AQSh ichki siyosiy dinamikasi: Tramp prezidentligi davrida legitimlik va elektorat eroziyasi

D.Trampning tashqi siyosatdagi keskin qarorlari AQSh ichki siyosiy maydonida sezilarli oqibatlar keltirib chiqarmoqda. Mavjud sotsiologik ma’lumotlarga ko‘ra, prezidentning jamoatchilik tomonidan qo‘llab-quvvatlanish darajasi 38 foizgacha pasaygan bo‘lib, bu ko‘rsatkich uning prezidentlik faoliyati davomida qayd etilgan eng past darajani tashkil etadi. Muhimi, ushbu pasayish qisqa muddatli siyosiy inqirozlar bilan emas, balki tizimli xarakterga ega bo‘lgan omillar bilan izohlanmoqda.

Tramp obro‘siga jiddiy zarba bergan birinchi omil “Epshteyn ishi” bilan bog‘liq siyosiy rezonans bo‘ldi. Ushbu mojaroning oqibatlari hanuz AQSh jamoatchiligi tomonidan faol muhokama qilinmoqda va prezident legitimligiga putur yetkazishda davom etmoqda.

Ikkinchi muhim omil – migratsiya va xavfsizlik sohasidagi qat’iy siyosat fonida ICE xodimlari ishtirokida sodir bo‘lgan zo‘ravonlik holati hamda uning ortidan Minnesota shtatida boshlangan ommaviy norozilik namoyishlaridir. Ushbu protestlar geografik jihatdan kengayish salohiyatiga ega bo‘lib, respublikachilarning an’anaviy hududlarida ham siyosiy kayfiyatning o‘zgarishiga olib kelmoqda.

Alohida e’tibor talab qiladigan jihat – mustaqil saylovchilar segmentidagi o‘zgarishlardir. Ushbu guruh orasida Trampni qo‘llab-quvvatlash darajasi 30 foizdan pastga tushgan. Mustaqil elektoratning sezilarli qismi Trampni nafaqat samarali lider sifatida, balki xalqaro miqyosda e’tirof etiladigan siyosiy arbob sifatida ham qabul qilmayotgani kuzatilmoqda. Bu holat Minnesota shtatidagi mahalliy saylovlarda demokratlarning ayrim okruglarda mutlaq ustunlikka erishgani bilan tasdiqlanadi.

Mazkur tendensiyalar fonida Tramp prezidentligi respublikachilar partiyasining umumiy imijining o‘zgarishiga olib kelmoqda. Partiya tobora ko‘proq avtoritar boshqaruv uslublari bilan assotsiatsiya qilinmoqda, prezidentning o‘zi esa ijro hokimiyati vakolatlarini keng talqin qilishga moyil siyosiy lider sifatida qabul qilinmoqda. Prezidentlikning ilk yilidayoq impichment masalasining ochiq muhokama qilina boshlagani hokimiyat tarmoqlari o‘rtasidagi qarama-qarshilik kuchli ekanini ko‘rsatadi.

Shu sharoitda Tramp tomonidan tashqi siyosiy faollikning keskin oshirilishi ichki siyosiy bosimni yumshatish va jamoatchilik e’tiborini boshqa yo‘nalishga burish vositasi sifatida talqin qilinmoqda. Biroq bu strategiya ichki elektorat dinamikasidagi salbiy tendensiyalarni to‘liq kompensatsiya qila olmayapti.

Hozirgi saylov kayfiyati noyabr oyidagi oraliq Kongress saylovlarida demokratlar ustun kelishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. Buni Texasda muddatidan oldin o‘tkazilgan saylovlar ham tasdiqlaydi: u yerda demokratlar 14 foiz farq bilan g‘alaba qozondi, holbuki avvalgi prezidentlik saylovlarida aynan shu hududda D.Tramp katta ustunlikka ega edi.

Bundan tashqari, Nyu-Jersi, Mayami va Virjiniyada respublikachilarning pozitsiyalari zaiflashgani Vakillar palatasida kuchlar nisbatining o‘zgarishi ehtimolini oshirmoqda. Bunday ssenariy Tramp administratsiyasining tashqi siyosatdagi agressiv tashabbuslarini institutsional jihatdan cheklashi mumkin.

Xulosa qilib aytganda, Minnesotadagi siyosiy mag‘lubiyat jamoatchilik e’tiborining demokratlar tomon siljishida katalizator vazifasini bajardi. Natijada demokratlar partiyasi tobora ko‘proq davlat institutlari barqarorligini saqlash va hokimiyat konsentratsiyasiga qarshi turuvchi siyosiy kuch sifatida qabul qilinmoqda.

Uzoq muddatli istiqbolda Tramp prezidentligi davrida shakllangan ayrim siyosiy mexanizmlar va norasmiy tuzilmalar o‘z ahamiyatini yo‘qotishi mumkin. Populistik usullar qisqa vaqt ichida siyosiy foyda berishi mumkin, biroq AQSh siyosiy tizimi odatda bunday yondashuvlarni uzoq muddatda saqlab qolmaydi va ularni boshqa modellar bilan almashtiradi.

Strategic Focus: Atlantic

Instagram, YouTube, TikTok kabi tarmoqlarda mashhur bo‘lish oson.
Story qo‘yasan, zaldan bir-ikki live qilasan, katta gapirasan, markaziy osiyolik biror taniqli sportchiga tahdidli chiqish qilasan — tamom, kuzatuvchilar seni “qahramon” qilib yuboradi.

Lekin jang kuni belgilanib, oktagon eshigi yopilgach, endi telefonlar emas — xarakter, kuch va uslub gapiradi. Bu yerda Instagram yo‘q. Bu — erkakcha jang.

Bugun Humo arenada o’tayotgan Oktagon 84 turnirida instagram va tik-tokda shovqini baland bir necha o’zbek yakkakurashchilarining sharmandali janglariga guvoh bo’ldim. Azbaroyi dam olish kuni va bo’sh vaqtim bo’lgani uchun. YoTube’da.

Bilasizmi, bizning media jangchilarda deyarli hech narsa yo’q: na uslub, na kurash, na “kulachka”, na bo’g’ish va na “stoyka”. Barchasida qo’shni davlat sportchilariga g’alabalarni berib yuborishmoqda. Ammo biznikilar ertaga o’zlari odatlangani kabi yana instagramda boshlashadi – “men tayyorman”, “menga imkon berishmadi”, “hakam aralashdi”, “menga jang bering”, “jang stoykada edi”...

Yo‘q, muammo aslida imkoniyatda ham, hakamlar aralashuvida ham emas.
Muammo — bizning sportchilardagi intizomsizlik, mehnat qilmay, faqat tarmoq uchun ko’rsatiladigan tayyorgarlik va kuchni aql bilan ishlata olmaslikda. Umuman olganda ularda tayinli uslubning-da o’zi yo’q. Bizning oktagonchilarning deyarli barchasini mana shu muammolar yeb bitirmoqda.

Ha, o’zbek jangchilarining tarmoqlarda shishirilgan kuchi oktagonga chiqqandagi kuchiga umuman mutanosib emas. Ular, aytganimdek, faqat instagram va tik-tokda qahramon.

Xo’sh, maqtovlardan pufak kabi shishirilgan Shahzod (gold) Uzoqov deganingiz bugun nima qildi? Aytishlaricha, jangdan avval 24 soat instagramda hayp, baqir-chaqir va raqibiga nisbatan tahdidlar bilan shug’illandi. Oqibatda esa MMAda atigi bitta jang o’tkazgan ozarboyjonlik sportchi uni shunchaki “yeb qo’ydi”. Birinchi raunddayoq.

Yoki boshqalarchi?

O’rtoqlar, haqiqiy jangchi hayp, reelslar bilan emas,
tayyorgarlik bilan,
chiroyli sukut va jangdan keyingi natija bilan gapiradi.

Agar siz jangchi bo‘lsangiz “komment”da emas, zalda bo‘ling. Instagram, tik-tok, storys’larda emas, sparringlarda bo‘ling.

Chiqing instagramdan, qayting oktagonga, reallikga.

Muxlislar sizni tarmoqlardagi “karam sho’rvangiz”, valdirashlaringiz uchun emas,
jangdagi jur’at va mahoratingjz uchun hurmat qilsin.

Eplolmasangiz, yig’ishtiring vatan bayrog’i bilan ringga chiqishni ham. Hayf sizlarga sarflagan 120 daqiqam.

@haqiqatdailyos