatida ko‘rsatmoqda

AQSH va Isroildagi rejimlar yana o‘zini “dunyo hakami” sifatida ko‘rsatmoqda. Hech kim ularga bu vakolatni bermagan.

Bir davlat yadroviy arsenalga ega bo‘lishi mumkin - bu “xavfsizlik”. Boshqa davlat ilmiy dastur yuritsa - bu “tahdid”. Gumanizm ular uchun selektiv. Xalqaro huquq esa qulay paytda ishlatiladigan instrument xolos. Bu xavfsizlik emas. Bu nazorat. Bu bosim. Bu kuch orqali tartib o‘rnatish urinishidir.

Strategic Focus: Central Asia

Norvegiya, Finlandiya, Kuba, Rossiya, Ispaniya Isroilning agressiyasini qoraladi.

O‘zini xalifa deb biladigan Erdog‘an ham jim.

Markaziy Osiyoda mutlaq sukunat.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Tasdiqlanmagan xabarlarga ko‘ra, Eronning mintaqadagi Amerika bazalariga qarshi keng ko‘lamli operatsiyasidan bir necha soat o‘tib, D.Tramp Italiya orqali Tehrondan zudlik bilan o‘t ochishni to‘xtatishni talab qilgan.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Quvayt, Bahrayn, Qatar va Saudiya Arabistonida ogohlantiruvchi sirenalar yangramoqda.

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Ko‘pchilik nega eronliklar Fors ko‘rfazidagi arab monarxiyalari hududlariga zarba berayotganini tushunmayapti. Axir ular yashirincha Eron neftini sotishda yordam bergan, tinchlik tarafdori bo‘lgan, go‘yoki bevosita aloqasi yo‘q edi, degan fikr bor.

Masala bundan murakkabroq. Gap faqat Amerika harbiy bazalarida emas. Gap shundaki, bu monarxiyalar G‘arb iqtisodiyotining moliyaviy tayanch nuqtalari hisoblanadi. U yerdagi amirlar/podshohlar aslida G‘arb kompaniyalarining ulkan investitsiyalari ustidan nazorat qiluvchi vositachilar sifatida ko‘riladi. Ular doim “ular hammaga foyda beradi, hatto Eronga ham - demak ularga tegilmaydi” degan mantiq bilan himoyalanib kelgan.

Ammo Eron rahbariyatiga, jumladan oliy rahbar Ali Xomanaiy va prezident M.Pezeshkiyonga qarshi suiqasd urinishlari vaziyatni yangi bosqichga olib chiqdi. Endi diplomatik o‘yinlar va ko‘rfazdagi G‘arbga yaqin davlatlar suverenitetini tan olish davri tugadi.

Amirliklar va qirolliklarga zarbalar - bu aslida G‘arbning mintaqadagi aktivlariga, neft, ko‘chmas mulk va texnologiya atrofida shakllangan moliyaviy tizimiga bosim sifatida baholasak bo‘ladi.

Bunday yondashuv G‘arb elitalarining og‘riqli nuqtasi aynan moliyaviy manfaatlar ekaniga urg‘u beradi: odamlar taqdiridan ko‘ra milliardlab investitsiyalar ko‘proq himoya qilinadi, degan fikr ilgari surilmoqda.

Bahrayn misolida esa Eron mahalliy shia aholining noroziligiga tayanishi mumkinligi haqidagi taxminlar ham bor.

Umuman olganda, Tehron mintaqaviy gibrid qarama-qarshilik va bilvosita harakatlar strategiyasiga tayyorligini namoyish qilmoqda.

M.Shevchenko, siyosiy ekspert

Strategic Focus: Middle East and North Africa

Qozog‘iston Prezidenti matbuot kotibi Aibek Smadiyarov:

Prezident Qosim-Jomart Toqayev Xavfsizlik kengashi kotibi Gizat Nurdauletovga kuch tuzilmalari rahbarlari va tegishli vazirliklar bilan birgalikda Eron atrofidagi vaziyat keskinlashgani hamda mamlakatimizda barqarorlikka tahdid belgilari yuzaga kelishi ehtimolini inobatga olgan holda favqulodda choralar rejasini ishlab chiqib taqdim etishni topshirdi.

Davlat rahbari topshirig‘iga ko‘ra, barcha kuch tuzilmalari allaqachon 24 soatlik ish rejimiga o‘tkazildi. Hukumatda Tashqi ishlar vazirligi kuratorligida maxsus monitoring guruhi ish boshladi. Hududlar hokimlariga Yaqin Sharqdagi vaziyatni inobatga olgan holda zarur choralarni ko‘rish topshirildi.

Strategic Focus: Central Asia